Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Promieniowanie synchrotronowe i jego zastosowania (EXAFS, XANES) Konrad Osiecki IS (WFiIS) gr.1.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Promieniowanie synchrotronowe i jego zastosowania (EXAFS, XANES) Konrad Osiecki IS (WFiIS) gr.1."— Zapis prezentacji:

1 Promieniowanie synchrotronowe i jego zastosowania (EXAFS, XANES) Konrad Osiecki IS (WFiIS) gr.1.

2 Plan prezentacji trochę historii (starsze sposoby otrzymywani promieniowani X) promieniowanie synchrotronowe (jak wygląda synchrotron) niektóre własności promieniowania synchrotronowego wigglery i ondulatory przykład synchrotronu (ESRF) zastosowanie promieniowania synchrotronowego (EXAFS)

3 Troszkę historii

4 Troszkę historii – c.d. Elektron uderza w atom i wybija w atomie elektron z wewnętrznej powłoki. Elektron z któreś z dalszych powłok zapełnia wolne miejsce, co produkuje promieniowanie X o charakterystycznej energii równej różnicy energetycznej tych dwóch powłok.

5 Troszkę historii – c.d. promieniowanie K - promieniowanie powstałe w wyniku przeskoku elektronu z powłoki L do K po wcześniejszym wybiciu elektronu z powłoki K pod wpływem działania czynnika zewnętrznego (głęboka jonizacja)

6 Promieniowanie synchrotronowe Jest to promieniowanie wysyłane przez cząstki (elektrony lub pozytrony), poruszające się po torze kołowym.

7 Pierścień akumulacyjny

8 Pierścień akumulacyjny – magnes zakrzywiający Gdy cząstki przechodzą przez ten magnes ich tor ruchu zostaje odchylony o kilka stopni. Podczas odchylania (działa przyspieszenie dośrodkowe! – zmienia się kierunek wektora prędkości!) emitują one promieniowanie synchrotronowe.

9 Pierścień akumulacyjny – wigglery i ondulatory Należą do tzw. insertion devices i powodują harmoniczny ruch cząstek na prostych odcinkach pierścienia dzięki zastosowaniu specjalnych macierzy magnesów. Elektrony wprawione w ruch znów emitują promieniowanie, a wigglery i ondulatory pozwalają na uzyskanie pożądanych cech tego promieniowania w znacznie większej skali.

10 Pierścień akumulacyjny – pozostałe urządzenia W miejscach, gdzie promieniowanie synchrotronowe jest emitowane buduje się linie eksperymentalne składające się z: monochromatorów – kryształ lub kilka warstw kryształów przepuszczających falę o danej długości lub pewien zakres fal promieniowania zwierciadeł, soczewek – służą do maksymalnego możliwego skupienia wiązki promieniowania monochromatycznego

11 Jednym z charakterystycznych parametrów promieniowania synchrotronowego jest kąt otwarcia γ -1 : Parametr ten z reguły wynosi ok. 0.1 miliradiana.

12 Efekt Dopplera Dla ciał zbliżających się (do nas):

13 Efekt Dopplera – c.d.

14 W pierwszym przypadku odległość wysyłanych fali: Czyli obserwator zobaczy: W drugim (ogólniejszym przypadku): To można rozpisać jako (ponieważ β i cosα są bliskie jedności):

15 Częstotliwość Przejście z A do C: Ale obserwator obserwuje czas skrócony γ 2 krótszy, zatem ostatecznie rząd wielkości dla częstotliwości promieniowania:

16 Promieniowanie synchrotronowe obejmuje bardzo szeroki zakres widmowy: od promieniowania podczerwonego, poprzez obszar widzialny i ultrafiolet aż do twardego promieniowania rentgenowskiego (czyli fali o częstotliwości rzędu ).

17 Doświadczenia w synchrotronie przeprowadza się na wielu paczkach elektronów, wpuszczanych w równych odległościach od siebie. Cykl pracy jednej paczki elektronów na pierścieniu akumulacyjnym dł. 300m wynosi 1µs. Paczka jest długości rzędu 1cm, a czas trwania jednego impulsu jest rzędu 100ps. Szacowana moc wypromieniowana na odcinku L (wzdłuż drogi elektronu) wynosi:

18 Wigglery (wigglers) poprawa intensywności promieniowania o czynnik 2N (N – liczba okresów) wypromieniowana moc: długość L ok. 1m intensywności są dodawane

19 Ondulatory (undulators) promieniowanie z jednej oscylacji jest w fazie z następnymi oscylacjami amplitudy są najpierw dodawane, suma jest podniesiona do kwadratu intensywność amplitudy skalowalne przez γ -1 sumowanie amplitud obowiązuje dla jednej określonej dł. Fali promieniowanie (prawie) monochroma- tyczne

20 Współczynnik K dla wigglerów wynosi ok (tylko w płaszczyźnie poziomej) dla ondulatorów wynosi ok. 1. W konsekwencji kąt otwarcia jest skompresowany o czynnik. N wynosi z reguły ok. 50.

21 Podstawowa dł. fali – λ 1 Przy typowych wartościach γ -2 rzędu oraz λ u rzędu m λ 1 jest rzędu Angströma ( ) i dlatego mieści się w zakresie promieniowania X.

22 ERSF–European Synchrotron Radiation Facility znajduje się w Grenoble (Francja) – wspierane i współdzielone przez 18 krajów Europy budżet – w 2004 roku wyniósł 74 mln załoga – 600 ludzi ok naukowców rocznie wykonuje tu eksperymenty ponad 1600 podań rocznie o możliwość wykonania eksperymentu

23 ESRF – Pre-injector Długość impulsu: 1μs lub 1ns

24 ESRF - Booster

25 Repetition Rate10 Hz Energy6 GeV Circumference300 m

26 ERSF – Storage Ring obwód: m zadaniem jest utrzymać energię 6 GeV uzyskanych w boosterze 64 magnesy zakrzywiające wiązka skupiana przez 320 kwadropolów 16 skecji 6-metrowych, w których można umieścić insertion devices o długości do 5 m wszystkie rodzaje eksperymentów (ondulatory i wigglery)

27 ERSF – Storage Ring (u góry)panorama z inseriotn devices (różowe) (z boku) widok z góry na fragment pierścienia

28 EXAFS - Extended X-Ray Absorption Fine Structure Wykorzystuje proces absorpcji fotoelektrycznej linia absorpcji pokazuje gwałtowny skok prawdopodobieństwa wyrwania elektronu z powłoki K po dostarczeniu odpowiednio dużej energii wyrwany zostaje elektron z powłoki K (ucieka z atomu) i rozchodzi się w postaci fali

29 EXAFS Fotoelektron wyzwalany przez padający kwant energię kinetyczną: Fala fotoelektronu, rozchodząc się w próbce, napotyka sąsiednie atomy, od których się odbija.

30 EXAFS Odbita fala elektronu interferuje z falą biegnącą, czego wynikiem jest albo jej wzmocnienie, albo osłabienie (w zależności od odległości od sąsiadów).

31 EXAFS Transmisja: współczynnik absorpcji μ(E)

32 EXAFS Całkowity współczynnik absorpcji powyżej krawędzi można zapisać: gdzie: i k jest liczbą falową elektronu. Można uznać, że:

33 EXAFS Funkcję χ(k) można przedstawić następująco: 2kR j – odzwierciedla faz padającego i rozproszonego el. - przesunięcie fazowe – konsekwencja potencjału atomu centralnego i atomu rozpraszającego falę el.

34 EXAFS


Pobierz ppt "Promieniowanie synchrotronowe i jego zastosowania (EXAFS, XANES) Konrad Osiecki IS (WFiIS) gr.1."

Podobne prezentacje


Reklamy Google