Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Wybrane problemy socjologii etniczno ś ci (nr 2): Etniczność – wprowadzenie (klasyfikacje my i oni, społeczne konteksty etniczności).

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Wybrane problemy socjologii etniczno ś ci (nr 2): Etniczność – wprowadzenie (klasyfikacje my i oni, społeczne konteksty etniczności)."— Zapis prezentacji:

1 Wybrane problemy socjologii etniczno ś ci (nr 2): Etniczność – wprowadzenie (klasyfikacje my i oni, społeczne konteksty etniczności).

2 1. Pochodzenie (charakter ) terminu etniczno ść : o w socjologii pojawi ł si ę stosunkowo pó ź no, bo dopiero w latach 50 – tych XX wieku: o by ł odnoszony do grupy etnicznej lub opozycji my i inni. o rzadsza forma rzeczownikowa tego terminu (tj. jako etniczno ść ), natomiast cz ę stsza forma przymiotnikowa (etniczne); o termin etniczny by ł u ż ywany od staro ż ytno ś ci: o s ł owo to pochodzi od j ę zyka greckiego ethnos (t ł um, lud, rasa, plemi ę, klasa ludzi) lub ethnikos (obcy, poga ń ski, ludowy). o dychotomia odzwierciedla ró ż nic ę pomi ę dzy nie-etnicznymi nami i etnicznymi – innymi: o odzwierciedlenie w j ę zyku ł aci ń skim, gdzie natio oznacza odleg ł ych (barbarzy ń ców) lub te ż bliskich (nascere). o istnieje zawsze tendencja, aby terminowi etniczny odnosi ć do zachowa ń charakterystycznych dla innych.

3 2. Wspó ł czesna popularno ść poj ę cia i koncepcji etniczno ś ci: o etniczni, czyli nie tacy sami, odmienni od nas pod wzgl ę dem pochodzenia (geograficznego) oraz kultury (zachowa ń, warto ś ci itp.); o obecna popularno ść : o zjawisko (fala) o ż ywienie etniczne (lata 80/90 – te XX wieku); o nowa etniczno ść - etniczno ść jest uznana za trwa ł e spo ł ecznie zjawisko, a nie jako przemijaj ą ce; o rezygnacja z modelu asymilacji innych (np. mniejszo ś ci), zwrócenie uwagi tak ż e na etniczno ść wi ę kszo ś ci; o etniczno ść a globalizacja. spory wokó ł rozumienia etniczno ś ci: etniczno ść przyrodzona (prymordialna), czy sytuacyjna; obiektywny, czy subiektywny charakter wi ę zi etnicznej; instrumentalno ść, czy autoteliczno ść etniczno ś ci.

4 3. Poj ę cie etniczno ś ci: poj ę cie nieprecyzyjne (tej samej natury, co naród, rasa itp.); zjawisko z ł o ż one (wieloaspektowe): nie da si ę definiowa ć wy łą cznie w oparciu o cechy obiektywne grupy, ani w oparciu o cechy kulturowe, czy te ż psychologiczne; wywiera ono wp ł yw na zachowania spo ł eczne, przy czym bez znaczenia jest, czy jej cechy mog ą by ć realne, lub te ż wyobra ż one; zjawisko dynamiczne, rozwija si ę, przechodzi etapy, za ł amania, wycofania, zmianom ulegaj ą jej wybrane aspekty itp.; zmienne historycznie (w niektórych spo ł ecze ń stwa, kulturach i epokach poj ę cie to nie ma zastosowania); dodatkowo poj ę cia zwi ą zane z etniczno ś ci ą znacz ą w ró ż nych krajach odr ę bne rzeczy (np. tradycje u ż ywania s ł owa naród); ma ró ż ne znaczenia (ideologiczne, polityczne i emocjonalne). etniczno ść mo ż e by ć definiowana zarówno od wewn ą trz (przez sam ą grup ę ), jak od zewn ą trz (przez otoczenie spo ł ecznej tej grupy).

5 4. Etniczno ść jako: o jedna z g ł ównych zasad klasyfikacyjnych w ż yciu spo ł ecznym (swoi i obcy) i rodzaj dyskursu spo ł ecznego łą cz ą cego i dziel ą cego nas (ludzi) ; o poj ę cie relacyjne: o zwi ą zane ze zjawiskami samoidentyfikacji i przypisania spo ł ecznego, dlatego, ż e to co uwa ż amy za nasz ą to ż samo ść, jest uzale ż nione od tego, kim – naszym zdaniem – nie jeste ś my. o poj ę cie kulturowe: o odnosz ą ce si ę do wspólnoty norm, warto ś ci, przekona ń, symboli i praktyk kulturowych. o dyskurs spo ł eczny: o etniczno ść kszta ł tuje si ę przez sposób, w jaki mówimy o to ż samo ś ciach grupowych oraz w jaki sposób identyfikujemy si ę ze znakami i symbolami, które ja ustanawiaj ą ; o perspektywa instytucji: o zjawisko, które podlega instytucjonalizacji, zwi ą zane z relacjami w ł adzy, (etniczno ść mi ę kka i twarda).

6 5. Odniesienia – konotacje zjawiska etniczny: identyfikacja etniczna: poczucie przynale ż no ś ci (indywidualny poziom identyfikacji); pochodzenie etniczne: poczucie korzeni, tak jak biologicznych (rodzice…), jak kulturowych (etnicznych). wi ęź etniczna: to, co spaja ludzi, tworzy grup ę, fikcyjne pokrewie ń stwo. etnocentryzm: poczucie centralno ś ci wobec innych grup etnicznych; zachowania etniczne; etnicyzm (sentyment etniczny); etnos (etnia): synonim grupy etnicznej lub matecznik etniczno ś ci (cechy kulturowe). grupa etniczna: odr ę bna grupa, mniejszo ść, cz ęść szerszego narodu). ruch etniczny: mobilizacja etniczna, konflikt etniczny.

7 6. Rozumienie etniczno ś ci: o etniczno ść jako skutek kontaktu spo ł ecznego (a nie izolacji): o pojawia si ę w sytuacji wzajemnego, trwa ł ego i ustalonego kontaktu grup spo ł ecznych, w którym istotn ą rol ę graj ą wzajemnie odnoszone do siebie okre ś lone cechy (w ł a ś ciwo ś ci) kulturowe tych grup. o nie zawsze jednak elementy kulturowe wi ążą si ę w sposób konieczny z etniczno ś ci ą : o dlatego s ą wa ż ne pytanie, jakie kategorie (zjawiska) s ą traktowane w kategoriach etnicznych, a jakie nie i dlaczego? Jakie czynniki o tym decyduj ą ? o etniczno ść jest odnoszona obecnie do charakterystyki grupy spo ł ecznej: o na ogó ł terytorialnej, ukszta ł towanej historycznie, posiadaj ą cej swoist ą kultur ę i ś wiadomo ść wspólnego pochodzenia, któr ą spaja naturalna wi ęź o bardziej emocjonalnym ni ż intelektualnym (racjonalnym) charakterze.

8 7. Atrybuty (elementy) etniczno ś ci: wi ę zi etniczne przekraczaj ą granice pokrewie ń stwa rodzinnego, grupy s ą siedzkiej i spo ł eczno ś ci lokalnej; etniczno ść pojawia si ę wsz ę dzie tam, gdzie grupy (ich cz ł onkowie) postrzegaj ą si ę jako odr ę bne pod wzgl ę dem: wspólnoty pochodzenia - wspólne pochodzenie etniczne, geograficzne itd., wspólni przodkowie itp.; przejawianej ś wiadomo ś ci my: poczucie lojalno ś ci, wspólnoty grupowej, wewn ę trzne poczucie odr ę bno ś ci, odr ę bne instytucje itp.; wspólna kultura (obyczaje, literatura, folklor, muzyka, preferencje kulinarne itp.), j ę zyk (dialekt), religia, warto ś ci i etos; postrzeganie tych odr ę bno ś ci przez otoczenie zewn ę trzne; poczucie wspólnoty losów jako rodzaju pami ę ci historycznej; cechy fizyczne lub rasowe; status migracyjny, status mniejszo ś ci lub podporz ą dkowania.

9 8. Etniczno ść jako zjawisko prymordialne (pierwotne): o niektóre typy wi ę zi spo ł ecznej podtrzymuj ą ce grupy spo ł eczne s ą uwa ż ane za wcze ś niejsze, mniej podatne na zmiany i wa ż niejsze od innych: o dominuj ą w grupach pierwotnych (Gemeinschaft); o odwo ł uj ą si ę do przekona ń o wspólnocie pochodzenia, czy pokrewie ń stwa, zawartych w mitach wspólnej krwi i ziemi (na-ród, macierz); o s ą to najcz ęś ciej wi ę zi o charakterze psychologicznym, oparte na uczuciu, o wysokim stopniu zaanga ż owania emocjonalnego. ; o grupy, w których dominuj ą wi ę zi pierwotne: o budowane s ą od wewn ą trz przez swoich cz ł onków, którzy sami ustalaj ą zasady przynale ż no ś ci oraz granice oddzielaj ą ce ich od innych grup, przy pomocy kryteriów wyra ż aj ą cych naturalny porz ą dek rzeczy; o w logice prymordialistycznej jednostka nie ma wyboru i przez urodzenie oraz wi ę zi pokrewie ń stwa jest przypisana do grupy. wybitni socjologowie: E. Durkheim (przywi ą zanie emocjonalne), M. Weber (dzia ł anie oparte na efekcie), E. Shils (wi ę zy pierwotne, osobiste, ś wi ę te i ś wieckie) i C. Geertz (rola wi ę zów bezpo ś rednich i konkretnych).

10 9. Etniczno ść jako zjawisko sytuacyjne: miejsce jednostki jest okre ś lone przez ś wiadom ą i dobrowoln ą identyfikacj ę z dan ą zbiorowo ś ci ą ; dopuszcza si ę tutaj uczestnictwo w wielu równoprawnie traktowanych zbiorowo ś ciach; jest to wi ęź osi ą gana: jednostka oczywi ś cie nie ma tutaj pe ł nej dobrowolno ś ci wyboru, gdy ż zale ż y to tak ż e od akceptacji grup, do których jednostka aspiruje; akceptacj ę t ę mo ż na zdoby ć przez przyj ę cie wzorów danej kultury, warto ś ci, zachowa ń itp.; przyk ł ad naturalizacji w wypadku przyznawania obywatelstwa cudzoziemcowi.

11 10. Etniczno ść prymordialistyczna a sytuacyjna: wi ęź pierwotna (prymordialistyczna) a wi ęź sytuacyjna maj ą charakter modelowy : stanowi ą one kra ń ce kontinuum i powinny by ć widziane jako wzajemnie si ę uzupe ł niaj ą ce (komplementarne). pierwsze uj ę cie – prymordialistyczne - zwraca uwag ę na: ś wiadomo ś ciowe aspekty przynale ż no ś ci do grupy etniczne oraz jej kryteria; drugie – sytuacyjne - wskazuje na fakt, ż e: etniczno ść nie pojawia si ę bez celu, wa ż na jest rola kontekstu (kontekstów), które j ą aktywizuj ą.

12 11. STANOWISKO PRYMORDIALNE (APRIORYCZNE): 11A. STANOWISKO SYTUACYJNE (APOSTERIORYCZNE): Uczuciowe Statyczne Trwa ł e Niezniszczalne Sta ł e Bierne Ahistoryczne Racjonalne Dynamiczne Czasowe Wzgl ę dne Zmienne Mobilizacyjne Historyczne

13 12. Prymordializm twardy i mi ę kki (prymordializm konstruowany): o twardy– oparty na relacjach biologicznych (bliskie pokrewie ń stwo): o bezdyskusyjna lojalno ść i oddanie na zasadzie blisko ś ci powi ą za ń,; o zwi ą zek automatyczny, naturalny, wcze ś niejszy oraz wa ż niejszy od innych zwi ą zków o charakterze spo ł ecznym; o mi ę kki – eksponowanie spo ł ecznych podstaw wi ę zi pierwotnej: o wspólnota krwi jako symbol przynale ż no ś ci do tej samej grupy; o pokrewie ń stwo symboliczne mo ż e mie ć równie ż du ż e znaczenie emocjonalne, w takim uj ę cie wi ę zi te s ą bardzo zale ż ne od aktualnych okoliczno ś ci; o w takiej interpretacji odwo ł anie si ę do pierwotno ś ci wi ę zi etnicznej nie neguje, a wr ę cz wzmacnia znaczenie czynników spo ł ecznych i kulturowych,; o uj ę cie pierwotno ś ci ma znaczenie epistemologiczne: o jest ono wy łą cznie elementem ś wiadomo ś ci spo ł ecznej; o si ł a tych zwi ą zków wyprowadza poza nas ramy ż ycia jednostkowego tu i teraz, daj ą c mu wizj ę ż ycia zwi ą zków z przesz ł o ś ci ą i przysz ł o ś ci ą.

14 13. Etniczno ść instrumentalna: s ł u ż ebno ść etniczno ś ci (jako idei wspólnoty) celom grupowym (ustalonym przez grup ę lub jej elit ę ); ś wiadome dzia ł anie elit i liderów etnicznych jako podstawa tworzenia i o ż ywiania wi ę zi etnicznej oparte jest ono na podkre ś laniu wybranych elementów kultury etnicznej; jest to dzia ł alno ść celowa i ś wiadoma, pe ł ni funkcje integracyjne; w tej perspektywie etniczno ść nie pojawia si ę bez celu: lecz zawsze jest po co ś (spe ł nia okre ś lone funkcje) i potrzebuje trwa ł ych form organizowania si ę dla wyra ż ania swojej niepowtarzalnej to ż samo ś ci.


Pobierz ppt "Wybrane problemy socjologii etniczno ś ci (nr 2): Etniczność – wprowadzenie (klasyfikacje my i oni, społeczne konteksty etniczności)."

Podobne prezentacje


Reklamy Google