Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

BARIERY W PROCESIE ABSORPCJI ŚRODKÓW UE PRZEZ JST. UWAGI ŚRODOWISKA BANKOWEGO. Arkadiusz Lewicki Dyrektor w Związku Banków Polskich,

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "BARIERY W PROCESIE ABSORPCJI ŚRODKÓW UE PRZEZ JST. UWAGI ŚRODOWISKA BANKOWEGO. Arkadiusz Lewicki Dyrektor w Związku Banków Polskich,"— Zapis prezentacji:

1 BARIERY W PROCESIE ABSORPCJI ŚRODKÓW UE PRZEZ JST. UWAGI ŚRODOWISKA BANKOWEGO. Arkadiusz Lewicki Dyrektor w Związku Banków Polskich,

2 1. JST jako Klient Banku … 2. Możliwości polskich banków… 3. Wpływ kryzysu … 4. Banki nadal finansują… 5. Rekomendacje 6. Banki i JST w procesie absorpcji …

3

4

5 Przeważająca część środków budżetowych przeznaczonych w gminach ogółem na wydatki majątkowe dotyczyła działu: Transport i łączność (28,9%), Gospodarka komunalna i ochrona środowiska (19,6%), Oświata i wychowanie (12,5%), Kultura fizyczna i sport (11,6%) oraz działu Rolnictwo i łowiectwo (9,0%).

6 MOŻLIWOŚCI POLSKICH BANKÓW…

7 7 Źródło: ECB, 2008 MOŻLIWOŚCI POLSKICH BANKÓW…

8 Aktywa sektora bankowego do PKB w UE 27 (2007r.) Źródło: ECB, 2008r., dane w %. PKB 8 2. MOŻLIWOŚCI POLSKICH BANKÓW…

9 9 Fundusze własne sektora bankowego w latach (w mln zł.) Przewidywany stały wzrost funduszy, w związku z rosnącymi potrzebami gospodarczymi Źródło: KNF, dane. 2009r.

10

11

12 Znaczne pogorszenie warunków działania banków od września 2008 r. Źródło: Raport o stabilności systemu finansowego. NBP, czerwiec 2009 r.

13 SKUTKI KRYZYSU DLA POZYSKIWANIA PRZEZ BANKI ŚRODKÓW NA AKCJĘ KREDYTOWĄ wzrost kosztów pozyskiwania depozytów w postaci wzrostu ich oprocentowania deprecjacja złotego pogorsza relację kredytów do depozytów i w efekcie ogranicza możliwości zwiększenia akcji kredytowej globalny charakter kryzysu zwiększa koszt pozyskiwania środków na międzynarodowych rynkach finansowych pogorszenie klimatu działalności gospodarczej i obniżenie zaufania na rynku finansowym powodujący: utrudnienia w dostępie do środków finansowych z rynku międzybankowego krajowego i międzynarodowego konieczność dokonywania inwestycji w postaci zakupu obligacji skarbowych i bonów pieniężnych NBP w celu spełnienia wymogów regulacyjnych wzrost liczby kredytów zagrożonych i konieczność tworzenia rezerw W EFEKCIE NASTĘPUJE PROCES ZMNIEJSZANIA ŚRODKÓW NA FINANSOWANIE GOSPODARKI INNE SKUTKI KRYZYSU: - Wzrost ryzyka działalności gospodarczej zmusza banki do zaostrzenia kryteriów oceny ryzyka kredytowego i może doprowadzić do ograniczania dynamiki akcji kredytowej - Deprecjacja złotówki powoduje zagrożenie spłat kredytów walutowych udzielanych głównie na cele mieszkaniowe - Pogorszenie sytuacji gospodarczej i wzrost bezrobocia może spowodować wzrost ilości zagrożonych kredytów ludności oraz przedsiębiorców 13

14 14 BANKI- WSPÓŁCZYNNIK WYPŁACALNOŚCI (%) Źródło: KNF, 2009

15 15 Źródło: NBP

16 16

17 Źródło: Raport o stabilności systemu finansowego. NBP, czerwiec 2009 r.

18

19

20

21

22

23

24 Pogorszenie sytuacji gospodarczej i dalszy spadek dochodów JST Deficyt kapitału i koszt pieniądza Potrzeby pożyczkowe innych uczestników rynku (w tym rządu) Wzrost ryzyka kredytowego Krótszy (i droższy) pieniądz Niewiadome związane z nowymi regulacjami (np. art. 243 uofp- tj. nowy wskaźnik spłaty zobowiązań który wpłynie na ; zmiana systemu przepływów finans. środków UE- ryzyko zatorów płatniczych, etc.) Brak środków na wkład własny w projektach UE…

25 25 niski poziom wiedzy oraz bariery psychologiczne po stronie jednostek publicznych- potencjalnych stron PPP; niska świadomość konstrukcji partnerstwa- kwestia odpowiedniego podziału zadań i związanego z tym ryzyka; brak informacji o udanych projektach PPP; oczekiwanie przejęcia całego ryzyka przez inwestora; koszt pieniądza i dłuższego zaangażowania;

26 ALE BANKI NADAL FINANSUJĄ…

27 27 Źródło KNF 2008 ; 2009 – Symulacja ZBP BANKI NADAL FINANSUJĄ…

28 28 Źródło KNF Przewidywany wynik za 2009 rok dla całego sektora niefinansowego (styczeń 2009r.) BANKI NADAL FINANSUJĄ …

29 Źródło: Raport o stabilności systemu finansowego. NBP, czerwiec 2009 r. BANKI NADAL FINANSUJĄ…

30 Źródło: Sytuacja na rynku, kredytowym. Wyniki ankiety do przewodniczących komitetów kredytowych. III kwartał 2009, NBP, lipiec, 2009 ŁAGODZENIE ZAOSTRZANIE BANKI NADAL FINANSUJĄ…

31 Zobowiązania ogółem jednostek samorządu terytorialnego, w stosunku do roku 2007, wzrosły o 11,2%. Wśród tytułów dłużnych największą dynamiką charakteryzowały się zobowiązania jednostek samorządu terytorialnego z tytułu kredytów i pożyczek, które w 2008 r., w stosunku do 2007 r., wzrosły o 19,2%

32 W I półroczu 2009 r. w strukturze zobowiązań ogółem JST największy udział stanowiły kredyty i pożyczki – 85,1% ; papiery wartościowe stanowiły - 14,1% (w gminach - 11,6%, w powiatach - 16,6%, w miastach na prawach powiatu - 15,5%, w województwach - 13,9%).

33 Zobowiązania JST w I półroczu 2009 r. w porównaniu do I półrocza 2008 r. wzrosły z tytułu: - papierów wartościowych o 797 mln zł, tj. o 23,5%, - kredytów i pożyczek o 5.3 mln zł, tj. o 26,7%, - wymagalnych zobowiązań o 25 mln zł, tj. o 12,1%.

34 REKOMENDACJE OGÓLNE PROPOZYCJE DZIAŁAŃ DORAŹNYCH MOGĄCYCH SUKCESYWNIE ZWIĘKSZAĆ ROZMIAR AKCJI KREDYTOWEJ DLA GOSPODARKI Wsparcie w obszarze płynnościowym ze strony NBP, MF, KNF Obniżenie ryzyka kredytowego poprzez wdrożenie sprawnego systemu poręczeń i gwarancji z wykorzystaniem możliwości BGK w zakresie udzielania poręczeń portfelowych Wprowadzenie rozwiązań zabezpieczających interes klientów w trakcie procesu inwestycyjnego z deweloperami (rachunek powierniczy, uwłaszczenie klientów w razie upadłości dewelopera) Poszerzenie zakresu działania programu "Rodzina na swoim" Usprawnienia w procesie restrukturyzacji majątkowej i finansowej przedsiębiorstw Zwiększanie bezpieczeństwa obrotu gospodarczego, w tym także poprzez upowszechnienie możliwości korzystania z systemów informacji gospodarczej Rezygnacja ze szkodliwych propozycji, które wprowadzają niepewność w stosunkach gospodarczych, obniżają zaufanie do Polski na świecie i niepotrzebnie zwiększają ryzyko inwestycyjne dla podmiotów zagranicznych 34

35 Umiejętne zarządzanie finansami – w tym płynnością finansową; Optymalizacja (minimalizacja) kosztów i zwiększenie wydajności; Wczesna identyfikacja przyszłego zapotrzebowania firmy na kapitał zewnętrzny i zagwarantowanie dostępu do niego; Identyfikacja najważniejszych obszarów ryzyka i ograniczanie; KRYZYS= SZANSA (Np. można dużo taniej zrealizować inwestycje) REKOMENDACJE OGÓLNE DLA JST

36 BANKI I JST W PROCESIE ABSORPCJI ŚRODKÓW UE

37 JST PODSTAWOWYM BENEFICJENTEM

38

39 Źródło: Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Krajowy Program Reform Krajowy Program Zabezpieczenie Społeczne i Integracja Społeczna Program Konwergencji Inne strategie (sektorowe, zagospodarowania przestrzennego, regionalne i inne) Narodowa Strategia Spójności 16 RPO (16,6 mld ) PO Infrastruktura i Środowisko (27,5 mld ) PO Kapitał Ludzki (9,7 mld ) PO Innowacyjna Gospodarka (8,3 mld ) PO Rozwój Polski Wschodniej (2,3 mld ) PO Europejskiej Współpracy Terytorialnej (0,7 mld ) PO Pomoc techniczna (0,5 mld ) Strategia Rozwoju Kraju Strategia Rozwoju Kraju uwzględnia kierunki rozwoju zawarte w dokumentach strategicznych oraz politykach UE Krajowy Plan Strategiczny dla Obszarów Wiejskich Program Rozwoju Obszarów Wiejskich (13,2 mld ) Strategia Rozwoju Rybołówstwa PO Zrównoważony Rozwój Sektora Rybołówstwa i Nadbrzeżnych Obszarów Rybackich (0,7 mld ) Programy i Inicjatywy Wspólnotowe (np. CIP, 7PR)

40 1.Obsługa informacyjna 2.Doradztwo 3.Finansowanie: Standardowe instrumenty finansowe Współfinansowanie projektów z dotacją UE Finansowanie z udziałem środków publicznych i partnerów instytucjonalnych: EBI, EFI, EBOiR, BŚ, BGK; Partnerstwo Publiczne-Prywatne 4.Zabezpieczanie ryzyk 5.Monitoring 6.Obsługa rozliczeń 7.Wymiana informacji gospodarczej 8.Stały dialog i współpraca: klient/beneficjent-bank/ZBP- inst. publ.

41 BANKI wskazują na : bariery wejścia na rynek obsługi projektów unijnych przez banki, wysokie koszty ponoszone przez bank związanych z obsługą projektów strukturalnych, ryzyka ponoszonych przez banki w związku z obsługą projektów strukturalnych i sposobów ich pomiaru stosowanych przez banki, wysokie koszty obsługi projektów strukturalnych na tle innych wybranych działalności kredytowych banków. Rap ort Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową w zakresie projektu Badanie barier zaangażowania banków w proces absorpcji funduszy strukturalnych współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej realizowanego na zlecenie MRR, 2009r.

42 Podstawowe bariery zaangażowania banków w proces absorpcji funduszy strukturalnych *średnia liczba punktów przyznana przez poszczególne banki (suma punktów przyznanych przez pojedynczy bank nie mogła przekroczyć 10) Rap ort Instytutu Badań nad Gospodarką Rynkową w zakresie projektu Badanie barier zaangażowania banków w proces absorpcji funduszy strukturalnych współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej realizowanego na zlecenie MRR, 2009r. 42

43 Porównanie: Kredyty finansujące projekty unijne (pomostowe i na wkład własny) Kredyty korporacyjne Kredyty mieszkaniowe Kredyty konsumpcyjne Indywidualne podejście do każdego wniosku kredytowego Wysokie kwalifikacje pracowników banku Wysoka czasochłonność Długi okres od weryfikacji wniosku kredytowego do rozpoczęcia realizacji projektu Więcej możliwości zabezpieczenia kredytu (np. cesja praw wierzytelności, poręczenie FPU) Realizacja projektu uzależniona od decyzji o dofinansowaniu Konieczność monitoringu zgodności realizacji projektu z założeniami umowy o dotację Standardowa procedura oceny wniosku kredytowego Standardowe zabezpieczenia Niezależność udzielenia kredytu od decyzji podmiotów zewnętrznych Standardowy monitoring realizacji inwestycji Obsługa zautomatyzowana Szybka decyzja kredytowa Zabezpieczenia standardowe Obsługa zautomatyzowana Szybka decyzja kredytowa Brak zabezpieczeń Obsługa projektów finansowanych ze środków strukturalnych na tle wybranych obszarów działalności kredytowej banków

44 1.Brak jednolitych procedur w tych samych rodzajach spraw, różnorodność nieuzasadnionych rozwiązań; widoczny brak koordynacji programów i doboru instrumentarium. 2.Nieuzasadnione systemowe blokowanie przez niektóre instytucje publiczne ułatwień w dostępie do finansowania zewnętrznego. Najgorzej pod tym względem w RPO. Z jednej strony banki są tam podejrzewane o niechęć do kredytowania a z drugiej zapomina się o podnoszonych od dawna nadal istniejących barierach takiego szerszego dostępu do kredytu -np. blokowaniu zabezpieczeń spłaty kredytu (warunkowych- cesji, przewłaszczenia) niezbędnych dla tańszych kredytów pomostowych, pomijanie promes w ocenie projektów, brak uwzględnienia kosztów w kosztach kwalifikowanych. 3.Powtarzanie przez administrację realizującą nowe programy starych błędów (np. zmiany reguł dostępu do środków w trakcie gry, awarie generatorów, niespójne lub opóźnione interpretacje przepisów wdrożeniowych, brak konsultowania rozwiązań wdrożeniowych z partnerami społeczno-gospodarczymi); 4.Rotacja kadr w administracji odpowiedzialnej za absorpcję;

45 5.Opóźnienia w uruchamianiu środków nowego okresu, w tym w szczególności środków inwestycyjnych; Brak uruchomienia środków unijnych na rozwój infrastruktury finansowej uzupełniającej finansowanie bankowe. Ważnym wsparciem dla beneficjentów miały być także inne niż banki instytucje finansowe funkcjonujące w systemie otoczenia beneficjenta- takie jak fundusze pożyczkowe, seed i venture capital (szczególnie dla start up-ów oraz mikroprzedsiębiorców) oraz fundusze poręczeniowo – gwarancyjne. 6.Niska jakość good governance (w tym np. partnerstwa): słabe rozeznanie administracji w reprezentacjach gospodarczych, pomijanie ekspertów izb w opracowywaniu rozwiązań lub wybiórczy dobór ekspertów, opóźnienia w informacji i konsultacji, brak szkoleń /- szczególnie wyprzedzających lub towarzyszących zmianom/. 7.Nieuzasadnione uprzedzenia i stereotypy klasyfikujące bank nie jako partnera beneficjenta ale jego konkurenta lub wręcz wrogabeneficjenta. Traktowanie banków przez niektóre regionalne agendy publiczne nie jak sojuszników, lecz jak konkurentów. NIEKTÓRE BARIERY

46 Najczęściej wskazywane problemy banków finansujących aktywność JST w ramach projektów unijnych: 1. Zbyt późne szukanie środków Wynika to poniekąd z faktu braku wymogu wykazania starających się o dotacje (w formie choćby promesy) wykonalności finansowej. Wynika to m.in. z głośnego systemu zaliczek, który funkcjonował do tej pory niezbyt sprawnie. Gminy w krótkim czasie szukają pieniędzy, których wcześniej spodziewały się w formie zaliczek. 2. Przetargi ogłaszane są na pokrycie deficytu a nie na finansowanie projektu- co utrudnia wyliczenie efektywności. 3. Liczne przypadki, gdzie projekty realizowane są "zbyt drogie" dla np. gminy. Instytucje zarządzające nie sprawdzają wniosków pod tym względem. Po prostu je oceniają i akceptują ze względu na swoje kryteria (np. efekt \ ekologiczny) a nie biorą pod uwagę kryteriów finansowych. Powoduje to, że pojawiają się projekty gmin, które nie znajdą finansowania, mimo tego, że zaakceptowały je instytucje zarządzające. To pokazuje, że wymaga zmiany sposób oceny, albo wprowadzenie Banków do oceny wykonalności finansowej. 4. Niektóre gminy są na tyle ambitne, że chcą wykonać zbyt wiele zbyt drogich i zbyt długotrwałych projektów, co pociąga za sobą kłopoty w znalezieniu finansowania. Część projektów cedują na swoje spółki, ale nie chcą (lub nie mogą) dać poręczenia. Wówczas dla nas jest zbyt duże ryzyko, albo zabezpieczenie nie jest akceptowalne (np. na majątku oczyszczalni). 5. W ogłoszeniach o przetargu nie dopuszcza się standardowych kowenantów, co stawia bank w gorszej sytuacji od innych wierzycieli. 6. W projektach przyjmuje się zbyt długi termin kredytowania, po uwzględnieniu karencji i możliwości generowania dochodów uzyskujemy kredytowanie na okresy przekraczające przyjęte przez bank wielkości. 7. Brak umiejętności w przygotowaniu SIWZ. (np. bezmyślne kopiowanie innych SIWZ, np. z robót na finansowanie); Źródło: Ankieta ZBP: wrzesień 2009r.:

47 Utrudnianie finansowania projektów unijnych przedsiębiorstw przez banki ze strony Urzędów Marszałkowskich: Utrudnienia w finansowaniu projektów UE ze strony władz regionalnych - Najwięcej wskazań ze strony banków ; Źródło: ZBP, wrzesień 2009r

48 FAKTY. BANKI SPRAWDZIŁY SIĘ JAKO SKUTECZNY PARTNER I DORADCA NA PRZYKŁADZIE SPO WKP ponieważ stworzono im odpowiednie (choć nie idealne) warunki do wspierania tych projekt ó w. Źródło: Ewaluator ABR OPINIA na podstawie danych PARP, 2007

49 49 Źródło: Opracowanie ZBP na podstawie danych zawartych w Raporcie Końcowym Analiza struktury projektów i charakterystyki beneficjentów Działań 1.1, 1.5 i 2.4 przygotowanym na zamówienie Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi przez Agrotec Polska S.A., Agrotec SPA i Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – PIB, styczeń 2007 BANKI SPRAWDZIŁY SIĘ JAKO PARTNER I DORADCA W SPO ROLNYM

50 50 Usługi banków związane z Działaniem 2.3 SPO-WKP zostały stosunkowo wysoko ocenione przez wnioskodawców, którzy z nich korzystali. Źródlo: Raport ewaluacyjny ABR OPINIA, MRR, czerwiec 2007.

51 51 BANK DORADCĄ BENEFICJENTA NA WYCIĄGNIĘCIE RĘKI BANKI PARP RIF FIRMY DORADCZE AD PARP PKD Źródlo: Raport końcowy Poziom absorpcji przez MŚP środków SPO WKP , WYG International/PSDB; MRR, czerwiec 2007.

52 52 BANKI NADAL FINANSUJĄ


Pobierz ppt "BARIERY W PROCESIE ABSORPCJI ŚRODKÓW UE PRZEZ JST. UWAGI ŚRODOWISKA BANKOWEGO. Arkadiusz Lewicki Dyrektor w Związku Banków Polskich,"

Podobne prezentacje


Reklamy Google