Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Rachunkowość i finanse

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Rachunkowość i finanse"— Zapis prezentacji:

1 Rachunkowość i finanse
Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji

2 Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji
Program wykładów Semestr pierwszy: Rachunkowość Wprowadzenie do rachunkowości Sprawozdania finansowe i ich wstępna analiza: bilans, rachunek zysków i strat, rachunek przepływów pieniężnych Analiza wskaźnikowa Istota i funkcje rachunkowości zarządczej Rachunek kosztów: pełnych, zmiennych, ABC Analiza i zastosowanie progu rentowności Wyzwania stojące współcześnie przed systemem rachunkowości i sprawozdawczości przedsiębiorstw Zaliczenie semestru: wstępna analiza finansowa wybranej spółki Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji

3 Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji
Program wykładów Semestr drugi: Finanse Wprowadzenie do finansów – podstawowe pojęcia i funkcje Finanse systemu bankowego: bank centralny i banki komercyjne Finanse ubezpieczeń System finansów publicznych: dochody i wydatki publiczne, budżet państwa, deficyt budżetowy i dług publiczny Rynki finansowe: rynek pieniężny i walutowy, rynek kapitałowy i terminowy Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie Finanse UE Zaliczenie semestru: egzamin testowy Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji

4 Wprowadzenie do rachunkowości
Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji

5 Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji
Rachunkowość – definicja i funkcje Pojęcie „rachunkowość” jest terminem wieloznacznym. System informacyjny stanowiący podstawę działań analitycznych, przekazujący użytkownikom informacje niezbędne do podejmowania racjonalnych decyzji finansowych i efektywnego zarządzania przedsiębiorstwem Sztuka pomiaru, opisu i interpretacji działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorstwa System opisujący wielkości ekonomiczne charakteryzujące działalność podmiotu gospodarczego – liczbowy obraz przedsiębiorstwa Termin rachunkowość jest wieloznaczny. Tym pojęciem określa się jedną z dyscyplin nauk ekonomicznych, jak również system rachunkowości funkcjonujący w podmiocie gospodarczym. Zdarza się także zamienne używanie terminu rachunkowość i księgowość. Generalnie teoria rachunkowości ściśle związana jest z teorią pomiaru i można mówić, iż opisuje ona wielkości ekonomiczne charakteryzujące działalność przedsiębiorstwa. System opisujący wielkości ekonomiczne charakteryzujące działalność podmiotu gospodarczego – liczbowy obraz przedsiębiorstwa Sztuka pomiaru, opisu i interpretacji działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorstwa System informacyjny stanowiący podstawę działań analitycznych, przekazujący użytkownikom informacje niezbędne do podejmowania racjonalnych decyzji finansowych i efektywnego zarządzania przedsiębiorstwem Księgowość jest częścią rejestracyjną systemu rachunkowości, budującą bazę danych dla całego systemu informacyjnego, często w praktyce jest określana jako prowadzenie ksiąg rachunkowych Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji

6 Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji
Rachunkowość – zakres Tradycyjnie w rachunkowości wyodrębnia się następujące jej części składowe: Księgowość – rejestracyjna część rachunkowości Sprawozdawczość finansową – zaspokaja potrzeby informacyjne szerokiego kręgu odbiorców Rachunek kosztów – ewidencja kosztów w różnych przekrojach, nowoczesne metody ich kalkulacji, analizy i planowania Księgowość jest elementem składowym rachunkowości, a ponieważ jest ona podstawowym trzonem rachunkowości, w praktyce jest niesłusznie utożsamiana z rachunkowością. Księgowość stanowi część rejestracyjną rachunkowości. Jej głównym zadaniem jest ewidencja zdarzeń gospodarczych zaistniałych w konkretnej jednostce. Księgowość stanowi tym samym prowadzenie ksiąg rachunkowych. Sprawozdawczość finansowa odgrywa szczególną rolę w rachunkowości. Jest elementem finalnym prac ewidencyjnych i kalkulacyjnych, ale przede wszystkim zaspokaja potrzeby informacyjne szerokiego kręgu odbiorców. Dla wielu użytkowników jest to główne źródło informacji o sytuacji finansowej, majątkowej i wynikach oraz przepływie środków pieniężnych przedsiębiorstwa dla podejmowania decyzji ekonomicznych Podkreślanie znaczenia raportowania finansowego w postaci sprawozdań finansowych świadczy o usługowej roli rachunkowości względem użytkowników jej informacji. Główna odpowiedzialność za przygotowanie oraz prezentację sprawozdań finansowych spoczywa na kierownictwie przedsiębiorstwa, dla którego sprawozdanie finansowe jest również źródłem informacji dla podejmowania decyzji gospodarczych oraz oceny kondycji jednostki. Rachunek kosztów jest najbardziej dyskusyjnym elementem rachunkowości, gdyż staje się on wyodrębnionym obszarem zarówno w teorii, jak i w praktyce funkcjonowania przedsiębiorstw. Obejmuje on nie tylko ewidencję kosztów w różnych przekrojach, ale również nowoczesne metody ich kalkulacji, analizy i planowania. Nowoczesny rachunek kosztów powinien spełniać funkcję planistyczną w celu przewidywania racjonalnych kosztów, funkcję kontrolną dla oceny poniesionych kosztów, funkcję optymalizacyjną poprzez sporządzenie rachunków optymalizacyjno-decyzyjnych, funkcję cenową, jako, że ustalanie kosztów jednostkowych produktów stanowi podstawę ich cen sprzedaży, a także funkcję analityczną. Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji

7 Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji
Rachunkowość – funkcje Rachunkowości przypisuje się następujące funkcje: Funkcję informacyjną – dostarczanie informacji różnym jej użytkownikom i wykorzystywanie przez nich informacji dla różnych celów. Funkcję zarządczą – wykorzystywanie dostarczanych przez rachunkowość informacji dla potrzeb zarządzania i podejmowania decyzji Funkcję kontrolną - kontrolowanie danych zawartych w dokumentach, księgach rachunkowych i sprawozdaniach finansowych, co ma zapewnić przedsiębiorstwu uporządkowane i sprawne prowadzenie działalności gospodarczej Funkcję analityczną – dokonywanie analizy finansowej przedsiębiorstwa na podstawie sprawozdań finansowych Funkcję planistyczną – wykorzystywanie informacji generowanych przez rachunkowość na potrzeby planowania przyszłego rozwoju firmy Funkcję statystyczną – formalne obowiązki składania sprawozdań do organów statystycznych Można by uogólniając stwierdzić, iż jedyną funkcją rachunkowości jest funkcja informacyjna, czyli dostarczanie informacji różnym jej użytkownikom i wykorzystywania przez nich informacji dla różnych celów. W związku z tym można rozróżnić jeszcze funkcję kontrolną, zarządczą, analityczna i planistyczno-statystyczną. Funkcję zarządczą spełnia rachunkowość poprzez dostarczanie informacji dla potrzeb zarządzania, w tym podejmowania decyzji przez kierownictwo przedsiębiorstwa, a także przez użytkowników zewnętrznych np. kredytodawców, inwestorów, czy kontrahentów. Funkcja kontrolna rachunkowości polega na tym, iż dane zawarte w dokumentach, księgach rachunkowych i sprawozdaniach finansowych służą dokonywaniu kontroli wewnętrznej i zewnętrznej. System kontroli wewnętrznej jest organizowany przez kierownictwo i ma za zadanie zapewnić przedsiębiorstwu uporządkowane i sprawne prowadzenie działalności gospodarczej, realizację celów kierownictwa i zapewniania, aby rachunkowość dostarczała wiarygodnych, kompletnych i terminowych informacji za okresy sprawozdawcze. Kontrola zewnętrzna jest sprawowana przez kredytodawców, urzędy skarbowe, Najwyższą Izbę Kontroli oraz inne podmioty. Specyficzną kontrolą zewnętrzną w stosunku do rachunkowości określaną jako badanie, jest dokonywanie tych czynności przez biegłego rewidenta. Obowiązkowi badania rocznych sprawozdań finansowych podlegają najogólniej mówiąc większe przedsiębiorstwa. Funkcja analityczna polega na dokonywaniu analizy finansowej (badanie sytuacji majątkowej, kapitałowej, rentowności, płynności i przepływów pieniężnych) na podstawie sprawozdań finansowych, które podlegają interpretacji i ocenie. Wykorzystywane są w tym celu określone narzędzia analizy, wśród których dominującą rolę odgrywają powszechnie wykorzystywane w praktyce wskaźniki. Funkcja planistyczna wiąże się z wykorzystywaniem informacji generowanych przez rachunkowość na potrzeby planowania, budżetowania i przewidywania przyszłego rozwoju firmy. Funkcja statystyczna jest w głównej mierze obowiązkiem zewnętrznym przedsiębiorstw. Nałożone na nie formalne obowiązki składania sprawozdań do organów statystycznych, które wykorzystują je do tworzenia obrazów i ocen nie tylko w wymiarze jednostkowym, ale w szerszej skali regionów, jednostek administracyjnych, w skali krajowej, czy skali UE. Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji

8 Rachunkowość –funkcje i cechy informacji księgowych
We współczesnym świecie najważniejszą funkcją rachunkowości jest funkcja informacyjna, polegająca na przekazywaniu użytkownikom informacji niezbędnych do podejmowania racjonalnych decyzji, efektywnego zarządzania przedsiębiorstwem i rozliczania menedżerów z osiąganych wyników finansowych Cechy informacji księgowych Zmieniające się warunki otoczenia, rosnące wymagania klientów oraz zaostrzająca się konkurencja wymuszają na spółkach podejmowanie działań mających na celu zwiększenie efektywności funkcjonowania. Decydenci wymagają stałego dostępu do informacji na temat sytuacji wewnętrznej i zewnętrznej spółki, informacji użytecznej, w maksymalnym stopniu eliminującej niepewność i ułatwiającej podejmowanie decyzji. Jednym z niezbędnych elementów w tym zakresie jest właśnie rachunkowość. We współczesnym świecie najważniejszą funkcją rachunkowości jest funkcja informacyjna, polegająca na przekazywaniu informacji niezbędnych do podejmowania racjonalnych decyzji, efektywnego zarządzania przedsiębiorstwem i rozliczania kadry zarządzającej z osiąganych wyników finansowych. Aby rachunkowość mogła spełniać tę funkcję, to informacje, które dostarcza muszą charakteryzować się pewnymi cechami: Cechy informacji księgowych: Zrozumiałość Użyteczność Wartość prognostyczna Cecha zrozumiałości oznacza, że dane zawarte w systemie rachunkowości mogą być bez trudności wykorzystywane przez ich użytkowników. Przyjmuje się, że aby informacje były użyteczne, muszą być przydatne w podejmowaniu decyzji przez ich użytkowników i pomagać im oceniać przeszłe, teraźniejsze i przyszłe zdarzenia, potwierdzać bądź korygować ich poprzednie oceny. O użyteczności informacji decyduje jej terminowość. Często nieuzasadniona zwłoka przekreśla przydatność informacji. Użytkownicy informacji, zarówno zewnętrzni, jak i wewnętrzni oczekują terminowych informacji, bo one warunkują podejmowanie racjonalnych decyzji. Porównywalność informacji nakłada obowiązek stosowania w kolejnych okresach sprawozdawczych stałych rozwiązań w zakresie kryteriów klasyfikacyjnych danych księgowych, ich wyceny, procedur obliczeniowych i sposobów prezentowania informacji. Komplementarność oznacza obowiązek włączenia w zbiory danych o rachunkowości wszelkich zmian w stanie majątku jednostki gospodarczej, opisanych przez konkretne jednostkowe operacje gospodarcze danego okresu sprawozdawczego. Wartość prognostyczna oznacza, że informacje generowane przez system rachunkowości mogą być wykorzystywane jako podstawa do tworzenia prognoz wyników finansowych. Zrozumiałość Kompleksowość Użyteczność Porównywalność Wartość prognostyczna Terminowość Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji

9 Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji
Użytkownicy informacji WŁAŚCICIELE/ AKCJONARIUSZE KADRA ZARZĄDZAJĄCA WIERZYCIELE PRACOWNICY I ZWIĄZKI ZAWODOWE DOSTAWCY INFORMACJE KSIĘGOWE KLIENCI Informacje tworzone przez rachunkowość służą otoczeniu przedsiębiorstwa związanemu z nim różnego rodzaju transakcjami gospodarczymi i powiązaniami kapitałowymi. Związki przedsiębiorstwa z otoczeniem dotyczą przede wszystkim: Właścicieli przedsiębiorstwa i potencjalnych inwestorów, których interesują szczególnie dane o rentowności, stopie zwrotu z kapitału, stopniu ryzyka działalności prowadzonej przez przedsiębiorstwo i planowanych przedsięwzięciach Kredytodawców i pożyczkobiorców, którzy zainteresowani są przede wszystkim zdolnością płatniczą przedsiębiorstwa, warunkującą spłaty zobowiązań i wypłacalnością rzutującą na ocenę ryzyka kredytowego i perspektywami rozwojowymi przedsiębiorstwa Konkurentów rynkowych, których interesują kwestie organizacyjno-finansowe przedsiębiorstwa związane z jego rentownością, rozmiarami, kierunkami sprzedaży, poziomem kosztów, cen, marż, planami dalszego rozwoju Klienci, dostawcy i inni kontrahenci rynkowi – interesuje ich ogólna sytuacja finansowa przedsiębiorstwa, ceny, jakość sprzedawanych dóbr i usług, zdolność płatnicza, ogólne zasady organizacji transakcji rynkowych przeprowadzanych przez przedsiębiorstwo Pracownicy przedsiębiorstwa – są oni szczególnie zainteresowani wypłacalnością i rentownością przedsiębiorstwa, perspektywami działania i rozwoju w kontekście ich zatrudnienia i spraw socjalnych Organa administracji państwowej i samorządowej, które mają określone potrzeby informacyjne dla celów makrostatystyki gospodarczej, polityki gospodarczej, polityki fiskanej. KONKURENCI KRAJOWI KONKURENCI MIĘDZYNARODOWI ORGANA ADMINISTRACJI RZĄDWOEJ I SAMORZĄDOWEJ Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji

10 Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji
Rachunkowość finansowa i zarządcza Rachunkowość finansowa – opisuje stan majątkowo-kapitałowy przedsiębiorstwa oraz informuje o wygenerowanym wyniku finansowym. Informacje przekazywane są głównie na zewnątrz i służą osobom spoza firmy: kredytodawcom, wierzycielom, agendom rządowym, akcjonariuszom, prezentując wyniki przeszłych zdarzeń. Rachunkowość finansowa podlega regulacji prawnej (m.in.. Ustawa o Rachunkowości), a emitowane przez przedsiębiorstwo sprawozdania finansowe mają jednolity format i muszą być ujawniane Rachunkowość zarządcza – informacje przeznaczone głównie dla kierownictwa niezbędne do oceny efektywności i skuteczności działania oraz podejmowania decyzji. Raporty przedstawiają jakiś wycinek działalności bądź wydzieloną część firmy. Opiera się ona miernikach, relacjach, modelach finansowych bazujących na informacjach rachunkowości finansowej oraz innych. Rachunkowość zarządcza nie jest regulowana prawnie, a sprawozdania wewnętrzne zależą od potrzeb i preferencji kierownictwa Controlling – obejmuje zagadnienia planowania, prognozowania, kontroli i kierowania. Jest on postrzegany jako instrument zarządzania służący do optymalizacji realizacji działań. Podział rachunkowości na rachunkowość finansową i zarządczą jest stabilny, klarowny i ma już tradycję. Jednak rozwój nauk o zarządzaniu i zmiany zachodzące w otoczeniu przedsiębiorstw, jak i w nich samych wywierają presję na powstanie i wyodrębnienie nowej dziedziny wiedzy zwanej controllingiem, obejmującej zagadnienia planowania, prognozowania, kontroli i kierowania. W controllingu kładzie się nacisk na kierowanie przedsiębiorstwem bardziej wyraźnie niż w rachunkowości zarządczej. Controlling jest współcześnie postrzegany jako instrument zarządzania działający w celu optymalizacji realizacji zadań, a rachunkowość jest traktowana jako instrument dostarczania różnym szczeblom decyzyjnych wieloprzekrojowych informacji niezbędnych w zarządzaniu przedsiębiorstwem z nastawieniem na przyszłość. Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji

11 Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji
Rachunkowość – regulacje prawne Regulacje prawne systemu rachunkowości: Ustawa o rachunkowości Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) Dyrektywy Unii Europejskiej Wymagania GUS i Komisji Papierów Wartościowych i Giełd Ustawa o rachunkowości identyfikuje podmioty, w stosunku do których mają zastosowania jej przepisy, określa zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych, jak również strukturę i zawartość poszczególnych sprawozdań finansowych, metody wyceny aktywów i pasywów oraz wszelkich operacji gospodarczych Obowiązek badania i ogłaszania sprawozdań finansowych ciąży na: Bankach i zakładach ubezpieczeń Jednostkach działających na podstawie przepisów o publicznym obrocie papierami wartościowymi, funduszach powierniczych i funduszach inwestycyjnych Spółkach akcyjnych Pozostałych jednostkach Normy prawne regulujące rachunkowość finansową to: Ustawa o rachunkowości Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej Dyrektywy UE Wymagania GUS oraz Komisji Papierów Wartościowych i Giełd. Ustawa o rachunkowości identyfikuje podmioty, w stosunku do których mają zastosowanie jej przepisy, określa zasady prowadzenia ksiąg rachunkowych, jak również strukturę i zawartość poszczególnych sprawozdań finansowych Ponadto wskazuje, jakie podmioty są podlegają obowiązkowi badaniu i ogłaszaniu sprawozdań finansowych. Są to: Banki oraz zakłady ubezpieczeń Jednostki działające na podstawie przepisów o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych oraz przepisów o funduszach inwestycyjnych Spółki akcyjne Pozostałe jednostki , które w poprzednim roku obrotowym za który sporządzono sprawozdania finansowe, spełniły co najmniej dwa z następujących warunków: Średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wynosiło co najmniej 50 osób Suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego stanowiła równowartość w walucie polskiej 2,5 mln euro Przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy stanowiły równowartość co najmniej 5 mln euro. Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji

12 Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji
Rachunkowość – zasady i reguły Zasady rachunkowości Zasada wiernego obrazu - jasne przedstawienie rzeczywistości, bez wybiegów, upiększania, zaciemniania, czy przemilczania niektórych informacji; Zasada memoriałowa - rejestrowanie w księgach rachunkowych wszystkich zdarzeń powodujących zmiany w sytuacji finansowo-rzeczowej przedsiębiorstwa; Zasada współmierności - zachowanie merytorycznej i czasowej zgodności kosztów, strat i podobnych kategorii wynikowych uwzględnianych przy obliczaniu wyniku finansowego osiągniętego w danym okresie; Zasada ostrożnej wyceny - generalnie możliwie wysokie (zawsze wiarygodne) wycenianie kosztów, strat i zobowiązań przedsiębiorstwa wobec jego otoczenia oraz na ostrożne, realne wycenianie przychodów, zysków i końcowego stanu aktywów przedsiębiorstwa. Zasada kontynuacji działania Reguły rachunkowości Reguła istotności - przekazywanie informacji ważnych dla podejmowania decyzji i oceny przeszłych, teraźniejszych i przyszłych zdarzeń ekonomicznych Reguła porównywalności - stosowanie w kolejnych okresach obrotowych stałych rozwiązań w zakresie wyceny, kryteriów klasyfikacji oraz struktury sprawozdań finansowych Reguła kompletności - obowiązek przekazywania wszelkich informacjach o zmianach w stanie majątku przedsiębiorstwa spowodowanych przez konkretne pojedyncze operacje gospodarcze Reguła neutralności - bezstronność informacji ujawnianych w sprawozdaniach finansowych Zrozumiałość - informacje powinny być jasne i czytelne dla ich użytkowników Rachunkowość podlega określonym zasadom i regułom. Jeżeli chodzi o zasady to wyodrębnia się: zasadę wiernego obrazu, zasadę memoriałową, zasadę współmierności, zasadę kontynuacji działania i zasadę ostrożnej wyceny Zasada wiernego obrazu to jasne przedstawienie rzeczywistości, bez wybiegów, upiększania, zaciemniania, czy przemilczania niektórych informacji Zasada memoriałowa to rejestrowanie w księgach rachunkowych wszystkich zdarzeń powodujących zmiany w sytuacji finansowo-rzeczowej przedsiębiorstwa. Nie tylko wpłaty i wypłaty środków pieniężnych, lecz także np.. powstanie zobowiązań lub należności, utworzenie rezerw, itp.. Zasada współmierności to zachowanie merytorycznej i czasowej zgodności kosztów, strat i podobnych kategorii wynikowych uwzględnianych przy obliczaniu wyniku finansowego osiągniętego w danym okresie. Zasada ostrożnej wyceny polega generalnie na możliwie wysokim (zawsze wiarygodnym) wycenianiu kosztów, strat i zobowiązań przedsiębiorstwa wobec jego otoczenia oraz na ostrożnym, realnym wycenianiu przychodów, zysków i końcowego stanu aktywów przedsiębiorstwa. Użytkownik takich informacji powinien mieć pewność, że sytuacja majątkowa i finansowa przedsiębiorstwa może być lepsza, a nigdy gorsza od opisanej w sprawozdaniu, warunkuje to założenie pesymistycznego punktu wiedzenia przy opisie tej sytuacji. Reguły rachunkowości: Reguła istotności polega na przekazywaniu informacji ważnych dla podejmowania decyzji i oceny przeszłych, teraźniejszych i przyszłych zdarzeń ekonomicznych Reguła porównywalności zakłada stosowanie w kolejnych okresach obrotowych stałych rozwiązań w zakresie wyceny, kryteriów klasyfikacji oraz struktury sprawozdań finansowych Reguła kompletności oznacza obowiązek przekazywania wszelkich informacjach o zmianach w stanie majątku przedsiębiorstwa spowodowanych przez konkretne pojedyncze operacje gospodarcze Reguła neutralności zakłada bezstronność informacji ujawnianych w sprawozdaniach finansowych Zrozumiałość oznacza, że informacje powinny być jasne i czytelne dla ich użytkowników Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji

13 Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji
Sprawozdania finansowe Bilans Rachunek zysków i strat Informacja dodatkowa składająca się z wprowadzenia oraz dodatkowych informacji i objaśnień Zestawienie zmian w kapitale własnym/funduszu własnym (sporządzają go jednostki, których sprawozdania finansowe podlegają corocznemu badaniu) Rachunek przepływów pieniężnych (obowiązuje jednostki, których sprawozdanie finansowe podlega corocznemu badaniu) Sprawozdanie z działalności (obowiązuje spółki kapitałowe, towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych, spółdzielnie, przedsiębiorstwa państwowe oraz jednostki zobligowane odrębnymi przepisami) Ustawa o rachunkowości określa wymagania w zakresie sprawozdań finansowych Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji

14 Sposoby dotarcia do informacji finansowych
Internet jako źródło informacji finansowych strony internetowe spółek Rachunkowość i finanse Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji

15 Sposoby dotarcia do informacji finansowych
Rachunkowość i finanse Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji

16 Rachunkowość i finanse Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna
Inwestorzy Relacje inwestorskie IR Investor relations Rachunkowość i finanse Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji

17 Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji
Sprawozdania finansowe BILANS Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji

18 Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji
Sprawozdania finansowe - bilans Bilans to podstawowe sprawozdanie finansowe informujące o sytuacji majątkowo-kapitałowej przedsiębiorstwa. Bilans stanowi zestawienie posiadanego przez przedsiębiorstwo majątku (aktywów) oraz źródeł jego finansowania (kapitałów). AKTYWA PASYWA Aktywa trwałe Kapitał własny Bilans to podstawowe sprawozdanie finansowe informujące o sytuacji majątkowo-kapitałowej przedsiębiorstwa. Bilans stanowi zestawienie posiadanego przez przedsiębiorstwo majątku (aktywów) oraz źródeł jego finansowania (kapitałów). Zestawienie to jest sporządzane na określony dzień, a więc odzwierciedla skutki wszystkich decyzji (operacyjnych, inwestycyjnych i finansowych) podejmowanych w przedsiębiorstwie do chwili jego sporządzenia. Podstawowe grupy majątku to aktywa trwałe i obrotowe, natomiast kapitałów to kapitał własny i obcy (zobowiązania i rezerwy na zobowiązania) Składniki aktywów uporządkowane według stopnia płynności (szybkości zamiany na gotówkę) a kapitały wg stopnia wymagalności Aktywa obrotowe Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji

19 Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji
Bilans – charakterystyka aktywów AKTYWA TRWAŁE Aktywa trwałe Wartości niematerialne i prawne Rzeczowe aktywa trwałe Należności długoterminowe Inwestycje długoterminowe Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe Prawa majątkowe nadające się do gospodarczego wykorzystania, np. patenty, licencje, itp Po stronie aktywów, porządkowanych wg rosnącej płynności występują dwa rodzaje aktywów: aktywa trwałe i obrotowe. Aktywa trwałe obejmują składniki, których okres użytkowania jest dłuższy niż rok. Aktywa trwałe podlegają procesowi umarzania, co oznacza, ze ich wartość początkowa ulega obniżeniu z okresu na okres o wielkość dokonywanych odpisów amortyzacyjnych. Aktywa trwałe obejmują następujące grupy: Wartości niematerialne i prawne – nabyte przez przedsiębiorstwo prawa majątkowe, które nadają się do gospodarczego wykorzystania. Są to koszty zakończonych prac rozwojowych, których wyniki mogą być wykorzystane w procesach produkcji nowych produktów, ulepszonych wersji dotychczasowego asortymentu bądź mogą być związane z wdrażaniem nowych technologii. Do tej pozycji zalicza się wartość firmy, czyli różnicę pomiędzy ceną nabycia firmy a jej wartością rynkową. Ten punkt jest wykazywany w bilansie, tylko w sytuacji, kiedy nastąpiło przejęcie lub zakup innego podmiotu gospodarczego. Rzeczowe aktywa trwałe obejmują środki trwałe w postaci budynków, gruntów, maszyn, urządzeń, środków transportu Należności długoterminowe – należności, których termin płatności ostatniej raty jest dłuższy niż rok od dnia sporządzania bilansu Inwestycje długoterminowe – obejmują nieruchomości, wartości niematerialne i prawne oraz długoterminowe aktywa finansowe, które firma posiada z zamiarem długoterminowego uzyskiwania dochodów finansowych, np. udziały i akcje innych podmiotów gospodarczych, długoterminowe papiery wartościowe Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe to nie rozliczone nakłady przyszłych okresów, będą one rozliczone w okresie dłuższym niż 12 m-cy, np. aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Środki trwałe Należności, których termin płatności jest dłuższy niż 1 rok Nieruchomości, wartości niematerialne i prawne oraz długoterminowe aktywa finansowe, które firma posiada z zamiarem uzyskiwania dochodów finansowych w długim okresie Nie rozliczone nakłady przyszłych okresów Nieruchomości, maszyny, urządzenia Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji

20 Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji
Bilans – charakterystyka aktywów AKTYWA OBROTOWE Aktywa obrotowe Zapasy Należności krótkoterminowe Inwestycje krótkoterminowe Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe materiały, półprodukty, produkty w toku, produkty gotowe, towary, zaliczki na dostawy Aktywa obrotowe są charakteryzowane przez okres użycia do 1 roku, większą płynność i rotację niż składniki aktywów trwałych. W bilansie dzielą się one na: Zapasy, czyli materiały, półprodukty i produkty w toku, produkty gotowe, towary, zaliczki na dostawy Należności krótkoterminowe, czyli należności o terminie wymagalności krótszym niż rok oraz należności z tytułu dostaw i usług, które spływają po 12 miesiącach Inwestycje krótkoterminowe to krótkoterminowe aktywa finansowe: akcje, obligacje, bony skarbowe, papiery komercyjne innych przedsiębiorstw, czeki, weksle oraz środki pieniężne Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe- koszty poniesione przez przedsiębiorstwo w danym roku albo w latach poprzedzających, przypadające do rozliczenia w latach następnych, np. czynsze płacone z góry, koszty remontów, itp.. Należności o terminie wymagalności krótszym niż 1 rok oraz wszystkie należności z tytułu dostaw i usług Krótkoterminowe aktywa finansowe: akcje, obligacje, bony skarbowe, papiery komercyjne innych przedsiębiorstw, czeki, weksle oraz środki pieniężne Koszty poniesione przez przedsiębiorstwo w danym roku albo w latach poprzedzających, przypadające do rozliczenia w latach następnych, np. czynsze płacone z góry Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji

21 Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji
Bilans – charakterystyka pasywa KAPITAŁ WŁASNY Kapitał własny Kapitał podstawowy Kapitał zapasowy Kapitał rezerwowy Nie podzielony zysk lub strata z okresów poprzednich Wynik finansowy netto danego okresu Pasywa odzwierciedlają źródła kapitału wykorzystane do sfinansowania posiadanego przez przedsiębiorstwo majątku. Są one uporządkowane wg rosnącej wymagalności, czyli inaczej długości czasu dysponowania określonym źródłem. W praktyce kapitały zasadniczo można podzielić na kapitały własne i kapitały obce. Kapitały własne stanowią odzwierciedlenie zaangażowania właścicieli w spółkę. Jest to z reguły kapitał powierzony przedsiębiorstwu bezterminowo. Kapitał własny można podzielić na: Kapitał podstawowy, który w zależności od formy organizacyjno-prawnej przedsiębiorstwa, może określać fundusz założycielski, kapitał zakładowy, czy fundusz udziałowy Kapitał zapasowy- występuje w spółkach akcyjnych i z o.o. w spółkach państwowych występuje fundusz przedsiębiorstwa, a w spółdzielniach fundusz zasobowy. Kapitał zapasowy powstaje z nadwyżki ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej, z dopłat wspólników, lub jest tworzony zgodnie z przepisami zawartymi w umowie lub statucie spółki, może być także tworzony ustawowo. Kapitały rezerwowe Nie podzielony wynik finansowy z lat poprzednich Wynik finansowy danego okresu obrotowego Powstaje z nadwyżki ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej, z dopłat wspólników, lub jest tworzony zgodnie z przepisami zawartymi w umowie lub statucie spółki, może być także tworzony ustawowo W zależności od formy organizacyjno-prawnej przedsiębiorstwa fundusz założycielski, kapitał zakładowy, fundusz udziałowy Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji

22 Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji
Bilans – charakterystyka aktywów KAPITAŁY OBCE Kapitały obce Rezerwy na zobowiązania Zobowiązania długoterminowe Zobowiązania krótkoterminowe Kapitały obce podzielone są na następujące kategorie: Rezerwy na zobowiązania, które tworzone są na ściśle określone cele, np. rezerwa na podatek dochodowy, rezerwy na świadczenia emerytalne i inne Zobowiązania długoterminowe obejmują wartości pożyczek długoterminowych, długoterminowych kredytów bankowych, pozostałych zobowiązań długoterminowych Zobowiązania krótkoterminowe – zobowiązania z tytułu zaciągniętych pożyczek, kredytów, których termin płatności jest krótszy niż 1 rok Rozliczenia międzyokresowe oraz przychody przyszłych okresów – rezerwy na wydatki przyszłych okresów przypadające na bieżący okres sprawozdawczy, przychody dotyczące przyszłych okresów Rezerwy tworzone na ściśle określone cele, np. rezerwa na odroczony podatek dochodowy, rezerwy na świadczenia emerytalne, itp.. Długoterminowe pożyczki Długoterminowe kredyty bankowe Pozostałe zobowiązania długoterminowe Krótkoterminowe pożyczki Krótkoterminowe kredyty bankowe Pozostałe zobowiązania, których termin płatności jest krótszy niż 1 rok Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji

23 Bilans – układ i struktura dokumentu
AKTYWA Aktywa trwałe Wartości niematerialne i prawne Koszty zakończonych prac rozwojowych Wartość firmy Inne wartości niematerialne i prawne Zaliczki na wartości niematerialne i prawne Rzeczowe aktywa trwałe Środki trwałe Środki trwałe w budowie Zaliczki na środki trwałe w budowie Należności długoterminowe Inwestycje długoterminowe Nieruchomości Długoterminowe aktywa finansowe Inne inwestycje długoterminowe Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Inne rozliczenia długookresowe PASYWA Kapitał (fundusz) własny Kapitał (fundusz) podstawowy Należne wpłaty na kapitał podstawowy (wielkość ujemna) Udziały (akcje) własne (wielkość ujemna) Kapitał (fundusz) zapasowy Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe Zysk (strata) z lat ubiegłych Zysk (strata) netto Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna)

24 Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji
Bilans – układ i struktura dokumentu Aktywa obrotowe Zapasy Materiały Półprodukty i produkty w toku Produkty gotowe Towary Zaliczki na dostawy Należności krótkoterminowe Inwestycje krótkoterminowe Krótkoterminowe aktywa finansowe Inne inwestycje krótkoterminowe Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania Rezerwy na zobowiązania Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego Rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne Pozostałe rezerwy Zobowiązania długoterminowe Zobowiązania krótkoterminowe Rozliczenia międzyokresowe Ujemna wartość firmy Inne rozliczenia międzyokresowe Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji

25 Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji
Bilans – wstępna analiza aktywów Wstępna analiza aktywów bilansu obejmuje: analizę poziomą aktywów– ustalenie dynamiki zmian w poszczególnych pozycjach aktywów Największą wartość poznawczą w zakresie zmian wielkości aktywów przypisuje się wskaźnikowi dynamiki wzrostu. Wielkość dodatnia tego wskaźnika oznacza, iż w czasie, którego dotyczy bilans nastąpił rozwój spółki, potencjalnie wzrosły jej możliwości kreowania dochodów analizę pionową aktywów – ustalenie udziału poszczególnych pozycji aktywów w aktywach ogółem Podstawowym miernikiem jest w tym zakresie wskaźnik struktury aktywów A1 – wartość danego składnika aktywów w roku badanym A0 – wartość danego składnika aktywów w roku bazowym W ocenie rozwoju spółki i jej zasobów istotną rolę odgrywa analiza posiadanych aktywów, zmian ich wielkości, struktury oraz wykorzystania. Podstawowym nośnikiem informacji w tym zakresie jest właśnie bilans i jego strona aktywów. Największą wartość poznawczą w zakresie zmian wielkości aktywów przypisuje się wskaźnikowi dynamiki wzrostu. Wielkość dodatnia tego wskaźnika oznacza, iż w czasie, którego dotyczy bilans nastąpił rozwój spółki, potencjalnie wzrosły jej możliwości kreowania dochodów. Istotne uzupełnienie wstępnej analizy potencjału spółki stanowi badanie struktury aktywów, czyli udziału poszczególnych grup aktywów w aktywach ogółem. Zmiany tych wielkości pozwalają zaobserwować relacje zachodzące w strukturze majątku. Można też dokonać stopnie oceny elastyczności zaangażowanych aktywów oraz stopnia związanego z tym ryzyka. wiadomo bowiem, że aktywa trwałe charakteryzują się mniejszą płynnością i elastycznością niż aktywa obrotowe. Podstawowym miernikiem jest w tym zakresie wskaźnik struktury aktywów. Jeśli wskaźnik ten przekracza 100% może to być sygnał, z jednej strony znacznego unieruchomienia aktywów, wysokich kosztów stałych oraz małej elastyczności, a drugiej zaś zachodzących w spółce procesów modernizacyjnych, czy restrukturyzacyjnych. Trzeba mieć także na uwadze, że wpływ na kształtowanie się tego wskaźnika ma rodzaj działalności prowadzonej przez przedsiębiorstwo. Jest on wyższy dla przedsiębiorstw produkcyjnych, niższy dla usługowych AT – aktywa trwałe A0– aktywa obrotowe Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji

26 Firma Mieszko S.A. od 1993 roku produkuje znane i lubiane słodycze.
Od 1997 roku Firma jest notowana na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych Obecnie zajmuje jedną z czołowych pozycji na rynku.

27 Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji
Mieszko S.A. – wstępna analiza aktywów 2005 2004 2003 2005/2004 2004/2003 AKTYWA I. Aktywa trwałe 2,21 -7,79 63,80 67,36 72,83 1. Wartości niematerialne i prawne, w tym: 1 903 1 031 1 143 84,58 -9,80 0,92 0,53 0,59 wartość firmy 0,00 2. Rzeczowe aktywa trwałe 1,36 -7,92 59,65 63,50 68,76 3. Należności długoterminowe 4. Inwestycje długoterminowe 1 609 1 479 1 562 8,79 -5,31 0,77 0,81 5. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe 5118 4 923 5 169 3,96 -4,76 2,46 2,55 2,67 II. Aktywa obrotowe 75276 62 916 52 529 19,65 19,77 36,20 32,64 27,17 1. Zapasy 15 247 13 162 14 742 15,84 -10,72 7,33 6,83 7,63 2. Należności krótkoterminowe 58177 46 655 35 983 24,70 29,66 27,97 24,21 18,61 3. Inwestycje krótkoterminowe 1444 2 870 1 618 -49,69 77,38 0,69 1,49 0,84 3.1. Krótkoterminowe aktywa finansowe a) w jednostkach powiązanych b) w pozostałych jednostkach c) środki pieniężne i inne aktywa pieniężne 4. Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe 408 229 186 78,17 23,12 0,20 0,12 0,10 A k t y w a r a z e m 207964 7,90 -0,30 100,00 Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji

28 Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji
Bilans – wstępna analiza pasywów Wstępna analiza pasywów bilansu obejmuje: analizę poziomą pasywów– ustalenie dynamiki zmian w poszczególnych pozycjach pasywów Największą wartość poznawczą w zakresie zmian wielkości pasywów przypisuje się wskaźnikowi dynamiki wzrostu. analizę pionową pasywów – ustalenie udziału poszczególnych pozycji pasywów w aktywach ogółem P1 – wartość danego składnika pasywów w roku badanym P0 – wartość danego składnika pasywów w roku bazowym PT – poszczególne rodzaje pasywów P0– pasywa ogółem Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji

29 Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji
Mieszko S.A. – wstępna analiza pasywów PASYWA  2005 2004  2003  05/04  04/03  2005 I. Kapitał własny 72963 71 477 36 985 2,08 93,26 35,08 37,08 19,13 1. Kapitał zakładowy 40866 40 866 6 811 0,00 500,00 19,65 21,20 3,52 2. Należne wpłaty na kapitał zakładowy (wielkość ujemna) 3. Akcje (udziały) własne (wielkość ujemna) 4. Kapitał zapasowy 32181 32 176 31 784 0,02 1,23 15,47 16,69 16,44 5. Kapitał z aktualizacji wyceny 219 224 345 -2,23 -35,07 0,11 0,12 0,18 6. Pozostałe kapitały rezerwowe 5173 5 173 17 372 -70,22 2,49 2,68 8,99 7. Zysk (strata) z lat ubiegłych -6962 -7 129 -5 926 -2,34 20,30 -3,35 -3,70 -3,07 8. Zysk (strata) netto 1486 167 789,82 -101,25 0,71 0,09 -6,93 9. Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna) II. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania 135001 11,33 -22,44 64,92 62,92 80,87 1. Rezerwy na zobowiązania 1850 1 103 854 67,72 29,16 0,89 0,57 0,44 2. Zobowiązania długoterminowe 51111 31 940 55 194 60,02 -42,13 24,58 16,57 28,55 3. Zobowiązania krótkoterminowe 69407 75 629 87 251 -8,23 -13,32 33,37 39,24 45,13 4. Rozliczenia międzyokresowe 12633 12 590 13 040 0,34 -3,45 6,07 6,53 6,75 4.1. Ujemna wartość firmy 220 406 762 -45,81 -46,72 0,21 0,39 4.2. Inne rozliczenia międzyokresowe 12413 12 184 12 278 1,88 -0,77 5,97 6,32 6,35 a) długoterminowe 6573 6 756 6 901 -2,71 -2,10 3,16 3,51 3,57 b) krótkoterminowe 5840 5 428 5 377 7,59 0,95 2,81 2,82 2,78 P a s y w a r a z e m 207964 7,90 -0,30 100,00 Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji

30 Bilans – analiza struktury majątkowo-kapitałowej
Analiza struktury majątkowo-kapitałowej to badanie relacji między strukturą majątku w podziale na majątek trwały i obrotowy a strukturą źródeł finansowania w podziale na kapitał stały (kapitał własny + zobowiązania długoterminowe) oraz krótkoterminowy kapitał obcy Analiza ta pozwala ocenić, czy sposób finansowania majątku przedsiębiorstwa sprzyja utrzymaniu równowagi finansowej oraz czy przestrzegane są zasady „złotej reguły bilansowej” i „złotej reguły finansowej” „Złota reguła bilansowa” – majątek trwały powinien być w 100% finansowany kapitałem własnym MT – majątek trwały Kw – kapitał własny Analiza struktury majątkowo-kapitałowej to badanie relacji między strukturą majątku w podziale na majątek trwały i obrotowy a strukturą źródeł finansowania w podziale na kapitał stały (kapitał własny + zobowiązania długoterminowe) oraz krótkoterminowy kapitał obcy. Analiza ta pozwala ocenić, czy sposób finansowania majątku przedsiębiorstwa sprzyja utrzymaniu równowagi finansowej oraz czy przestrzegane są zasady „złotej reguły bilansowej” i „złotej reguły finansowej” Zgodnie ze złotą regułą bilansową majątek trwały powinien być finansowany kapitałem własnym. Jest to szczególnie trudne w przedsiębiorstwach prowadzących duże inwestycje, dlatego też złota reguła finansowa dopuszcza się możliwość finansowania majątku własnego kapitałem stałym, czyli sumą kapitału własnego i długoterminowego kapitału obcego. Jest to podyktowane tym, że majątek trwały charakteryzuje się małym stopniem płynności, co oznacza, że trudno go w krótkim okresie czasu zamienić na gotówkę. Z tego względu musi być pokryty długoterminowymi źródłami finansowania, nie wymagającymi szybkiego zwrotu. Nieprzestrzeganie tej zasady grozi utratą płynności finansowej i może prowadzić przedsiębiorstwo do upadłości. „Złota reguła finansowa” – majątek trwały powinien być w 100% finansowany kapitałem stałym MT – majątek trwały Ks– kapitał stały (kapitał własny+zodow. dłudoterm.) Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji

31 Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji
Mieszko S.A. – wstępna analiza struktury majątkowo-kapitaowej 2005 2004 2003 Aktywa trwałe Kapitał własny 72963 71 477 36 985 Zobowiązania długoterminowe 51111 31 940 55 194 Kapitał stały 124074 103417 92179 złota reguła bilansowa 0,55 0,26 złota reguła finansowa 0,94 0,80 0,65 Dr Magdalena Mikołajek-Gocejna Wyższa Szkoła Promocji


Pobierz ppt "Rachunkowość i finanse"

Podobne prezentacje


Reklamy Google