Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Biologia molekularna roślin Rośliny modelowe. Specyfika roślin: co je wyróżnia spośród innych organizmów?

Коpie: 1
Biologia molekularna roślin Rośliny modelowe. Specyfika roślin: co je wyróżnia spośród innych organizmów?

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Biologia molekularna roślin Rośliny modelowe. Specyfika roślin: co je wyróżnia spośród innych organizmów?"— Zapis prezentacji:

1 Biologia molekularna roślin Rośliny modelowe

2 Specyfika roślin: co je wyróżnia spośród innych organizmów?

3 Specyfika roślin: biologia komórki fotosyneza Rośliny są fotoautotrofami – ta cecha wyróżnia je najbardziej; komórki roślin zawierają chloroplasty (plastydy) umożliwiające fotosyntezę. Plastydy zawierają własne genomy determinujące ważne cechy, przede wszystkim związane z fotosyntezą Genomy plastydów współpracują z genomem jądrowym (ko- ewolucja genomów)

4 Komórki roślin i komórki zwierząt zasadniczo się różnią

5 Specyfika roślin: biologia komórki ograniczenia rozwoju wynikające z występowania ściany komórkowej Komórki roślin są ograniczone celulozowymi ścianami zewnętrznymi. W przeciwieństwie do zwierząt (sztywna forma przestrzenna = szkielet zewnętrzny lub wewnętrzny + mięśnie + wypełniająca tkanka łączna) sztywna forma roślin wynika z turgoru, obecności ścian komórkowych i substancji nierozpuszczalnych, np lignin. Rośliny naczyniowe, podobnie jak zwierzęta, mają system krążenia umożliwiający rozprowadzania substancji pokarmowych i usuwanie zbędnych produktów przemiany materii. (Właściwości takich nie mają grzyby, dlatego ich rozmiar podlega silnym ograniczeniom). Ściana komórkowa roślin stwarza ograniczenie dla dyfuzji. Wielkość porów w ścianie (3,5-5,2 nm) silnie ogranicza ruch cząsteczek o masie powyżej 15Kd. W celu komunikacji międzykomórkowej rośliny muszą w większym stopniu niż zwierzęta polegać na związkach drobno cząsteczkowych.

6 System krążenia u roślin Łyko (floem) przewodzi organiczne substancje pokarmowe; struktura: żywe rurki sitowe Drewno (ksylem) rozprowadza wodę i sole mineralne; struktura: martwe naczynia

7 Różne rozwiązania systemu krążenia u roślin naczyniowych - korzenie jedno- i dwuliściennych Łyko (floem) przewodzi organiczne substancje pokarmowe Drewno (ksylem) rozprowadza wodę i sole mineralne Dwuliścienne Jednoliścienne

8 Specyfika roślin: sposoby integracji organizmu; komunikacja międzykomórkowa Występowanie plazmodesmów powoduje, że roślina nie jest zbiorem indywidualnych komórek, lecz obejmującym cały organizm połączonym obszarem, tzw. symplastem, w którym komórki mogą się z sobą komunikować za pomocą sygnałów chemicznych. Apoplast jest połączonym obszarem na zewnątrz symplastu. Ruch cząsteczek przez plazmodesmy jest ściśle kontrolowany.

9 Ruch cząsteczek w apoplaście podlega prawom chemii i fizyki Symplast

10 Ruch cząsteczek w symplaście podlega także prawom biologii

11 Większość objętości komórki zajmuje wakuola Wakuola = 50-95% obj. komórki Wielkość komórki nie zależy od zwiększania ilości cytoplazmy (biosyntezy makrocząsteczek) i nie wiąże się z obniżeniem szybkości dyfuzji w komórce Ważne dla: przewodzenia sygnałów od błony do jądra, syntezy i transportu białek, syntezy błon, ruchów cytoplazmy, wyrównywanie stężeń substancji pokarmowych i gazów Komórka Zwierzęca Wakuola

12 Merystemy (linia zarodkowa) Zwierzęta – wyspecjalizowane tkanki zarodkowe (spermatogonia, oogonia), różnicują z komórek somatycznych we wczesnej embriogenezie, izolowane od presji selekcyjnej Rośliny kwiatowe – znaczną część niezróżnicowanej tkanki stanowi merystem, tkanka zdolna do wzrostu wegetatywnego i różnicowania (na ogół pod wpływem specyficznych bodźców ze środowiska, jak długość dnia) w organy generatywne, które następnie wytwarzają komórki zarodkowe (pokolenie gametofitowe)

13 Pokolenie gametofitowe i sporofitowe Zwierzęta – końcowe produkty mejozy (spermatydy i kom. jajowe) są w większości nieaktywne metabolicznie, po dojrzeniu ekspresja genów ustaje. Komórki jajowe zwierząt mają wystarczające zapasy mRNA i rRNA na kilka podziałów po-zygotycznych (po zapłodnieniu ) Rośliny kwiatowe maja dwuetapowy cykl życiowy. Diploidalne stadium sporofitu i haploidalne stadium gametofitu: żeńskiego (komórka macierzysta magaspory (2N) – megaspora (1N) – megagametofit – kom. jajowa) i męskiego (komórka macierzysta mikrospory (2N) – mikrospora (1N) – ziarno pyłku – gameta męska) Komórki gametofitów roślin przechodzą szereg podziałów komórkowych w stadium 1N, w trakcie których prowadzą aktywny metabolizm!

14 Cykl życiowy roślin kwiatowych

15 Konsekwencje U zwierząt recesywne allele letalne przenoszone są do zygoty, heterozygotyczność uniemożliwia selekcję przeciwko tym allelom. U roślin, większość recesywnych alleli letalnych (np dot. szlaków metabolicznych, kontroli cyklu komórkowego) jest eliminowana podczas gametofitowego pokolenia haploidalnego. Z gamet roślinnych można wyprowadzać pokolenie haploidalne (u niektórych gatunków)

16 Totipotencja (zdolność komórek do różnicowania) U zwierząt komórki somatyczne przechodzą na ogół końcowe różnicowanie już we wczesnym rozwoju i mogą podlegać rearanżacjom mat. genetycznego, eliminującego totipotencję, np. selektywna utrata chromosomów (bezkręgowce), selektywna politenizacja części chromosomów, somatyczna amplifikacja genów rRNA, rearanżacja genów immunoglobulin Komórki somatyczne roślin zachowują totipotencję w ciągu całego życia rośliny. Nie dysponują zatem systemem regulacji genetycznej (końcowe różnicowanie, rearanżacje mat. genetycznego). Stwarzają wyjątkowo wygodny system do uzyskiwania organizmów zmodyfikowanych genetycznie (nauka, technologia)

17 System ontogenezy (rozwoju organizmu) U zwierząt, w trakcie embriogenezy komórki migrują. Komórki w zarodku roślin są ograniczone ścianami kom. i pozostają stale w tym samym miejscu Różnicowanie u roślin dokonuje się bez migracji komórek. Zasadnicza różnica w systemach ontogenezy: Implikacje ewolucyjne

18 Zamknięty i otwarty program rozwojowy

19 Programy rozwoju: zdeterminowany vs. ciągły U zwierząt program różnicowania doprowadza do formy ostatecznej tkanki lub narządu i kończy się (nieodwracalność różnicowania). Program rozwoju można uważać za zdeterminowany i kompletny plan budowy organizmu. Totipotencji komórek roślin towarzyszy brak stadium końcowego zróżnicowania. U roślin program różnicowania i rozwoju w trakcie życia ma charakter ciągły (przechodzi wiele następujących po sobie, powtarzających się cykli – zwykle w odpowiedzi na bodźce ze środowiska.) Plan budowy roślin jest odbiciem powtarzania programów rozwojowych (węzły, merystemy kwiatowe)

20 Wzrost wegetatywny i wzrost generatywny U zwierząt różnicowanie linii komórek płciowych i wykształcenie narządów płciowych dokonuje się we wczesnej fazie rozwoju. U roślin kwiatowych sporofit rośnie przez dłuższą część cyklu życiowego wegetatywnie. Przełączenie z wzrostu wegetatywnego na generatywny zachodzi późno, pod wpływem bodźców środowiska. Organy generatywne powstają w trakcie kwitnienia.

21 Kwitnienie

22 U roślin podział komórkowy nie jest niezbędny do nabycia przez komórki nowej specjalizacji U zwierząt, podział komórkowy jest niezbędny do różnicowania U roślin, komórki miękiszu mogą różnicować w komórki przewodzące wodę poprzez rozkład cytoplazmy i wakuoli i zgrubienie ścian komórkowych.

23 Arabidopsis thaliana – organizm modelowy w biologii roślin Mały jednoroczny chwast z rodziny Brassicaceae (krzyżowe); cm wysokości, nasiona dł. 0,5 mm. Wytwarza do 5000 nasion/roślinę. Diploid (2N), mały genom 125 Mbp DNA Krótki cykl życiowy (ok. 6 tygodni od nasiona do nasiona. Samopylny

24 Arabidopsis thaliana (Johannes Thal, góry Harzu XVI w.)

25 A. thaliana – rozpowszechnienie na świecie

26 A. thaliana – Ekotypy najczęściej używane w laboratorium Landsberg Columbia CN24 Wassilewskija

27 Arabidopsis w fazie kwitnienie Rozeta Pędy kwiatowe

28 Kwiatostany i pojedynczy kwiat

29 Hodowla na dużą skalę - szklarnia

30 Hodowla na dużą skalę - fitotron

31 Hodowla na szalce na pożywce selekcjonującej

32 Hodowla na szalce na pożywce selekcjonującej (powiększenie)

33 Siewki przed przeniesieniem do ziemi (wykształcone liście i korzenie)

34 Wzrost w ziemi

35 Hodowla z nasion od razu w ziemi

36 Identyfikacja mutantów (nadmiar kwiatów, wt, brak kwitnienia)

37 Mutacje w budowie kwiatu

38

39 Mutacje w genie MET1 kodującym metylotransferazę DNA

40 Kultury komórkowe Arabidopsis

41 Projekt sekwencjonowania genomu Arabidopsis THE ARABIDOPSIS GENOME INITIATIVE (2000) Analysis of the genome sequence of the flowering plant Arabidopsis thaliana. Nature 408: THE ARABIDOPSIS GENOME INITIATIVE (2000) Analysis of the genome sequence of the flowering plant Arabidopsis thaliana. Nature 408:

42 Genom Arabidopsis Sekwencjonowane obszary chromosomów – czerwone Telomery/centromery – jasno niebieskie Skupienia heterochromatynowe – czarne Powtórzenia rDNA – amarantowe Gęstość od max do min – czerw-nieb TE – transpozony, MT/CP – geny mitoch/chloropl.

43 Relacje miedzy chromosomami (duplikacje)

44 Statystyka Wielkość: 125Mb (milionów par zasad) przewidzianych produktów genów należących do rodzin genowych (W zasadzie tak samo, jak w genomie człowieka!). 69% genów zaklasyfikowanych na podstawie podobieństwa do genów innych gatunków. Tylko 8-23% białek związanych z transkrypcją jest ściśle spokrewnionych z białkami innych eukariontów. W przeciwieństwie do tego, aż % genów związanych z biosyntezą białka ma odpowiedniki u innych gatunków. Dowody kilku wielkich wydarzeń duplikacyjnych, w tym wskazujące na starożytnego tetraploidalnego przodka.

45 Rozkład sekwencji genowych

46 Porównanie trzech genomów obecnych w komórce Arabidopsis

47 Białka – przewidywane funkcje

48 Polimorfizmy w genomie Arabidopsis SNPs (Single Nucleotide Polymorphisms)~ 1 SNP na 3.3kb 52,1% A/T -> tranzycje G/C 17,3% transwersje AT-TA 22,7% transwersje AT-CG 7,9% transwersje CG-GC InDeli (Inwersji/Delecji) w odległości śr. 6.1 kb. 95% o długości poniżej 50bp. Przypuszczalnie 30% InDeli dłuższych niż 250bp to insercje transpozonowe. Transpozony stanowią co najmniej 10% genomu, czyli 1/5 międzygenowego DNA! Rejony bogate w geny są ubogie w transpozony. Transpozony częstsze w rejonach ubogich w geny. Przyczyna czy skutek: czy transpozony integruja się w rejony ubogie w geny, czy wysoka liczna transpozonów przeciwdziała występowaniu genów?

49 Arabidopsis, bazy danych, narzędzia bioinformatyczne

50 Genome browsers

51 Databases useful for positional cloning

52 cDNA and EST databases

53 Global gene expression and co-expression databases

54 Small RNA databases

55 Protein subcellular localization databases

56 Protein-protein interaction databases

57 Phenomics

58 Metabolomic databases

59 Database for metabolic and regulatory pathways

60 Spectral databases

61 Seed stock databases

62 TAIR - The Arabidopsis Information Resource Breaking News Subscribe to news feed First ABRC Mutant Hunt [February 11, 2010] We would like to invite you to visit ABRC and look for your favorite mutant in our greenhouses during our Spring growing cycle.Subscribe to news feedFirst ABRC Mutant HuntABRC New Protein Chip Resource at ABRC [January 13, 2010] Approximately 400 copies of Arabidopsis Protein Chip v1 ATPROTEINCHIP 1, developed by M. Snyder, S.P. Dinesh-Kumar, and M. Gerstein are now available at ABRC.New Protein Chip Resource at ABRCATPROTEINCHIP 1M. Snyder, S.P. Dinesh-Kumar, and M. GersteinABRC Thank you and Happy Holidays from ABRC [December 23, 2009] We wish to thank the community for being responsive to our donation campaign.Thank you and Happy Holidays from ABRC New cell culture resource at ABRC [December 1, 2009] Cell line T87 (Stock number CCL84839) developed by M. Axelos in B. Lescure's lab (INRA) is now available.New cell culture resource at ABRC Nature News on TAIR Funding [November 18, 2009] Read the Nature News (with comment box) and Opinion articles on TAIR funding.Nature News on TAIR Funding Nature NewsOpinion RSS feeds now available [November 4, 2009] TAIR News and Job Postings are now available as RSS feeds. Subscribe by clicking on the RSS icon on the Home, Breaking News and Job Postings pages.RSS feeds now available

63 Coroczne światowe konferencje poświęcone Arabidopsis

64 Plant genomes Genome Browsers Overview AtGDB (Arabidopsis thaliana) BdGDB (Brachypodium distachyon) BrGDB (Brassica rapa) CpGDB (Carica papaya) GhGDB (Gossypium hirsutum) GmGDB (Glycine max) HvGDB (Hordeum vulgare) LjGDB (Lotus japonicus) MtGDB (Medicago truncatula) OsGDB (Oryza sativa) PpGDB (Physcomitrella patens) PtGDB (Populus trichocarpa) SbGDB (Sorghum bicolor) SlGDB (Solanum lycopersicum) TaGDB (Triticum aestivum) VvGDB (Vitis vinifera) ZmGDB (Zea mays)

65 Statistics for selected plant genomes Maize Rice Arabidopsis MedicagoMaizeRiceArabidopsisMedicago AVG gene size(kb) AVG gene density/10kb AVG exon size(bp) Predicted genes AVG exons per gene AVG introns per gene Total Nr. of BACs Statistics created: February, 15th, 2005

66 Dwudziesty wiek zaczął się od powtórnego odkrycia praw Mendla dotyczących dziedziczenia u grochu, a zakończył odczytaniem genomu rośliny modelowej – Arabidopsis thaliana


Pobierz ppt "Biologia molekularna roślin Rośliny modelowe. Specyfika roślin: co je wyróżnia spośród innych organizmów?"

Podobne prezentacje


Reklamy Google