Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

PROBLEMY UZALEŻNIENIA OD SUBSTANCJI NATURALNYCH I SYNTETYCZNYCH Iwona Drożdż

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "PROBLEMY UZALEŻNIENIA OD SUBSTANCJI NATURALNYCH I SYNTETYCZNYCH Iwona Drożdż"— Zapis prezentacji:

1 PROBLEMY UZALEŻNIENIA OD SUBSTANCJI NATURALNYCH I SYNTETYCZNYCH Iwona Drożdż

2 WYKŁAD 1 RYS HISTORYCZNY SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH

3 SUBSTANCJE UZALEŻNIAJĄCE W PRZESZŁOŚCI - substancje wpływające na nastrój i procesy myślowe znane są ludzkości od zarania dziejów - obecne w każdej kulturze - substancje kultowe, używane w obrządkach religijnych, leki

4 NARKOTYKI STAREGO ŚWIATA

5 WYWAR Z MUCHOMORA CZERWONEGO (Amanita muscaria) - stosowany w neolicie (10 tys. lat temu) - ornamenty na naczyniach – blaszki grzyba - wywar podstawą napojów rytualnych kultur Wschodu: hinduskiej somy i zoroastrańskiej haomy - halucynogeny bufoteina i muscymol - używany jedynie w obrządkach religijnych, obłożony tabu

6 NARKOTYKI STAREGO ŚWIATA OPIUM - substancja psychotropowa – morfina - mleczko z niedojrzałych makówek maku Papaver somniferum - używane w celach medycznych oraz rekreacyjnych - Helena trojańska podawała biesiadnikom nepenthes, którym wg opisu Homera, było opium

7 PAPAVER SOMNIFERUM

8 NARKOTYKI STAREGO ŚWIATA PREPARATY Z KONOPII INDYJSKICH (Cannabis sativa) - roślina o bardzo szerokim zasięgu geograficznym - haszysz – produkowany z ekstraktu żywicznego (zmiażdżone łodygi) - marihuana – wysuszone kwiaty konopii - substancje psychoaktywne – grupa kannabinoidów (w tym tetrahydrokannabinol THC) - haszysz znany 5 tys. lat temu, Chiny, Azja Środkowa, kraje islamskie (dozwolone zamiast alkoholu)

9 CANNABIS SATIVA HASZYSZ MARIHUANA

10 NARKOTYKI STAREGO ŚWIATA ALKOHOL - rozpowszechniony na całym świecie - można go produkować praktycznie z każdego materiału organicznego, ulegającego działaniu drożdży - stosowany rekreacyjnie - do celów religijnych - znany wszystkim kulturom świata oprócz wysp Oceanii i Indian Ameryki Pł. - cele kultowe – starożytna Grecja - rytuały chrześcijańskie (biblijny Noe)

11 NARKOTYKI STAREGO ŚWIATA BIELUŃ DZIĘDZIERZAWA (Datura stramonium) - substancje halucynogenne – skopolamina, atropina hioscyjamina - silna trucizna, o nieprzyjemnym działaniu - do celów rytualnych - starożytna grecka Pytia żuła liście bielunia przed wieszczeniem - popularny w Chinach wśród buddystów oraz w Indiach, a także wśród Indian meksykańskich

12 NARKOTYKI STAREGO ŚWIATA IBOGAINA - otrzymywana z korzenia Tabernanthe iboga - stosowana w obrządkach synkretycznej religii Bwiti w Środkowej Afryce, w plemieniu Fang - w rytuałach pełnoletniości - własności hamowania chęci zażywania narkotyków

13 NARKOTYKI NOWEGO ŚWIATA

14 NIKOTYNA - alkaloid obecny w roślinach Nicotiana (tytoń) - Nicotiana tabacum (Ameryka Pd. główne źródło, uprawiana obecnie na całym świecie) - Nicotiana rustica (Ameryka Pł. i zachodnnie Indie)

15 NARKOTYKI NOWEGO ŚWIATA NIKOTYNA - 12 października 1492 r. tubylcy z San Salvador ofiarowali liście tytoniu Kolumbowi - stosowany przez Indian w celach medycznych i do różnych ceremonii - w XVI w Europie uważany za roślinę leczniczą - panaceum (Katarzyna Medycejska palenie tytoniu uważała za lekarstwo na migreny) - aktywny składnik tytoniu wyizolowano w 1828 r. - nikotyna stanowi 2-7% suchej masy liścia

16 NARKOTYKI NOWEGO ŚWIATA - uprawa i handel tytoniem w Europie była kontrolowana przez królów i przynosiła im dochody (Anglia) - początkowo tytoń był dostępny wyższym klasom społecznym i tylko na receptę (Bawaria) - w XVIII w popularne było zażywanie tabaki (sproszkowany materiał roślinny) (wąchająca Karolinka, snuffy Charlotte, Napoleon zużywał 7 funtów tabaki miesięcznie) - w USA powszechnie żuto prymkę (liście tytoniu)

17 NARKOTYKI NOWEGO ŚWIATA - cygara, fajki i nowoczesne papierosy wprowadzone w XIX w - pod koniec lat 50-tych XIX w angielski kupiec Philip Morris założył pierwszą fabrykę ręcznie wyrabianych papierosów - od połowy lat 80-tych XX w obserwuje się wolny powrót do zażywania tabaki i żucia liści

18 NARKOTYKI NOWEGO ŚWIATA KOKAINA - alkaloid z liści krzewu Erythroxylon coca - występuje w Peru, Boliwii i Ekwadorze - liście koki, zmieszane z wapnem lub popiołem roślinnym żuli górale andyjscy - cel rekreacyjny oraz pomoc w przetrwaniu na dużych wysokościach w czasie ciężkiej pracy

19 NARKOTYKI NOWEGO ŚWIATA - kokaina w XIX w stała się modna używką w Europie i Ameryce - Freud zalecał jej użycie twierdząc, że nie uzależnia - składnik wielu cudownych eliksirów - Vin Mariani – opatentowany przez korsykańskiego aptekarza Angelo Mariani ekstrakt z liści koki w winie - wino to poprawiało nastrój, było smaczne, stosowane na wszystkie dolegliwości (depresje, bóle gardła, zaburzenia gastryczne) - Mariani został uhonorowany przez Leona XIII specjalnym orderem za zasługi dla ludzkości - w USA bezalkoholowa wersja tego wina, opracowana przez Johna Pembertona Coca Cola (wino zastąpiono ekstraktem z orzeszków kola, a kokainę kofeiną)

20 WINO MARIANI I COCA COLA

21 NARKOTYKI NOWEGO ŚWIATA OLOLIUQUI - nasienie wilca Rivea corymbosa lub Ipomoea tricolor - substancja psychodeliczna - opisana przez misjonarzy hiszpańskich w Meksyku - składniki aktywne kwas D-lizergowy i D-izolizergowy - powodowała wizje i przeżycia mistyczne

22 NARKOTYKI NOWEGO ŚWIATA YOPO (PARICA, COHOBA) - halucynogen z nasion drzewa Piptadenia peregrina - składniki czynne to N,N-dwumetylotryptamina i bufoteina - stosowane w inhalacjach przez podwójną rurkę co opisał Kolumb - stosowane do dziś N,N-dwumetylotryptamina w liściach tabaki i liściach pietruszki

23 NARKOTYKI NOWEGO ŚWIATA AYAHUASCA (CAAPI, YAJE) - napój produkowany z kory lian Banisteriopsis caapi i Banisteriopsis inebrians - używany w dorzeczu Amazonki - wg Indian ma właściwości lecznicze i daje dar jasnowidzenia - stosowany przez kapłanów starożytnych Inków - substancja psychoaktywna to harmina

24 NARKOTYKI NOWEGO ŚWIATA NAPAR Z MIMOZY - halucynogen otrzymywany z Mimosa hostilis - spożywali go wojownicy przed walką - służy do obrzędów ajuca wśród wyznawców kultu Jurema w Brazylii

25 NARKOTYKI NOWEGO ŚWIATA HALUCYNOGENY Z GRZYBÓW - Psilocibe mexicana i Stropharia cubensis - zawierają aktywne psylocybinę (pochodna tryptaminy) psylocynę - grzyby były przedmiotem kultu Majów - u Asteków zwane były bożym ciałem

26 NARKOTYKI NOWEGO ŚWIATA PEYOTE - działanie psychoaktywne wykazują wysuszone szczytowe pędy kaktusa Lophophora williamsi - substancja czynna meskalina - Indianie Amerykańscy byli prześladowani z powodu stosowania peyote - założyli Narodowy Kościół Amerykański (1918 r.) w obrządkach którego obecna jest meskalina nie odnotowano też niekorzystnego jej wpływu

27 NARKOTYKI SYNTETYCZNE

28 BARBITURANY - syntetyczne związki stosowane jako leki nasenne i przeciwpadaczkowe - charakteryzują się wysokim potencjałem uzależniającym - fenobarbital (Luminal – stosowany do dzisiaj), cyklobarbital (Fanodorm) Kwas barbiturowy

29 NARKOTYKI SYNTETYCZNE BENZODIAZEPINY - zsyntetyzowane w 30-tych latach XX w przez Leo Sternbacha na UJ - okazały się substancjami silnie uzależniającymi - stosowane jako leki przeciwdepresyjne, przeciwlękowe, uspokajające oraz przeciwdrgawkowe - diazepam (Relanium, Valium), klonazepam (Clonazepamum) - podstawowy wzór benzodiazepin

30 NARKOTYKI SYNTETYCZNE AMFETAMINA - zsyntetyzowana jako lek przeciwko astmie (wcześniej stosowano efedrynę z krzewu Ephedra vulgaris, który jest rzadki i drogi - szeroko stosowana w latach 30-tych XX w - w czasie II wojny światowej dodawano ją do czekolady dla lotników, znosiła senność i zmęczenie, nasilała uwagę (Anglia, Niemcy, Japonia) - tragedia amfetaminowa w powojennej Japonii – % uzależnionych młodych Japończyków

31 NARKOTYKI SYNTETYCZNE LSD - dietyloamid kwasu lizergowego - pochodna alkaloidu sporyszu - związek halucynogeny

32 ZMIANY W STOSOWANIU SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH W MIARĘ POSTĘPU CYWILIZACJI

33 ZMIANY W STOSOWANIU SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH SPOŁECZEŃSTWA PIERWOTNE 1.środki medyczne, cele religijne, militarne lub rekreacyjne 2. stosowane w ściśle określonych warunkach i w zrytualizowany sposób 3. pod silną kontrolą duchownych grup 4. poza ceremoniami – tabu 5. substancje nie uzależniały i nie działały szkodliwie

34 ZMIANY W STOSOWANIU SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH 6. proces przyswojenia – akulturacji (opium niebezpieczne w Anglii, ale nie w Indiach, peyote nie szkodliwe dla wiernych Narodowego Kościoła Amerykańskiego) 7. mała moc – pochodzenie naturalne, materiał roślinny świeży, suszony lub niezbyt stężone roztwory

35 ZMIANY W STOSOWANIU SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH WSPÓŁCZEŚNIE 1.cele rekreacyjne, wywołanie przyjemności 2.przyjmowanie w sposób niekontrolowany 3.skuteczne metody oczyszczania produktów naturalnych - stosowanie stężonych substancji aktywnych - skrócony czas penetracji substancji do mózgu - szybsze i silniejsze działanie związku - wzrost potencjału uzależniającego

36 ZMIANY W STOSOWANIU SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH SubstancjaDawniejDziś Alkohol12-14%96% (40-45%) MorfinaOpiumHeroina KokainaŻute liście kokiWino Mariani, forma krystaliczna, crack 4.kryminalizacja używania narkotyków - stres u ludzi biorących narkotyki (kara) - stres uwrażliwia na działanie psychostymulanta - zwiększenie potencjału uzależniającego


Pobierz ppt "PROBLEMY UZALEŻNIENIA OD SUBSTANCJI NATURALNYCH I SYNTETYCZNYCH Iwona Drożdż"

Podobne prezentacje


Reklamy Google