Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

JĘZYKI WIZUALNO-PRZESTRZENNE: OPIS LINGWISTYCZNY Seminarium doktoranckie 2011/2012 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego Instytut.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "JĘZYKI WIZUALNO-PRZESTRZENNE: OPIS LINGWISTYCZNY Seminarium doktoranckie 2011/2012 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego Instytut."— Zapis prezentacji:

1 JĘZYKI WIZUALNO-PRZESTRZENNE: OPIS LINGWISTYCZNY Seminarium doktoranckie 2011/2012 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego Instytut Języka Polskiego UW śr , pok. 1 Konsultacje: śr , pok. 1 Strona internetowa:

2 Spotkanie 5 Fraza zdaniowa w pozycji podmiotu- mianownika.

3 Wydaje się, że pada. Marię martwi, że pada. Martwi mnie, że pada. Świgra nie analizuje. Marię martwi, że pada. Czasownik czy czasownik niewłaściwy?..., że pada: równoważnik fno w mianowniku czy bierniku? Podmiot? Marię zaczyna martwić, że pada. Interpretacja leksemu ZACZYNAĆ : czasownik czy czasownik niewłaściwy? 3 Problemy

4 4

5 5

6 6

7 Lucien Tesnière, Éléments de syntaxe structurale (Paris 1959): walencja – metafora chemiczna. Przechodniość. Składnia zależnościowa: Niemcy, Czechy, Francja. Noam Chomsky, Aspects of the Theory of Syntax (Cambridge (Mass.) 1965): subkategoryzacja, ograniczenia selekcyjne. Charles J. Fillmore: Case Grammar (1968), Frame Semantics (1975). Irena Bellert, Zygmunt Saloni ( ): prace nad ramami semantycznymi czasowników. Kazimierz Polański, Główne typy struktur zdaniowych w języku polskim (artykuł Katowice 1967). Zygmunt Saloni, O schemacie zdania polskiego (Płock 1978). SWJP (1981, 1985, 1987, 1998, 2001, 2007, 2011). Stanisław Szpakowicz, Marek Świdziński, Zarys klasyfikacji schematów zdaniowych we współczesnej polszczyźnie pisanej. [W:] Polonica VII Ramkologia

8 Słownik syntaktyczno-generatywny czasowników polskich, red. K. Polański, t. I-V, Warszawa – Wrocław Stanisław Szpakowicz, Marek Świdziński, Sentence schemata in the Universal Basic Dictionary of Contemporary Polish. [W:] International Journal of Lexicography vol. 7 No 1, Oxford Ramkologia

9 Marek Świdziński, Syntactic Dictionary of Polish Verbs, Amsterdam 1998, wersja 2b. Wydruk komputerowy. B bać się [Vi 12]: 0; 11 D$; 12 o B$; 16 V; 17 [BY/ZE]&([D/o B]]/[CZY&(o B] badać [Vi 1]: 11 B; 17 PZ bandażować [Vi 4]: 11 B; 21 B+C bankrutować [Vi 4]: 0; 12 na Ms bawić 1 [Vi 6a]: 11{PZ/ZE} B; 15 Ps; 21 B+N; 29 B+ZE&N bawić 2 [Qi 6a]: 25 B+ZE/JAK/KIEDY bawić się [Vi 6a]: 0; 11 N; 12$ w B; 15 Ps; 17 ZE&N; 210 z N+w B$ bić [Vi 10a]: 0; 11 B$/$N; 12$ w B/na B; 15 Ps; 21 [B+N$]/[$B+C]/[$C+N]; 22 [B/C+w Ms]/[N+w B] bić się [Vi 10a]: 0; 12 o B/za B/przeciw C/z N/$w B; 15 Ps; 210 z N+o B 9 Ramkologia

10 Marcin Woliński, Witold Kieraś, Słownik ramek walencyjnych (dla potrzeb Świgry i Dendrarium) (od 1997) bać sięVinfp(_) bać sięVnp(dop) bać sięVprepnp('o',bier) bać sięVsentp('czy') bać sięVsentp(dop,'że') bać sięVsentp(dop,'żeby') bać sięVsentp('o',bier,'czy') bać sięVsentp('o',bier,'że') bać sięVsentp('o',bier,'żeby') bać sięVsentp('że') bać sięVsentp('żeby') badaćVnp(bier) badaćVsentp('pz') bandażowaćVnp(bier)+np(cel) 10 Ramkologia

11 Krytyka aparatu, wysubtelnienie opisu: Realizacje zdaniowe podmiotu-mianownika, czyli o strukturalnych ograniczeniach selekcyjnych (1992). Dalsze kłopoty z bezokolicznikiem (1993). O ograniczeniach aparatu pojęciowego schematów zdaniowych. [W:] Studia lingwistyczne ofiarowane Profesorowi Kazimierzowi Polańskiemu na 70-lecie Jego urodzin. Katowice Ramkologia

12 martwić [Vi 6a]: 0{PZ/ZE};11{PZ/ZE} B; 21 B+N Pogoda martwi. Martwi, że tak zimno. Jan martwi matkę. Matkę martwi, że jest kryzys. Matkę martwi, czy zdążymy. Matkę martwi, żeby się nie spóźnić. Jan martwi rodziców swoim zachowaniem. Jan martwi rodziców tym, że nienawidzi szefa. 12 Ramki dla MARTWIĆ

13 martwić się [Vi 6a]: 0; 11 N; 12 o B/z powodu D; 17 [PZ/ZE/BY]&[o Jan martwi się. Jan martwi się pracą. Jan martwi się o pracę//z powodu pracy. Jan martwi się, że wyrzucą nas z roboty. Jan martwi się tym//o to, że wyrzucą nas z roboty. Jan martwi się, kogo wyrzucą. Jan martwi się tym//o to, kogo wyrzucą. Jan martwi się, żeby nas nie wyrzucili. Jan martwi się tym//o to, żeby nas nie wyrzucili. 13 Ramki dla MARTWIĆ SIĘ

14 Fraza zdaniowa – wymagana. Jaka pozycja: podmiot-mianownik czy dopełnienie (biernik?)? (1) Test koordynacji: * Że jest kryzys, nie tylko matkę martwi, ale również Jan się martwi. Że jest kryzys, i Jan twierdzi, i wszystkim wiadomo. Martwi matkę, kogo przyniosło, i jeszcze jedna sprawa. Martwi matkę to, kogo przyniosło, i jeszcze jedna sprawa. 14 Podmiot czy dopełnienie?

15 (2) Zdanie bez podmiotu: * Martwiono matkę, że jest kryzys. Martwiono matkę tym, że jest kryzys. (3) Mianownik czy biernik? Co martwi matkę? Co nie martwi matki? (*) Czego nie martwi matki? Matki nie martwi to, że pada. * Matki nie martwi tego, że pada. 15 Podmiot czy dopełnienie?

16 (4) Test imiesłowowy: Że jest kryzys, matkę martwi, nas zdumiewając. Jaś matkę martwi, nas zdumiewając. Jaś matkę martwi, ciągle płacząc. Pogoda matkę martwi, ustawicznie się pogarszając. * Że jest kryzys, szkoda, nas zdumiewając. * Żal Jana, nas zdumiewając. 16 Podmiot czy dopełnienie?

17 (5) Czy to konwersy bierne? Że jest kryzys, matka była martwiona. Matka była martwiona przez to, że jest kryzys. Piotr martwi matkę. Matka jest martwiona przez Piotra. Kryzys martwi matkę. (* ) Matka jest martwiona przez kryzys. 17 Podmiot czy dopełnienie?

18 (6) Gerundia: Piotr martwi matkę. – Piotra martwienie matki mi się nie podoba. – Martwienie matki przez Piotra mi się nie podoba. Kryzys martwi matkę. – * Kryzysu martwienie matki mi się nie podoba. Martwienie matki, że jest kryzys, mi się nie podoba. To, że jest kryzys, martwi matkę. – * Tego, że jest kryzys, martwienie matki mi się nie podoba. 18 Podmiot czy dopełnienie?

19 BAWIĆ 1 nd6a 1.1 {PZ/ŻE} B; 1.5 PRZYS; 2.1 B+N; 2.9 B+ŻE&N BOLEĆ 1 nd7a 1.1 {ŻE} B$; 2.2 $ B+o-B BYĆ 1 nd12 0 (=> NIE BYĆ); 1.1 [{ŻE} N]/M/D/$C; 1.2 z-D/przy-Ms/na-Ms/w-Ms; 1.3 {BY/PZ/ŻE}M"; 1.5 PRZYS$ (=> NIE BYĆ) BYWAĆ 1 nd1 0 {ŻE} (=> NIE BYWAĆ); 1.1 {ŻE} N; 1.2 z-D/z-N/przy-Ms/$na-Ms/$w-M­s; 1.3 M"; 1.5 PRZYS$ (=> NIE BYWAĆ); CIESZYĆ nd6b 1.1 {ŻE} B DENERWOWAĆ nd4 1.1 {ŻE} B DOJŚĆ 1 dk12 0 ; 1.1 D; 1.2 {PZ/ŻE} do-D$; 1.5 PRZYS; 1.7 [PZ/ŻE]&([do-D/D] DRAŻNIĆ nd6a 1.1 {ŻE} B; 2.1 B+N Czasowniki z podmiotem zdaniowym

20 Postulat: wymaganie mieszane. Pewne czasowniki dopuszczają realizację podmiotu-mianownika przez fzd. Ograniczenie selekcyjne!!! Coś takiego – w GFJP: MIE21, MIE2, MIE3. Banał z punktu widzenia formalnego... Konsekwencja//Analogia: dlaczego nie uznać, że fzd bywa realizacją innego wymagania (np. fno)? Piotr martwi się, że jest kryzys, i stanem zdrowia teściowej. Powiedzieli, kto to jest, oraz kilka innych szczegółów. Pytał, za co siedzę, i o żonę. Dość, że nie przyjdę. – Dość tych kłamstw! (???) 20 Rozwiązanie

21 Są przykłady boleśniejsze: On chce wódki i popalić. Uczył ich do egzaminu albo na czeladników. U Sowietów bywałem w górach lub żeglować. Marii Szupryczyńskiej koncepcja pozycji składniowej 21 Kłopot dalszy

22 Matkę zaczęło martwić, że jest kryzys. Matkę powinno było martwić, że jest kryzys. Matkę może martwić, że jest kryzys. Matkę powinno było móc zacząć martwić, że jest kryzys. ZACZĄĆ, POWINNO, MÓC : czasowniki czy czasowniki niewłaściwe? Zaczęło płakać. : ZACZĄĆ 1 – czasownik Zaczęło mżyć.: ZACZĄĆ 2 – czasownik niewłaściwy A w naszych przykładach? 22 Kłopoty następne

23 Matkę zaczęło martwić dziecko. Matkę powinno było martwić wszystko. Matkę może martwić pogoda. Matkę powinna była móc zacząć martwić Agnieszka. Co jest podmiotem? Czego to podmiot? Czyim ograniczeniem selekcyjnym na podmiot jest dopuszczenie fzd? 23 Kłopoty następne

24 Podmiot? Matkę zaczęło martwić dziecko. Matkę zaczęło martwić, że jest kryzys. Czyj? Matkę zaczęło martwić dziecko. Matkę zaczęło martwić, że jest kryzys. Ograniczenie elekcyjne – czyje? Matkę zaczęło martwić, że jest kryzys. * Matkę zaczęło częstować, że jest kryzys. 24 Kłopoty następne

25 Postulat: podmiot bezokolicznika (Mielczuk). Wymagania podmiotu: czasownik: wymaganie podmiotu czasownik : wymaganie podmiotu pustego (= braku podmiotu) Realizacje podmiotu bezokolicznika: Jan zaczyna spać. Jan śpi. Jan kazał Piotrowi spać. Piotr śpi. Ø Przyszło Piotrowi spać. Piotr śpi. 25 Kłopoty następne

26 Szkoda płakać. Szkoda Piotrowi płakać. * Szkoda mżyć. Wymaganie podmiotu bezokolicznika i ograniczenie selekcyjne przecieka na nadrzędnik: Matkę zaczęło martwić, że jest kryzys. A imiesłów to nie ma podmiotu? A bezosobnik? 26 Kłopoty następne

27 Uzgodnienia łażą między poziomami: Jan zaczyna być wesolutki. Jan kazał Piotrowi być wesolutkim. Maria nie przyszła, czując się oszukana. 27 Kłopoty następne

28 Czy nasze czasowniki z ograniczeniem na podmiot wszędzie pasują? * Pora martwić, że Maria wybiera Piotra. Pora zaprosić Piotra. * Szkoda było dojść do nas, że Jan przegrał. Szkoda było mówić do nas, że Jan przegrał. * Można się wydawać, że masz rację. Można się założyć, że masz rację. 28 Kłopoty następne

29 Redefinicja inwentarza i definicji klas gramatycznych: zdychają czasowniki niewłaściwe. Nowy zestaw schematów zdaniowych. Implementacja podmiotu form niefinitywnych. 29 Szczyty

30 Dziękuję za uwagę! 30


Pobierz ppt "JĘZYKI WIZUALNO-PRZESTRZENNE: OPIS LINGWISTYCZNY Seminarium doktoranckie 2011/2012 Prof. dr hab. Marek Świdziński Zakład Językoznawstwa Komputerowego Instytut."

Podobne prezentacje


Reklamy Google