Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Filozofia ż ycia a filozofia pozytywistyczna Ogłoszona i uzasadniona przez Kanta nienaukowo ść metafizyki doprowadziła ju ż XIX w. do postania całego szeregu.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Filozofia ż ycia a filozofia pozytywistyczna Ogłoszona i uzasadniona przez Kanta nienaukowo ść metafizyki doprowadziła ju ż XIX w. do postania całego szeregu."— Zapis prezentacji:

1 Filozofia ż ycia a filozofia pozytywistyczna Ogłoszona i uzasadniona przez Kanta nienaukowo ść metafizyki doprowadziła ju ż XIX w. do postania całego szeregu nurtów, w których rzeczywi ś cie zaniechano uprawiania metafizyki. Filozofia ż ycia i filozofia pozytywistyczna stanowi ą dwa zupełnie ró ż nego tego przykłady. Były to nurty, które oprócz szeregu pozytywnych twierdze ń za ż arcie zwalczały si ę nawzajem, co wynikało st ą d, ż e miały zupełnie inne podej ś cia do traktowania wiedzy, nauki, filozofii.

2 Główni przedstawiciele Filozofia ż ycia Artur Schopenhauer Friedrich Nietzsche Wilhelm Dilthey Pozytywizm August Comte J.S. Mill

3 Artur Schopenhauer ( ) Zajmował si ę głównie etyk ą, ale ugruntowan ą na tezach metafizycznych; W punkcie wyj ś cia 1. Poddał krytyce etyk ę Kanta za jej skrajnie racjonalistyczny wymiar. Jego zdaniem imperatyw kategoryczny, poj ę cie obowi ą zku oraz idea dobrej woli s ą wył ą cznie hipotezami, które kłóc ą si ę z podstawowymi intuicjami nt. ż ycia.

4 My ś l Schopenhauera znajduje si ę na pograniczu filozofii i psychologii. W wielu miejscach filozof ten analizuje do ś wiadczenie wewn ę trzne na zasadzie introspekcji i wyci ą ga wnioski ogólne. To jest zatem nowa filozofia, gdy ż przyjmuje nowe metody.

5 2. pesymistyczna filozofia ż ycia i filozofia woli Uznał, ż e ś wiatem i lud ź mi rz ą dzi nieprzewidywalna i niezmienna siła, na któr ą wpływu nie mamy. Jest ni ą irracjonalna wola, a jej zewn ę trznym przejawem jest ż ycie. Wola w istocie jest (jako irracjonalna) bezcelowa, bezsensowna, a przede wszystkim wiecznie nienasycona. Człowiek nadto jest istot ą ś wiadom ą, wi ę c skazany jest na cierpienie.

6 Należy zauważyć, że Schopenhauer mówi o woli jako zasadzie życia w dwóch wymiarach: Z jednej strony mówi o woli jako zasadzie i istocie ś wiata. Niepoznawalnej, bezkresnej sile, która rz ą dzi całym ś wiatem. (to jest teza metafizyczna) Z drugiej strony jest wola ludzka, indywidualna, równie ż nieokiełznana (mo ż e przecie ż wybra ć wszystko); wiecznie nienasycona, a jako taka, jest ź ródłem naszego cierpienia. (to jest teza z pogranicza psychologii)

7 Ż ycie jest zatem z istoty cierpieniem, wywołanym frustracjami wynikaj ą cymi z nienasyconej woli. Czy mo ż na za ż ycia temu jako ś zaradzi ć ? Schopenhauer zapewne nie da nam recepty na uszcz ęś liwianie ludzko ś ci, b ę dzie tylko mówił w kategoriach minimalizacji zła płyn ą cego z natury rzeczywisto ś ci.

8 Etyka Schopenhauera Wola jest nieunikniona, u wszystkich jednakowa, ale nasze usposobienia s ą ró ż ne (altruistyczne-egoistyczne). Podstaw ą wszelkiego czynu moralnego jest współczucie, i wynikaj ą ce z niego bezinteresowne działanie. (tylko wtedy mo ż emy okiełzna ć wol ę, Schopenhauer mówi o u ś mierceniu woli; nastaje spokój) Nadto ascetyczny tryb ż ycia oraz kontemplacja sztuki i natury pozwalaj ą poskromi ć nienasycon ą wol ę a tym samym osi ą gn ąć wzgl ę dny spokój ducha. (to jest jednak dla wybra ń ców). Muzyka była dla Schopenhauera szczytem mo ż liwo ś ci człowieka, dlatego Wagner tak lubował si ę w jego filozofii.

9 Schopenhauer pesymista czy realista? Na czym polega jego etyka?

10 Friedrich Nietzsche ( ) antymetafizyczne antyracjonalistyczne antyobiektywistyczne czyli relatywistyczne podej ś cie Nietzschego to główne składniki jego twórczo ś ci, które zarazem s ą zaprzeczeniem całej dotychczasowej tradycji, pocz ą wszy od Platona sko ń czywszy na Kancie.

11 Wielki kontynuator Schopenhauera, dokona jednak zupełnie innego warto ś ciowania woli, jak równie ż sformułuje diametralnie ró ż n ą etyk ę. Odrzucił zarówno jego pesymizm jak i teori ę współczucia.

12 Filozofia ż ycia w wydaniu Nietzschego Pogląd Kanta o tym, że nie docieramy do istoty rzeczywistości doprowadził do ekstremum. Nie tylko nie docieramy do obiektywnej rzeczywistości, lecz w ogóle coś takiego nie istnieje. Nadto nie ma żadnego ładu, żadnych absolutnych wartości niezależnych od ludzi (czyli wartości w sensie Platońskim) Istnieje tylko zmienność, stawanie się, wyłanianie ciągle nowych form, totalny chaos, nieprzewidywalny i niemożliwy do ogarnięcia, czyli życie jako ogrom obcy człowiekowi. Tak nas poucza doświadczenie.

13 Dionizyjsko ść a Apolli ń sko ść Dionizyjsko ść to symbol gro ź nego, nieprzewidywalnego ż ycia – odczucia realne bohaterów tragedii greckiej. Apolli ń sko ść, to symbol nadawania łady, sensu i harmonii ś wiatu. Skrajno ść apolli ń sko ś ci nastaje wraz z filozofi ą Sokratesa, Platona i fil. chrze ś cija ń sk ą, gdzie fikcyjno ść zmieniono w realno ść poprzez absolutyzacj ę poj ęć prawdy, dobra, pi ę kna. Apolli ń sko ść doprowadza do nihilizmu Analiza tragedii greckiej Dionizos – bóg wina i płodności Apollon – bóg piękna, prawdy, porządku

14 ODP. Prawd ą jest tylko to, co słu ż y ż yciu, biologiczno-społecznym potrzebom. Prawda jest wi ę c relatywistyczna i pragmatyczna. Skoro ś wiat jest bezkresn ą zmian ą, ci ą głym stawaniem si ę nowych form i nie ma czego ś takiego jak prawda obiektywna, jak zatem nale ż y ż y ć, czym ma by ć ludzkie działanie? (Nietzsche jest wielki admiratorem teorii ewolucji Darwina) Skoro ś wiat jest bezkresn ą zmian ą, ci ą głym stawaniem si ę nowych form i nie ma czego ś takiego jak prawda obiektywna, jak zatem nale ż y ż y ć, czym ma by ć ludzkie działanie? (Nietzsche jest wielki admiratorem teorii ewolucji Darwina)

15 Ś wiat to ż ycie, a ż ycie to wola mocy MORALNOŚĆ PANÓW Wymiar ewolucjonistyczny myśli Nietzschego: Życie jest mocą i dążeniem do przetrwania, do zwycięstwa nad śmiercią i słabszymi forami; To co najbardziej cenne w człowieku to indywidualność, a ci co nie boją się dać wyraz tej indywidualności, to formy zapowiadające Nadczłowieka Przede wszystkim chodzi o wprowadzenie nowej moralności. Dwie interpretacje koncepcji nadczłowieka: pozytywna negatywna

16 MORALNOŚĆ NIEWOLNIKÓW Całkowicie zdegenerowanym przejawem woli mocy jest moralno ść skoncentrowana wokół idei winy i kary, grzechu i pokuty, posłusze ń stwa i pokory; Jest to moralno ść istot mniej udanych przeciwko tym szlachetniejszym, lepszym; (Lito ść, sprawiedliwo ść, równo ść zostały wymy ś lone przez jednostki marne, w celu osi ą gni ę cia dominacji nad tymi wyj ą tkowymi) Ówczesne społecze ń stwa katolickie i mieszcza ń skie zdaniem Nietzschego zdominowane były przez obłud ę i oportunizm, ale przede wszystkim działały przeciwko ż yciu: Cała kultura to NIHILIZM - podsumował

17 Co to jest nihilizm? Poj ę cie nihilizmu jest bardzo wieloznaczne. Najwła ś ciwiej jest mówi ć o nihilizmie w odniesieniu do ró ż nych dziedzin (nihilizm w sztuce, w polityce, w kulturze, w teorii warto ś ci). W kontek ś cie my ś li Nietzschego nale ż ałoby raczej zapyta ć czym jest nihilizm zdaniem Nietzschego. Jest głównie nihilizmem warto ś ci, nihilizmem w etyce. Pochodzi z łac. Nihil znaczy: nic, zero, co ś bez znaczenia Zdaniem Nietzschego wspomniana Apolli ń sko ść, czyli logika wielkich warto ś ci doprowadza kultur ę do nihilizmu; tzn. kultura europejska jest nihilistyczna (prowadzi do nico ś ci, zguby), gdy ż zdominowana przez moralno ść niewolników, a ta moralno ść jest wymierzona przeciwko ludziom mocnym.

18 - Jeśli kultywuje się litość, współczucie, hamowanie instynktów, w istocie zmierza się ku gorszemu, ku pustce i nicości, gdyż nie ma szans powstania nadczłowieka (form wyższych)

19 Nietzschego recepta na nihilizm Główne hasła Nietzschego Przewarto ś ciowanie wszystkich warto ś ci Bóg umarł Wola mocy Idea nadczłowieka Odrzu ć fałszyw ą moralno ść niewolników; Religia chrze ś cija ń ska wyczerpała si ę (popadła w oportunizm, obłud ę ); Przekraczaj samego siebie, nie bój si ę ś wiata, tylko wtedy b ę dziesz miał szanse na realny w nim udział; Pot ę guj swoj ą wolno ść i godno ść

20 Podsumowanie Mimo to, ż e wzorował si ę na Schopenhauerze, jego wnioski były przeciwstawne (etyka miłosierdzia contra moralno ść panów); Doczekał si ę najró ż niejszych interpretacji Oddziaływał zarówno na filozofów ż ycia pocz ą tku XX w. (np. Migeul de Unamuno, Freuda, Bergsona), jak i na egzystencjalizm tzw. ateistyczny (J.P. Sartre) Przede wszystkim uwa ż a si ę go za duchowego ojca postmodernizmu

21 Wilhelm Dilthey ( ) Powiada si ę, ż e XIX w. to epoka historii, o ś wiecenie historyczne. Leopold von Ranke: przedstawia ć tak jak było Dilthey był jednym z najwa ż niejszych filozofów tocz ą cych bój o nauki historyczne.

22 Wprowadzenie do nauk o duchu (1883) W nawi ą zaniu do Kanta (przeszło 80 lat po Kancie) chciał dokona ć krytyki poznania historycznego, czyli odp. na pytanie czym s ą nauki humanistyczne i gdzie w naszym umy ś le le ż y ich podstawa; Jednak ż e kontekst jest zupełnie inny ni ż u Kanta: jest nim filozofia ż ycia, czyli tezy, ż e rzeczywisto ść to ogrom ż ycia, nieokiełznany strumie ń wydarze ń.

23 Klasyczny Diltheyowski podział nauk Naturwissenschaften Nauki przyrodnicze Poznanie faktów oraz formułowanie praw (unieruchamianie rzeczywisto ś ci) Geisteswissenschaften Nauki humanistyczne Swoj ą podstaw ę maj ą w zwi ą zku prze ż ywani, ekspresji i rozumienia (humanistyka w rozumiej ą cym ogl ą dzie, nie tworz ą c schematów, czy praw, dociera do istoty dziania si ę, czyli procesu historycznego )

24 Windelband ( ) Nast ę pnie uznał, ż e nauki dziel ą si ę na : - Te, które formułuj ą prawa (przyrodnicze) - Te, które opisuj ą (humanistyka) – (ka ż dy fakt ze ś wiata ludzkiego w istocie jest jednostkowy, indywidualny, zatem formułowanie praw jest wi ę c niemo ż liwe).

25 Historyzm Diltheya: - ś wiat jest dziejowy ( ż ycie to ci ą gły przepływ, nieustaj ą ca historia); - ludzki umysł jest dziejowy ( ś wiadomo ść historyczna – człowiek jest całkowicie uwikłany w kontekst) Czy ż by ostatnim słowem Diltheya był perspektywizm i relatywizm?

26 PODSUMOWANIE filozofii życia Cech ą charakterystyczn ą całej filozofii ż ycia jest skoncentrowanie na faktach psychicznych. Kategorie: ż ycia, woli, historii, wszystkie one ł ą cz ą si ę z psychik ą ludzk ą ! Filozofia ż ycia stała si ę przedsionkiem dla całej psychologii.


Pobierz ppt "Filozofia ż ycia a filozofia pozytywistyczna Ogłoszona i uzasadniona przez Kanta nienaukowo ść metafizyki doprowadziła ju ż XIX w. do postania całego szeregu."

Podobne prezentacje


Reklamy Google