Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Katalog centralny polskich bibliotek naukowych i akademickich. Konteksty i strategie. Ewa Kobierska-Maciuszko 17.04.2015.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Katalog centralny polskich bibliotek naukowych i akademickich. Konteksty i strategie. Ewa Kobierska-Maciuszko 17.04.2015."— Zapis prezentacji:

1 Katalog centralny polskich bibliotek naukowych i akademickich. Konteksty i strategie. Ewa Kobierska-Maciuszko

2 WARSZAWA ŁÓDŹ SZCZECIN POZNAŃ BIAŁYSTOK SIEDLCE LUBLIN TARNÓW D.GÓRNICZA KATOWICE KRAKÓW OPOLE KIELCE WROCŁAW BYDGOSZCZ GDYNIA GDAŃSK TORUŃ SZCZYTNO OLSZTYN GLIWICE SŁUPSK PARYŻ RZYM BIAŁOWIEŻA BIAŁOWIEŻA WEJHEROWO WEJHEROWO SANDOMIERZ KARTUZY

3 Katalog NUKAT jest źródłem gotowych opisów katalogowych oraz centralną informacją o zasobach bibliotek naukowych i akademickich Katalog NUKAT został utworzony z inicjatywy i na podstawie projektu przygotowanego przez przedstawicieli bibliotek akademickich i naukowych a sfinansowany z grantu Fundacji A.W. Mellona oraz dotacji celowej MNiSW. Ważnym składnikiem katalogu NUKAT jest Centralna Kartoteka Haseł Wzorcowych, która służy kontroli poprawności stosowanych w opisach haseł. Jej aktualizowane kopie są udostępniane w kilku systemach zautomatyzowanych używanych przez biblioteki NUKAT Opis przedmiotowy dokumentów katalogowanych w bazie NUKAT jest możliwy w 3 językach haseł przedmiotowych (jhp): jhp KABA – wykorzystywanym głównie przez biblioteki akademickie, JHP BN (Biblioteki Narodowej) – wykorzystywanym przez BN oraz biblioteki publiczne, polskiej wersji MeSH (Medical Subject Headings) – wykorzystywanym przez biblioteki medyczne.

4 Jak powstawał NUKAT ? 1991 – Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie (BUW) tworzy Kartotekę Haseł Wzorcowych (khw, w tym języka haseł przedmiotowych (jhp) KABA, polskiego odpowiednika RAMEAU i LCSH), do budowania KHW wkrótce dołączają BJ i BUGd, od 1993 także BG AGH. KHW zyskuje formę bazy on-line, stopniowo do jej współtworzenia przystępują kolejne biblioteki i KHW przekształca się w Centralną KHW BUW tworzy Centrum Formatów i Kartotek Haseł Wzorcowych, oddział, który przejmuje opiekę i nadzór nad CKHW, zajmuje się kontrolą wprowadzanych rekordów haseł i koordynacją współpracy, uruchomienie pełnego współkatalogowania w katalogu NUKAT. Pierwsze opisy publikacji do pustej bazy bibliograficznej NUKAT wprowadzają pracownicy Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie, Biblioteki Politechniki Lubelskiej i Biblioteki Akademii Rolniczej w Lublinie – „Autostrada Informacji Cyfrowej” – scalanie lokalnych OPAC- ów powstałych wcześniej niż NUKAT,.

5 NUKAT dzisiaj Rekordy ( ): BIB: KHW: Kody lokalizacji: bibliotekarzy 11 systemów codziennie średnio 1175 nowych rekordów bibliograficznych codziennie średnio 912 nowych rekordów khw, w tym 632 rekordy kartoteki haseł formalnych i 280 hasła rozwinięte języka KABA. Około 36% rekordów bibliograficznych zatwierdzanych automatycznie.

6 Współtwórcy NUKAT (1) Biblioteki:128 Akademickie: 68 Wyższych szkół zawodowych: 6 PAN: 23 Muzea: 2 Wojewódzkie publiczne: 5 Wojewódzkie pedagogiczne: 4 Inne: 20 (w tym 7 związanych z Kościołem Rzymsko- Katolickim)

7 Współtwórcy NUKAT (2) Bibliotekarze: 1450 (aktywnie współpracujący) Administratorzy NUKAT: 32 (aktywnie zatwierdzający) Bibliotekarze systemowi NUKAT: 2 Informatycy NUKAT: 5 BUW – biblioteka prowadząca NUKAT ICM UW – jednostka współfinansująca NUKAT w ramach projektu „Biblioteka Wirtualna Nauki”

8 Pierwsza 5-tka w 2014: 1.BJ BUW BUŁ BUMK BUGd …………………………………………………………………………………..………………………………….. 11.BP m.st. Warszawy Książnica Szczecińska WBP Lublin2 959

9 NUKAT dla bibliotek publicznych ? biblioteki naukowe i specjalistyczne biblioteki katalogujące w formacie MARC21:

10

11

12

13

14 NUKAT dzisiaj Baza gotowych rekordów bibliograficznych i rekordów kartoteki haseł wzorcowych Narzędzia informatyczne do obsługi codziennej współpracy i bieżącej kontroli danych 3 języki informacyjno-wyszukiwawcze (jhp KABA, kopia jhp BN, kopia MeSH) Dostęp do elektronicznych wersji dokumentów Możliwość porównania bazy lokalnej z katalogiem centralnym, tzw. mała autostrada Obecność w światowym obiegu informacji

15 Finanse, kadry, infrastruktura Koszt roczny: ok. 4 mln zł, instytucja finansującą: MNiSW: budżet BUW, dotacja SPUB dla Biblioteki Wirtualnej Nauki Bez opłat dla bibliotek (od 2015 także za szkolenia) Centrum NUKAT – jedn. org. Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie 44 osoby (42 etaty) 6 serwerów: 2 x ORACLE Sun Enterprise M4000 (produkcyjny i back up’owy), oba podłączone do macierz dyskowej ORACLE Storagetek 6180; system operacyjny SOLARIS 10

16 Centrum NUKAT Ośrodek Kontroli Rekordów Bibliograficznych Kontrola rekordów bibliograficznych wprowadzanych do bazy oraz modyfikowanych w bazie NUKAT. Ośrodek Kontroli Rekordów Kartoteki Haseł Wzorcowych Kontrola rekordów khw formalnych i przedmiotowych wprowadzanych do bazy NUKAT. Ośrodek Obsługi Informatycznej Zarządzanie i obsługa informatyczna bazy NUKAT, nadzór nad infrastrukturą j oraz oprogramowaniem. Ośrodek Koordynacji Kontrola przepływu rekordów w katalogu centralnym i spójności bazy NUKAT. Kontakt z bibliotekarzami systemowymi z bibliotek współpracujących z katalogiem centralnym. Organizacja szkoleń i warsztatów (200 godz. szkoleń dla 261 osób z 22 bibliotek)

17 Otoczenie NUKAT bazy MAK+ Instytutu Książki

18 Katalogi centralne w świecie CROLIST CASLIN ALIS https://ext.kb.dk/F/-?func=file&file_name=find-b&local_base=dtv01_dtv&con_lng=ENGhttps://ext.kb.dk/F/-?func=file&file_name=find-b&local_base=dtv01_dtv&con_lng=ENG CSIC Latwian National Electronic Union Catalog databases/electronic-union-catalogue-libraries-national-importancehttp://www.lnb.lv/en/catalogues-and- databases/electronic-union-catalogue-libraries-national-importance KVK - Karlsruher Virtueller Katalog GERMAN LIBRARIES ONLINE (HBZ) DigiBib – Digitale Bibliothek Gateway BAYERN https://opacplus.bib-bvb.de/TouchPoint_touchpoint/start.dohttp://www.digibib.net/Digibibhttps://opacplus.bib-bvb.de/TouchPoint_touchpoint/start.do BIBSYS LIBRARY.RU Swiss Libraries LIBRIS COPAC HUNOPAC ICCU

19 Powiązania globalne: OCLC (http://worldcat.org)http://worldcat.org Viaf (http://viaf.org)http://viaf.org

20 Od OCLC (Ohio College Library Center, 1967) do OCLC (Online Computer Library Center, Inc., 1980) W 1967 mała grupa bibliotekarzy z bibliotek ze stanu Ohio utworzyła wspólny katalog w celu: – poprawy dostępu do informacji o zawartości swoich bibliotek w skali stanu a może i kilku sąsiednich – zredukowania kosztów pracy bibliotekarskiej poprzez podzielenie się zadaniami 1971 – początek katalogowania on-line (147 dzieł pierwszego dnia na 20 terminalach w 11 bibliotekach) W połowie lat 80. XX wieku było to już instytucji z 50 stanów USA i Kanady, a konsorcjum wybudowało nową siedzibę dla 625 pracowników w Dublin, Ohio.

21 Worldcat to 333 mln rekordów zasobu budowanego przez 16,5 tys. instytucji współpracujących: bibliotek, ośrodków tworzenia metadanych, central bibliograficznych lokalnych i regionalnych. W roku 2014 przybyło 18,7 mln rekordów Worldcat ma ambicję konkurowania z „produktami alternatywnymi” (czyt: Google) i robi to z powodzeniem notując 4, 5 mln pojedynczych użytkowników miesięcznie

22 Virtual International Authority File Dzięki VIAF pracownicy oddziałów katalogowania z całego świata mogą zapoznać się z wariantami nazw używanych w opisach dokumentów w różnych krajach i trafić do odpowiednich narodowych kartotek haseł wzorcowych, skąd mogą pobrać przydatne im dane

23 OCLC a „sprawa polska” W liczbie 333 mln rekordów dostepnych w Worldcat prawie 1% to zasoby NUKAT - jedynego agregatora metadanych bibliograficznych w Polsce i jednego z trzech z tzw. krajów postkomunistycznych (członkami OCLC są również centralne katalogi prowadzone przez biblioteki narodowe Węgier i Słowenii). Biblioteka Narodowa również przesyła swoje dane do Worldcat i do VIAF

24 Czy wystarczająco spełniamy oczekiwania „rynku” naukowego i akademickiego i czy nasza pozycja jest konkurencyjna? Poszukiwanie i uzyskiwanie dostępu do materiałów naukowych dzieje się coraz częściej poza domeną wyszukiwania i udostępniania bibliotecznego. Występuje “brak łączności” pomiędzy danymi opisującymi nasze zbiory a miejscami, gdzie użytkownicy bibliotek rozpoczynają poszukiwania. Jak to naprawić? - poprzez udostępnianie metadanych w sposób czytelny dla sieci globalnej Nie chodzi o to, aby dane biblioteczne były obecne w sieci, ale o to by stały się jej częścią

25 Badania OCLC: Jak zmienia się publiczność bibliotek w erze internetu i komunikacji sieciowej (2005): – internet – pierwszy wybór dla 72% studentów amerykańskich – biblioteka – pierwszy wybór dla 14% studentów ale: -tylko 10% poszukiwań kończy się w sposób satysfakcjonujący -w tym aż 40% pochodzi z zasobów bibliotek

26 Przyszłość? „Semantic Web” [koniec nawigacji pomiędzy stronami internetowymi, początek nawigacji pomiędzy metadanymi opisującymi istniejące w realu obiekty/przedmioty >>> „Internet of Things” (IoT) ] „Open Linked Data” [wychodzimy z MARC21 jako formatu niszowego, anachronicznego i nieczytelnego dla sieci semantycznej]

27 Co po MARC’u? BIBFRAME („Bibliographic Framework Initiative”) – ogólny model tworzenia i łączenia danych bibliograficznych, wzorzec przejścia od formatów typu MARC do RDA RDA („Resource Description and Access”) – nowy standard opisu katalogowego i dostępu do niego, dostosowany do cyfrowego obiegu infomacji i komunikacji – 1 krok: rekord uniwersalny w NUKAT (formalny i wzorcowy w jednym) EURIG (European RDA Interest Group)

28 28 „Tak więc jeśli biblioteka jest, jak chce tego Borges, modelem wszechświata, starajmy się uczynić z niej wszechświat na miarę człowieka, ale aby być na miarę człowieka, musi być również na miarę maszyny... to problem cywilizacyjny.” Umberto Eco, O bibliotece, 1981 Przeł. Adam Szymanowski

29 Strony i źródła: ******* Chamberlain, Edmund, Where do we go with Union Catalogues? Insights: the UKSG journal; Jul2013, Vol. 26 Issue 2, p , 5p, College students' perceptions of libraries and information resources. A report to the OCLC membership, OCLC Dublin, Ohio 2006 Enis, Matt, Ending the Invisible Library. Library Journal, 2/15/2015, p Advancing together. Annual report ; AR2014.pdf AR2014.pdf

30 Dziękuję za uwagę i zapraszam Ewa Kobierska-Maciuszko


Pobierz ppt "Katalog centralny polskich bibliotek naukowych i akademickich. Konteksty i strategie. Ewa Kobierska-Maciuszko 17.04.2015."

Podobne prezentacje


Reklamy Google