Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

SPECYFIKA PROBLEMÓW PSYCHICZNYCH PACJENTÓW W WIEKU STARSZYM DR N.MED. JUSTYNA PEŁKA-WYSIECKA Katedra i Klinika Psychiatrii PUM.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "SPECYFIKA PROBLEMÓW PSYCHICZNYCH PACJENTÓW W WIEKU STARSZYM DR N.MED. JUSTYNA PEŁKA-WYSIECKA Katedra i Klinika Psychiatrii PUM."— Zapis prezentacji:

1 SPECYFIKA PROBLEMÓW PSYCHICZNYCH PACJENTÓW W WIEKU STARSZYM DR N.MED. JUSTYNA PEŁKA-WYSIECKA Katedra i Klinika Psychiatrii PUM

2 NIE MA ZDROWIA BEZ ZDROWIA PSYCHICZNEGO

3 Cecha charakterystyczna zaburzeń psychicznych występujących w wieku podeszłym przewaga problemów somatycznych i biologicznych nad psychologicznymi.

4 U 80% ludzi po 65 r.ż. pojawia się jedna lub więcej chorób somatycznych. U 80% ludzi po 65 r.ż. pojawia się jedna lub więcej chorób somatycznych. Najczęściej są to nadciśnienie, zwyrodnienia kości i stawów, osteoporoza, zaćma, jaskra, nowotwory.

5 W ciągu ostatnich lat odnotowuje się znaczące zmniejszenie liczby chorób skracających długość życia np. W ciągu ostatnich lat odnotowuje się znaczące zmniejszenie liczby chorób skracających długość życia np. liczba zgonów z powodu chorób naczyń mózgowych liczba zgonów z powodu chorób naczyń mózgowych 105.8/ w 1968r do 56.4/ w 1994r / w 1968r do 56.4/ w 1994r. częstość występowania krwotoków wewnątrzmózgowych 23.5/ do 8.3/ , częstość występowania krwotoków wewnątrzmózgowych 23.5/ do 8.3/ , zakrzepy tętnic mózgowych 30.2/ do 6.1/ zakrzepy tętnic mózgowych 30.2/ do 6.1/ (Katzman, 1997).

6 Obciążające czynniki psychologiczne negatywny bilans życia, negatywny bilans życia, izolacja społeczna, izolacja społeczna, świadomość utraty pozycji społecznej, świadomość utraty pozycji społecznej, obawy przed zubożeniem materialnym obawy przed zubożeniem materialnym

7 Problemy dotyczące procesu starzenia się Samotność, utraty bliskich Samotność, utraty bliskich Chroniczne choroby somatyczne Chroniczne choroby somatyczne Spadek ogólnej odporności Spadek ogólnej odporności Kumulacja wcześniejszych chorób, nałogów, urazów Kumulacja wcześniejszych chorób, nałogów, urazów Osłabienie funkcji wzroku i słuchu Osłabienie funkcji wzroku i słuchu

8 Granice zainteresowań psychogeriatrii Problemy psychiczne ludzi w wieku podeszłym od 65. roku życia - rok przejścia na emeryturę, a więc od roku gwałtownej zmiany modelu życia i konieczności przebudowy celów oraz dobrania adekwatnych do tych celów środków. Problemy psychiczne ludzi w wieku podeszłym od 65. roku życia - rok przejścia na emeryturę, a więc od roku gwałtownej zmiany modelu życia i konieczności przebudowy celów oraz dobrania adekwatnych do tych celów środków.

9 Naturalne zmiany psychiki związane z wiekiem - zmniejszenie ilości zainteresowań - zasadniczość i sztywność poglądów - lęk przed wszystkim nowym i zmianami - osłabienie kojarzenia - zmiany wrażliwości uczuciowej, łatwe wzruszanie się - poczucie nieomylności (tzw. starcza mądrość) - skąpstwo - zmniejszenie ilości zainteresowań - zasadniczość i sztywność poglądów - lęk przed wszystkim nowym i zmianami - osłabienie kojarzenia - zmiany wrażliwości uczuciowej, łatwe wzruszanie się - poczucie nieomylności (tzw. starcza mądrość) - skąpstwo

10 Naturalne zmiany psychiki związane z wiekiem - zbieranie przedmiotów bezużytecznych - lekceważenie nowych czasów i młodego pokolenia - drażliwość - skłonność do zamykania się w sobie - koncentracja na swoich dolegliwościach - poczucie niedopasowania i irytacji otaczającym - zbieranie przedmiotów bezużytecznych - lekceważenie nowych czasów i młodego pokolenia - drażliwość - skłonność do zamykania się w sobie - koncentracja na swoich dolegliwościach - poczucie niedopasowania i irytacji otaczającym światem. światem.

11 Problemy zdrowotne: reakcje adaptacyjne do nowych warunków życia reakcje adaptacyjne do nowych warunków życia reakcje dekompensacyjne u osób, które nie potrafią odnaleźć nowych celów w życiu reakcje dekompensacyjne u osób, które nie potrafią odnaleźć nowych celów w życiu reakcje depresyjne i urojeniowe związane z nieprawidłową interpretacją nowych sytuacji życiowych reakcje depresyjne i urojeniowe związane z nieprawidłową interpretacją nowych sytuacji życiowych narastająca niesprawność funkcji poznawczych, narastanie zaburzeń procesów fizjologicznych powodujących upośledzenie percepcji zmysłowej. narastająca niesprawność funkcji poznawczych, narastanie zaburzeń procesów fizjologicznych powodujących upośledzenie percepcji zmysłowej.

12 Zaburzenia psychiczne dotyczą 12-22% populacji powyżej 65 rż. Najczęstsze: otępienia, depresja, zaburzenia nerwicowe, uzależnienia.

13 OTĘPIENIE występuje głównie u osób w podeszłym wieku dotyka 4-5% osób > 65 roku życia dotyka 4-5% osób > 65 roku życia u ponad 40% osób > 80 roku życia u ponad 40% osób > 80 roku życia u ok. 10% pacjentów jest chorobą odwracalną u ok. 10% pacjentów jest chorobą odwracalną

14 10 sygnałów ostrzegawczych 1. zaburzenia pamięci utrudniające codzienne funkcjonowanie 2. trudności w wykonywaniu codziennych prac domowych 3. zaburzenia językowe 4. dezorientacja co do czasu i miejsca 5. kłopoty w ocenie

15 10 sygnałów ostrzegawczych cd. 6. zaburzenia myślenia abstrakcyjnego 7. gubienie rzeczy 8. zmienny nastrój 9. zmiany osobowościowe 10. utrata inicjatywy

16 Otępienie - objawy upośledzenie pamięci - rejestracji, przechowywania i przypominania informacji upośledzenie pamięci - rejestracji, przechowywania i przypominania informacji upośledzenie zdolności myślenia i rozumienia oraz zmniejszenie wątków myślowych upośledzenie zdolności myślenia i rozumienia oraz zmniejszenie wątków myślowych upośledzenie funkcji wykonawczych upośledzenie funkcji wykonawczych obniżenie kontroli nad emocjami, zachowaniem i motywacją obniżenie kontroli nad emocjami, zachowaniem i motywacją do rozpoznania niezbędne utrzymywanie się objawów przez co najmniej 6 miesięcy

17 OTĘPIENIE - przyczyny Choroby zwyrodnieniowe mózgu (choroba Alzheimera, Parkinsona, Picka, Huntingtona) Nabyte choroby mózgu Naczyniopochodne Uszkodzenie pourazowe Guzy mózgu Wodogłowie normotensyjne Ch. Creuzfelda – Jakoba Inne potencjalnie odwracalne ch. mózgu metaboliczne, toksyczne, w przebiegu infekcji przewlekłej

18 Najczęstsze przyczyny otępienia Choroba Alzheimera 50-55% Choroba Alzheimera 50-55% Otępienie naczyniowe 20% Otępienie naczyniowe 20% Mieszane 15% Mieszane 15% Otępienie pourazowe Otępienie pourazowe Otępienie w przebiegu alkoholizmu Otępienie w przebiegu alkoholizmu Choroba Parkinsona Choroba Parkinsona Choroba Huntingtona Choroba Huntingtona

19 Stopień zaawansowania klinicznego otępienia wczesne – utrata pamięci świeżej, zdolności do uczenia się i zachowania nowych wiadomości, problemy językowe – szczególnie w znajdowaniu słów, wahania nastroju, zmiany osobowości, postepujące trudności w codziennej aktywności średnie – chory niezdolny do zapamiętania nowych wiadomości, wymaga pomocy przy kąpieli, jedzeniu, ubieraniu się, skłonny do wędrówek, drażliwy, wrogo nastawiony, nie współpracuje, agresywny fizycznie, dezorientacja w miejscu i czasie, często omamy, urojenia, zaburzenia nastroju. zawansowane – niezdolność do chodzenia i wszelkich codziennych czynności, nietrzymanie zwieraczy. Zupełna utrata pamięci. Niezdolni do połykania i jedzenia, ryzyko niedożywienia, aspiracyjnego zapalenia płuc, odleżyn. Często afazja, bulimia, apatia, rozhamowanie seksualne, krzyk.

20 OTĘPIENIE CZOŁOWO - SKRONIOWE Dawniej określane mianem zespołu Picka, Dawniej określane mianem zespołu Picka, W obrazie klinicznym dominują nasilone zmiany osobowości i kontaktów społecznych. W obrazie klinicznym dominują nasilone zmiany osobowości i kontaktów społecznych. Wyraźne są również: utrata motywacji, rozhamowanie i zaburzenia koncentracji uwagi, częste zachowania stereotypowe. Wyraźne są również: utrata motywacji, rozhamowanie i zaburzenia koncentracji uwagi, częste zachowania stereotypowe. U ok. 80% pacjentów stwierdza się utratę zainteresowań; deficyty poznawcze dotyczą myślenia abstrakcyjnego, planowania i umiejętności rozwiązywania problemów. U ok. 80% pacjentów stwierdza się utratę zainteresowań; deficyty poznawcze dotyczą myślenia abstrakcyjnego, planowania i umiejętności rozwiązywania problemów.

21 OTĘPIENIE Z CIAŁAMI LEWYEGO Stanowi 12-28% otępień Stanowi 12-28% otępień Przebieg - szybszy niż w chorobie Alzheimera Przebieg - szybszy niż w chorobie Alzheimera Częściej chorują mężczyźni - M:K = 1,5:1 Częściej chorują mężczyźni - M:K = 1,5:1 Objawy zespołu parkinsonowskiego Objawy zespołu parkinsonowskiego Nawracające omamy wzrokowe - bardzo plastyczne Nawracające omamy wzrokowe - bardzo plastyczne Objawy dodatkowe: Objawy dodatkowe: powtarzające się upadki, omdlenia, nadwrażliwość na neuroleptyki, przemijające zaburzenia świadomości, usystematyzowane urojenia, omamy. powtarzające się upadki, omdlenia, nadwrażliwość na neuroleptyki, przemijające zaburzenia świadomości, usystematyzowane urojenia, omamy.

22 CHOROBA PARKINSONA Uszkodzenie neuronów dopaminergicznych układu nigrostriatalnego = przewaga układu cholinergicznego Uszkodzenie neuronów dopaminergicznych układu nigrostriatalnego = przewaga układu cholinergicznego Objawy neurologiczne: Objawy neurologiczne: drżenie - rąk, głowy, tułowia drżenie - rąk, głowy, tułowia wzrost napięcia mięśniowego, hipokinezja wzrost napięcia mięśniowego, hipokinezja chód drobnymi krokami, brak współruchów chód drobnymi krokami, brak współruchów zaburzenia mowy, zaburzenia pisma, mikrografia zaburzenia mowy, zaburzenia pisma, mikrografia akatyzja akatyzja objawy wegetatywne (łojotok, ślinotok, potliwość) objawy wegetatywne (łojotok, ślinotok, potliwość)

23 CHOROBA PARKINSONA ZABURZENIA PSYCHICZNE - OTĘPIENNE I CHARAKTEROLOGICZNE ZABURZENIA PSYCHICZNE - OTĘPIENNE I CHARAKTEROLOGICZNE Charakterystyczne: czyny impulsywne, duża drażliwość i nietrzymanie afektu Charakterystyczne: czyny impulsywne, duża drażliwość i nietrzymanie afektu Często zaburzenia depresyjne i zespoły psychotyczne (zespoły urojeniowe i organiczne halucynozy) Często zaburzenia depresyjne i zespoły psychotyczne (zespoły urojeniowe i organiczne halucynozy) Zaburzenia otępienne - o różnym stopniu nasilenia Zaburzenia otępienne - o różnym stopniu nasilenia

24 Leczenie otępień Edukacja rodziny i grupy wsparcia Edukacja rodziny i grupy wsparcia Ochrona pacjenta przed zabłądzeniem Ochrona pacjenta przed zabłądzeniem Farmakoterapia: leki nootropowe, inhibitory acetylocholinoesterazy, memantyna Farmakoterapia: leki nootropowe, inhibitory acetylocholinoesterazy, memantyna Farmakoterapia towarzyszących zab. psychotycznych/ lękowych/ pobudzenia: preferowane neuroleptyki atypowe Farmakoterapia towarzyszących zab. psychotycznych/ lękowych/ pobudzenia: preferowane neuroleptyki atypowe Leczenie towarzyszących zaburzeń depresyjnych Leczenie towarzyszących zaburzeń depresyjnych Zaburzenia snu: higiena snu, rytuały, oszczędne używanie leków Zaburzenia snu: higiena snu, rytuały, oszczędne używanie leków

25 REAKCJA ŻAŁOBY faza alarmowa (reakcja na stres, zaburzenia wegetatywne, tachykardia) tachykardia) faza odrętwienia (faza emocjonalnego odizolowania) faza odrętwienia (faza emocjonalnego odizolowania) faza tęsknoty (refleksje dotyczące zmarłego, żal, cierpienie, faza tęsknoty (refleksje dotyczące zmarłego, żal, cierpienie, także silny lęk) także silny lęk) faza depresji i rozpaczy (obniżony lub drażliwy nastrój, faza depresji i rozpaczy (obniżony lub drażliwy nastrój, anhedonia, utrata apetytu) anhedonia, utrata apetytu) faza powrotu do zdrowia i reorientacji (wraca apetyt, potrzeby seksualne, objawy somatyczne ustępują) faza powrotu do zdrowia i reorientacji (wraca apetyt, potrzeby seksualne, objawy somatyczne ustępują)

26 REAKCJA ŻAŁOBY Prawidłowa reakcja żałoby trwa 6 miesięcy. OBJAWY:Płacz, spadek masy ciała, osłabienie popędu płciowego, odosobnienie,bezsenność, upośledzenie koncentracji brak poczucia bezwartościowości Pozytywne działanie kontaktów społecznych

27 Depresja w chorobach neurologicznych częstość występowania Choroba Parkinsona20-60% Udar mózgu20-65% Padaczka11-22% (32%) Stwardnienie rozsiane20-50%

28 Depresje w wieku podeszłym Zaburzenia afektywne Depresje reaktywne Depresje w chorobach somatycznych Depresje w chorobach OUN Depresje jatrogenne

29 Cechy kliniczne depresji w wieku podeszłym Przewlekłość przebiegu Skargi na zaburzenia poznawcze Obecność chorób somatycznych / OUN Specyfika obrazu klinicznego

30 TYPOWE POSTACIE DEPRESJI W WIEKU STARSZYM Postać z urojeniami i agitacją Postać z urojeniami i agitacją polega na pobudzeniu ruchowym i lęku z współistniejącymi urojeniami polega na pobudzeniu ruchowym i lęku z współistniejącymi urojeniami Postać apatyczno-abuliczna Postać apatyczno-abuliczna kiedy przeważa utrata chęci i zainteresowań oraz zwolnienie zarówno szybkości myślenia jak i aktywności ruchowej. kiedy przeważa utrata chęci i zainteresowań oraz zwolnienie zarówno szybkości myślenia jak i aktywności ruchowej.

31 SAMOBÓJSTWO Ryzyko samobójstwa w depresji u osób starszych jest dwa razy większe niż w depresji u osób w wieku produkcyjnym! Ryzyko samobójstwa w depresji u osób starszych jest dwa razy większe niż w depresji u osób w wieku produkcyjnym! Depresja wieku późnego musi być leczona przez psychiatrę.

32 Są dwie podstawowe wiadomości na temat depresji dobra – depresję można skutecznie leczyć zła – istnieje wysokie ryzyko nawrotu depresji nieleczonej!!!

33 Leczenie długotrwałej choroby przy pomocy krótkotrwałej kuracji trzeba określić jako błąd w sztuce lekarskiej Lancet 1992; 340; – artykuł redakcyjny

34 Jak leczy się depresję wieku podeszłego? Z powodu starzenia się wątroby i nerek – narządów odpowiedzialnych za usuwanie z organizmu leków używa się generalnie mniejszych dawek. Zwykle jest to ½ dawki stosowanej u osób w wieku produkcyjnym.

35 Bezsenność definiujemy jako problemy z zaśnięciem lub utrzymaniem snu, podczas więcej niż 3 nocy w ciągu tygodnia przez okres dłuższy niż 1 miesiąc Zaburzenia snu muszą przy tym prowadzić do pogorszenia funkcjonowania w czasie dnia

36 36 Benzodiazepiny DziałanieZastosowanie kliniczne Przeciwlękowe – ulga w niepokoju- Zaburzenia lękowe, fobie, ataki paniki Nasenne – promocja snu- Bezsenność Rozluźniające – rozluźnienie mięśni- Napięcia mięśni, zaburzenia spastyczne Przeciwdrgawkowe – eliminacja konwulsji - Spazmy po zatruciu, niektóre formy epilepsji Amnezja – eliminacja pamięci krótkoterminowej - Przygotowanie do operacji i zabiegów chirurgicznych

37 37 Działania niepożądane benzodiazepin Nadmierne uspokojenie Nadmierne uspokojenie Senność, brak koncentracji, zła koordynacja, słabość mięśni, splątanie Senność, brak koncentracji, zła koordynacja, słabość mięśni, splątanie Działanie to jest bardziej dokuczliwe u ludzi starszych i może przyczyniać się do upadków Działanie to jest bardziej dokuczliwe u ludzi starszych i może przyczyniać się do upadków Zaburzenia pamięci Zaburzenia pamięci Malejące zdolności poznawcze głównie z powodu braku koncentracji i skupienia myśli Malejące zdolności poznawcze głównie z powodu braku koncentracji i skupienia myśli Defekt pamięci epizodycznej Defekt pamięci epizodycznej Pacjent nie pamięta najświeższych wydarzeń, ich kolejności czy okoliczności Pacjent nie pamięta najświeższych wydarzeń, ich kolejności czy okoliczności

38 38 Działania niepożądane benzodiazepin Paradoksalny efekt pobudzający Paradoksalny efekt pobudzający Depresja Depresja Działania niepożądane u osób starszych Działania niepożądane u osób starszych Splątanie, amnezja, zaburzenia równowagi Splątanie, amnezja, zaburzenia równowagi Pseudodemencja (niesłusznie rozpoznawana jako AD) Pseudodemencja (niesłusznie rozpoznawana jako AD) Tolerancja Tolerancja

39 Dziękuję za uwagę


Pobierz ppt "SPECYFIKA PROBLEMÓW PSYCHICZNYCH PACJENTÓW W WIEKU STARSZYM DR N.MED. JUSTYNA PEŁKA-WYSIECKA Katedra i Klinika Psychiatrii PUM."

Podobne prezentacje


Reklamy Google