Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Wybrane problemy socjologii etniczno ś ci (nr 5): Społeczna organizacja etniczności: granice etniczne, włączanie i wykluczanie etniczne.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Wybrane problemy socjologii etniczno ś ci (nr 5): Społeczna organizacja etniczności: granice etniczne, włączanie i wykluczanie etniczne."— Zapis prezentacji:

1 Wybrane problemy socjologii etniczno ś ci (nr 5): Społeczna organizacja etniczności: granice etniczne, włączanie i wykluczanie etniczne.

2 1. Granice a skala dystansu spo ł ecznego (E. Bogardus): o czy zgodzi ł by si ę Pan/ Pani dopu ś ci ć cz ł onków inne grupy etnicznej do: 1. bliskiego pokrewie ń stwa przez ma łż e ń stwo; 2. swojego klubu lub kr ę gu bliskich przyjació ł ; 3. jako s ą siada z tej samej ulicy; 4. jako wspó ł pracownika w miejscu pracy; 5. jako wspó ł obywatela w swoim kraju; 6. tylko jako go ś cia w swoim kraju; 7. usun ął bym go z mojego kraju. o charakter skali – liniowe uporz ą dkowanie ze wzgl ę du na rosn ą c ą warto ść pozytywnych zwi ą zków emocjonalnych; o dystans spo ł eczny: normatywny, interakcyjny, kulturowy, zwyczajowy.

3 2. Grupa etniczna a spo ł eczne aspekty etniczno ś ci: etniczno ść – przynale ż no ść do grupy oraz samoidentyfikacja; problem granic etnicznych: podstawow ą funkcj ą zasady etniczno ś ci jest porz ą dkowanie ś wiata spo ł ecznego rzez wydzielanie i tworzenie klasyfikacji grup etnicznych, to st ą d pytanie o kryteria i form ę dziel ą cych je granic?; granice mi ę dzy poszczególnymi grupami etnicznymi nie maj ą jedynie charakteru kulturowego i terytorialnego, s ą one tak ż e (a nawet musz ą by ć ) efektywnie spo ł eczne; kiedy oraz w jakich sytuacjach spo ł ecznych to ż samo ś ci etniczne ludzi staja si ę dla nich oraz innych spo ł ecznie znacz ą ce?; jakie elementy kultur i odr ę bno ś ci etnicznych staj ą si ę wa ż ne, aby czyni ć ró ż nice mi ę dzy lud ź mi? zjawisko (renesans) ukrytej etniczno ś ci.

4 3. Poj ę cie granicy w naukach spo ł ecznych: granica - czy to jest tylko linia rozdziel ą j ą ca co ś od czego ś ?; poj ę cie granicy a inne zbli ż one terminy socjologiczne: dystans spo ł eczny, podzia ł, ró ż nica, dystynkcja spo ł eczna; pogranicze. Georg Simmel: granica a poczucie obco ś ci - jest to szczególny rodzaj relacji (wi ę zi) spo ł ecznej, inny od tej, jaka powstaje mi ę dzy tymi, którzy uznaj ą si ę za swoich. granica w badaniach klasycznej socjologii (Ezra Park i Louis Wirth); granica w badaniach polskiej socjologii: F. Znaniecki,J. Cha ł asi ń ski, J. Obr ę bski, S. Ossowski, E. Nowicka, J. Kurczewska; artyku ł Frederika Bartha Grupy i granice etniczne… : pytania o spo ł eczn ą efektywno ść granic etnicznych oraz ich charakter w sytuacjach mniejszo ś ciowych?

5 4. Koncepcja granic etnicznych Frederika Bartha: grupa etniczna a cechy kultur etnicznych; b łę dem jest uto ż samia ć grup ę etniczn ą z ka ż d ą odr ę bn ą grup ą kulturow ą (nie ka ż da kultura stanowi o odr ę bno ś ci grupowej)– wi ę c pytania: w jaki sposób zjawia si ę etniczno ść ?; co staje si ę tutaj wa ż ne – tre ś ci kultury (zawarto ść kulturowa) czy te ż interakcje i organizacja spo ł eczna?; nacisk na granice etniczne, które opieraj ą si ę na spo ł ecznych procesach wy łą czania i w łą czania okre ś lonych osób do grupy oraz jej spo ł ecznych praktyk: jak cz ł onkowie istniej ą cej grupy definiuj ą to, co ich łą czy i to, co ich oddziela od innych?; jak definiuj ą granice mi ę dzy swoimi i obcymi?; jakimi dzia ł aniami maj ą oni podtrzymywa ć te granice, a w jaki sposób pozwalaj ą na ich przekraczanie?

6 5. F. Barth: spo ł eczny kontekst funkcjonowania grup etnicznych: grupy etniczne s ą kategoriami spo ł ecznymi wynikaj ą cymi z przypisywania, samoprzypisywania i samoidentyfikowania si ę dzia ł aj ą cych w ich obr ę bie osób (podmiotów): s ą kategoriami organizowania przez ludzi interakcji w obr ę bie grupy i mi ę dzy grupami; grupy etniczne to ca ł o ś ci przypisania, gdzie istnienie granic zapewnia przetrwanie grupy; Frederick Barth: przypisywanie osoby do jakiej ś kategorii staje si ę etniczne wówczas, gdy klasyfikuje ono dana osob ę z punktu widzenia jej to ż samo ś ci, a która – jak si ę zak ł ada - jest okre ś lona przez jej pochodzenie i pod ł o ż e kulturowe; wspólne pochodzenie i kultura maj ą znaczenie, ale g ł ównie ś wiadomo ś ciowe;

7 6. Spo ł eczny kontekst funkcjonowania grup etnicznych (II): nie s ą dane z góry cechy kulturowe, lecz warto ś ci i charakterystyki spo ł eczne ś wiadomie dobierane przez ludzi tworz ą granice grupowe; zdaniem Bartha: ś wiadcz ą o tym te sytuacje, w których ma ł e ró ż nice kulturowe pomi ę dzy grupami etnicznymi nie s ą zwi ą zane ze zmniejszaniem si ę istotno ś ci to ż samo ś ci etnicznych (za ł amywaniem si ę granic mi ę dzygrupowych); jego podej ś cie badawcze: co jest spo ł ecznie skuteczne w stosunkach mi ę dzy-etnicznych? F. Barth: etniczno ść jest kategori ą przypisania, która klasyfikuje ludzi w ich najbardziej ogólnych to ż samo ś ciach; cz ł onkostwo w grupie etnicznej musi by ć uznane przez same jednostki, aby by ł o spo ł ecznie skuteczne. Brak ci ą g ł o ś ci to ż samo ś ci jest wynikiem braku spo ł ecznej ci ą g ł o ś ci, a nie kulturowej.

8 7. Spo ł eczny kontekst funkcjonowania grup etnicznych (III): dwie logiki tworzenia granic: wewn ę trznej (samo-potwierdzania) i zewn ę trznej (przypisania). kulturowe ró ż nice maj ą znaczenie dla etniczno ś ci tylko wtedy, gdy maj ą znaczenie dla stosunków spo ł ecznych: mog ą by ć skutkiem, a nie przyczyn ą granic etnicznych. Je ż eli odr ę bno ś ci mi ę dzy grupami stan ą si ę znacz ą ce spo ł ecznie, to inne aspekty kultury b ę d ą stawa ł y si ę wa ż ne; granice pozwalaj ą wyja ś ni ć zjawisko ukrytej etniczno ś ci lub te ż jej renesansu (odrodzenia): granice etniczne (etniczno ść ) ma zarówno znaczenie symboliczne, jak i u ż yteczne (umo ż liwia dost ę p do zasobów). koncepcja granicy etnicznej stawia w centrum bada ń problem relacji mi ę dzy grupami etnicznymi: granica, cho ć niewidoczna, tworzy i rozgranicza lini ę graniczn ą mi ę dzy nimi.

9 8. Grupy etniczne a granice etniczne: dwa aspekty granicy etnicznej: rozgranicza i tworzy w ł asn ą to ż samo ść ; tworzy odr ę bno ść w stosunku do innych. zmienno ść granicy etnicznej – w skrajnych przypadkach mamy przypisan ą nazw ę (s ł u ż y do klasyfikacji ludzi), która determinuje ca ł o ść ż ycia jednostki; poziomy spo ł eczne granic etnicznych: spo ł ecze ń stwa (podzia ł pracy, etniczna struktura spo ł ecze ń stwa); stosunków mi ę dzygrupowych (poziom organizacji i stowarzysze ń oraz stosunków w ł adzy); ż ycia codziennego (podzia ł y etniczne w codziennych spotkaniach, interpersonalnych relacjach).

10 9. Wyra ż anie granic (zró ż nicowa ń ) etnicznych: widoczne: upozowana, paradna, na pokaz, nad-komunikowana (over-communicated), jasne, g ł o ś ne i widoczne wyra ż anie identyfikacji etnicznych, podkre ś lanie etniczno ś ci w ró ż nych formach i sytuacjach spo ł ecznych, g ł ównie publicznych (np. w sztuce); ukryta (niedo-komunikowana): etniczno ść nie jest uwa ż ana za co ś wa ż nego dla sfery publicznej, jednostki nie uwa ż aj ą jej za co ś istotnego, co warto przekazywa ć. granice etniczne wi ążą si ę z takimi zjawiskami spo ł ecznymi: taksonomia etniczn ą (dystans spo ł eczny wobec innych – my i oni, skala Bogardusa); procesy dychotomizacji oraz wspó ł pracy (uzupe ł niania) w ż yciu spo ł ecznym (codziennym); stereotypami etnicznymi; stygmatyzacj ą etniczn ą (naznaczanie gorszo ś ci ą, mo ż e to by ć pocz ą tkiem odrodzenia etnicznego).

11 10. CZYNNIKI ZWI Ę KSZAJ Ą CE WIDOCZNO ŚĆ RÓ Ż NIC - GRANICE ETNICZNYCH 10A. CZYNNIKI ZMNIEJSZAJ Ą CE WIDOCZNO ŚĆ RÓ Ż NIC – GRANIC ETNICZNYCH przesz ł a obecno ść to ż samo ś ci etnicznych w spo ł ecznych relacjach; grupy inne s ą wzgl ę dnie du ż e liczebnie wobec dominuj ą cej populacji; ich praktyki kulturowe (j ę zyk, wyznanie etc.) ró ż ni ą si ę w du ż ym stopniu od wi ę kszo ś ci spo ł ecze ń stwa; cz ł onkowie tych grup zajmuj ą podobne pozycje klasowe (zawód); grupy te cechuje du ż y kapita ł spo ł eczny; maja one rozbudowany repertuar symboliczny. brak przesz ł o ś ci w obecno ś ci to ż samo ś ci etnicznych w spo ł ecznych relacjach; grupy inne s ą wzgl ę dnie ma ł e liczebnie wobec dominuj ą cej populacji; ich praktyki kulturowe (j ę zyk, wyznanie etc.) nie ró ż ni ą si ę od wi ę kszo ś ci spo ł ecze ń stwa; cz ł onkowie tych grup nie zajmuj ą podobnych pozycji klasowych (zawód); grupy te cechuje ma ł y kapita ł spo ł eczny; maja one s ł abo rozbudowany repertuar symboliczny.

12 11. Krytyka koncepcji F. Bartha: ekskluzywno ść i inkluzywno ść granic: dyskusja na temat centrów identyfikacyjnych osób (kto pragnie nale ż e ć i gdzie?) granice s ą sztywne, ale bywaj ą tak ż e przekraczalne (w jaki sposób i pod jakimi warunkami?); czy nie ma mo ż liwo ś ci bycia ponad granicami?; otwarto ść zasobów grupy na rzecz innych spo ł eczno ś ci; ewolucja granic i grup etnicznych: grupa etniczna przechodzi od stadium wspólnoty pokrewie ń stwa, przez wspólnot ę interesu, nast ę pnie – zamiennie – wspólnot ę instytucji i kultury, by zamkn ąć to wszystko powrotem do wspólnoty pokrewie ń stwa.

13 12 Badanie granic etnicznych: Anthony Cohen – granice symboliczne: granice symboliczne (obrz ę dy, obyczaje itp.) s ą obecnie wyrazem odr ę bno ś ci i podzia ł ów kulturowych; zanik podzia ł ów strukturalnych a zwi ę kszona rola granic symbolicznych; S ł u żą one ideologii budowy wspólnoty kulturowej (s ą one mask ą na rzecz zewn ę trznego ś wiata); wspólnoty oraz ich granice s ą tworzone symbolicznie i dyskursywnie przez ludzi, nadaj ą c ich dzia ł aniu sens i tworz ą c poczucie wspólnoty. istniej ą w spo ł ecznej ś wiadomo ś ci. granice a nacjonalizm banalny (ró ż nice etniczne i narodowe na poziomie lokalnym i ż ycia codziennego); antropologia i socjologia granic pa ń stwowych i pogranicz etnicznych.

14 12. Podsumowanie – granice etniczne: granice etniczne s ł u żą organizacji (uporz ą dkowaniu) ż ycia spo ł ecznego; s ą one rozumiane jako bariery utrudniaj ą ce (uniemo ż liwiaj ą ce) wchodzenie w okre ś lone stosunki spo ł eczne przez osoby pochodz ą ce z odr ę bnych kategorii (grup) etnicznych: w praktyce realizuj ą si ę one przez unikanie wchodzenia w okre ś lone relacje i sytuacje spo ł eczne z osobami z innych grup. granice te mog ą przyjmowa ć ró ż ne formy, od szerokiej (obejmuj ą cej wi ę kszo ść dziedzin ż ycia spo ł ecznego) do w ą skiej (dotycz ą niektórych, wybranych fragmentów ż ycia spo ł ecznego); granice te ulegaj ą instytucjonalizacji – s ą obwarowane normami i sankcjami spo ł ecznymi; granice ulegaj ą zmianom wraz z up ł ywem czasu; granice - dzielenie (dychotomizacja) i łą czenie (uzupe ł nianie).

15 13. Granice a skala dystansu spo ł ecznego (E. Bogardus): o czy zgodzi ł by si ę Pan/ Pani dopu ś ci ć cz ł onków inne grupy etnicznej do: 1. bliskiego pokrewie ń stwa przez ma łż e ń stwo; 2. swojego klubu lub kr ę gu bliskich przyjació ł ; 3. jako s ą siada z tej samej ulicy; 4. jako wspó ł pracownika w miejscu pracy; 5. jako wspó ł obywatela w swoim kraju; 6. tylko jako go ś cia w swoim kraju; 7. usun ął bym go z mojego kraju. o charakter skali – liniowe uporz ą dkowanie ze wzgl ę du na rosn ą c ą warto ść pozytywnych zwi ą zków emocjonalnych; o dystans spo ł eczny: normatywny, interakcyjny, kulturowy, zwyczajowy.


Pobierz ppt "Wybrane problemy socjologii etniczno ś ci (nr 5): Społeczna organizacja etniczności: granice etniczne, włączanie i wykluczanie etniczne."

Podobne prezentacje


Reklamy Google