Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

MŁODZIEŻ A RYNEK PRACY W POLSCE W ASPEKCIE ZAŁOŻEŃ STRATEGII LIZBOŃSKIEJ Zamek Książ, 22 stycznia 2008 Zofia Stypińska Dyrektor Departament Kształcenia.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "MŁODZIEŻ A RYNEK PRACY W POLSCE W ASPEKCIE ZAŁOŻEŃ STRATEGII LIZBOŃSKIEJ Zamek Książ, 22 stycznia 2008 Zofia Stypińska Dyrektor Departament Kształcenia."— Zapis prezentacji:

1 MŁODZIEŻ A RYNEK PRACY W POLSCE W ASPEKCIE ZAŁOŻEŃ STRATEGII LIZBOŃSKIEJ Zamek Książ, 22 stycznia 2008 Zofia Stypińska Dyrektor Departament Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego MINISTERSTWO EDUKACJI NARODOWEJ

2 Wyzwania dla edukacji zawodowej szybki wzrost gospodarczy połączony z rozwojem technologicznym; postępująca integracja europejska i globalizacja (powoduje ciągłą konfrontację z wymogami międzynarodowej konkurencji); sytuacja na rynku pracy – struktura zatrudnienia; rozwój wymagań kompetencyjnych na rynku pracy; wzrost zapotrzebowania w gospodarce na pracowników z wykształceniem technicznym; bezrobocie, w tym zwłaszcza wśród młodzieży i najsłabiej wykształconych obywateli; sytuacja w obszarze edukacji - z jednej strony wzrost poziomu wykształcenia, z drugiej znaczne zróżnicowanie wykształcenia mieszkańców wsi i miast; różnice w jakości pracy szkół, zwłaszcza pogimnazjalnych i rozwarstwienie osiągnię ć uczniów (wyniki PISA); spadek liczby uczniów w systemie oświaty.

3 Kompetencje wymagane w Polsce w świetle struktury zatrudnienia Polska zaczęła integrację w UE z bagażem najbardziej archaicznej struktury zatrudnienia (UE-25, 2005) Porównanie struktury zatrudnienia w krajach UE-25 według głównych sektorów zatrudnienia – rolnictwa ( żółty ), przemysłu ( czerwony ) i usług (niebieski), Eurostat 2005 ROZWÓJ WYMAGAŃ KOMPETENCYJNYCH NA RYNKU PRACY Źródło: Europes social reality (UE 2007) – dokument poddany debacie w UE; dane EUROSTAT

4 Mimo archaicznej struktury zatrudnienia i niezbyt nowoczesnej gospodarki w Polsce występują już następujące zjawiska: w dekadzie maleje zatrudnialność osób z wykształceniem zasadniczym i to w stopniu większym niż zatrudnialność osób z wykształceniem średnim ogólnym; mimo wzrostu gospodarczego i wzrostu popytu na pracę osób z wykształcaniem zawodowym zasadniczym, nadal udział takich osób w bezrobociu jest ponadproporcjonalnie wysoki; w możliwości zatrudnienia poziom wykształcenia liczy się coraz bardziej, w szczególności liczy się więcej niż zawód towarzyszący wykształceniu zasadniczemu; w okresie III kw 2006 – II kw 2007 bezrobocie w największym stopniu wystąpiło wśród absolwentów zasadniczych szkół zawodowych – 44%-49% (choć w III kw 2007 zmalało do 29%). 4 ROZWÓJ WYMAGAŃ KOMPETENCYJNYCH NA RYNKU PRACY Źródła: Edukacja dla pracy UNDP 2007; GUS – BAEL 2006, 2007

5 Z analizy ogłoszeń pracodawców (GUS) wynika m.in., że: powodzenie na rynku pracy zależy od dodatkowych kwalifikacji (doświadczenie, języki obce, umiejętności informatyczne); bardzo często formułowane są wymagania dotyczące kwalifikacji nie ściśle zawodowych, ale z zakresu kompetencji ogólnych, a nawet cech osobowościowych; dopiero połączenie odpowiedniego wykształcenia, doświadczenia (praktyki), szczegółowych umiejętności zawodowych, kompetencji ogólnych i oczekiwanych cech osobowościowych spełnia oczekiwania pracodawców. 5 ROZWÓJ WYMAGAŃ KOMPETENCYJNYCH NA RYNKU PRACY Źródło: Edukacja dla pracy UNDP 2007 (na podstawie badania GUS) Nowe elementy oczekiwań pracodawców w Polsce

6 Część pracodawców (szczególnie małych i średnich przedsiębiorstw) oczekuje, aby szkolnictwo zawodowe, (prawie w całości finansowane z budżetu państwa), dostarczało im pracowników w pełni przygotowanych do konkretnych stanowisk pracy, posiadających określone kwalifikacje i umiejętności. Wg Banku Światowego, to czego można oczekiwać od systemu szkolnictwa, to dostarczanie pracodawcom młodych ludzi, elastycznych, łatwo poddających się szkoleniu, o szerszych raczej niż węższych zakresach umiejętności, które nie zdezaktualizują się wraz ze zmianami technologicznymi, czy zmianami struktury przemysłowej. 6 ROZWÓJ WYMAGAŃ KOMPETENCYJNYCH NA RYNKU PRACY Tradycyjne oczekiwania części pracodawców w Polsce Źródło: Edukacja zawodowa w krajach UE-8, a efektywność budżetowa, Bank Światowy 2006

7 Kształcenie w systemie szkolnictwa zawodowego aktualnie realizowane jest w 202 zawodach określonych w rozporządzeniu w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego – 2007 r. na poziomie kwalifikacji technika – w 122 zawodach na poziomie kwalifikacji zasadniczej szkoły zawodowej – w 80 zawodach szkolnictwo wyższe zasadnicza szkoła zawodowa (24+55 zawodów ) technikum uzupełniające (48 zawodów ) uzupełniające liceum ogólno kształcące szkoła policealna (163 zawody) technikum (87 zawodów) liceum ogólnokształcące liceum profilowane Struktura klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego dostosowana jest do struktury klasyfikacji zawodów i specjalności Ministra Pracy i Polityki Społecznej

8 Wybory typów szkół ponadgimnazjalnych Uczniowie klas I szkół ponadgimnazjalnych dla młodzieży w roku szkolnym 2007/2008 Typ szkoły Liczba uczniów w tys.% LO23643,54% LP264,80% Technika17231,73% ZSZ10819,93 % Ogółem542100,00% Na stałym poziomie utrzymuje się liczba rozpoczynających naukę w liceum ogólnokształcącym (ok. 44 % ogółu uczniów klas I), spada liczba chętnych do nauki w liceach profilowanych (z 16% w 2002/ 2003 do 4,8% w roku 2007/2008), wzrasta liczba chętnych do nauki w technikach (rok szkolny 2002/2003 – 22,5 %, a w 2007/2008 – 31,7 %) i zasadniczych szkołach zawodowych (odpowiednio 16,3 % do 19,9 %).

9 Ranking najpopularniejszych zawodów – pierwsza dziesiątka zaw ó d liczba uczni ó w w roku szkolnym 2005/ / /2008 Technik ekonomista Technik mechanik Technik informatyk Technik handlowiec Technik żywienia i gosp. domowego Technik elektronik Mechanik pojazd ó w samochodowych Technik hotelarstwa Technik budownictwa Kucharz małej gastronomii Technik administracji

10

11 Bieżące działania w kształceniu zawodowym Naturalne dla szkolnictwa, nie tylko w Polsce, jest przywiązanie do tradycji kształcenia i mniejsza niż w gospodarce zdolność wprowadzania szybkich zmian. Dotychczasowe działania w kształceniu zawodowym koncentrują się na wprowadzaniu zmian o charakterze ewolucyjnym, w tym dostosowywaniu kształcenia zawodowego do potrzeb rynku pracy. Obejmują m.in.: wprowadzanie nowych zawodów do kształcenia szkolnego - modernizację klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (nowa klasyfikacja - rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 26 czerwca 2007 roku); unowocześnianie treści kształcenia zawartych w podstawach programowych i programach nauczania dla zawodów, w tym wprowadzanie do oferty kształcenia programów modułowych; doskonalenie zewnętrznego egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe; poprawę przejrzystości kwalifikacji i kompetencji dla rynku pracy (suplement); współpracę z resortami branżowymi, organizacjami pracodawców, związkami zawodowymi i innymi partnerami społecznymi celem poprawy jakości praktycznej nauki zawodu oraz kwalifikacji i kompetencji dla rynku pracy.

12 Podstawy programowe kształcenia w zawodach i programy nauczania Podstawy programowe kształcenia w zawodach są ustalane przez resort oświaty przy współpracy z zawodoznawcami, wyznaczanymi przez ministrów właściwych dla zawodów oraz przedstawicielami pracodawców, a następnie przedkładane tym ministrom do akceptacji. Aktualizacja i unowocześnianie treści zawartych w podstawach programowych, a następnie ich publikacja i rozpowszechnianie odbywa się w sposób ciągły. Stale poszerzana i modyfikowana jest oferta programów nauczania – w wykazie programów dopuszczonych do użytku szkolnego ujętych jest 340 programów nauczania zawodowego, w tym 121 o strukturze modułowej. Przygotowywana jest oferta pakietów edukacyjnych (dla nauczyciela i ucznia) do wspomagania kształcenia modułowego (ok pakietów do 131 programów modułowych)

13 Działania upowszechniające modułową technologię kształcenia zawodowego Przygotowanie nauczycieli – realizator ó w kształcenia opartego na programach o strukturze modułowej – dotychczas przeszkolono 137 edukator ó w na 80 godzinnych kursach oraz 800 nauczycieli na 16 godzinnych kursach. Przeszkolono wizytator ó w z kuratori ó w oświaty – po dw ó ch wizytator ó w z każdego kuratorium. Zorganizowano 24 konferencje regionalne upowszechniające kształcenie modułowe, w kt ó rych uczestniczyli dyrektorzy szk ó ł i CKP, przedstawiciele samorząd ó w terytorialnych, stowarzyszeń branżowych, pracodawc ó w. W każdym wojew ó dztwie co najmniej kilka zawod ó w nauczanych jest z wykorzystaniem modułowych program ó w nauczania. Najczęściej modułowy program wybierają szkoły kształcące w zawodach: technik informatyk (59 szk ó ł), technik mechanik (32 szkoły), technik ekonomista (30 szk ó ł).

14 Egzamin potwierdzający kwalifikacje zawodowe Od 2004 roku wdrażany jest system zewnętrznych egzamin ó w potwierdzających kwalifikacje zawodowe 1) w 2004 roku do egzaminu przystąpili pierwsi absolwenci 2 - letnich zasadniczych szk ó ł zawodowych zdających w 15 zawodach – dyplom uzyskało 63% 2) w 2005 roku grono zdających powiększyło się o absolwent ó w 3 -letnich zasadniczych szk ó ł zawodowych zdających w 47 zawodach – dyplom uzyskało 61,2% 3) w 2006 roku przystąpili do egzaminu absolwenci ww. typu szkoły oraz po raz pierwszy absolwenci technik ó w oraz szk ó ł policealnych, prowadzących kształcenie w cyklu rocznym w 129 zawodach - dyplom uzyskało zdających – czyli 62% 4) w 2007 roku do egzaminu w 156 zawodach przystąpiło absolwent ó w zasadniczych szk ó ł zawodowych, technik ó w, techników uzupełniających i szk ó ł policealnych – dyplom uzyskało zdających – czyli 66,1 %

15 Doskonalenie systemu egzaminów zewnętrznych tworzenie krajowej sieci ośrodków egzaminacyjnych, na bazie obecnie doposażanych szkół i placówek, modernizacja procedur przeprowadzania egzaminu – zastosowanie sprzętu audiowizualnego (kamer, nagrywarek DVD) do rejestrowania przebiegu egzaminu zawodowego (etap praktyczny), weryfikacja standardów wymagań egzaminacyjnych – w zakresie umiejętności sprawdzanych na egzaminie w związku z unowocześnianiem podstaw programowych oraz wyników dotychczas przeprowadzonych egzaminów, podnoszenie jakości tworzonych zadań i testów oraz zasad egzaminowania i oceniania, w tym tworzenie banku zadań egzaminacyjnych w CKE oraz zwiększanie liczby zestawów egzaminacyjnych, stopniowe wprowadzanie egzaminów on-line (budowa banku zadań oraz wyodrębnienie kwalifikacji jest warunkiem koniecznym przygotowania egzaminów do formuły on-line).

16 Rozwój systemu egzaminów zewnętrznych Projekty związane z rozwojem systemu egzamin ó w zawodowych będą realizowane w ramach – PO Kapitał Ludzki – Priorytet III działanie 3.2. Efektem realizacji projektu Pilotaż nowej formuły egzaminu zawodowego w 2008 roku będzie: 1. Opracowany bank zadań dla systemu egzamin ó w zewnętrznych na każdym etapie kształcenia zawodowego – 50 zawod ó w. 2. Wykonane badanie z zakresu potwierdzania kwalifikacji zawodowych na poziomie ZSZ i technikum, w kontekście dostosowania formuły egzaminu do strategii kształcenia ustawicznego (podział zawod ó w na kwalifikacje) zawod ó w. 3. Opracowany system przeprowadzania w 10 ośrodkach egzaminacyjnych, praktycznego egzaminu zawodowego z użyciem sprzętu audiowizualnego. Docelowo – otwarcie systemu egzaminacyjnego na potrzeby kształcenia ustawicznego - dla os ó b, kt ó re chcą potwierdzić kwalifikacje zawodowe uzyskane poprzez kształcenie w formach pozaszkolnych lub staż pracy i doświadczenie zawodowe

17 Przejrzystość kwalifikacji i kompetencji dla rynku pracy Osoby, które otrzymały dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe mogą na swój wniosek otrzymać suplement do dyplomu, opisujący przebieg kształcenia oraz nabyte umiejętności i kompetencje. Jest to dokument wydawany w celu zwiększenia przejrzystości kwalifikacji, a tym samym ułatwiający pracodawcom rozeznanie, jakie umiejętności zdobył posiadacz dyplomu. Dyplomy wydają okręgowe komisje egzaminacyjne według wzoru określonego w Rozporządzeniu Ministra Edukacji i Nauki z dnia 15 lutego 2006r. Dotychczas okręgowe komisje egzaminacyjne wydały około suplementów. Suplement stanowi element wspólnych działań krajów Unii Europejskiej (EUROPASS) ułatwiających swobodę poruszania się na rynku pracy.

18 ZARYS STRATEGII ROZWOJU EDUKACJI ZAWODOWEJ Kwalifikacje na poziomie średnim (upper secondary) stają się niezbędne dla uczestnictwa obywateli w społeczeństwie i gospodarce opartej na wiedzy Tradycyjne kształcenie ogólne i zawodowe na poziomie średnim nie jest dostosowane do zmian w gospodarce i społeczeństwie Kształcenie ogólne, jako kształcenie bardziej powszechne, jest zbyt akademickie, niewystarczająco nastawione na kształcenie praktycznych umiejętności i potrzeby rynku pracy 18 Założenia strategii Źródła: na podstawie prezentacji przedstawiciela UNESCO na World Education Forum, 2000; potwierdzone w raporcie Participation in formal technical and vocational education and training programmes worldwide, UNESCO 2006

19 ZARYS STRATEGII ROZWOJU EDUKACJI ZAWODOWEJ Skuteczna modernizacja kształcenia zawodowego zależy od modernizacji całego kształcenia średniego Osią tej modernizacji powinno być podporządkowanie programów i kryteriów oceny - formowaniu kluczowych kompetencji oraz zasadom uczenia się praktycznego (przełamującego opozycję między kształceniem ogólnym i zawodowym) Objawem skutecznej reformy powinna być konwergencja kształcenia ogólnego i zawodowego 19 Rekomendacje dotyczące kształcenia średniego Źródła: na podstawie prezentacji przedstawiciela UNESCO na World Education Forum, 2000 oraz raportu Expanding Opportunities and Building Competencies for Young People. A New Agenda for Secondary Education, Bank Światowy 2005

20 ZARYS STRATEGII ROZWOJU EDUKACJI ZAWODOWEJ Należy zapewnić większą spójność programową oraz spójność oceny uczniów między poziomami kształcenia (zwłaszcza gimnazjalnym i średnim) Należy zreorganizować kształcenie na poziomie średnim –ograniczenie przedmiotów i biernego powtarzania treści, zwiększenie nacisku na kreowanie umiejętności, w tym samodzielnego uczenia się i poruszania się na rynku pracy 20 Rekomendacje dotyczące kształcenia średniego

21 ZARYS STRATEGII ROZWOJU EDUKACJI ZAWODOWEJ Nie należy odtwarzać starego modelu kształcenia zawodowego – a zwłaszcza nie należy wydatkować publicznych środków w celu odtworzenia sprzętu i urządzeń oraz zasobów dydaktycznych dla osiągnięcia tradycyjnych celów szkolnictwa zawodowego (zapewnienia absolwentów posiadających specjalistyczne kwalifikacje do pracy w danym przedsiębiorstwie) w szybko zmieniającym się świecie zaawansowanych technologii. Wszelkie szkolenia praktyczne należy prowadzić w zakładach pracy. Więcej kosztów szkoleń po etapie kształcenia średniego należy przenieść na beneficjentów. Należy zapewnić rozwój prywatnych instytucji szkoleniowych lepiej reagujących na zmiany rynkowe. 21 Rekomendacje Banku Światowego dotyczące kształcenia zawodowego Źródło: Edukacja zawodowa w krajach UE-8, a efektywność budżetowa, Bank Światowy 2006

22 Zamierzenia w zakresie kształcenia zawodowego Szerokie podejście do edukacji zawodowej – integrowanie r ó żnych system ó w zdobywania wiedzy i umiejętności zawodowych (elastyczność organizacyjna i programowa), rozwinięcie systemu zdobywania kwalifikacji poza tradycyjnym systemem szkolnym. Zbliżanie kształcenia zawodowego i ogólnego – reforma programowa umożliwiająca rozwijanie tzw. kompetencji kluczowych i nowych umiejętności dla dalszego uczenia się i zapewnienia prawidłowych efektów na rynku pracy oraz konkurencyjności (zwłaszcza w zakresie porozumiewania się w językach obcych, kompetencji matematycznych i podstawowych kompetencji w zakresie nauk przyrodniczych i technicznych oraz kompetencji informatycznych i przedsiębiorczości).

23 Rozwijanie wśr ó d uczni ó w zainteresowań, w tym zawodowych, kształtowanie postaw społecznych i obywatelskich - propagowanie zajęć pozalekcyjnych, pozaszkolnych oraz uczestnictwa uczni ó w w działaniach społecznych. Wzmocnienie systemu poradnictwa i doradztwa edukacyjno- zawodowego, w szczeg ó lności w zakresie przekazywania wiedzy o rynku pracy – doradztwo w gimnazjum, w szkolnictwie ponadgimnazjalnym, a także w kształceniu dorosłych - zintegrowany (doradztwo szkolne i doradztwo na rynku pracy) system poradnictwa i doradztwa zawodowego przez całe życie. Podnoszenie kompetencji kadry nauczycielskiej przy zaangażowaniu środowisk naukowych i gospodarczych (nowoczesna wiedza zawodowa, modyfikacja metod nauczania, znajomość język ó w obcych i technologii komputerowych - wykorzystywanie ich w procesie dydaktycznym).

24 Określenie roli pracodawc ó w bezpośrednio zainteresowanych pozyskiwaniem kadry (wsp ó łorganizacja zajęć praktycznych, praktyk i staży zawodowych, określanie standard ó w i nadz ó r nad ich realizacją, wsp ó łfinansowanie, uczestnictwo w doskonaleniu kwalifikacji nauczycieli kształcenia zawodowego). Zbudowanie systemu uznawania kwalifikacji opartego na ocenie zdobytych umiejętności (wynik ó w uczenia się) a nie procedur edukacyjnych - stworzenie Krajowego Systemu Kwalifikacji z poziomami odniesienia do Europejskich Ram (Struktury) Kwalifikacji. Dokumentowanie i przenoszenie wynik ó w uczenia się – tworzenie punkt ó w w kształceniu i szkoleniu zawodowym – ECVET. Partnerstwo i wsp ó łdziałanie na rzecz rozwoju kształcenia zawodowego oraz upowszechniania i wspomagania procesu uczenia się przez całe życie – włączenie się ministr ó w odpowiedzialnych za działy administracji rządowej, organ ó w administracji samorządowej, organizacji pracodawc ó w, organizacji branżowych, partner ó w i organizacji społecznych.

25 Załączniki 25

26

27 Ranking najpopularniejszych zawodów – druga dziesiątka zaw ó d liczba uczni ó w w roku szkolnym 2005/ / /2008 Sprzedawca Technik elektryk Technik agrobiznesu Technik rolnik Technik ochrony fizycznej os ó b i mienia Technik usług kosmetycznych Technik organizacji usług gastronom Fryzjer Technik obsługi turystycznej Technik bezpieczeństwa i higieny pracy

28 Ranking najpopularniejszych zawodów – druga dziesiątka

29 Zajęcia praktyczne w ZSZ dla młodzieży w roku szkolnym 2006/2007

30 Technika dla młodzieży – zajęcia praktyczne i praktyki zawodowe 2006/2007

31 Szkoły policealne dla młodzieży – zajęcia praktyczne i praktyki

32 POZIOM KOMPETENCJI KLUCZOWYCH MŁODZIEŻY Poziomy umiejętności w czytaniu ze zrozumieniem PISA i poniżej 12 i 34 i 5 Licea ogólnokształcące2,2%52,0%45,8% Średnie szkoły zawodowe, w tym technika15,6%70,7%13,7% Szkoły zasadnicze73,3%26,5%0,2% Poziomy umiejętności w czytaniu ze zrozumieniem PISA1 i poniżej 12 i 34 i ,3%52,5%24,5% ,8%54,4%28,7% ,2%49,0%34,7% Postęp między 2000 i 2003 w %- 27,9%*+ 3,6%+ 17,1% Postęp między 2000 i 2006 w %- 30,5%- 6,7%+ 41,6% Rozkład osiągnięć uczniów w czytaniu ze zrozumieniem w roku 2000 w Polsce (od pierwszego i poniżej tego poziomu umiejętności do najwyższych poziomów – czwartego i piątego) według typów szkół Poziom opanowania wybranych kompetencji kluczowych wg badania PISA – czytanie jako podstawa uczenia się Postęp osiągnięć uczniów w czytaniu ze zrozumieniem w Polsce w latach 2000, 2003 i 2006 (od pierwszego i poniżej tego poziomu umiejętności do najwyższych poziomów – czwartego i piątego) Źródło: Raport PISA Wyniki badania w Polsce, IFiS PAN 2007 * - Strategia lizbońska zakłada obniżenie o 20% liczby najsłabszych uczniów w UE w latach (ze średniej dla UE w roku 2000 wynoszącej 19,4% do 15,5%) Gimnazjum przyczyniło się do skutecznego zahamowania drastycznych różnic miedzy typami szkół ponadpodstawowych w osiągnięciach uczniów

33 Poziom opanowania wybranych kompetencji kluczowych wg badania PISA Źródło: Raport PISA Wyniki badania w Polsce, IFiS PAN 2007 POZIOM KOMPETENCJI KLUCZOWYCH MŁODZIEŻY Miedzy typami szkół ponadgimnazjalnych nadal istnieją duże różnice w osiągnięciach uczniów Szkoły zawodowe nie rozwijają kluczowych kompetencji, w szkołach zasadniczych jest regres

34 Dziękuję za uwagę Zofia Stypińska Dyrektor Departamentu Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego Ministerstwo Edukacji Narodowej


Pobierz ppt "MŁODZIEŻ A RYNEK PRACY W POLSCE W ASPEKCIE ZAŁOŻEŃ STRATEGII LIZBOŃSKIEJ Zamek Książ, 22 stycznia 2008 Zofia Stypińska Dyrektor Departament Kształcenia."

Podobne prezentacje


Reklamy Google