Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Współczesne społeczeństwo polskie - wykład drugi. Wskaźniki i ich interpretacja.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Współczesne społeczeństwo polskie - wykład drugi. Wskaźniki i ich interpretacja."— Zapis prezentacji:

1 Współczesne społeczeństwo polskie - wykład drugi. Wskaźniki i ich interpretacja

2 O czym będzie mowa? 1.Jak opisać społeczeństwo? 2.Pojęcie wskaźnika 3.Przykłady wskaźników 4.Podstawowe wizualizacje i jak je czytać

3 1. Jak opisać społeczeństwo?

4 Jak opisać społeczeństwo? (1) Jak zdefiniować społeczeństwo? –Wspólne zasoby (np. budżet państwa/gminy; zasoby naturalne itp.); – Wspólne reguły, prawa, obyczaje, wiedza; –Podzielana tożsamość i związane z nią wartości (solidarność, duma, poczucie odpowiedzialności) Społeczeństwem/społecznością są więc najróżniejsze zbiorowości: –Rodzina (gospodarstwo domowe); –Społeczności terytorialne (sąsiedztwo, gmina); –Firmy (przedsiębiorstwa); –I masa innych…

5 Jak opisać społeczeństwo? (2) Społeczeństwo – poziomy złożoności –Mikrospołeczności; –Społeczności mezzo (średniego poziomu – złożone z mikrospołeczności); –Społeczeństwo w skali makro (obejmujące wszystkie pozostałe). Problemy: –Możliwe silne zróżnicowanie (za chwilę przykłady…) –Możliwe relacje konfliktu/sprzeczności interesów (np. sektory konkurujące o środki budżetowe; gminy rywalizujące o środki strukturalne itp.) –Spojrzenie z lotu ptaka może być bardzo mylące!

6 Rozkład terytorialny wyników testu gimnazjalnego Średnie wyniki egzaminu gimnazjalnego (część matematyczno-przyrodnicza) w gminach Przeciętny wynik ucznia w Polsce=100

7

8 Jak opisać społeczeństwo? (3) Wymiary społeczeństwa: –Demograficzny (populacja i jej dynamika); kapitał ludzki, kapitał intelektualny –Ekonomiczny (rynek pracy, produktywność gospodarki, zasobność i poziom rozwoju gospodarczego) –Społeczny: kapitał społeczny, zasoby więzi społecznych, poziom integracji (spójność i wykluczenie) –Kulturowy: podzielane wartości i wzory zachowań, tożsamość i źródła poczucia przynależności –Instytucjonalny: jakość instytucji, stanowienie prawa –Polityczny: jakość rządzenia, jakość demokracji i życia publicznego

9 Jak opisać społeczeństwo? (4) Mikro-przykład: rodzina –Demografia - skład gospodarstwa domowego i rodziny (np. proporcja nieprzynoszących dochodu, liczba a ekonomia skali itp.) –Ekonomia: dochód łączny, zasobność, podział pracy w gospodarstwie domowym itp. –Społeczny: kapitał społeczny, zasoby więzi społecznych, poziom integracji (spójność i wykluczenie) –Kulturowy: podzielane wartości i wzory zachowań, tożsamość i źródła poczucia przynależności –Instytucjonalny: prawa indywidualne a prawa rodziny, podział ról itp. –Polityczny: tryb podejmowania decyzji, zasady negocjowania ról itp.

10 2. Pojęcie wskaźnika

11 Wskaźniki – dwojaka natura.. Coś, co pozwala wnosić o czymś innym, objaw, symptom: –Rumieniec jako wskaźnik stanu ducha (zawstydzenie, nieśmiałość …) –Noszenie munduru na przepustce Informacja zbiorcza (ogólna) o stanie rzeczy, tendencji: –Poziom przestępczości w kraju –Współczynnik scholaryzacji

12 Wskaźnik jako coś uchwytnego i informatywnego to zwykle liczbowe przedstawienie rozpatrywanej wielkości - na przyjętej umownie skali (np. skala Celsjusza) - procentowo do przyjętej wartości odniesienia (np. wskaźnik analfabetyzmu podaje się jako % ludności powyżej pewnego wieku) - lub w inny sposób pozwalający na interpretację stanu lub tendencji (np. pajączki)

13 Wskaźniki proste i syntetyczne Wskaźniki proste: uwzględniają jeden parametr (zmienną) Wskaźniki syntetyczne: złożone z kilku parametrów (wyliczane według wzorów, z uwzględnieniem wag) –BMI (Body Mass Index): masa ciała i wzrost –HDI (Human Development Index)

14 Wskaźnik syntetyczny Jakości Życia (Quality of life) Sytuacja materialna - PKB na 1 osobę w USD, przy zachowaniu parytetu siły nabywczej. Zdrowie – oczekiwana długość życia, w latach. Stabilność polityczna i bezpieczeństwo - ocena stabilności politycznej i bezpieczeństwa. Życie rodzinne - wskaźnik rozwodów (na 1000 mieszkańców), wyrażony w skali od 1 (najniższy wskaźnik rozwodów) do 5 (najwyższy). Życie wspólnotowe - zmienna ta otrzymuje wartość 1, jeśli kraj ma wysoki wskaźnik uczęszczania do kościoła albo członkostwa w związkach zawodowych; w przeciwnym razie zero. Klimat i geografia - szerokość geograficzna, dla rozróżnienia między klimatami gorącym i zimnym. Bezpieczeństwo zatrudnienia - stopa bezrobocia, w %. Wolność polityczna - przeciętne wskaźniki wolności politycznych i praw obywatelskich. Skala od 1 (całkowicie wolny) do 7 (bez wolności). Równość płci - proporcje przeciętnych zarobków mężczyzn i kobiet.

15 Problemy ze wskaźnikami Narzędzia pomiarowe (Celsjusz a Fahrenheit; wzorzec z Sevres; kwestia rzetelności pomiaru – szczególnie, gdy mierzymy opinie w sondażach…) Sposób wyliczania: –Punkt odniesienia (np. do czego odnosić liczbę zawieranych małżeństw? Albo liczbę urodzonych dzieci?) –Standaryzacja (np. jak policzyć łącznie lata życia i dochód narodowy na głowę?) –Przeliczniki, wagi (np. w HDI dochód narodowy i analfabetyzm) –Normy i benchmarki (do czego porównywać, żeby ocenić, czy jest dobrze, czy źle?

16 Dlaczego wskaźniki są ważne? Porównania międzynarodowe (między różnymi populacjami, regionami itp.) Trendy (tendencje w czasie, monitorowanie zmian) Sygnały alarmowe: odniesienie do normy (np. poziom białych krwinek) Dlatego wskaźniki nie powinny się zmieniać…

17 Wszechobecność wskaźników… Wszystkie nauki empiryczne, a także praktyczne (np. medycyna) Nasze życie codzienne (wnioskujemy z pewnych symptomów o wielu ukrytych cechach/zjawiskach) Testy zewnętrzne w szkołach: –Uwolnienie od subiektywizmu nauczyciela (i opinii najlepsi uczniowie wcale nie wypadają najlepiej!) –Możliwość bardziej pogłębionych porównań (miary statystyczne zamiast zwykłych stopni)

18 3. Przykłady wskaźników I kłopotów z nimi związanych…

19 Przykłady wskaźników (1) Jak zmierzyć długość życia (ważny wskaźnik jakości życia i poziomu rozwoju kraju!) –Przeciętna długość życia: ale w którym momencie ją mierzyć? W chwili urodzenia: problem krzywej wymieralności (wszyscy żyją przeciętnie około 40 lat, albo połowa umiera przed ukończeniem 1 roku życia, a druga połowa dożywa lat 80-ciu…); Na różnych znaczących etapach życia (np. w wieku 1 roku, 5 lat, 10 lat itd.)

20 Przykłady wskaźników (2) Jak zmierzyć długość życia – ciąg dalszy –Inne możliwości: Prawdopodobieństwo dożycia (dla przeciętnego urodzonego) znaczących lat życia (np. 18 roku życia, 40 roku życia, 60 roku życia…) Inne problemy: –Zróżnicowanie ze względu na płeć (konieczność pokazania osobno dla K i M); –Zróżnicowanie z uwagi na inne ważne zmienne (np. wieś – miasto, region zamieszkania)

21 Przykłady wskaźników (3) Ale w dalszym ciągu trudno nam będzie uchwycić tzw. potencjał demograficzny kraju/społeczeństwa… Piramida wieku…

22 Struktura ludności Polski w roku 2002 i 2030 (prognoza) Źródło: GUS

23 4. Podstawowe wizualizacje i ich interpretacja

24 Podstawowe wizualizacje Liczby (procenty) w układzie porównawczym: –Po prostu w tabelkach… –Na mapkach (terytoria) –Na wykresach (słupki, koła) –W odniesieniu do wybranej wartości (np. coś przyjmuje się za 1, 100% itp.) –W układzie czasowym (szeregi czasowe)

25 Znaczenie pracy dla Polaków (% odpowiedzi zdecydowanie się zgadzam) PolskaHiszpaniaHolandia Pracę powinno się zawsze stawiać na 1- ym miejscu Człowiek potrzebuje pracy, by w pełni rozwinąć swoje talenty Ludzie, którzy nie pracują staja się leniwi Otrzymywanie pieniędzy bez pracy jest upokarzające 29116

26 Wielkość populacji Polski: prognoza GUS z roku 2002…

27 Miesięczne wynagrodzenie minimalne w EURO (2005)

28 Rozkład terytorialny wyników testu gimnazjalnego Średnie wyniki egzaminu gimnazjalnego (część matematyczno-przyrodnicza) w gminach Przeciętny wynik ucznia w Polsce=100

29

30 Czy liczy się Pan(i) z możli­wością utraty obecnej pracy (np. zwol­nie­nia, bankructwa, upadku, likwidacji zakładu, gospodarstwa itp.)?* V XII 2004


Pobierz ppt "Współczesne społeczeństwo polskie - wykład drugi. Wskaźniki i ich interpretacja."

Podobne prezentacje


Reklamy Google