Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

POZNAJEMY ŚWIAT PASOŻYTÓW Autor: Marzena Borkowska Warszawa 2005.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "POZNAJEMY ŚWIAT PASOŻYTÓW Autor: Marzena Borkowska Warszawa 2005."— Zapis prezentacji:

1 POZNAJEMY ŚWIAT PASOŻYTÓW Autor: Marzena Borkowska Warszawa 2005

2 1. Cele 2. Zagadnienia a) pojęcie pasożyt, półpasożyt, żywiciel b) cechy pasożytów c) podział pasożytów d) przegląd pasożytów e) przystosowania do pasożytnictwa f) zapobieganie zakażeniom pasożytami 3. Podsumowanie i ćwiczenia utrwalające Plan prezentacji

3 Cele prezentacji poznanie pojęcia pasożyt, półpasożyt żywiciel poznanie pojęcia pasożyt, półpasożyt żywiciel wskazanie przykładów pasożytów wskazanie przykładów pasożytów umiejętność podziału pasożytów umiejętność podziału pasożytów znajomość przystosowań pasożytów do prowadzonego trybu życia znajomość przystosowań pasożytów do prowadzonego trybu życia znajomość sposobów ochrony człowieka przed pasożytami znajomość sposobów ochrony człowieka przed pasożytami

4 Pasożytem nazywamy organizm (np. roślinny, zwierzęcy) żyjący i rozwijający się, czasowo lub stale, na innym lub w innym organizmie, który jest jego żywicielem i któremu przynosi szkodę. Dziedzina biologii, która zajmuje się pasożytami to parazytologia Dziedzina biologii, która zajmuje się pasożytami to parazytologia.

5 Żywiciel- organizm zwierzęcy lub roślinny, na którym (lub, w którym) bytuje organizm pasożytniczy należący do innego gatunku. Wyróżnia się: żywiciela pośredniego (czasem może ich być kilku), w którym przebywają lawy pasożyta żywiciela pośredniego (czasem może ich być kilku), w którym przebywają lawy pasożyta i żywiciela ostatecznego, w którym pasożyt osiąga dojrzałość płciową i rozmnaża się. żywiciela ostatecznego, w którym pasożyt osiąga dojrzałość płciową i rozmnaża się.

6 pasożyt jest mniejszy od swojego żywiciela i często w (na) jednym żywicielu żyje ich dużo, pasożyt jest mniejszy od swojego żywiciela i często w (na) jednym żywicielu żyje ich dużo, Cechy pasożytów: osłabia swojego żywiciela, czasami doprowadza do śmierci, osłabia swojego żywiciela, czasami doprowadza do śmierci, pasożyt jest zwykle wyspecjalizowany, związany z konkretnymi gatunkami żywicieli. pasożyt jest zwykle wyspecjalizowany, związany z konkretnymi gatunkami żywicieli.

7 Pasożytnictwo jest zjawiskiem dość rozpowszechnionym w przyrodzie i jest przyczyną wielu chorób występujących u żywicieli. Do chorób tych zaliczamy m.in. bakteriozy, choroby wirusowe, grzybice, choroby zakaźne, pasożytnicze. Pasożyty można klasyfikować na różne sposoby.

8 Ze względu na miejsce bytowania pasożyty dzielimy na: ZEWNĘTRZNE ZEWNĘTRZNE pasożytują na zewnątrz pasożytują na zewnątrz organizmu WEWNĘTRZNE WEWNĘTRZNE pasożytują wewnątrz pasożytują wewnątrz organizmu, stanowią organizmu, stanowią bardzo liczną grupę bardzo liczną grupę np. np. wszy pijawki pchły np. np. tasiemce glisty

9 Ze względu na czas pasożytowania dzielimy je na: CZASOWE CZASOWE pasożytują krótko, aby pobrać pokarm pasożytują krótko, aby pobrać pokarm np. kleszcze wszy pijawki OKRESOWE OKRESOWE pasożytują tylko w pewnym stadium rozwoju pasożytują tylko w pewnym stadium rozwoju np. larwy gzów larwy gzów STAŁE STAŁE pasożytują przez całe życie pasożytują przez całe życie np. tasiemce owsiki

10 Ze względu na ilość żywicieli pasożyty dzielimy na: JEDNODOMOWE JEDNODOMOWE bytują tylko u jednego żywiciela bytują tylko u jednego żywiciela np. owsiki glista ludzka glista ludzka WIELODOMOWE WIELODOMOWE zmieniają żywicieli zmieniają żywicieli np. np. tasiemiec uzbrojony tasiemiec uzbrojony motylica wątrobowa motylica wątrobowa

11 Pasożytami są: wszystkie wirusy, wszystkie wirusy,wirusy wiele bakterii, wiele bakterii,bakterii niektóre grzyby, niektóre grzyby,grzyby niektóre rośliny kwiatowe, niektóre rośliny kwiatowe,rośliny kwiatowerośliny kwiatowe wiele pierwotniaków, wiele pierwotniaków,pierwotniaków niektóre bezkręgowce, niektóre bezkręgowce,bezkręgowce niektóre ryby. niektóre ryby.

12 Wirusy Są to bezkomórkowe formy życia o prostej budowie. Namnażają się tylko w komórkach innych organizmów, niszcząc je przy tym. Wywołują wiele chorób np. grypę, żółtaczkę, ospę wietrzną, różyczkę i AIDS. wirus HIV - wywołuje groźną chorobę AIDS wirus grypy

13 Bakterie Są to organizmy, które mają komórki o prostej budowie, pozbawione jądra komórkowego. Ich ciałem jest zwykle pojedyncza komórka. Bakterie są wszędzie. Niektóre z nich żywią się kosztem innych żywych organizmów i wywołują choroby, np. gruźlicę, cholerę, dur brzuszny. Pałeczka salmonelli

14 Pasożytnicze grzyby Grzyby to organizmy cudzożywne, jednokomórkowe lub wielokomórkowe. Niektóre z nich są pasożytami i pobierają potrzebny im do życia gotowy pokarm z żywego organizmu. Atakują przede wszystkim rośliny a także ludzi i zwierzęta. Do grzybów atakujących rośliny należą np. buławinka czerwona lub rdza źdźbłowa atakujące zboża oraz huby atakujące gł. osłabione lub uszkodzone drzewa. Huby

15 Grzyby pasożytnicze wywołują u ludzi grzybice skóry, paznokci, włosów a także narządów wewnętrznych, powodowane przez drożdże, kropidlaki i inne. Grzyby pasożytnicze wywołują u ludzi grzybice skóry, paznokci, włosów a także narządów wewnętrznych, powodowane przez drożdże, kropidlaki i inne. Grzybice są bardzo zaraźliwe! Aby zapobiegać zarażeniu należy przestrzegać higieny osobistej, tj. dokładnie wycierać fałdy między palcami po zajęciach na basenie; używać własnego ręcznika oraz przestrzegać higieny ubrań. Grzybica paznokcia

16 Pasożytnicze rośliny Istnieje też pewna grupa roślin, które same nie przeprowadzają fotosyntezy i wykorzystują substancje pokarmowe wytworzone przez zaatakowanego żywiciela, np.: Łuskiewnik różowy – pasożytuje na korzeniach drzew Kanianka pospolita – pasożyt wielu roślin uprawnych

17 Jemioła to roślina, o której przypominamy sobie szczególnie w okresie Bożego Narodzenia. Jest półpasożytem zapuszczającym rozgałęzione ssawki pod korę drzewa - gospodarza. Jest rośliną zieloną - zatem sama potrafi syntetyzować potrzebne do życia substancje za pomocą światła słonecznego. Od drzewa - gospodarza potrzebuje jedynie wody z solami mineralnymi. Jest półpasożytem zapuszczającym rozgałęzione ssawki pod korę drzewa - gospodarza. Jest rośliną zieloną - zatem sama potrafi syntetyzować potrzebne do życia substancje za pomocą światła słonecznego. Od drzewa - gospodarza potrzebuje jedynie wody z solami mineralnymi. Jemioła pasożytująca na topoli

18 Pierwotniaki Pierwotniaki zalicza się do Protistów – prostych organizmów jądrowych, nie pasujących do innych królestw. Wiele pierwotniaków pasożytuje na innych organizmach i wywołuje choroby. Świdrowiec gambijski jest przenoszony przez muchy tse-tse i wywołuje u ludzi ciężką chorobę – śpiączkę afrykańską Zarodziec malarii przenoszony jest przez komara widliszka, paso ż ytuje w czerwonych krwinkach krwi

19 Płazińce Wspólną cechą tych zwierząt bezkręgowych jest spłaszczone ciało. Część z nich jest pasożytami np. tasiemce i przywry. Motylica wątrobowa należy do przywr. Jest grożnym pasożytem ssaków m.in. bydła. Czasami można ją spotkać u człowieka. Ssak jest żywicielem ostatecznym motylicy, a żywicielem pośrednim ślimak – błotniarka stawowa. Motylica osiąga długość ok. 2 cm. Motylica osiąga długość ok. 2 cm.

20 Tasiemiec Larwa tasiemca bąblowcowego – tzw. wągier – w mózgu żywiciela pośredniego Tasiemiec bąblowcowy – pasożyt psów; człowiek może się nim zarazić przez kontakt z sierścią psa lub jego odchodami Dość powszechnie występuje tasiemiec uzbrojony i nieuzbrojony. Ich żywicielem ostatecznym jest człowiek, natomiast pośrednim - świnia ( u tasiemca uzbrojonego ) lub bydło ( u tasiemca nieuzbrojonego )

21 Nicienie Nicienie to zwierzęta bezkręgowe, których ciało jest obłe w przekroju. Wiele z nich jest pasożytami roślin, zwierząt i ludzi. Pasożyty człowieka to np. owsiki, glista ludzka, włosień spiralny. Włosień spiralny człowiek może się nim zarazić jedząc zakażone mięso wieprzowe Glista człowiek może się nią zarazić jedząc nie myte owoce lub warzywa

22 Pasożytnicze pierścienice Należą do nich znane nam powszechnie pijawki. Pijawka lekarska Pijawki rybie

23 Stawonogi Wśród tak licznej i różnorodnej grupy bezkręgowców spotykamy także wiele pasożytów. Pasożytnicze pajęczaki: Świerzbowiec wywołujący u ludzi uciążliwą chorobę - świerzb Kleszcze - mogą przenosić choroby np. kleszczowe zapalenie mózgu, boreliozę

24 Pasożytnicze owady… Pchły Wszy Komary są czasem naszym utrapieniem

25 Przystosowania do pasożytnictwa 1. Spłaszczone ciało i różne narządy czepne (haczyki, przyssawki) np. u tasiemców – utrudnia to wydalenie pasożyta z organizmu żywiciela 2. Zanik narządów ruchu i innych narządów wewnętrznych np. przewodu pokarmowego u tasiemca 3. Zwielokrotnienie narządów rozrodczych i ogromna produktywność

26 5. Gruby oskórek chroniący przed działaniem enzymów żywiciela 6. Zdolność do oddychania beztlenowego 7. Zdolność do produkcji enzymów rozpuszczają- cych tkanki żywiciela i ułatwiających wnikanie do jego narządów lub czepianie się 8. Ciągłe przemieszczanie się utrudniające zlokalizowanie pasożyta przez układ odpornościowy gospodarza 4. Zanik narządów zmysłów

27 Zasady profilaktyki – czyli jak ustrzec się przed pasożytem? 1. Dbaj o higienę - myj ręce, szczególnie przed jedzeniem ! 2. Myj owoce i warzywa przed spożyciem unikniesz zakażenia np. glistą ludzką !

28 Zasady profilaktyki – cd. 3. Nie kupuj i nie jedz mięsa nie badanego przez weterynarza lub z niewiadomego źródła unikniesz groźnych pasożytów np. włośnia, tasiemca ! 4. Unikaj kontaktów z osobami kaszlącymi i kichającymi unikniesz chorób zakaźnych !

29 Podsumowanie Pasożyty to organizmy, które żywią się kosztem innych żywych organizmów. Pasożyty to organizmy, które żywią się kosztem innych żywych organizmów. Spotykamy je wśród zwierząt, roślin, grzybów, pierwotniaków, bakterii i wirusów. Spotykamy je wśród zwierząt, roślin, grzybów, pierwotniaków, bakterii i wirusów. Wykształciły wiele przystosowań, które umożliwiają im przeżycie w ciele (lub na ciele) gospodarza. Wykształciły wiele przystosowań, które umożliwiają im przeżycie w ciele (lub na ciele) gospodarza. Pasożyty wywołują wiele groźnych chorób. Jeśli jednak będziemy przestrzegać podstawowych zasad higieny i spożywać pokarmy świeże i z pewnych źródeł to unikniemy spotkania z pasożytami. Pasożyty wywołują wiele groźnych chorób. Jeśli jednak będziemy przestrzegać podstawowych zasad higieny i spożywać pokarmy świeże i z pewnych źródeł to unikniemy spotkania z pasożytami.

30 Ćwiczenia utrwalające Ćw. 1. Zdefiniuj pojęcia: pasożytpółpasożytżywiciel

31 1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) Ćw. 2. Rozwiąż krzyżówkę i podaj ukryte w niej hasło. 1. rodzaj pasożyta zewnętrznego, którego można spotkać u psa, 2. forma pasożyta, która przebywa u żywiciela pośredniego, 3. nicień, którym człowiek może się zarazić jedząc np. nie myte owoce, 4. pasożyty stałe, bytują w jelicie grubym, częste u dzieci, w nocy powodują swędzenie w okolicy odbytu, 5. organizm zwierzęcy lub roślinny, na którym (lub, w którym) bytuje organizm pasożytniczy należący do innego gatunku, 6. samice tych owadów żywią się krwią ssaków, pewien ich gatunek może przenosić malarię, 7. jest pasożytem wewnętrznym, wielodomowym, przebywa w jelicie cienkim, posiada spłaszczone ciało złożone z wielu członów.

32 (Ćw. 3. Podział pasożytów - ewentualnie zamiast ćw. 2) Podaj po jednym przykładzie przedstawionego niżej pasożyta. Pasożyty zewnętrzne wewnętrzne Pasożyty jednodomowe wielodomowe

33 D A C B Ćw. 4. Rozpoznawanie pasożytów Rozpoznaj przedstawione na poniższych ilustracjach pasożyty.

34 H E G F

35 Ćw. 5. * Rozwiąż rebus Czy wiesz co oznacza hasło ukryte w rebusie? sol ż = z logia

36 1. Wymień pięć przystosowań pasożytów do prowadzonego trybu życia. 2. Podaj znane Ci sposoby, które mogą uchronić przed inwazją pasożytów. Praca domowa

37 W prezentacji wykorzystano materiały z: encyklopedii multimedialnej, stron internetowych, Biologii XXI dla gimnazjum pod red. A. Jerzmanowskiego.

38 A to jest inwazja glist w jelicie psa. Tak samo może być w twoich jelitach, jeśli nie będziesz myć rąk oraz warzyw i owoców przed jedzeniem!!! Mniam mniam!


Pobierz ppt "POZNAJEMY ŚWIAT PASOŻYTÓW Autor: Marzena Borkowska Warszawa 2005."

Podobne prezentacje


Reklamy Google