Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Inteligencja wykład 1. Definicja Inteligencja w ujęciu szerokim: Wg Sterna inteligencja to ogólna zdolność adaptacji do nowych warunków i do wykonywania.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Inteligencja wykład 1. Definicja Inteligencja w ujęciu szerokim: Wg Sterna inteligencja to ogólna zdolność adaptacji do nowych warunków i do wykonywania."— Zapis prezentacji:

1 Inteligencja wykład 1

2 Definicja Inteligencja w ujęciu szerokim: Wg Sterna inteligencja to ogólna zdolność adaptacji do nowych warunków i do wykonywania nowych zadań Inteligencja w ujęciu wąskim: Wg Spearmana - inteligencja stanowi ogólny, niezróżnicowany czynnik, na który składają się takie procesy, jak wnioskowanie i rozumowanie. 2

3 Adaptacyjne modele inteligencji Inteligencja jako specyficzna zdolność adaptacyjna. Wg Sterna inteligencja to ogólna zdolność adaptacji do nowych warunków i do wykonywania nowych zadań. Zdolność ta jest wg niego właściwa zarówno człowiekowi jak i zwierzętom. Nawiązuje więc tym samym to teorii ewolucji gdzie dzięki inteligencji zwierzęta adoptują się do zmian środowiska aby zapewnić przetrwanie gatunku. 3

4 Adaptacyjne modele inteligencji Inteligencja jako specyficzna zdolność adaptacyjna. Inteligencja jako zdolność do uczenia się. Ferguson rozumie przez inteligencję nabyty przez jednostkę repertuar uogólnionych technik uczenia się. Miara zdolności do uczenia się jest łatwość i szybkość, z jaka jednostka (człowiek lub zwierzę) nabywa określone zachowania. 4

5 Inteligencja w kategorii efektywności działań tutaj inteligencję należy rozumieć jako właściwość psychiczną, która przejawia się we względnie stałej, charakterystycznej dla jednostki efektywności wykonywania działań. Jednak efektywność działań zależy także od motywacji, cech osobowościowo - temperamentalnych, doświadczenia itp. 5

6 Podejście procesualne (kładące nacisk na procesy a nie na właściwości umysłowe) – Inteligencja jako zdolność rozwiązywania zadań - Piaget Inteligencja to zdolność przetwarzania informacji - E. Hunt. 6

7 Inteligencja ze względu na genezę Hebb wprowadził pojęcie inteligencji A i B. Inteligencja A stanowi potencjał intelektualny organizmu zdeterminowany wyposażeniem genetycznym (odpowiada genotypowi, o którym wnioskujemy droga pośrednią); Inteligencja B to zdolność intelektualna przejawiająca się na zewnątrz w zachowaniu (jest fenotypem). Stanowi wynik interakcji między inteligencją A a środowiskiem. 7

8 Operacjonizm Boring: inteligencja jako zjawisko, które mierzą testy inteligencji Vernon: określił inteligencje mierzoną przez testy jako psychometryczną i oznaczył ją symbolem C. Wg niego inteligencja ogranicza się do zachowań, które ujawniają się w badaniach na podstawie testów inteligencji. 8

9 Pomiar inteligencji Skala inteligencji Bineta - Simona - składa się z zadań wymagających udziału złożonych procesów umysłowych, angażujących wnioskowanie i rozumowanie; bierze także pod uwagę wiek badanych. Binet wprowadził określenia: –WŻ- wiek życia –WU- wiek umysłowy czyli liczbę określającą ilość prawidłowo rozwiązanych zadań testowych, przeznaczonych dla odpowiedniej grupy wiekowej William Stern po raz pierwszy posłużył się terminem IQ. 9

10 ILORAZ INTELIGENCJI (IQ) William Stern po raz pierwszy posłużył się terminem IQ. Wechsler - oparł się na koncepcji normalnego rozkładu. Przyjął, że średnia rozkładu wyników w całej populacji wynosi 100. wiek umysłowy dziecka IQ__________________________ X 100 wiek życia dziecka

11 Teoria dwóch czynników Spearmana (nurt hierarchiczny) punktem wyjścia były wyniki badań testowych poddane analizie czynnikowej oraz wyjaśnienie faktu, iż wyniki rozmaitych testów umysłowych są ze sobą w mniejszym lub większym stopniu skorelowane. Spearman wyjaśnia, że we wszystkich rodzajach działalności intelektualnej bierze udział czynnik g (inteligencja ogólna). Poziom inteligencji ogólnej jest stały. Przy każdej czynności jest także aktywizowany czynnik s (zdolności specjalne), który jest specyficzny dla określonej czynności. Im bardziej specyficzna czynność tym mniejszy udział czynnika g a większy czynnika s. 11

12 WEDŁUG SPEARMANA INTELIGENCJA TO : Inteligencja ogólna - czynnik g (general) naczelna zdolność intelektualna Zdolności specjalne- czynnik s (specific) –Najlepsze miary czynnika g to: Słownik Wiadomości Podobieństwa Rozumienie Arytmetyka –Słabe miary czynnika g: Powtarzanie Cyfr Symbole Cyfr

13 Teoria wielorakich inteligencji - Gardnera - Inteligencja jest unikatową kombinacją siedmiu zdolności, która wyraża indywidualny profil inteligencji Inteligencja muzyczna Inteligencja logiczno matematyczna Inteligencja ruchowo – kinestetyczna Inteligencja przestrzenna Inteligencja intrapersonalna Inteligencja interpersonalna 13

14 Teoria czynników równorzędnych - Guilforda Operacje: poznawanie czyli odbiór informacji pamięć jako zapamiętywanie oraz przechowywanie inf. myślenie konwergencyjne myślenie dywergencyjne ocenianie czyli określenie znaczenia inf. 14

15 Teoria czynników równorzędnych - Guilforda Materiał, treści: treści spostrzeżeniowe symbole treść semantyczna (słowa, pojęcia, sądy) materiał behawioralny czyli spostrzeganie zachowań się człowieka 15

16 Teoria czynników równorzędnych - Guilforda Wytwory poznawcze: pojedyncze informacje (jednostki treściowe) klasy złożone z zespołu jednostek wg jakiejś zasady stosunki miedzy wyróżnionymi jednostkami systemy czyli zorganizowane całości transformacje dotychczasowych informacji implikacje czyli konkluzje i przewidywania oparte na innych informacjach 16

17 Inteligencja płynna i skrystalizowana - Cattella Geneza: wyniki uzyskiwane w tradycyjnych testach inteligencji wydawały się zależeć nie tylko od czynnika g lecz od jakiegoś innego rozwój zdolności mierzony testami percepcyjnymi osiąga swój szczyt w 13 r.ż. a mierzone testami słownikowymi w r.ż. testy neutralne kulturowo mają różne wyniki od testów słownych, liczbowych itp. (stosowane po osiągnięciu dojrzałości) na skutek uszkodzeń mózgu wyniki w testach percepcyjnych obniżały się natomiast w testach tradycyjnych obniżały się wybiórczo. 17

18 Inteligencja płynna i skrystalizowana Cattella Założenia teorii - istnieją dwa rodzaje inteligencji ogólnej: 18

19 Inteligencja płynna powstaje i rozwija się w wyniku działań czynników biologicznych takich jak wyposażenie genetyczne oraz dojrzewanie biologicznych struktur nerwowych jest dziedziczna i wrodzona ale wyposażenie genetyczne może ulegać różnym wpływom środowiska może być skierowana na jakikolwiek problem jest ogólną zdolnością do spostrzegania związków, wyciągania wniosków oraz do utrzymywania w świadomości elementów potrzebnych do wykonywania tych operacji przejawia się w testach neutralnych kulturowo rozwija się intensywnie we wczesnym okresie rozwoju, a szczyt przypada na 20 r.ż. 19

20 Inteligencja skrystalizowana powstaje na podłożu inteligencji płynnej w wyniku uczenia się i gromadzenia doświadczenia przejawia się w określonych dziedzinach, w których się krystalizuje przejawia się w testach, których zadania są niemożliwe do rozwiązania bez przyswojenia sobie pewnych narzędzi intelektualnych najsilniej rozwija się we wczesnym okresie rozwoju gdy procesy socjalizacji i przyswajania sobie pewnych czynności działają najsilniej 20

21 Według Catella inteligencja to: Inteligencja płynna (Gf), czyli zdolność dostrzegania złożonych relacji między symbolami i wykonywania manipulacji na symbolach, niezależnie od doświadczenia osobniczego i znaczenia owych symboli. Najlepsze miary Gf: Klocki Powtarzanie Cyfr Symbole Cyfr Układanki Inteligencja skrystalizowana (Gc), czyli dysponowanie wiedzą i umiejętnościami ważnymi w danym kontekście kulturowym. Najlepsze miary Gc: Wiadomości Słowniki Rozumienie Arytmetyka

22 Według Wechslera inteligencja to... Ogólna kompetencja (zdolność) –umożliwiająca człowiekowi rozumienie świata i efektywne w nim funkcjonowanie. –Jest funkcją osobowości. Obejmuje takie czynniki jak: wytrwałość, motywację, ciekawość (zatem nie tylko zdolności poznawcze).

23 Pomiar testem Wechslera (WAIS-R) skonstruował on test na inteligencji dla dorosłych. Wprowadził on w miejsce II stałą liczbę równą 100. Za osobę dorosłą uznaje on jednostkę powyżej 16 roku życia. Jako miarę odchylenia standardowego Wechsler przyjął wartość 15 pkt. IQ – wyraża możliwość dziecka w różnych zdolnościach, wypadkowa różnych zdolności (percepcyjne, motoryczne, pamięciowe itd.) > bardzo wysoka 120 – wysoka – przeciętna inteligencja (ok. 50% populacji) < 70 - różne formy upośledzenia 23

24 11 testów Skala słowna (6 testów) Skala bezsłowna (5 testów) Wiadomości Powtarzanie Cyfr Słownik Arytmetyka Rozumienie Podobieństwa Braki w Obrazkach Porządkowanie Obrazków Klocki Układanki Symbole Cyfr SKALA WAIS - R

25 Skala IQ Wechslera jest znormalizowana tak, aby średnia w populacji wynosiła 100, a odchylenie standardowe 15.IQśredniapopulacji odchylenie standardowe Wechsler konstruując swoją Skalę korzystał z istniejących testów inteligencji: –test historyjek obrazkowych DeCrolya, –test układanek Pitnera- Patersona, –test klocków Kohsa, Army Ralpha i Beta, –testy słownikowe i wiadomości.

26 Iloraz inteligencji IQ Eysenck - jest to miara inteligencji ogólnej Vernon - traktuje IQ jako miarę inteligencji psychometrycznej czyli informującej nas o poziomie zachowania intelektualnego w zadaniach odzwierciedlających sytuacje rozwiązywania problemów w życiu codziennym. Zarzuty wobec IQ: nie uwzględnia zmian rozwojowych inteligencji IQ ujmuje inteligencje jako zjawisko jednorodne osoby charakteryzujące się różną struktura inteligencji mogą uzyskać tę sama wartość IQ IQ opiera się na założeniu, że inteligencja jest przede wszystkim pochodzenia biologicznego 26

27 Koncepcja Strelaua inteligencja to konstrukt teoretyczny odnoszący się do względnie stałych warunków wewnętrznych człowieka, współdeterminujących efektywność działań wymagających udziału typowo ludzkich procesów poznawczych. Te warunki wewnętrzne kształtują się pod wpływem interakcji genotypu, środowiska i aktywności własnej. 27

28 Biologiczne koncepcje inteligencji 28

29 Ich rozwój miał związek z powstaniem nowych technik badawczych: tomografii pozytonowej (badanie aktywności metabolicznej określonych obszarów mózgu) i rezonansu magnetycznego (badanie stopnia ukrwienia mózgu). Biologicznego podłoża inteligencji wyraża się w trzech źródłach: szybkości neuronalnej, sprawności układu nerwowego wielkości mózgu. 29

30 Szybkość neuronalna Wg tej koncepcji podłożem inteligencji jest szybkość przewodzenia impulsów w układzie nerwowym. Dzięki zwiększonemu tempu przewodzenia niektóre osoby uzyskują przewagę w zadaniach intelektualnych - szczególnie w takich, gdzie wymagane jest szybkie reagowanie lub gdzie stawia się osobom badanym ograniczenia czasowe. Szybkie tempo procesów nerwowych sprawia, że mniej jesteśmy narażeni na to, że nie zdążymy wypracować rozwiązania, zanim informacje przechowywane w pamięci krótkotrwałej zanikną w wyniku procesów zapominania. 30

31 Szybkość neuronalna Badania behawioralne wykazały ujemną korelację miedzy ilorazem inteligencji a czasem reakcji prostej lub wyborem. Im wyższy jest poziom inteligencji u danej osoby, tym krócej trwa u niej proces mentalny zaangażowany w wypracowanie pożądanego sposobu reagowania. Inteligencja nie jest tutaj przyczyną, ale skutkiem. Pierwotnym czynnikiem sprawczym jest właśnie szybkość przewodzenia nerwowego, która decyduje o krótkim czasie reakcji (inspekcji) i jednocześnie o podwyższonej sprawności w zakresie testów inteligencji Szybkość neuronalna wyjaśnia 15% wariancji ilorazu inteligencji. Oznacza to, że SN może być uznana za jedno z wielu źródeł różnic indywidualnych w zakresie inteligencji psychometrycznej. 31

32 Sprawność układu nerwowego O zdolności umysłowej świadczy także biologiczna jakość mózgu jako narządu, tj.: Odporność układu nerwowego na zakłócenia transmisji impulsów nerwowych Energetyczna wydajność mózgu 32

33 Odporność ukł. nerwowego na zakłócenia transmisji impulsów nerwowych Osoby inteligentne charakteryzują się krótkim czasem reakcji, ale także niewielkim odchyleniem poszczególnych czasów reakcji od średniej. Reagują one szybciej i bardziej regularnie od osób mniej inteligentnych. Wyjaśnia się to większą niezawodnością układu nerwowego osoby bardziej inteligentnej. Sama regularność zezwala na skrócenie czasu reakcji, ponieważ system niezawodny w mniejszym stopniu narażony jest na powtórki i procesy związane z "naprawieniem" popełnionych błędów. Odporność systemu nerwowego na błędy związana jest także z kompetencją w zakresie trudnych zadań, wymagających myślenia, rozumowania i innych czynności intelektualnych. 33

34 Energetyczna wydajność mózgu R. Haier i jego współpracownicy wykazali, że rozwiązywaniu zadań złożonych (trudnych) towarzyszy większy poziom zużycia glukozy: Są one więc bardziej energochłonne od zadań prostych (łatwych). Osoby intelektualnie uzdolnione są w stanie rozwiązywać trudne zadania przy stosunkowo niewielkim zapotrzebowaniu na glukozę. Wydatkują one mniej energii, niż osoby o niższym poziomie inteligencji. Wyjaśnić to można dojako: wyższa energetyczna wydajność tkanki mózgowej u osób inteligentniejszych, stosowanie przez nich skuteczniejszych strategii rozwiązywania zadań lub wyższym tempem uczenia się rozwiązywania pewnych klas problemów i upraszczaniem sobie w ten sposób zadania. 34

35 Inteligencja emocjonalna Definicja – - zdolność dokonywania wglądu w emocje i samoregulacji zachowania w warunkach silnego wpływu emocji 35

36 Podstawowe zdolności emocjonalne zdolność trafnej percepcji, oceny oraz ekspresji emocji; zdolność uzyskiwania dostępu do procesów emocjonalnych i generowania uczuć wówczas, gdy ułatwiają one proces myślenia; zdolność rozumienia emocji i wiedzy o emocjach; zdolność regulacji i kontroli emocjonalnej zapewniającej rozwój emocjonalny i intelektualny (Mayer, Salovey, 1989) 36


Pobierz ppt "Inteligencja wykład 1. Definicja Inteligencja w ujęciu szerokim: Wg Sterna inteligencja to ogólna zdolność adaptacji do nowych warunków i do wykonywania."

Podobne prezentacje


Reklamy Google