Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Kulturowe podstawy życia społecznego (IV). Kultura masowa i popularna, media i społeczeństwo.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Kulturowe podstawy życia społecznego (IV). Kultura masowa i popularna, media i społeczeństwo."— Zapis prezentacji:

1 Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Kulturowe podstawy życia społecznego (IV). Kultura masowa i popularna, media i społeczeństwo (WDS 2008/2009 nr 8)

2 Kulturowe podstawy życia społecznego (IV) (WDS 2008/2009 nr 8) 1. Przykłady: czas wolny Polaków (CBOS, sierpień 2006): –ile Polacy mają czasu dla siebie?, przyczyny zwiększania i zmniejszania się czasu wolnego; –czym zajmują się Polacy w czasie wolnym? szklani przyjaciele(skąd nasza słabość do telewizji? – bo daje nam złudzenie posiadania przyjaciół); Polska jako kraina teleholików – typy widzów telewizyjnych (IQS and Quant Gropu 2005): –nałogowcy (17%); –widzowie zaangażowani (20%); –widzowie odreagowujący (15%); –pożeracze informacji(15%); –obojętni (13%); –kontestatorzy (20%).

3 Kulturowe podstawy życia społecznego (IV) (WDS 2008/2009 nr 8) 2. Kultura w ujęciu socjologicznym może być także traktowana jako system komunikowania społecznego : - główne pytania badawcze są następujące: kto, co, przez jaki kanał (czyli przy użyciu jakich środków technicznych?) i z jakim skutkiem nam komunikuje? - Trzy układy upowszechniania kultury ( Antonina Kłoskowska): 1. bezpośrednie i osobiste kontakty (tworzenie kultury odbywa się w sposób naturalny i spontaniczny) – kultura symboliczna wraz z kultura bytu i społeczną; 2. przekaz bezpośredni, ale profesjonalny (profesjonalni twórcy i odbiorcy w ramach określonej organizacji) – kultura elitarna (wysoka); 3. pośredni kontakt między twórcą a odbiorcą (przekaz treści kulturowych odbywa się przy użyciu takich środków, jak druk, radio, telewizja itp.) – kultura masowa.

4 Kulturowe podstawy życia społecznego (IV) (WDS 2008/2009 nr 8) 3. Kultura masowa to kultura symboliczna społeczeństwa masowego: -kryteriami tej kultury jest ilość i standaryzacja treści (jest to dominacja trzeciego układu kultury); -jest ona skutkiem rewolucji przemysłowej i urbanizacji (kultura masowa zakłada istnienie publiczności pośredniej i jest narzędziem nowej integracji społecznej w ramach społeczeństwa masowego); -istotę kultury masowej określa sposób jej przekazu. Jej kształt (-ty) zależy z jednej strony od technicznych możliwości i ograniczeń stwarzanych przez dostępne środki przekazu, a z drugiej strony – od upodobań odbiorców (masowej publiczności); -etapy umasowienia kultury masowej: 1) prasa, 2) radio i telewizja, 3) komputery osobiste i sieć internetowa. - kultura masowa w Polsce: opóźnienie w stosunku do Europy Zachodniej (blokady polityczne) i słabość cywilizacyjna, upowszechnienie czytelnictwa i RTV (okres ).

5 Kulturowe podstawy życia społecznego (IV) (WDS 2008/2009 nr 8) 4. Środki masowego przekazu: - środki społecznego komunikowania o szerokim zasięgu, czyli prasa, radio, telewizja, internet, a w szerszym znaczeniu także książka, film, plakat itp.; -środki masowego przekazu to element kultury masowej. Funkcje mediów w społeczeństwie: - informacyjno-wyjaśniająca (interpretowanie oraz komentowanie znaczenia wydarzeń); -ugruntowująca: -wyrażanie dominującej kultury i nowych wydarzeń kulturalnych; -wytwarzanie i utrzymywanie wspólnoty wartości (wspólnota wyobrażona). -rozrywkowa; -mobilizacyjna (kampanie publiczne w sferze polityki, wojny, rozwoju i religii).

6 Kulturowe podstawy życia społecznego (IV) (WDS 2008/2009 nr 8) 5. Kultura wysoka (elitarna) a kultura masowa: jest przekazywana przez bezpośredni kontakt z twórcą lub jego dziełem; jest upowszechniana przez instytucje o charakterze elitarnym; nie zawiera treści popularnych; nie podlega w ogóle lub w małym stopniu ulega komercjalizacji. - Kultura masowa a wysoka (elitarna): - istnieją między nimi wzajemne związki i zapożyczenia (pewne elementy kultury masowej stają się kulturą wysoką i odwrotnie). - Krytyka kultury masowej (z perspektywy kultury wysokiej): w treści jest tandetna i miałka; czyni z ludzi biernych odbiorców; wywiera szkodliwe skutki społeczne: sprzyja panowaniu mas i zagraża prawdziwej (elitarnej) kulturze; paradoksalnie jest także jest narzędziem panowania elit nad masami.

7 Kulturowe podstawy życia społecznego (IV) (WDS 2008/2009 nr 8) 6. Kultura masowa a kultura popularna: -pojęcie kultury popularnej odrzuca negatywne znaczenia kultury masowej i w dużym stopniu ją zastępuje, odrzuca również podział na kulturę niską i wysoką; -o treściach i formie kultury popularnej decydują gusty odbiorców (np. kryterium oglądalności); -utowarowienie kultury (znaczenie reklamy i wartość handlowa dzieł kultury popularnej – co jest trendy?). -kultura popularna jest różnorodna (subkultury kultury popularnej, nurty alternatywne, pop kultura jako wspólnota uczuciowa); -kultura popularna a media (kultura dźwięku i obrazu, sztuki wizualne, wirtualna rzeczywistość); -kultura popularna a konsumpcja (kultura gadżetu, tożsamości konsumenckie, typy konsumpcji); -kultura popularna a globalizacja (intensyfikacja kultury popularnej przez procesy globalizacji, glokalizacja, nowa lokalność).

8 Kulturowe podstawy życia społecznego (IV) (WDS 2008/2009 nr 8) (cdn. p. 6) Marek Krajewski, Kultury kultury popularnej, UAM, Poznań 2003: –podstawowym celem kultury popularnej jest dostarczanie nam - widzom przyjemności; –główna teza autora: kultura popularna stopniowo ulega odmasowieniu i wewnętrznie się różnicuje. Towarzyszy temu ekspansja kultury popularnej w nowe rejony życia ludzkiego i ich podporządkowywanie jej regułom; –inaczej: kultura popularna przestaje być masowa, ale rzeczywistość społeczna staje się bardziej popularna; –pięć kultur kultury popularnej: alienacji (obcości); okrucieństwa (przemocy); transparencji (ujawniania sekretów); repetycji (odtwarzania przeszłości); aromatyzacji (komercjalizacji zapachów).

9 Kulturowe podstawy życia społecznego (IV) (WDS 2008/2009 nr 8) 7. Media a społeczeństwo (koncepcje teoretyczne) - Marshall Mc Luhan: –charakter środków przekazu wpływa bardziej na społeczeństwo niż przekazywane treści (środek przekazu jest przekazem); –gorące i zimne środki komunikowania: działają one w sposób zróżnicowany na nasze zmysły. Jedne z nich apelują do zmysłu słuchu (radio), inne wzroku (druk), jeszcze inne angażują w swój odbiór zarówno wzrok, jak i słuch (telewizja); gorący środek komunikowania to taki, który przedłuża funkcję jakiegoś jednego zmysłu w kierunku pełnego określenia; gorące to np. radio, gramofon i kino lub film, a zimne – mowa, telefon i telewizja; uczestnictwo i zaangażowanie odbiorcy (gorące środki komunikowania mają niski współczynnik uczestnictwa, zimne środki komunikowania – wysoki współczynnik uczestnictwa, czyli dopełnienia przez odbiorcę). –pojęcie globalnej wioski.

10 Kulturowe podstawy życia społecznego (IV) (WDS 2008/2009 nr 8) 8. Media a społeczeństwo (koncepcje teoretyczne) - Jűrgen Habermas: rola demokratyczności środków masowego przekazu (teoria działania komunikacyjnego); sfera publiczna i rola debaty w społeczeństwie: –XVI wiek – początek nowej sfery publicznej (wyrażanie opinii publicznej); –XVII-XVIII wiek – prasa krytyczna jako forum debaty publicznej; –ograniczenie sfery publicznej do mężczyzn; –obecne problemy: tłumienie debaty publicznej przez przemysł kulturowy; komercjalizacja mediów (czy pojawia się quasi feudalny charakter życia publicznego?); polityka (racjonalna debata) zamienia się w przedstawienie kreowane przez media.

11 Kulturowe podstawy życia społecznego (IV) (WDS 2008/2009 nr 8) 9. Media a społeczeństwo (koncepcje teoretyczne) - Jean Baudrillard: telewizja nie tylko przedstawia nam otaczający świat, ale w coraz większym stopniu określa jaki on jest faktycznie?; hiperrzeczywistość: –rzeczywistość tworzona przez media i traktowana jako jedyna realna (przemieszanie realnego życia z obrazem medialnym). simulacrum (simulakra): –obraz, który nie ma związku z rzeczywistością. Baudrillard twierdzi, że żyjemy w epoce simulacrum, w której rzeczywistość została wchłonięta przez jej własne przedstawienie; nie postrzegamy już rzeczywistości, tylko jej symulację (nie poprzedza ona już, jak kiedyś działania, lecz to działanie po prostu zastępuje).

12 Kulturowe podstawy życia społecznego (IV) (WDS 2008/2009 nr 8) 10. Media a społeczeństwo (koncepcje teoretyczne) - społeczeństwo jako spektakl (Roger Debray): –hegemonia telewizji w systemie mediów i wszechobecność telewizji i jej globalizacja; –wideosfera (sieć globalnego komunikowania); –mediatyzacja życia publicznego (szczególnie politycznego) -mediokracja: mediatyzacja polityki, która oznacza jej depolityzację; nowe formy dziennikarskie (infotainment, (entertainment + information), talk-shaw, dziennikarstwo śledcze); rola zdjęć (tabloidyzacja mediów, paparazzi, ich estetyzacja); znaczenie ekspertów.

13 Kulturowe podstawy życia społecznego (IV) (WDS 2008/2009 nr 8) 11. Media a społeczeństwo (koncepcje teoretyczne) - John B. Thompson: podejście umiarkowane do mediów - nie odbierają one nam zdolności do publicznej krytyki, dostarczają nam informacji kiedyś nam niedostępnych; zmieniają one natomiast bardzo relacje między sferą prywatna i publiczną (która staje się bardziej zróżnicowana). relacje społeczne tworzone przez media to zapośredniczona quasi – interakcje, które charakteryzują się: –monologowym charakterem; –przedłużoną dostępnością w czasie i przestrzeni; –nieodwzajemnioną bliskością na dystans; –ukierunkowaniem wizji (jednokierunkowość – wydarzenie medialne, np. hipoteza o porządku dnia/agenda setting); –odmiennością pola widzenia (szerszy zasięg, ale zewnętrzna kontrola).

14 Kulturowe podstawy życia społecznego (IV) (WDS 2008/2009 nr 8) 12. Podsumowanie dyskusji na temat kultury: pojęcie kultury w najszerszym sensie odgranicza to, co jest domeną natury od ludzkiego świata celościowej intencjonalności; poziomy zjawisk kulturowych – mentalny (wyobrażenia, normy, wartości jako przewodniki dla zachowań) oraz zachowania i ich efekty; społeczno-regulacyjne ujęcie kultury – kultura jako społecznie akceptowana wiedza danej grupy, przekazywana i utrwalana w jej obrębie, powodująca że dana grupa (system) funkcjonuje jako odrębna całość i zachowuje zdolność do odtwarzania się; powyższe ujęcie kultury wskazuje, że kultura odgrywa określa naszą tożsamość – posiadać kulturę (i grupę przynależności tym samym) to posiadać adres w tym świecie (kultura tożsamościowa); kultura – to wiedza kulturowa (normy, wartości), która nadaje sens naszej rzeczywistości (daje nam model czegoś) oraz podpowiada mentalnie wzory dla naszych zachowań (daje nam modele dla czegoś).


Pobierz ppt "Sławomir Łodziński Zakład Socjologii Ogólnej Instytut Socjologii UW Kulturowe podstawy życia społecznego (IV). Kultura masowa i popularna, media i społeczeństwo."

Podobne prezentacje


Reklamy Google