Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Transformacja polskiej gospodarki na tle innych krajów regionu Leszek Balcerowicz, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 3.10.2008 r. 1.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Transformacja polskiej gospodarki na tle innych krajów regionu Leszek Balcerowicz, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 3.10.2008 r. 1."— Zapis prezentacji:

1 Transformacja polskiej gospodarki na tle innych krajów regionu Leszek Balcerowicz, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie r. 1

2 Plan prezentacji 1. Warunki początkowe 2. Dłuższa retrospekcja: Krótsza retrospekcja: Kryzys finansowy a kraje Europy Środkowo-Wschodniej 5. Perspektywy: co jeszcze należy zrobić? 2

3 1.Warunki początkowe 3

4 A. Szczególnie rozwinięty system nakazów i zakazów: prywatna przedsiębiorczość była zakazana, co wraz z przeprowadzoną w początkowych latach nacjonalizacją doprowadziło do monopolu sektora państwowego; przedsiębiorstwa państwowe podlegały centralnemu planowaniu, które dotyczyło produkcji, reglamentacji środków produkcji i walut obcych, cen i handlu zagranicznego; zakres aktywów finansowych dostępnych dla przedsiębiorstw i ludności był skrajnie ograniczony, ponieważ rynkowy system finansowy nie mógł istnieć obok centralnego planowania; tworzenie i funkcjonowanie wszelkich pozagospodarczych organizacji było poddane ostrej kontroli, tj. społeczeństwo obywatelskie było tłumione, a polityczna opozycja - zakazana; podróże zagraniczne były ograniczone; media podlegały cenzurze, bezpośredniej kontroli partii i polityce personalnej - mass media w znacznym stopniu były instrumentem socjalistycznej propagandy. CCharakterystyka socjalistycznego systemu instytucjonalnego 4

5 B. Szczególnie rozwinięty system nakazów i zakazów współistniał z przerośniętym socjalistycznym państwem dobrobytu obejmującym: relatywnie wysokie transfery (edukacja, zdrowie, zasiłki socjalne); ochronę socjalną zapewnioną przez przedsiębiorstwa państwowe; ceny żywności, energii i mieszkań sztucznie podtrzymywane na niskim poziomie; zabezpieczenia społeczne typowe dla gospodarek rynkowych nie istniały, ponieważ zapotrzebowanie na nie było zredukowane poprzez ograniczenie możliwości i zagrożeń jednostek. C. Państwo socjalistyczne było wypaczone w dziedzinie tzw. dóbr publicznych: wydatki na obronę były nadmierne i wynikały z imperialnych aspiracji b. ZSRR; zwalczanie pospolitych przestępstw było stosunkowo skuteczne, ale kosztem praktyk typowych dla państwa policyjnego; system prawny i wymiar sprawiedliwości uznawały prywatną działalność gospodarczą oraz niezależną aktywność społeczną i polityczną za przestępstwo i były zasadniczo sprzeczne z systemem prawnym i wymiarem sprawiedliwości, jakie są potrzebne dla gospodarki rynkowej i społeczeństwa obywatelskiego. 5

6 PKB per-capita (w dolarach międzynarodowych z 1990) w 1950 i 1990: Polska vs. Hiszpania Węgry vs. Austria Dystans między krajami realnego socjalizmu a Europą Zachodnią zdecydowanie się powiększył. (102%) (98%) (42%) (239%) (67%) (149%) (38%) (261%) Źródło: Maddison Database. 6

7 PKB per-capita (w dolarach międzynarodowych z 1990) Chin w porównaniu do Europy Zachodniej (Europa Zachodnia = 100%) (100%) (100%) (1396%) (7%) (56%) (179%) (23%) (426%) 7 PKB per-capita (w dolarach międzynarodowych z 1990) w 1950 i 1990: Korea Pn. vs. Korea Pd. Kuba vs. Chile

8 2. Dłuższa retrospekcja:

9 Skracanie dystansu Źródło: IMF World Economic Outlook 9

10 Inflacja 10 Źródło: IMF World Economic Outlook

11 Bezpośrednie inwestycje zagraniczne (skumulowane) Źródło: UNCTAD 11

12 Oczekiwana długość życia Źródło: WB World Development Indicators 12

13 Śmiertelność dzieci 13 Źródło: WB World Development Indicators

14 Ochrona środowiska Źródło: Millennium Development Goals 14

15 Przyczyny różnic w osiągniętych wynikach gospodarczych w świecie posocjalistycznym Główne czynniki tłumaczące różnice w dynamice wzrostu gospodarczego: warunki początkowe, czynniki zewnętrzne (np. kryzys w Rosji), - w tym dostęp do rynków zagranicznych, lokalizacja, zasięg reform rynkowych oraz jakość polityki makroekonomicznej. 15

16 Wnioski te znajdują potwierdzenie w badaniach empirycznych przytaczanych w obszernej literaturze poświęconej krajom transformującym się Polanec, Saŝo (2004) (…) nasze wyniki wskazują, że reformy w późniejszych etapach transformacji silnie (choć z pewnym opóźnieniem, średnio 4-letnim) oddziaływają na wzrost produktywności. Wyniki te potwierdzają wagę reform w podnoszeniu produktywności. Krueger, Anne O. (2004) (…) jest warte odnotowania, że te spośród krajów transformujących, które najszybciej podjęły strukturalne reformy, w zdecydowanej większości też rozwijały się najszybciej. Przykładem mogą być kraje bałtyckie. W ostatnich latach także Rosja rozwijała się szybciej – w znacznej mierze dzięki reformom wprowadzonym w latach 90. Fischer, Stanley; Sahay, Ratna (2004) Podstawowy wniosek to stwierdzenie, że wpływ warunków początkowych, choć dość silny na początku transformacji, z czasem słabnie (…). Ponadto, waga polityki fiskalnej (mierzonej wielkością deficytu/nadwyżki budżetowej) wzrasta wraz z wydłużeniem badanego okresu. Współczynniki przy indeksach mierzących zakres reform (…) są istotne przez cały okres, niezależnie od długości badanego podokresu. Falcetti, Elisabetta; Lysenko, Tatiana; Sanfey, Peter (2006) W okresie transformacji można zaobserwować dodatnią korelację między postępem pro-rynkowych reform a skumulowanym wzrostem gospodarczym dla większości badanych krajów. Wyniki te potwierdzają słuszność tych, którzy działali na rzecz pogłębiania reform. Jednocześnie stanowią one ostrzeżenie przed sytuacją, gdy zaczyna dominować zmęczenie reformami obserwowane w niektórych krajach regionu (….). Badania wskazują też, że w raz z upływem czasu rola warunków początkowych jako źródła wzrostu malała, natomiast nadwyżki budżetowe pozostają silnie powiązane z wyższym tempem wzrostu. 16

17 Otwartość handlowa 17 Źródło: WB World Development Indicators

18 Wkład sektora prywatnego w PKB Źródło: EBRD Transition Report

19 Dlaczego lepsze wyniki gospodarcze wiążą się z poprawą pozaekonomicznych warunków życia (zdrowie, środowisko, itd.)? Niektóre podstawowe czynniki prowadzące do długookresowego wzrostu gospodarczego prowadzą również do poprawy stanu środowiska naturalnego i zdrowotności społeczeństwa, np. 19 reformy gospodarcze ograniczenie marnotrawstwa mniejsza degradacja środowiska oraz poprawa zdrowotności zdrowsza żywność staje się łatwiej dostępna i relatywnie tańsza prywatyzacja (oddzielenie przedsiębiorstw od państwa) przepisy dotyczące ochrony środowiska są lepiej egzekwowane jakość i egzekwowanie prawa

20 3. Krótsza retrospekcja:

21 Wzrost PKB Źródło: IMF World Economic Outlook

22 Deficyt/nadwyżka sektora finansów publicznych 22 Źródło: EBRD Transition Report 2007

23 Wydatki sektora finansów publicznych 23 Źródło: EBRD Transition Report 2007

24 Deficyt obrotów bieżących 24 Źródło: IMF World Economic Outlook

25 Zadłużenie zagraniczne 25 Źródło: EBRD Transition Report 2007

26 Zadłużenie krajowe sektora prywatnego 26 Źródło: EBRD Transition Report 2007

27 Zadłużenie krajowe gospodarstw domowych 27 Źródło: EBRD Transition Report 2007

28 4. Kryzys finansowy a kraje Europy Środkowo-Wschodniej 28

29 Niespokojny rok w sektorze finansowym Do połowy sierpnia 2008 instytucje finansowe na świecie zadeklarowały straty i odpisy o łącznej wysokości 501,1 mld USD (najwięcej: Citigroup 55,1 mld USD; Merrill Lynch 51,8 mld USD, UBS 44,2 mld USD, HSBC 27,4 mld USD) jednocześnie pozyskując 352 mld USD nowego kapitału (Źródło: Bloomberg, Wprost) Freddie Mac i Fannie Mae – zostały znacjonalizowane AIG – znacjonalizowane (68,58 USD => 2,05 USD)* Koniec bankowości inwestycyjnej w dotychczasowej formie – spośród pięciu największych banków inwestycyjnych w USA: Lehman Brothers– zbankrutował (42,76 USD => 0,185 USD)* Merrill Lynch – przejęty (73,87 USD => 22 USD)* Bear Sterns – przejęty (85,17USD => 5,92 USD)* JP Morgan – wrócił pod nadzór FED (46,81 USD => 41 USD)* Goldman Sachs – wrócił pod nadzór FED (216,74 USD => 120,70 USD)* *zmiana ceny akcji między 1/10/2007 i 30/09/ Źródło: Finance Yahoo; Bloomberg, Wprost

30 Zmodyfikowane prognozy po wybuchu kryzysu subprime (bez uwzględnienia wrześniowych zawirowań) 30 Źródło: IMF World Economic Outlook

31 Kraje bałtyckie – spowolnienie gospodarcze, nierównowagi i rosnąca inflacja 31 Źródło: IMF World Economic Outlook

32 5. Perspektywy: co jeszcze należy zrobić? 32

33 Rynek pracy (1) Źródło: Eurostat, OECD 33

34 Inwestycje 34 Źródło: WB World Development Indicators

35 Wydatki sektora finansów publicznych 35 Źródło: EBRD Transition Report 2007

36 Wkład sektora prywatnego w PKB 36 Źródło: EBRD Transition Report 2007

37 Rynek pracy (2) Źródło: WB Doing Business Report

38 Bariery wejścia Źródło: WB Doing Business Report

39 Sprawność sądów Źródło: WB Doing Business Report

40 Dziękuję za uwagę 40

41 Źródła (dane pobierane 29.IX.2008) World Development Indicators, World Bank Millenium Development Goals World Bank Doing Business Report Eurostat EBRD Transition Report UNCTAD Statistics Yahoo Finance 41


Pobierz ppt "Transformacja polskiej gospodarki na tle innych krajów regionu Leszek Balcerowicz, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 3.10.2008 r. 1."

Podobne prezentacje


Reklamy Google