Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Monitorowanie oraz analiza zmian polskiego łańcucha żywnościowego 12 - 13 grudzień 2005, Warszawa Jadwiga Seremak-Bulge Zakład Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Monitorowanie oraz analiza zmian polskiego łańcucha żywnościowego 12 - 13 grudzień 2005, Warszawa Jadwiga Seremak-Bulge Zakład Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki."— Zapis prezentacji:

1 Monitorowanie oraz analiza zmian polskiego łańcucha żywnościowego 12 - 13 grudzień 2005, Warszawa Jadwiga Seremak-Bulge Zakład Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - PIB

2 Monitorowanie oraz analiza zmian polskiego łańcucha żywnościowego Monitorowanie efektów ekonomicznych rozwoju systemów zapewnienia jakości i ich wpływu na konkurencyjność polskiej gospodarki żywnościowej dr. Grażyna Morkis Analiza wzajemnych relacji ekonomicznych między poszczególnymi elementami łańcucha żywnościowego dr hab. Jadwiga Seremak-Bulge Monitorowanie wolumenu importu i cen importowych towarów rolno-spożywczych objętych specjalna procedurą ochronną dr. Bożena Nosecka

3 Analiza wzajemnych relacji ekonomicznych między poszczególnymi elementami łańcucha żywnościowego Co miesięczny monitoring cen na poszczególnych poziomach kanału marketingowego rynków branżowych – biuletyn Rynek Rolny Zespół Zakładu Badań Rynkowych we współpracy z ZRR Pogłębione analizy procesów zachodzących na najważniejszych rynkach rolnych – pogłębione raporty Zespoły tematyczne

4 Analiza zmian relacji ekonomicznych na rynku mleka Zespół autorski dr hab. Jadwiga Seremak – Bulge –dr hab. Jerzy Rembeza –dr. Krystyna Świetlik –mgr Piotr Szajner –mgr. Krzysztof Hryszko –dr. Krystyna Pieniążek

5 Struktura wystąpienia Zmiana rynkowych uwarunkowań Procesy dostosowawcze sektora mleczarskiego –Zmiany w podaży –Zmiany w strukturach produkcji Zmiany w relacjach cen Wnioski

6 Zmiana rynkowych uwarunkowań Relatywne podrożenie nabiału i potanienie masła Wskaźniki wzrostu cen detalicznych, Wyszczegól- nienie 1991- 2005 1991- 1995 1996- 1998 1999- 2003 2004- 2005 Nabiał1213684143,1116,8106,1 Masło933471138,1113,3126,7 Mięso615366137,4105,5116,2 Żywność820451143,8115,2109,6 Inflacja1165557154,0128,0106,1

7 Zmiana rynkowych uwarunkowań Spadek spożycia mleka i wzrost samowystarczalności

8 Zmiana rynkowych uwarunkowań

9 Zmiana rynkowych uwarunkowań cd Wzrost poziomu wsparcia

10 Zmiana rynkowych uwarunkowań cd Wzrost eksportu

11 Procesy dostosowawcze w sferze produkcji mleka Spadek produkcji mleka

12 Procesy dostosowawcze w sferze produkcji Wzrost cen skupu mleka

13 Dostosowania w sferze produkcji mleka Pogłowie krów i produkcja mleka w Polsce i w UE Wyszczególnienie1989-19941995-19992000-20042005* Produkcja mleka (mln. t) Polska13,6512,1711,8611,94 UE-15121,73121,07121,44120,53 UE-9bd9,0810,110,19 Wydajność krów (kg) Polska3180345040024300 UE-155100526331206417 UE-9bd466948815496 Pogłowie krów (tys. szt) Polska4320345029342795 UE-1523900213191956618782 UE-9bd200919811853

14 Dostosowanie w sferze produkcji mleka Zmiany w rozdysponowaniu mleka

15 Dostosowania w sferze produkcji mleka Poprawa jakości mleka Udział mleka klasy extra w skupie mleka (%) Wyszczególnienie19981999200020012002200320042005 Średnio kraj 15354656,170,181,483,492,6

16 Dostosowania w sferze produkcji mleka cd Zmniejszenie sezonowości

17 Procesy dostosowawcze w sferze przetwórstwa Zmiany potencjału przerobowego przetwórstwa mleka Wyszczególnienie 198919952005 Zdolności przerobowe (mld l) 12,5 12,0 Przerób mleka (mld l) 11,46,18,5 Wykorzystanie potencjału przerobowego (%) > 90 20-30 50-60 60-70 70-80

18 Procesy dostosowawcze w sferze przetwórstwa cd Produkcja podstawowych artykułów mlecznych (tys. ton) Wyszczególnienie19891990-19941995-1999200-20042005 Mleko spożywcze25981464129719112233 Napoje mleczne75260407526 w tym jogurty138223282 Mleko w proszku ogółem226190160178185 w tym mleko pełne49,844,237,430,993,3 mleko odtłuszczone175,5146122147146 Sery ogółem413312381505591 w tym twarogowe295175232281293 dojrzewające118116143183221 topione021395664 Śmietana335172188216306 Masło290177134159184 Lody035119168200 Kazeina32,816,93,84,63,3

19 Procesy dostosowawcze w sferze przetwórstwa cd Zmniejszenie zużycia surowca na jednostkę produktu finalnego

20 Zmiany struktur produkcyjnych w sferze produkcji Koncentracja stad WyszczególnienieGospodarstwa indywidualne Gospodarstwa osób prawnych Liczba gospodarstw 199018274,500 (tysięcy gospodarstw) 199613071,323 200010920,870 20057110,636 Wielkość stada 19902,39124 (szt/gospodarstwo) 19962,45145 20002,71164 20053,73231

21 Zmiany struktur produkcyjnych w sferze produkcji cd

22 Dostosowanie do standardów weterynaryjnych UE Wyszczególnienie 20022003IV 2005 VIII 2005 Liczba tys. gospodarstw spełniających standardy UE 16,62480206 Liczba tys. gospodarstw nie spełniających standardów 35934227789 Liczba mleczarni spełniających standardy UE 4054204243 Liczba mleczarni nie spełniających standardów 372346144111

23 Zmiany struktur produkcyjnych w sferze przetwórstwa Wzrost koncentracji i poprawa efektywności przetwórstwa Wyszczególnienie 1990199520002004 Liczba mleczarni 348336360292 Liczba pozostałych zakładówbd 1003627 Zatrudnienie ogółem (tys.osób) 80,758,452,144,1 Przerób mleka/mleczarnię (mln l) 28,218,020,329,3 Przerób mleka/zatrudn. (tys. l/rok) 122108131184 Wartość sprzedaży/zatrudn. w mleczarniach (tys. zł/rok) bd 102247407 Wartość sprzedaży/zatrudn. w pozost.przeds. (tys. zł/rok) bd 85401364

24 Zmiany struktur produkcyjnych w sferze przetwórstwa cd Inwestycje Wyszczególnienie 1995- 2005 1995200020042005 Inwestycje ogółem mln zł 6206392593982685 w tym w mleczarniach 4911324554925542 w pozostałych przeds. 1296683957143 Inwest./mleczarnię (mln zł) 0,961,713,49 Kredyty preferencyjne mln zł 1754184 16897 % udział w inwestycjach 28,346,931,017,114,2 Udział wsparcia w finansowaniu inwestycji 22,240,95,640,9

25 Zmiany struktur produkcyjnych w sferze przetwórstwa cd Poprawa sytuacji finansowej Rok Rentowność brutto Rentowność netto Płynność bieżąca Wartość dodana 19950,38-0,291,4116,8 20000,770,101,1917,3 20010,820,051,2117,4 20021,120,451,2817,9 20031,861,201,2918,1 20042,912,311,32 20052,652,061,33

26 Zmiany struktur produkcyjnych w sferze przetwórstwa cd Koncentracja przetwórstwa i dostaw Roczny skup (mln l) Liczba podm. skupujących Skup/podm. skupujacy mln l Udział w skupie kraj. % Udział w liczbie firm skup. % Liczba dostawców/ podm. skup > 180 638027,11,910750 75 – 180 2610232,18,34239 50 – 75 1360,610,14,13045 20 - 50 5132,720,316,21658 10 - 20 5114,59,016,2850 5 – 10 507,54,716,0567 1 – 5 732,82,423,3306 < 1 440,520,314,0105 Razem31426,2100,0 1225

27 Zmiany w procesie dystrybucji surowca 1.Przesunięcie punktów koncentracji podaży do miejsc produkcji Rozwój odbioru bezpośredniego, Zanik 2 – stopniowych kanałów dystrybucji 1993 1995 2000 2005 Odbiór bezpośredni % 12 32 67 70 - 100 w tym z gospodarstw 5 10 20 60 - 85 (co 2 dni) 2. Upraszczanie struktur – rozszerzanie skupu usługowego 3. Znaczny rozwój rynku mleka przerobowego i półproduktów 2002 2003 2004 2005 udział mleka przerzut. % 25,6 30,0 28,9 39,3

28 Zmiany w procesie dystrybucji produktów finalnych 1.Skracanie kanałów dystrybucji Dystrybucja intensywna produktów kupowanych codziennie blisko miejsca zamieszkania O krótszej trwałości Relatywnie większej trwałości Dystrybucja selektywna Produktów luksusowych, niszowych, probiotycznych 2. Dominacja kanałów dwustopniowych, systematyczny rozwój kanałów bezpośrednich

29 Zmiany w relacjach cen Relacje cen detalicznych do cen skupu mleka Rok Mleko spożywcze 3,2% tł Śmietana 18% Twaróg tłusty Ser GoudaMasło 82% tł. 19901,719,9718,9419,47 19951,7912,5717,9220,8722,00 20001,769,2011,6521,2223,52 20011,868,1212,1219,8619,60 20022,038,6613,2319,8721,30 20032,038,7313,3519,0722,53 20041,737,4711,2918,5622,90 20051,707,2510,8817,8916,82

30 Zmiany w relacjach cen cd Relacje cen zbytu do cen skupu Rok Mleko spożywcze 3,2% tł Śmietana 18% Twaróg tłusty Ser GoudaMasło 82% tł. 19901,338,0417,5617,88 19951,769,1114,5315,4314,44 20001,495,729,2815,6713,70 20011,575,729,6214,5410,70 20021,686,1010,2714,6112,24 20031,675,9710,2714,0813,13 20041,445,098,6914,1513,34 20051,414,968,3913,2111,82

31 Zmiany w relacjach cen cd Relacje cen detalicznych do cen zbytu Rok Mleko spożywcze 3,2% tł Śmietana 18% Twaróg tłusty Ser GoudaMasło 82% tł. 19901,291,241,081,09 19951,021,381,231,351,52 20001,181,401,251,351,72 20011,181,421,261,371,83 20021,211,421,291,361,74 20031,211,461,301,351,72 20041,211,471,301,311,72 20051,211,461,301,351,42

32 Wnioski 1. Zmiana ekonomicznych warunków produkcji i przetwórstwa mleka jaką wywołało urynkowienie gospodarki wywołało procesy dostosowawcze, które spowodowały, że branża mleczarska z jednej najbardziej zacofanych, stała się branżą nowoczesną zdolną do funkcjonowania w poszerzonej Unii.

33 Wnioski cd 2. W sferze produkcji mleka nastąpił: spadek produkcji, przy poprawie wydajności krów i jakości mleka, znaczący wzrost skali produkcji i poprawa struktury krajowego stada, co doprowadziło do koncentracji dostaw mleka; rozpoczął się proces przesuwania produkcji mleka do rejonów o sprzyjających warunkach przyrodniczych i gospodarczych,

34 Wnioski cd 3. W sferze przetwórstwa nastąpiło: unowocześnienie potencjału produkcyjnego, przy utrzymaniu jego wielkości, co umożliwiło dostosowanie oferty do zmieniającego się popytu i rosnących wymagań jakościowych, wzrost skali przetwórstwa, pogłębienie przetwórstwa, poprawa jakości oferty i jej różnorodności, skrócenie kanałów dystrybucji mleka surowego, usprawnienie organizacji skupu mleka oraz obniżenie jego kosztów

35 Wnioski cd skrócenie i poszerzenie kanałów dystrybucji produktów finalnych, co prowadzi do obniżenia kosztów sprzedaży i poprawy sprawności procesów dystrybucji, ale jednocześnie zwiększa wpływ silniejszych partnerów handlowych (zwłaszcza sieci) na przetwórców, rozpoczęte zostały procesy poprawy efektywności na drodze racjonalizacji zatrudnienia, wzrostu wydajności pracy, doskonalenia struktur produkcyjnych, konsolidacji kapitału, aczkolwiek procesy te przebiegają zbyt wolno, znacznie wolniej niż w sferze handlu, a zwłaszcza z perspektywy akcesji Polski do UE, a w przyszłości globalnego rynku mleka.

36 Wnioski cd 4. Podstawowym czynnikiem umożliwiającym rozpoczę- cie tych procesów było uruchomienie mechanizmu rynkowego, jednakże proces ten nie przebiegałby tak szybko i bez większych wstrząsów społecznych gdyby nie: Integracja z Unią Europejską, poprzedzona długotrwałym procesem przygotowań do standardów w zakresie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności (standardy weterynaryjne) obowiązujących w UE, Wsparcie tego procesu przez działania interwencyjne realizowane przez ARR oraz uruchomienie kredytów preferencyjnych obsługiwanych ARiMR, a następnie subwencji ze środków pomocowych wypłacanych przez ARiMR w ramach programu SAPARD i SPO,

37 Wnioski cd Polityka cenowa mleczarni, które stosowały politykę kształtowania cen silnie premiującą jakość i koncentrację dostaw oraz stopniowo zwiększały wymagania jakościowe. Polityka cenowa wsparta była przy tym bliską współpracą z rolnikami w zakresie nowoczesnej organizacji produkcji mleka zapewniającej nie tylko dochód rolnikowi, ale także właściwe warunki higieniczne i sprawną dystrybucję mleka do miejsca jego przerobu; Sfinansowanie w dużej części tego procesu przez rolników, co było możliwe dlatego, że mleczarstwo nadal pozostało przede wszystkim spółdzielcze.

38 Wnioski cd 5. Dotychczasowe zmiany pozwoliły utrzymać relacje cen między producentami mleka, a przetwórcami. Rosną zaś relacje cen detalicznych do cen zbytu. Może to wskazywać na poprawę efektywności i obniżkę kosztów przetwórstwa oraz wzrost kosztów handlowych. Może jednak wskazywać także na osłabienie pozycji przetwórców i przechwytywanie korzyści przez handel i wzrost marży handlowej.

39 Dziękuję za uwagę


Pobierz ppt "Monitorowanie oraz analiza zmian polskiego łańcucha żywnościowego 12 - 13 grudzień 2005, Warszawa Jadwiga Seremak-Bulge Zakład Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki."

Podobne prezentacje


Reklamy Google