Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Postępowanie w ognisku choroby wysoko zakaźnej na przykładzie ospy prawdziwej Dr n. med. Janusz Kocik.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Postępowanie w ognisku choroby wysoko zakaźnej na przykładzie ospy prawdziwej Dr n. med. Janusz Kocik."— Zapis prezentacji:

1 Postępowanie w ognisku choroby wysoko zakaźnej na przykładzie ospy prawdziwej Dr n. med. Janusz Kocik

2 Program wykładu Etiologia Obraz kliniczny Algorytm rozpoznania klinicznego Metody diagnostyczne – problemy metodyczne i logistyczne Kontrola epidemii ospy prawdziwej Szczepienia

3 Rodzina Poxviridae Chordopoxvirinae Orthopoxvirus Parapoxvirus Avipoxvirus Capripoxvirus Leporipoxvirus Suipoxvirus Molluscipoxvirus Yatapoxvirus Entomopoxvirinae Entomopoxvirus A Entomopoxvirus B Entomopoxvirus C

4 Ospa prawdziwa rodzina Poxviridae rodzaj Orthopoxvirus gatunek Variola virus wirus DNA posiadający glikolipidowa osłonkę rezerwuar zarazka - człowiek

5 Variola virus

6 Choroba przyjmuje dwie formy: variola major i variola minor – podobne wykwity, śmiertelność w variola minor dużo niższa (1%). Dwie rzadkie postaci: krwotoczna – 100% śmiertelność, krwawienia z błon śluzowych i do skóry. Złośliwa – 100% śmiertelność, wykwity nie przechodzą do stadium krost, pozostają płaskie. Ospa prawdziwa – obraz kliniczny

7 OSPA PRAWDZIWA Obraz kliniczny Po zainfekowaniu następuje średnio 12- dniowy okres inkubacji (7-17 dni) Gorączka, złe samopoczucie, ból głowy i pleców Wysypka pojawia się po 2-4 dniach w sekwencji: grudka-pęcherzyk, krosta, strup Strupy odpadają po 3-4 tygodniach.

8 WYSYPKA OSPOWA dzień 1 W pierwszym dniu wysypki pojawia się kilka grudek, początkowo zwykle na twarzy, następnie na tułowiu i kończynach Przy braku danych z wywiadu lub podejrzenia na tym etapie ustalenie rozpoznania jest mało prawdopodobne

9 WYSYPKA OSPOWA dzień 7 Dzień 7, wysypka ma charakter krost. Krosty mimo, że są różnej wielkości są bardzo podobne do siebie Wysypka w tej postaci jest patognomoniczna, nie może być pomylona z wykwitami skórnymi związanymi z inną chorobą

10 WYSYPKA OSPOWA dz Krosty ulegają osuszeniu, tworzą się ciemne strupy. Zawierają one żywe wirusy Do momentu odpadnięcia strupów pacjent jest zakaźny.

11 WYSYPKA OSPOWA dz. 20 Do 20 dnia strupy odpadają, pozostają jasne odbarwione plamki. Skóra wraca do normy po wielu tygodniach, jednakże blizny mogą być obserwowane przez całe życie.

12 ROZMIESZCZENIE WYSYPKI Odśrodkowe rozmieszczenie zmian Większa gęstość na twarzy, ramionach i dłoniach, nogach i stopach, na tułowiu ilość zmian jest mniejsza

13 ROZMIESZCZENIE WYSYPKI

14 Pęcherze są z reguły obecne na dłoniach i stopach.

15 OSPA WIETRZNA Wykwity w ospie wietrznej są najczęściej mylone ze zmianami skórnymi w ospie prawdziwej.

16 Kryteria klinicznego rozpoznania ospy prawdziwej wg CDC/WHO Duże: 1.Gorączka trwająca 1-4 dni przed wystąpieniem wysypki oraz osłabienie, ból w okolicy krzyża, dreszcze, wymioty, ból brzucha 2.Zmiany skórne sięgające głęboko, zwarte, dobrze ograniczone, okrągłe z wgłębieniem centralnym z tendencja do zlewania się 3.Zmiany na całym ciele są tego samego rodzaju, w tym samym stadium.

17 Kryteria klinicznego rozpoznania ospy prawdziwej wg CDC/WHO Małe: 1.Zmiany występują głównie na twarzy i kończynach, peryferyjnie, mniej na tułowiu 2.Pierwsze zmiany pojawiły się na błonach śluzowych jamy ustnej, twarzy lub przedramienia; 3.Ciężki stan chorego, pacjent umierający 4.Powolna ewolucja zmian od plamki do krostki około 1-2 dni 5.Zmiany obejmują dłonie i stopy

18 Kryteria klinicznego rozpoznania ospy prawdziwej wg CDC/WHO Wysokie ryzyko rozpoznania ospy: Przypadek spełnia wszystkie 3 kryteria duże Pośrednie ryzyko rozpoznania ospy: Chory gorączkujący ORAZ spełnione jest 1 kryterium duże LUB Chory gorączkujący ORAZ spełnione jest >=4 kryteria małe Niskie ryzyko rozpoznania ospy: Pacjent nie gorączkuje LUB Spełnione jest <4 kryteriów małych.

19

20 Diagnostyka laboratoryjna Mikroskopia elektronowa – identyfikacja wirusa z rodzaju Orthopox Met. Genetyczne – PCR, PCR-RFLP, multiplex PCR, real time PCR ELISA - poliklonalne sera diagnostyczne – wykrycie wirusa ELISA wykrycie p-ciał IgM przeciw wirusowi w 4-6 dobie po zakażeniu. Sekwencjonowanie genomu (długie hiperzmienne sekwencje T lub AT)

21 OSPA PRAWDZIWA A OSPA WIETRZNA

22 Leczenie Szczepienie 4 dni od zakażenia, przed pojawieniem się wysypki zapobiega lub zmniejsza ciężkość choroby. Po rozwinięciu obrazu klinicznego – leczenie objawowe Lek skuteczny?: Cidofovir (Vistide) – lek nie jest zarejestrowany w tym wskazaniu, jego skuteczność potwierdzona jest badaniami przedklinicznymi na naczelnych.

23 OSPA PRAWDZIWA KONTROLA EPIDEMII W okresie inkubacji pacjent jest nie zakaźny Największa zakaźność przy bliskich kontaktach po wystąpieniu gorączki i w czasie pierwszego tygodnia wysypki (ślina) Wysoce zakaźna przez wydzieliny z nosa i jamy ustnej, treść pęcherzy i strupy. W późnym okresie zakaźność pacjenta jest mniejsza Może dojść do zakażenia przy kontakcie z odzieżą i pościelą Pacjent pozostaje w izolacji do czasu oddzielenia się strupów

24 OSPA PRAWDZIWA KONTROLA EPIDEMII Populacja urodzonych po 1980 naiwna immunologicznie Obserwacje z krajów zindustrializowanych – wirus może przenosić się z wymuszonym prądem powietrza przy stosowaniu wentylacji. Epidemia rozwija się relatywnie powoli – 2-3- tygodniowe odstępy między kolejnymi generacjami pacjentów

25 OSPA PRAWDZIWA KONTROLA EPIDEMII

26

27 W epidemiach naturalnych – pierwszy chory zakażał 10 osób z kontaktu – wysoki poziom odporności nabytej i naturalnej. W Jugosławii 1/12 po eradykacji i zamknięciu kampanii szczepień, przy szczątkowej odporności nabytej – R 0 =10 (czy taki byłby współczynnik zakaźności w populacji immunologicznie naiwnej?)

28 Kontrola epidemii - szczepienia Pacjent nie zakaźny w okresie inkubacji, bardzo zakaźny w pierwszych tygodniach choroby, w mniejszym stopniu aż do oddzielenia się strupów, odporność rozwija się dość szybko po szczepieniu (>10 dni) Przy silnym nadzorze epidemiologicznym, wyczuleniu na objawy ospy, gotowości (dostęp do szczepionki) dość łatwo można przerwać drogi szerzenia infekcji i opanować małe naturalne epidemie. Szczepienie dookolne (ring) – śledzenie kontaktów i natychmiastowe szczepienie bez względu na przeciwwskazania w coraz większym promieniu od chorego. Alternatywnie kwarantanna i obserwacja w kierunku wystąpienia gorączki >38 0 C do 18 dni

29 Kontrola epidemii – szczepienia pierścieniowe Metoda zakłada, że: osoby, które zostały zakażone będą zidentyfikowane wystarczająco szybko (do 4 dni po ekspozycji); szczepionka będzie skuteczna przeciwko szczepowi, który został użyty; szczepienia rozpoczną się natychmiast. Według symulacji, takie podejście zapewnia, że szczepienie skutecznie ochroni: 10% z tzw. pierwszej generacji kontaktów (osób, które miały bezpośredni kontakt z chorym), 25% z drugiej generacji 50% z trzeciej generacji.

30 Kontrola epidemii przerwanie dróg transmisji Szczepienia osób z grup priorytetowych Ochrona personelu nieszczepionego Izolacja chorych Kwarantanna osób z kontaktu Filtracja powietrza - filtr HEPA Dezynfekcja

31 Grupy priorytetowe w szczepieniu Osoby, u kt ó rych doszło do bliskiego (poniżej 2 m) kontaktu z chorym na ospę po wystąpieniu u niego gorączki; Osoby, kt ó re uległy ekspozycji w pierwotnym źr ó dle wirusa; Rodziny (domownicy) os ó b, kt ó re kontaktowały się z chorymi - kontakty II rzędu.

32 Grupy priorytetowe w szczepieniu Osoby uczestniczące w bezpośredniej opiece medycznej, dochodzeniu epidemiologicznym (w poszukiwaniu i szczepieniu os ó b z kontaktu); izolacji/kwarantannie i transporcie chorych; Personel laboratoryjny uczestniczący w pobieraniu i diagnostyce pr ó bek biologicznych; personel pralni, utylizacji odpad ó w i dezynfekcji; Osoby były obecne w budynku lub pojeździe, gdzie przebywał chory na postać krwotoczną ospy lub przebiegającą z silnym kaszlem.

33 Zasady ochrony personelu nie szczepionego maski ochraniające drogi oddechowe i oczy jednorazowe rękawiczki gumowe przy każdym wejściu do pomieszczenia z chorą osobą (rękawice zewnętrzne i wewnętrzne) fartuchy ochronne do każdego kontaktu z pacjentem i środowiskiem w którym przebywa. Strój ochronny nie powinien być wynoszony poza śluzę lub przedsionek oddzielający pokój pacjenta od innych pomieszczeń. po każdej wizycie u pacjenta obowiązuje dokładne mycie rąk mydłem ze skutecznym środkiem odkażającym

34 Zasady izolacji (kwarantanny) podczas epidemii ospy I. Znana lub podejrzewana zakaźność osoby izolowanej: (Ośrodek typu Z – zakaźny) a)osoby z objawami uzasadniającymi rozpoznanie ospy (spełniający kryteria definicji przypadku) w oczekiwaniu na potwierdzenie laboratoryjne (przypadki prawdpodobne); b)osoby wskazane przez konsultanta-zakaźnika, z podejrzeniem o zachorowanie, które nie mają typowego obrazu klinicznego. II. Gorączkujący pacjenci bez wysypki (Ośrodek typu Z – zakaźny, lub Ośrodek typu O – obserwacyjny) a)zaszczepione osoby z kontaktu pod nadzorem, które zaczynają gorączkować (temp. mierzona w jamie ustnej >38 0 C w dwóch pomiarach) ale nie mają wysypki. III. Asymptomatyczne osoby z kontaktu (kwarantanna w warunkach domowych) a) nie gorączkujące osoby z kontaktu, które przebywały w otoczeniu chorego na ospę przez 10 do 18 dni przed wystąpieniem u niego wysypki b) osoby z kontaktu, które odmawiają szczepienia.

35 Ospa prawdziwa szczepienia Dostępna jest szczepionka zawierająca żywego, atenuowanego wirusa krowianki Okres ochronny do 10 lat od szczepienia; 3-5 lat b.dobry, po 20 latach – nieistotny; aczkolwiek czasem odporność szczątkowa po 30 latach (w razie zakażenia może chronić przed śmiercią, rozwija się postać poronna ospy); Przeciwwskazania do szczepień: ciąża (poronienia), immunosupresja, zakażenie HIV (replikacja), wyprysk alergiczny, uczulenie na składniki Szczepionka jest skuteczna po ekspozycji na wirusa ospy prawdziwej (zalecenie – szczepić do 4 dni po ekspozycji) W przypadku ekspozycji od której upłynęło >3 doby podać szczepionkę i immunoglobulinę (0,6 ml/kg wagi ciała) zapasy WHO dawek

36 Ospa prawdziwa szczepienia Nowe generacje szczepionek są wciąż nie zarejestrowane – mają status leku w trakcie badań klinicznych (IND – Investigational New Drug) Badania kliniczne nad szczepionkami II i III generacji prowadzą m.in. Firmy Acambis/Baxter (produkt ACAM 1000, ACAM 2000) i Bavarian Nordic (produkt Elstree- BN) Szczepionki te są wytwarzane przy użyciu nowoczesnej biotechnologii (hodowle komórkowe) i wg zasad cGMP Szczepionki oparte na szczepie MVA (modified virus Ankara) mają obiecująco korzystny profil działań ubocznych (np. produkt firmy Bavarian-Nordic IMVAMUNE TM oparty o szczep MVA-BN): Podawane są domięśniowo lub podskórnie Szczepieniu NIE towarzyszy nasilony odczyn poszczepienny.

37 Ospa prawdziwa - powikłania poszczepienne Przeniesienie zakażenia z miejsca szczepienia na inną część ciała (najczęściej oko) Eczema vaccinatum Vaccinia generalisata Vaccinia gangrenosa Encephalitis 3 / milion szczepionych Szczepienie pierwotne 1 zgon / milion szczepionych Rewakcynacja 1 zgon / 5 milionów szczepionych

38 Technika szczepień

39 Odczyny prawidłowe

40

41

42 Powikłania

43

44

45

46


Pobierz ppt "Postępowanie w ognisku choroby wysoko zakaźnej na przykładzie ospy prawdziwej Dr n. med. Janusz Kocik."

Podobne prezentacje


Reklamy Google