Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Www.rkkw.pl Od kiedy można powołać się na uchylenie / nieważność / nieistnienie uchwały spółki kapitałowej ? dr Radosław L. Kwaśnicki.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Www.rkkw.pl Od kiedy można powołać się na uchylenie / nieważność / nieistnienie uchwały spółki kapitałowej ? dr Radosław L. Kwaśnicki."— Zapis prezentacji:

1 Od kiedy można powołać się na uchylenie / nieważność / nieistnienie uchwały spółki kapitałowej ? dr Radosław L. Kwaśnicki

2 MOTTO Trzy są sposoby zdobywania mądrości. Pierwszy to refleksja – najbardziej szlachetny, następnie naśladowanie – jest on najłatwiejszy, a trzeci to doświadczenie – najbardziej gorzki ze wszystkich. Konfucjusz KWAŚNICKI, WRÓBEL & Partnerzy2

3 SPOSÓB PODEJMOWANIA DECYZJI PRZEZ ORGANY SPÓŁEK KAPITAŁOWYCH Organy spółek kapitałowych i ich uchwały 1.zgromadzenie wspólników w sp. z o.o. / walne zgromadzenie w S.A. 2.zarząd / rada nadzorcza (komisja rewizyjna w sp. z o.o.) KWAŚNICKI, WRÓBEL & Partnerzy3

4 KONSEKWENCJE WADLIWOŚCI UCHWAŁ ORGANÓW Konsekwencje braku / wadliwego podjęcia uchwały - przykłady nieważność czynności prawnej, gdy uchwała była wymagana przez ustawę (art. 17 § 1 – 2 KSH) odpowiedzialność cywilna osób działających za spółkę gdy uchwała była wymagana wyłącznie przez umowę spółki z o.o. lub statut spółki akcyjnej (art. 17 § 3, art. 293 i nast. oraz art. 483 i nast. KSH) odpowiedzialność karna osób działających za spółkę w sytuacji działania bez wymaganej uchwały (art. 296 KK) inne, np.: bezskuteczne powołanie do zarządu / odwołanie z jego składu itp. KWAŚNICKI, WRÓBEL & Partnerzy4

5 KONSEKWENCJE WADLIWOŚCI UCHWAŁ ORGANÓW 1.Uchwały zgromadzenia uchylenie stwierdzenie nieważności ustalenie nieistnienia 2.Uchwały zarządu / rady nadzorczej uchylenie stwierdzenie nieważności czy tylko ustalenie nieistnienia / nieważności ? KWAŚNICKI, WRÓBEL & Partnerzy5

6 POWÓDZTWO O UCHYLENIE UCHWAŁY ZGROMADZENIA Art. 249 § 1 KSH dla sp. z o.o. oraz art. 422 § 1 KSH dla S.A. Uchwała wspólników [walnego zgromadzenia] sprzeczna ze statutem bądź dobrymi obyczajami i godząca w interes spółki lub mająca na celu pokrzywdzenie [wspólnika] akcjonariusza może być zaskarżona w drodze wytoczonego przeciwko spółce powództwa o uchylenie uchwały. KWAŚNICKI, WRÓBEL & Partnerzy6

7 POWÓDZTWO O STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI UCHWAŁY ZGROMADZENIA Art. 252 § 1 KSH dla sp. z o.o. oraz art. 425 § 1 KSH dla S.A. § 1. Osobom lub organom spółki wymienionym w art. 250 [422 § 2], przysługuje prawo do wytoczenia przeciwko spółce powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników [walnego zgromadzenia] sprzecznej z ustawą. … § 4. Zarzut nieważności uchwały– bez względu na upływ terminów. KWAŚNICKI, WRÓBEL & Partnerzy7

8 POWÓDZTWO O USTALENIE NIEISTNIENIA UCHWAŁY ZGROMADZENIA Art. 189 KPC Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Art KPC Uprawnienie, o którym mowa w art. 189, przysługuje również, w toku prowadzonego postępowania, organowi podatkowemu lub organowi kontroli skarbowej, jeżeli ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa jest niezbędne dla oceny skutków podatkowych. KWAŚNICKI, WRÓBEL & Partnerzy8

9 OD KIEDY MOŻNA POWOŁYWAĆ SIĘ NA UCHYLENIE UCHWAŁY ZGROMADZENIA? Tu sporu nie ma … KWAŚNICKI, WRÓBEL & Partnerzy9

10 OD KIEDY MOŻNA POWOŁYWAĆ SIĘ NA NIEWAŻNOŚĆ UCHWAŁY ZGROMADZENIA? SN: od chwili uprawomocnienia się wyroku stwierdzającego nieważność uchwały Zasadą jest, iż do zanegowania skutków prawnych uchwały sprzecznej z ustawą niezbędne jest wydanie na żądanie uprawnionego podmiotu, zgłoszone w odpowiednim terminie, stosownego wyroku sądowego. W takim zaś stanie sankcję wynikającą z art. 425 k.s.h. należy uznać za w istocie zbieżną z sankcją przewidzianą w art. 422 § 1 k.s.h. Dopóki nie ma prawomocnego wyroku, o którym mowa w art. 425 k.s.h., skutki prawne uchwały muszą być respektowane. Możliwość ich nierespektowania z mocą wsteczną, nie tylko przez strony procesu (art. 427 § 4 k.s.h.), powstaje dopiero po uprawomocnieniu się wspomnianego wyroku. Wyrok SN z r., II CK 438/02, OSP 2006/5/53. KWAŚNICKI, WRÓBEL & Partnerzy10

11 OD KIEDY MOŻNA POWOŁYWAĆ SIĘ NA NIEWAŻNOŚĆ UCHWAŁY ZGROMADZENIA? SN: od chwili uprawomocnienia się wyroku stwierdzającego nieważność uchwały c.d. Regulacja ta [tj. art KSH – RLK] zakłada, że do zanegowania skutków prawnych uchwały sprzecznej z ustawą jest nieodzowne co do zasady wydanie - na zgłoszone w określonym terminie żądanie legitymowanego podmiotu - odpowiedniego wyroku; dopóki nie ma prawomocnego wyroku stwierdzającego nieważność uchwały, dopóty skutki prawne uchwały muszą być respektowane. Wyrok SN z r., III CSK 85/09, OSNC 2010/7-8/113. Konsekwencje: sankcja unieważnialności (a nie nieważności); możliwość powoływania się na nieważność uchwały dopiero od uprawomocnienia się wyroku. KWAŚNICKI, WRÓBEL & Partnerzy11

12 OD KIEDY MOŻNA POWOŁYWAĆ SIĘ NA NIEWAŻNOŚĆ UCHWAŁY ZGROMADZENIA? Czy istnieją przypadki, w których można powołać się na nieważność uchwały zgromadzeniu już od chwili jej podjęcia? Przykład Walne zgromadzenie podejmuje uchwałę o powołaniu do zarządu …. kota. Przyjęcie poglądu przedstawionego wcześniej oznaczałoby, że - dopóki nie zapadnie prawomocny wyrok, o ile w ogóle ktoś wniesie pozew (…) - stwierdzający nieważność uchwały, to (wbrew art. 18 § 1 KSH) uchwała ta będzie ważna ergo będzie wywoływała skutki prawne. KWAŚNICKI, WRÓBEL & Partnerzy12

13 OD KIEDY MOŻNA POWOŁYWAĆ SIĘ NA NIEWAŻNOŚĆ UCHWAŁY ZGROMADZENIA? Czy istnieją przypadki, w których można powołać się na nieważność uchwały zgromadzeniu już od chwili jej podjęcia? Powstaje pytanie, czy w takich okolicznościach sąd rejestrowy powinien sam dokonywać oceny ważności odbytego zgromadzenia i czy może w związku z tym aprobować lub kwestionować ważność podjętych na nim uchwał, uprawniających lub nie do dokonania na ich podstawie wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym. W orzecznictwie trafnie stwierdzono, że sąd rejestrowy nie pełni tylko roli technicznej, nie może więc wpisywać wszelkich zgłoszonych danych tylko dlatego, że są to dane przewidziane prawem (…). Z tych względów również w razie naruszenia procedury podejmowania uchwał zgromadzenia wspólników w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością albo walnego zgromadzenia w spółce akcyjnej rola sądu rejestrowego powinna być aktywna; sąd powinien wykorzystywać szerokie uprawnienia, jakie przyznaje art. 23 ust. 1 u.K.Rej.S., przez uwzględnienie nieważności uchwał podjętych z takim naruszeniem procedury, które miało wpływ na ich treść i ważność. Uchwała SN z r., III CZP 122/09, OSNC 2010/7-8/107. KWAŚNICKI, WRÓBEL & Partnerzy13

14 OD KIEDY MOŻNA POWOŁYWAĆ SIĘ NA NIEWAŻNOŚĆ UCHWAŁY ZGROMADZENIA? Problem: nie wszystkie sytuacje są jednoznaczne Problem: ochrona zaufania do uchwał w kontekście odpowiedzialności menadżerów (brak przepisu podobnego do normy chroniącej dobrą wiarę osób trzecich, które dokonują czynności ze spółką w zaufaniu do uchwały; zawężająca wykładnia SN …) KWAŚNICKI, WRÓBEL & Partnerzy14

15 OD KIEDY MOŻNA POWOŁYWAĆ SIĘ NA NIEISTNIENIE UCHWAŁY ZGROMADZENIA? Przykład W tzw. szemranych okolicznościach (np. podczas zgromadzenia spółki akcyjnej, którego nikt formalnie nie zwołał, nie ma na nim notariusza, nie jest spełniony statutowy wymóg kworum, a przypadkowo obecny jest na nim tylko jeden akcjonariusz – inspirator zdarzenia) zgromadzenie podejmuje uchwałę o zmianie rady nadzorczej spółki, która tego samego dnia wymienia zarząd, ten zaś próbuje przejąć kontrolę nad spółką. KWAŚNICKI, WRÓBEL & Partnerzy15

16 OD KIEDY MOŻNA POWOŁYWAĆ SIĘ NA NIEISTNIENIE UCHWAŁY ZGROMADZENIA? Wyrok w procesie o ustalenie, wydany na podstawie przepisu art. 189 k.p.c. może mieć wyłącznie charakter deklaratywny, to znaczy może jedynie stwierdzać istniejący już obiektywnie stan praw i stosunków prawnych. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z r., I ACa 200/08, LEX nr Konsekwencje: wyrok wydany na podstawie art. 189 KPC ma charakter deklaratywny, co oznacza, że wyrok taki potwierdza nieistnienie uchwały, nie zaś dopiero je konstytuuje. Uchwała nie istnieje więc od momentu jej podjęcia. KWAŚNICKI, WRÓBEL & Partnerzy16

17 OD KIEDY MOŻNA POWOŁYWAĆ SIĘ NA UCHYLENIE / NIEWAŻNOŚĆ UCHWAŁY ZARZĄDU / RADY? Od chwili uprawomocnienia się wyroku uchylającego uchwałę / stwierdzającego jej nieważność ? Kodeks Spółek Handlowych nie reguluje kontroli prawidłowości uchwał rady nadzorczej spółki (…). W takich wypadkach należy uznać, że w drodze analogii ma zastosowanie unormowanie art. 249 – 252 k.s.h. dotyczące zaskarżania uchwał zgromadzenia wspólników, gdyż ratio legis zaskarżania przez takich uchwał (…) jest analogiczne do zaskarżania (…) uchwał rady. Wyrok SN z r., II CSK 419/08, LEX nr KWAŚNICKI, WRÓBEL & Partnerzy17

18 OD KIEDY MOŻNA POWOŁYWAĆ SIĘ NA UCHYLENIE / NIEWAŻNOŚĆ UCHWAŁY ZARZĄDU / RADY? Od chwili uprawomocnienia się wyroku uchylającego uchwałę / stwierdzającego jej nieważność ? Konsekwencje: w razie przyjęcia poglądu wyrażonego w zacytowanym orzeczeniu Sądu Najwyższego, występują te same problemy co w przypadku uchwał zgromadzenia: uchylenie – możliwość powołania się dopiero od uprawomocnienia wyroku (brak sporu); stwierdzenie nieważności – od chwili uprawomocnienia się wyroku / w sytuacjach szczególnych od chwili podjęcia uchwały (spór). KWAŚNICKI, WRÓBEL & Partnerzy18

19 OD KIEDY MOŻNA POWOŁYWAĆ SIĘ NA UCHYLENIE / NIEWAŻNOŚĆ UCHWAŁY ZARZĄDU / RADY? Od chwili podjęcia uchwały? Uchwała rady nadzorczej spółki akcyjnej o odwołaniu członka jej zarządu może być zaskarżona powództwem o stwierdzenie nieważności tej uchwały na podstawie art. 189 k.p.c. w zw. z art. 58 § 1 k.c. Wyrok SN z r., II CSK 449/09, Biul. SN 2010/4/14. Konsekwencje: wyrok wydany na podstawie art. 189 KPC ma charakter deklaratywny, co oznacza, że wyrok taki jedynie potwierdza nieważność / nieistnienie uchwały, nie zaś dopiero ją konstytuuje. Uchwała, której ustalono nieważność / nieistnienie w ten sposób jest taką od chwili jej podjęcia, nie zaś dopiero od chwili uprawomocnienia wyroku. KWAŚNICKI, WRÓBEL & Partnerzy19

20 OD KIEDY MOŻNA POWOŁYWAĆ SIĘ NA UCHYLENIE / NIEWAŻNOŚĆ UCHWAŁY ZARZĄDU / RADY? Wnioski Problematyka zaskarżania uchwał zarządu / rady nadzorczej nie jest jeszcze ostatecznie ozstrzygnięta – zarówno wyrok Sądu Najwyższego z dnia r., jak i wyrok z dnia r. zostały wydane w składach trzyosobowych i żadnemu z nich nie nadano mocy zasady prawnej. W zależności od przyjętego poglądu różny będzie moment możliwości powołania się na nieważność / nieistnienie uchwały zarządu / rady nadzorczej. Wyrok nowszy wydaje się jednak bardziej zasadny. KWAŚNICKI, WRÓBEL & Partnerzy20

21 ZABEZPIECZENIE … CZY MOŻE ROZWIĄZAĆ PROBLEM? Czy zawsze trzeba czekać? zabezpieczenie powództwa np. poprzez zawieszenie wykonalności zaskarżonej uchwały (także przed wniesieniem pozwu) Konsekwencje: choć nie ma wyroku prawomocnie stwierdzającego nieważność uchwały, to jednak nie ma konieczności / możliwości jej wykonywania (a zatem do czasu prawomocnego zakończenia sporu uchwały de facto nie ma). By uzyskać zabezpieczenie warto mieć protokół z obrad … KWAŚNICKI, WRÓBEL & Partnerzy21

22 ZABEZPIECZENIE … CZY MOŻE ROZWIĄZAĆ PROBLEM? problem udzielania przez sądy zabezpieczenia w przypadkach trudnych dowodowo, nieoczywistych w razie wątpliwości na niekorzyść podmiotu występującego z wnioskiem o zabezpieczenie … czy w razie wątpliwości na korzyść podmiotu występującego z wnioskiem o zabezpieczenie … KWAŚNICKI, WRÓBEL & Partnerzy22

23 ZABEZPIECZENIE … CZY MOŻE ROZWIĄZAĆ PROBLEM? Niewątpliwie problematyka wyboru członków Rady Nadzorczej w drodze głosowania oddzielnymi grupami jest materią złożoną. W tym przedmiocie rozbieżne są również stanowiska doktryny i orzecznictwa. (…) Z przedstawionych, rozbieżnych poglądów w zakresie wykładni art. 385 § 1 ksh wynika, że uznanie za uprawdopodobnione roszczenia powoda nie może być jednoznaczne, wymaga bowiem wypowiedzenia się za przyjęciem jednego z tych poglądów. Dokonanie tego na etapie postępowania zabezpieczającego, które jest postępowaniem przyśpieszonym i względnie odformalizowanym nie może być pełne z uwagi na brak stanowiska strony pozwanej. Postanowienie Sądu Okręgowego w Białymstoku z r., VII GC 93/10, niepubl. KWAŚNICKI, WRÓBEL & Partnerzy23

24 ZABEZPIECZENIE … CZY MOŻE ROZWIĄZAĆ PROBLEM? Spór pomiędzy doktryną a judykaturą co do skutków prawnych danego zdarzenia wskazuje, że co najmniej dla jednej ze stron tego sporu stanowisko forsowane przez powódkę jest zasadne, a tym samym co najmniej wiarygodne jest jej roszczenie. (…) Wobec akcentowanej przez ten sam sąd [tj. sąd I instancji – RLK ] rozbieżności poglądów i skomplikowaniem przedmiotowego zagadnienia należy uznać istnienia roszczenia powódki, co najmniej, prawdopodobnym. Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z r., I Acz 920/10, niepubl. KWAŚNICKI, WRÓBEL & Partnerzy24

25 WNIOSKI 1.Uchwały zgromadzeń: uchylenie – od chwili uprawomocnienia się wyroku (brak sporu) stwierdzenie nieważności – od chwili uprawomocnienia się wyroku / w szczególnych przypadkach od chwili podjęcia uchwały (spór / zabezpieczenie?) ustalenie nieistnienia – od chwili podjęcia uchwały (mniejszy spór / zabezpieczenie?) 2.Uchwały zarządu / rady: uchylenie – od chwili uprawomocnienia się wyroku (brak sporu) stwierdzenie nieważności – od chwili uprawomocnienia się wyroku / w szczególnych przypadkach od chwili podjęcia uchwały (spór / zabezpieczenie?) ustalenie nieistnienia – od chwili podjęcia uchwały (mniejszy spór / zabezpieczenie?) … w zależności od przyjętej podstawy zaskarżenia tych uchwał… problem może rozwiązać instytucja zabezpieczenia, o ile byłaby we właściwy sposób stosowana … KWAŚNICKI, WRÓBEL & Partnerzy25

26 NEWSLETTER RKKW KWAŚNICKI, WRÓBEL & Partnerzy26

27 Ul. Belgijska 11/ Warszawa Tel: Fax: Web: Kancelaria Prawna KWAŚNICKI, WRÓBEL & Partnerzy KONTAKT KWAŚNICKI, WRÓBEL & Partnerzy27


Pobierz ppt "Www.rkkw.pl Od kiedy można powołać się na uchylenie / nieważność / nieistnienie uchwały spółki kapitałowej ? dr Radosław L. Kwaśnicki."

Podobne prezentacje


Reklamy Google