Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

PRAWO PRASOWE. KONSTYTUCYJNE GWARANCJE WOLNOŚCI PRASY Jednym z podstawowych, niezbywalnych praw człowieka jest wolność myśli, wypowiedzi, prezentacji.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "PRAWO PRASOWE. KONSTYTUCYJNE GWARANCJE WOLNOŚCI PRASY Jednym z podstawowych, niezbywalnych praw człowieka jest wolność myśli, wypowiedzi, prezentacji."— Zapis prezentacji:

1 PRAWO PRASOWE

2 KONSTYTUCYJNE GWARANCJE WOLNOŚCI PRASY Jednym z podstawowych, niezbywalnych praw człowieka jest wolność myśli, wypowiedzi, prezentacji swoich poglądów. Zachowuje tu swoją aktualność: DEKLARACJA PRAW CZŁOWIEKA I OBYWATELA 1789r. art. 5 wszystko, co nie jest zakazane, jest dozwolone na straży wolności stoi prawo : godzi ono wolność jednostkową z wolnością społeczną ogranicza władzę państwa nad jednostką KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 1997r. art.. 30, 42, 47, 49, 54, 61, 73 USTAWA z dnia 26 stycznia 19984r. Prawo prasowe (Dz. U. Z dnia 7 lutego 1984r.)

3 OGRANICZENIA I ZAKRES WOLNOŚCI PRASY * OGRANICZENIA: 1. zasady udzielania informacji prasie 2. obowiązek publikowania komunikatów i ogłoszeń urzędowych 3. prawny nakaz złamania tajemnicy zawodowej dziennikarza 4. zasady rejestracji działalności prasowej 5. cenzura wewnątrzredakcyjna 6. art,. 18 Ustawy o Radiofonii i Telewizji 7. linia programowa pisma * ZAKRES WOLNOŚCI: 1. swoboda wypowiedzi nie tylko dla informacji przychylnych czy neutralnych 2. nie można przekroczyć granicy dobrego imienia, tajemnicy 3. swoboda działania uzasadnia pewne prowokacje 4. ma prawo do otrzymywania ważnych społ.- gosp. informacji 5. zakres odpowiedzialności dziennikarza zależy od jego indyw. środków 6. ma prawo do swobody wypowiedzi 7. granica dopuszczalnej granicy szersza, gdy chodzi o państwo, rząd swoboda myśli

4 PRAWO PRASY DO INFORMACJI Konstytucja RP art. 54, 61; pp art. 1, 4, 5, 11 Prasa korzystając z wolności wypowiedzi ma za zadanie: rzetelnie informować społeczeństwo, zapewniać jawność życia publicznego oraz umożliwiać kontrolę i krytykę społeczną - prasa ma prawo do jednakowej pomocy władz przy spełnianiu jej zadań (prawo do pluralizmu i zakaz bojkotu) państwo ma budować klimat zaufania między władzami a mediami, przeciwdziałąć monopolizacji rynku oraz nie utrudniać prasie krytyki swoich działań - prasa ma prawo do informacji i jej uzyskiwania od określonych prawem podmiotów * zobowiązani do udzielania informacji prasie: * organy państwowe, przedsiębiorstwa państwowe i inne państwowe jednostki organizacyjne, org. spółdzielcze i osoby prow. na własny rachunek działalność gospodarczą, związki zawodowe, org. samorządowe i inne org. społeczne ( kierownicy, zastępcy kierowników, rzecznicy prasowi, inne upoważnione osoby mają udzielać informacji lub umożliwić dziennikarzowi kontakt z pracownikami i zbieranie ich opinii) * powyższe organy i osoby mogą udzielić uzasadnionej odmowy (jedynie ze względu na ochronę tajemnicy) udzielenia informacji w sposób określony w ustawie, a prasie przysługuje prawo odwołania się od tej decyzji do NSA przepisy dotyczące odmowy nie odnoszą się do organów władzy państwowej i wymiaru sprawiedliwości * ponadto informacji udzielać mogą: * osoby działające na zasadzie porozumienia z dziennikarzem * osoby fizyczne

5 KRYTYKA Prawo do inform. wiąże się z prawem do krytyki - swoistą analizą pewnych zjawisk - art. 1, 5, 6 Zadania krytyki: 1. wzbogacanie świadomości i wiedzy odbiorców 2. powinna wartościować, ale nie wymierzać sprawiedliwości 3. urealnianie udziału obywateli w rządzeniu państwem 4. stymulowanie wyborów politycznych, artystycznych, naukowych Przedmiot: każdy przejaw życia społecznego Przekroczenie granic dozwolonej krytyki: kiedy kierujemy się złymi motywami (np. chęć poniżenia kogoś) używanie obraźliwych określeń Znaczenie krytyki: jest uzależnione od świadomości społecznej, warunków społ.- politycznych i stosunku obywateli do własnego państwa Sposoby krytyki: dyskusja – przedstawienie postulatów konfrontacja interwencja * kto utrudnia krytykę prasową lub ją tłumi oraz nadużywając swego stanowiska lub funkcji działa na szkodę innej osoby z powodu krytyki prasowej opublikowanej w społecznym interesie podlega karze grzywny albo pozbawienia wolności - prawo do prawnej ochrony informatora: każdy obywatel zgodnie z zasadą wolności słowa i prawem do krytyki może udzielać informacji prasie,: nikt nie może być narażony na uszczerbek lub zarzut z powodu jej udzielenia, jeśli działał w granicach określonych prawem

6 REGULACJE DZIAŁALNOŚCI WYDAWNICZEJ I DZIENNIKARSKIEJ PRASA - oznacza publikacje periodyczne * które nie tworzą zamkniętej, jednorodnej całości * ukazujące się nie rzadziej niż raz do roku * opatrzone stałym tytułem lub nazwą * numerem bieżącym i datą a w szczególności: - dzienniki i czasopisma - serwisy agencyjne - biuletyny - kroniki filmowe - programy radiowe i telewizyjne a także wszelkie istniejące i powstające w wyniku postępu technologicznego ŚRODKI MASOWEGO KOMUNIKOWANIA (...) upowszechniające publikacje periodyczne za pomocą druku, wizji, fonii lub innej techniki rozpowszechniania prasa obejmuje także zespoły ludzi i poszczególne osoby zajmujące się działalnością dziennikarską DZIENNIK - ogólnoinformacyjny druk periodyczny lub przekaz za pomocą dźwięku oraz dźwięku i obrazu ukazujący się częściej niż raz w tygodniu CZASOPISMO - druk periodyczny ukazujący się nie częściej niż raz w tygodniu a nie rzadziej niż niż raz na rok ( przepis ten stosuje się odpowiednio do przekazu za pomocą dźwięku oraz obrazu i dźwięku innego niż określony w ust.2)

7 MATERIAŁ PRASOWY - każdy opublikowany lub przekazany do opublikowania w prasie tekst lub obraz o charakterze informacyjnym, publicystycznym, dokumentalnym lub innym, niezależnie od środków przekazu, rodzaju, formy, przeznaczenia lub autorstwa DZIENNIKARZ - osoba zajmująca się redagowaniem, tworzeniem i przygotowywaniem materiałów prasowych pozostająca w stosunku pracy z redakcją albo zajmująca się taką działalnością na rzecz i z upoważnienia redakcji REDAKTOR - dziennikarz decydujący lub współdecydujący o publikacji materiałów prasowych REDAKTOR NACZELNY - osoba posiadająca uprawnienia do decydowania o całokształcie działalności redakcji - może zostać osoba, która: ma pełną zdolność do czynności prawnych, obywatelstwo polskie, nie jest pozbawiona praw publicznych - nie może zostać osoba, skazana za zbrodnie lub występki przeciw interesom RP (chyba, że minie odpowiedni czas od zakończenia odbywania kary), za przestępstwo z niskich pobudek, co najmniej trzykrotnie za przestępstwo określone w ustawie pp - odpowiada za: treść przygotowanych przez redakcję materiałów, za sprawy redakcyjne i finansowe redakcji, a także za poprawność języka i przeciwdziałanie jego wulgaryzacji REDAKCJA - jednostka organizująca proces przygotowywania (zbierania, oceniania i publikowania) materiałów do publikacji w prasie

8 OBOWIĄZKI PRASY PUBLIKACJA KOMUNIKATÓW I OGŁOSZEŃ - nieodpłatnie - komunikaty urzędowe i rządowe - we właściwym miejscu i czasie - obwieszczenia, uchwały, zarządzenia - bez zmian, uwag i zaprzeczeń - listy gończe - odpłatnie - prawomocny wyrok sądu lub inne orzeczenie - we wskazanym lub uzgodnionym zawierający klauzulę o opublikowaniu terminie - ogł. Sądu lub innego org. państwowego PRASA MOŻE ZAMIESZCZAĆ ODPŁATNIE OGŁOSZENIA I REKLAMY - nie mogą być sprzeczne z prawem i zasadami życia społecznego - muszą być wyraźnie oznakowane BEZPŁATNA PUBLIIKACJA SPROSTOWAŃ I ODPOWIEDZI - rzeczowe i odnoszące się do faktów sprostowanie wiadomości nieprawdziwej lub nieścisłej - rzeczową odpowiedź na stwierdzenie zagrażające dobrom osobistym

9 TERMINY: * dziennik - w terminie 7 dni * czasopismo - w najbliższym lub jeden z dwóch kolejnych przygotowanych do druku numerach * inny przekaz za pomocą dźwięku oraz obrazu i dźwięku – w najbliższym analogicznym przekazie, nie później niż 14 dni * kronika filmowa – w ciągu 1 miesiąca w dzienniku ogólnokrajowym na koszt wydawcy FORMA: - w drukach periodycznych * ten sam dział * równorzędna czcionka - w pozostałych publikacjach * w zbliżonym czasie * w analogicznym programie ZAKAZ: * bez zgody wnioskodawcy nie wolno dokonywać skrótów i zmian, które osłabiających znaczenie i zniekształcających intencje autora * tekst sprostowania nie może być komentowany w tym samym numerze czy audycji * tekst nie może być dłuższy niż dwukrotna objętość fragmentu materiału prasowego, którego odpowiedź czy sprostowanie dotyczy; redaktor nacz. nie może żądać, aby tekst był krótszy niż pół strony maszynopisu

10 WARUNKI ODMOWY ZAMIESZCZENIA SPROSTOWANIA LUB ODPOWIEDZI: konieczność odmowy: - nie są rzeczowe bądź nie odnoszą się do faktów - zawierają treść karalną, naruszają dobra osób trzecich - treść lub forma niezgodna z zasadami współżycia społ. - podważają fakty stwierdzone prawomocnym orzeczeniem możliwość odmowy: - nie dotyczą treści materiału prasowego, do którego się odnoszą - wystosuje je niewłaściwa osoba - odnoszą się do wiadomości poprzednio sprostowanej - zostały nadesłane po terminie (1 miesiąc) - ich objętość nie jest zgodna z wymogami - nie są podpisane ( mogą być podpisane pseudonimem, jeżeli dotyczą zagrożenia dobra z nim związanego redaktor naczelny ma obowiązek niezwłocznego przesłania wnioskodawcy pisemnego zawiadomienia o odmowie i jej przyczynach - jeżeli wnioskodawca usunie błędy jest obowiązek publikacji - za zgodą wnioskodawcy redaktor może umieścić własne wyjaśnienie

11 PRAWA I OBOWIĄZKI DZIENNIKARZY * zadaniem dziennikarza jest służba społ. I państwu * obowiązkiem dziennikarza jest: - działanie zgodne z etyką zawodową - działanie godne z zasadami współżycia społecznego - przestrzeganie ogólnej linii programowej reakcji w ramach stosunku prac - ZACHOWANIE SZCZEGÓLNEJ STARANNOŚCI I RZETELNOŚCI PRZY ZBIERANIU I WYKORZYSTYWANIU MATERIAŁÓW PRASOWYCH, ZWŁASZCZA SPRAWDZENIE ICH ZGODNOŚCI Z PRAWDĄ LUB PODANIE ICH ŹRÓDŁA SZCZEGÓLNA STARANNOŚĆ – dokonywanie wszelkich możliwych czynności (do granic realnych możliwości) zgodnie z wysokimi i i specjalistycznymi kwalifikacjami zawodowymi * skutki niedopatrzenia lub błędu mogą stanowić istotne zagrożenie dla jednostki lub społeczeństwa * dziennikarz ma bardzo duże możliwości wyrządzenia krzywdy, której żadne późniejsze sprostowanie czy nawet publikacja skazującego wyroku nie jest w stanie naprawić zaistniałej krzywdy ze szcz. ostrożnością wiąże się szereg zachowań: ostrożność, dbałość zapobiegliwość, przezorność, rozwaga, sprawność, wnikliwość, wiedza, roztropność, przewidywanie, krytycyzm, sumienność, samokontrola, logika

12 SZCZEGÓLNA STARANNOŚĆ W PRAKTYCE 1. zgromadzenie, zapoznanie się i wykorzystanie wszystkich materiałów mogących mieć związek z tematem 2. zbadanie wszystkich możliwie dostępnych źródeł informacji 3. rozmowa z wszystkimi zainteresowanymi, weryfikacja świadków ( z nikogo nie można rezygnować, pamiętać jednak należy, że nikt nie kłamie lepiej niż naoczny świadek, należy być czujnym, nie ulegać niczyim sugestiom i samemu również nie sugerować) 4. w miarę potrzeby przeprowadzić wizję lokalną 5. należy sprawdzić wszystkie możliwe dokumenty i inne materiały 6. należy konsultować się ze specjalistami np. eksperymenty śledcze przeprowadzać w porozumieniu z ekspertem 7. należy ostrożnie formułować sądy, wnioski i zarzuty, a już szczególnie nie naruszać dóbr osobistych opisywanych osób PRACUJ Z MYŚLĄ O WPADCE DOKUMENTUJ W MIARĘ MOŻLIWOŚCI KAŻDY ETAP SWOJEJ PRACY !

13 ZASADA RZETELNOŚCI - podstawowym elementem rz. jest taka relacja, w której oddziela się ustalenia faktyczne (nawet jeśli dziennikarz wprowadza tam pewne zastrzeżenia) od własnego komentarza, oceny i krytyki - istotne są również: sposoby zdobywania informacji * zasada rzetelności wyklucza: - podsłuch - wykorzystywanie w otwartej formie danych objętych tajemnicą (np. lekarską) - uzyskiwanie informacji w podstępny sposób (np. upijanie informatorów, szantaż, przekupstwo) - żądanie ujawnienia niebezpiecznych dla informatorów wiadomości organizowanie fikcyjnych przedsięwzięć ( ale można wcielać się w różne postaci) sposoby wykorzystania materiałów * zasada rzetelności nakazuje: - dotrzymanie zobowiązań wobec informatora - lojalne wykorzystanie powierzonych materiałów tylko w granicach określonych celem - zachowanie w respektowaniu tajemnicy zawodowej i praw osobistych osoby - rzetelne wykorzystanie utworu (art..16 pa), t.j nie dodawanie komentarzy, śródtytułów bez zgody autora ( respektowanie integralności dzieła)

14 UWAGA: istotnym elementem rzetelności jest poinformowanie odbiorcy o: - lukach w informacji - metodzie ustalenia prawdy - wątpliwościach autora - niemożności ustalenia prawdy OBOWIĄZEK POSZUKIWANIA PRAWDY NIE OZNACZA UZALEŻNIENIA PUBLIKACJI OD JEJ ZNALEZIENIA ! DZIENNIKARZ MOŻE USTALIĆ: 1. prawdę pełną na podstawie niepodważalnych i bezspornych dowodów bezpośrednich 2. prawdę niepełną na podstawie dużej liczby poszlak i dowodów pośrednich (luki dowodowe) 3. prawdę hipotetyczną przy braku dowodów bezspornych i bezpośrednich * dziennikarza nie obowiązuje tzw. prawda ustalona zaakceptowanie cudzego ustalenia prawdy wymaga podania źródła ( warunek bezwzgl.) * dziennikarz ma prawo do odmowy opracowania zleconego materiału ze wzgl. na niemożliwość zrealizowania obowiązku szczególnej staranności i rzetelności * niedopełnienie obowiązków może stanowić podstawę do pociągnięcia dziennikarza do odpowiedzialności pracowniczej, zawodowej, cywilnej, a nawet karnej

15 DZIENNIKARZ JEST ZOBOWIĄZANY CHRONIĆ DOBRA OSOBISTE, A PONADTO INTERESY DZIAŁĄJĄCY CH W DOBREJ WIERZE INFORMATORÓW I INNYCH OSÓB, KTÓRE OKAZUJĄ MU ZAUFANIE DOBRA OSOBISTE - dobra prawne związane z osobowością lub twórczością człowieka a) naturalne np..zdrowie, cześć b) nabyte w wyniku twórczej działalności dobra osobiste naruszane przez dziennikarzy: najczęściej: najrzadziej: 1. cześć, godność, honor życie i zdrowie 2. prawo do wizerunku i głosu 3. tajemnica prywatna lub służbowa 4. prawo do obrony 5. prawo do nazwiska istotna: ochrona czci (dobrego imienia) przed rozpowszechnieniem wiadomości, które mogą grozić poniżeniem, utratą zaufania przez zniesławienie (pomówienie), obrazą przez zniewagę (irracjonalne), pomniejszeniem sławy przez ośmieszenie swoboda działania czyli wolność osobista, podejmowania decyzji, sumienia i wyznania, prawa do obrony, domniemania niewinności i słuszności w pc) sfera intymna nietykalność osobista, majątkowa, mieszkalne, tajemnicy prywatnej, swobodnego organizowania życia prywatnego,ochraniania pamiątek

16 PRAWA AUTORSKIE 1. Prawo do autorstwa utworu 2. Anonimat 3. Prawo do oznaczenia utworu nazwiskiem albo pseudonimem 4. integralność dzieła 5. Żądanie rzetelnego wykorzystania utworu 6. Prawo do decydowania o pierwszej publikacji Prawa a. posiadają aspekt majątkowy, tzn. twórcy przysługuje prawo do żądania wynagrodzenie za korzystanie na wszystkich polach eksploracji Jak korzystać z utworu? - zapłacić lub uzyskać zgodę ( pisemne zawarcie umowy z twórcą) * bez zgody twórcy można dokonywać korekty stylu i ortografii oraz układu graficznego * nie można skracać, uzupełniać, opracowywać graficznie (np..przez wstawienie zdjęć) ponadto dziennikarz: ma OBOWIĄZEK DBANIA O POPRAWNĄ POLSZCZYZNĘ I UNIKANIA STOSOWANIA WULGARYZMÓW ma ZAKAZ POROWADZENIA UKRYTEJ DZIAŁALNOŚCI REKLAMOWEJ

17 OCHRONA INTERESÓW WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI - nie wolno wypowiadać w prasie opinii co do roztrzygnięcia w postępowaniu sądowym przed wydaniem orzeczenia - nie wolno publikować w prasie danych osobowych i wizerunku osób, przeciw którym toczy się postępowanie przygotowawcze lub sądowe, jak również świadków, poszkodowanych i pokrzywdzonych, chyba, że osoby te wyrażą zgodę - ze względu na ważny interes społ. Właściwy prokurator lub sąd może zezwolić na ujawnienie danych osobowych i wizerunków osób, przeciw którym prowadzone jest postępowanie

18 ZAGADNIENIA AUTORYZACJI - publikowanie informacji utrwalonych za pomocą zapisów fonicznych i wizualnych wymaga zgody od udzielających informacji - dziennikarz nie może odmówić osobie udzielającej informacji autoryzacji dosłownie cytowanej wypowiedzi, jeśli nie była wcześniej publikowana - informator z ważnych przyczyn społ. Lub osobistych może zastrzec termin i zakres jej opublikowania - udzielenia informacji nie można uzależniać od sposobu jej skomentowania - nie można opublikować informacji, jeżeli informator się na to nie zgadza ze względu na tajemnicę zawodową lub służbową - nie wolno bez zgody osoby zainteresowanej publikować informacji oraz danych dotyczących prywatnej sfery życia, chyba, że wiąże się to bezpośrednio z działalnością publiczną danej osoby JAK MA WYGLĄDAĆ AUTORYZACJA: - dziennikarz przed przeprowadzeniem wywiadu ma obowiązek poinformować rozmówcę o prawie do autoryzacji - cytaty należy zawsze opatrywać uwagą, że cytujemy; zaznaczamy tekst kursywą, cudzysłowem, wprowadzeniem cytatu dwukropkiem, wyrażeniem osoba X powiedziała - aby uniknąć konieczności a., można zastosować omówienie wypowiedzi typu osoba Y powiedziała, że - tekst do druku z podpisem osoby, która dokonuje autoryzacji, opatrzony na każdej stronie adnotacją autoryzowano należy zachować - osoba którą cytujemy ma prawo zrzec się autoryzacji – osobiście, najlepiej na piśmie, ale i telefonicznie ( fax i xero) - jeśli dajemy do autoryzacji tekst wywiadu, nasz rozmówca ma prawo ingerencji wyłącznie w swoje odpowiedzi, nigdy zaś w pytania, które mu zadaliśmy ( miał prawo zapoznać się z nimi przed wywiadem) - autoryzacja chroni przed pokusą manipulowania, tj. przekręcania tekstu, dopisywaniu, montowaniu itp.. -

19 OBOWIĄZEK ZACHOWANIA TAJEMNICY ZASTRZEŻONEJ LUB POWIERZONEJ - autorowi materiału prasowego przysługuje prawo zachowania w tajemnicy swego nazwiska - dziennikarz nie może ujawnić danych osobowych umożliwiających identyfikacje autora materiału prasowego, listu do redakcji itp., jeżeli osoby te zastrzegły sobie nieujawnianie powyższych danych - wszelkich informacji, których ujawnienie naruszałoby chronione prawem interesy osób trzecich - dotyczy to także osób zatrudnionych w redakcjach i innych jednostkach organizacyjnych - dziennikarz jest zwolniony z zachowana tajemnicy przez sąd (podejrzenie przestępstwa) lub kiedy uzyska zgodę na ujawnienie tajemnicy przez osobę, która ten materiał dostarczyła - red. naczelny powinien być w niezbędnych granicach poinformowany o tajemnicy zawod. dziennikarza

20 NAJCZĘŚCIEJ POPEŁNIANE PRZESTĘPSTWA PRASOWE dokonanie przestępstwa prasowego następuje z chwilą, gdy po zakończeniu cyklu prac nad materiałem prasowym uzyskuje on postać ostateczną, z którą przed oficjalną publikacją a więc początkiem rozposzechniania może się zapoznać bliżej nieokreślona liczba osób 1. Pomówienie ( zniesławienie) 2. Oszczerstwo ( kwalifikowana forma pomówienia – zarzut do odparcia; naraża na poniżenie i utratę zaufania publicznego) 3. Zniewaga (obraza – nieracjonalne, narusza godność osobistą) 4. Naruszenie tajemnicy korespondencji 5. Naruszenie tajemnicy śledztwa 6. Fałszywe oskarżenie 7. Naruszenie tajemnicy państwowej i służbowej 8. Naruszenie nakazu sądowego a także: bezprawne wydawanie pisma, naruszenie przepisów o sprostowaniach i odpowiedziach, nieumyślne spowodowanie dopuszczenia do publikacji tekstu noszącego znamiona przestępstwa oraz: plagiat, fałszowanie utworu, naruszenie prawa do nazwiska, naruszenie prawa do integralności utworu, piractwo

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37


Pobierz ppt "PRAWO PRASOWE. KONSTYTUCYJNE GWARANCJE WOLNOŚCI PRASY Jednym z podstawowych, niezbywalnych praw człowieka jest wolność myśli, wypowiedzi, prezentacji."

Podobne prezentacje


Reklamy Google