Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl Wszelkie treści i zasoby edukacyjne publikowane na łamach Portalu www.szkolnictwo.pl.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl Wszelkie treści i zasoby edukacyjne publikowane na łamach Portalu www.szkolnictwo.pl."— Zapis prezentacji:

1 Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu Wszelkie treści i zasoby edukacyjne publikowane na łamach Portalu mogą być wykorzystywane przez jego Użytkowników wyłącznie w zakresie własnego użytku osobistego oraz do użytku w szkołach podczas zajęć dydaktycznych. Kopiowanie, wprowadzanie zmian, przesyłanie, publiczne odtwarzanie i wszelkie wykorzystywanie tych treści do celów komercyjnych jest niedozwolone. Plik można dowolnie modernizować na potrzeby własne oraz do wykorzystania w szkołach podczas zajęć dydaktycznych.

2

3 Spis treści: 1.Budowa układu pokarmowego człowieka. 2.Jama ustna. 3.Budowa zęba. 4.Ślinianki. 5.Gardło i przełyk. 6.Żołądek. 7.Jelito cienkie. 8.Jelito grube. 9.Trzustka. 10.Wątroba. 11.Trawienie pokarmu. 12.Bibliografia i netografia.

4 1. Budowa układu pokarmowego człowieka. i l b c g h j a f e d a.jama ustna b.ślinianka c.gardło d.przełyk e.wątroba f.woreczek żółciowy g.żołądek h.trzustka i.jelito cienkie j.jelito grube k.wyrostek robaczkowy l.odbytnica k

5 UKŁAD POKARMOWY PRZEWÓD POKARMOWY GRUCZOŁY Przewód pokarmowy tworzą narządy przez które przechodzi pokarm. Są to w kolejności: jama ustna, gardło, przełyk, żołądek, jelito cienkie i jelito grube. Gruczołami wspomagającymi proces trawienia są: ślinianki, wątroba i trzustka. Głównym zadaniem układu pokarmowego jest przetworzenie pokarmu na składniki odżywcze, które może wykorzystać organizm do celów budulcowych, energetycznych lub regulujących jego pracę.

6 2. Jama ustna. b a c d e f g a.wargi b.szczęka c.podniebienie d.języczek podniebienny e.policzki f.migdałki g.zęby h.język h Początkowym odcinkiem przewodu pokarmowego jest jama ustna. Od przodu ograniczają ją wargi i zęby. Z tyłu przechodzi w gardziel, a następnie gardło. Po obu stronach gardzieli leżą migdałki.

7 Od góry jamę ustna ogranicza podniebienie. W części przedniej jest to podniebienie twarde, a w tylnej miękkie. Od środkowej części podniebienia miękkiego odchodzi języczek podniebienny. Język zbudowany jest z mięśni poprzecznie prążkowanych. Służy on do mieszania pokarmu i przesuwania go w stronę gardła. Do odcinania i rozdrabniania kęsów pokarmu służą zęby. U człowieka występują dwa pokolenia zębów – mleczne i stałe. Zawiązki zębów znajdują się już u noworodka. Zębów mlecznych jest po 10 w szczęce dolnej i górnej: 4 siekacze, 2 kły, 4 trzonowe. Zaczynają się one pojawiać około 6 – 7 miesiąca życia. Rozmieszczenie zębów stałych przedstawia schemat. s – siekacze k – kły p – przedtrzonowe t – trzonowe

8 Pierwsze zęby stałe pojawiają się około 7 roku życia. Ostanie – zęby mądrości w wieku 18 – 25 lat. Zróżnicowanie zębów na 4 rodzaje wiąże się z ich udziałem w rozdrabnianiu pokarmów. Siekacze służą do odcinania kęsów pokarmów, kły do przytrzymywania odgryzanego jedzenia, przedtrzonowe i trzonowe do rozcierania i żucia pożywienia. Schematyczny zapis liczby zębów przedstawia tzw. wzór zębowy szczęka górna żuchwa t p k s s k p t

9 3. Budowa zęba. Zęby są zbudowane z tkanki kostnej zwanej zębiną. Część zębiny wystająca z dziąsła pokryta jest szkliwem. Jest to najtwardsza tkanka naszego organizmu. Wewnątrz korzenia zęba znajduje się kanał wypełniony miazgą. Znajdują się tam nerwy i naczynia krwionośne.

10 4. Ślinianki. Ślinianki są to duże gruczoły rozmieszczone symetrycznie po 3 po obu stronach jamy ustnej. Wyróżniamy ślinianki: przyuszne podżuchwowe podjęzykowe. W błonie śluzowej jamy ustnej występuje również wiele małych gruczołów ślinowych. Wydzieliną tych gruczołów jest ślina. Składa się ona głównie z wody (99%), śluzu, leukocytów i bakterii. Służy ona do: zwilżania i zlepiania cząstek pokarmu, co ułatwia ich przełykanie, początkowego trawienia skrobi, niszczenia bakterii. Przeciętnie wydziela się 1 – 1,5 l śliny w ciągu doby.

11 5. Gardło i przełyk. Gardło jest wspólną częścią układu pokarmowego i oddechowego. Bierze udział w połykaniu kęsów pokarmu. Przełyk jest to rurka długości około cm. Łączy ona gardło z żołądkiem. Skurcze mięśni przełyku umożliwiają przesuwanie pokarmu w stronę żołądka.

12 6. Żołądek. Żołądek stanowi zbiornik pokarmu. Pokarm dostaje się tu z przełyku przez wpust (a), a wychodzi przez odźwiernik (b) do dwunastnicy (c). Żołądek zbudowany jest z kilku warstw mięśni a cb gładkich. W środku wyściela go błona śluzowa wydzielająca sok żołądkowy. Żołądek produkuje około 1,5 -,5 l soku na dobę. Widok lub zapach pokarmu może stymulować wydzielanie soku żołądkowego. Pokarm przebywa w żołądku średnio 1-2 godziny; bardzo obfite posiłki nawet do 7 godzin. Dzięki ruchom mięśni zostaje on dokładnie wymieszany z sokiem żołądkowym.

13 Sok żołądkowy zawiera: a.Enzymy trawienne – pepsynę i podpuszczkę zapoczątkowujące trawienie białek. b.Kwas solny – wytwarza on kwaśne środowisko niezbędne do działania podpuszczki. Dodatkowo ma on właściwości bakteriobójcze – niszczy zarazki, które dotarły tu z pokarmem. c.Śluz – zabezpiecza on błonę żołądka przed enzymami trawiennymi. Zmniejsza tarcie pokarmu o ścianki żołądka.

14 7. Jelito cienkie. Jelito cienkie człowieka ma długość 4 – 5 m. Składa się z trzech odcinków: dwunastnicy, jelita czczego i jelita krętego. Dwunastnica ma długość około 25 cm. Uchodzą tu przewody z wątroby i trzustki. Dzięki enzymom trzustkowym i żółci odbywa się tu trawienie cukrów, białek i tłuszczów. Pokarm w postaci tzw. miazgi pokarmowej przesuwa się w jelicie dzięki ruchom robaczkowym (perystaltycznym). Głównym zadaniem jelita cienkiego jest wchłanianie strawionego pokarmu do krwi. Powierzchnia wchłaniania jest znacząco zwiększona dzięki kosmkom jelitowym (około 23 razy większa). Na 1 cm 2 jelita znajduje się około 4000 kosmków.

15 Kosmki jelitowe (schemat) są to uwypuklenia błony śluzowej jelita. Składniki pokarmowe, wchłonięte przez kosmki, żyłą wrotną trafiają do wątroby. Tam są częściowo magazynowane i przekazywane dalej do krwioobiegu. Większość tłuszczów jest wchłaniana przez naczynia limfatyczne. Niestrawione resztki pokarmu przechodzą do następnego odcinka przewodu pokarmowego – jelita grubego. a.ściana kosmka jelitowego b.tętniczka włosowata c.żyła włosowata d.włosowate naczynie limfatyczne a b c d

16 8. Jelito grube. Długość jelita grubego wynosi około 1,5 m. Na granicy jelita cienkiego i grubego znajduje się wyrostek robaczkowy. Nie pełni on żadnych funkcji w układzie pokarmowym. Uważa się, że jest to organ szczątkowy. W jelicie grubym następuje wchłanianie wody i zagęszczanie kału. Przy udziale bakterii gnilnych i fermentacyjnych następuje formowanie kału. W ostatnim odcinku jelita grubego kał pokrywa się warstewką śluzu co ułatwia jego wydalanie – defekację. W jelicie grubym rozwijają się bakterie produkujące witaminę K i niektóre witaminy grupy B. a.wyrostek robaczkowy b.okrężnica c.esica d.odbytnica e.odbyt b a c e d b

17 9. Trzustka. Trzustka jest gruczołem produkującym enzymy trawienne oraz hormony. Enzymami trzustki są: trypsyna, amylaza i lipaza. Ma wydłużony stożkowaty kształt. Leży w górnej części jamy brzusznej. Produkuje bogaty w enzymy sok trzustkowy (około 1200 ml na dobę). a.przewód trzustkowy b.trzon trzustki c.głowa trzustki d.ujście przewodu trzustkowo – żółciowego e.dwunastnica c b a d e

18 10. Wątroba. Jest to największy gruczoł w organizmie człowieka – waży około 1,5 kg. Wątroba (a) leży w górnej części jamy brzusznej pod przeponą, w większej części po stronie prawej. Rozszerzony uchyłek przewodu wątrobowego – woreczek żółciowy (b) stanowi zbiornik żółci wytwarzanej w wątrobie. Żółć jest niezbędna do procesu emulgacji tłuszczów czyli rozbijania ich na drobne kropelki. Substancje pokarmowe są doprowadzane do wątroby żyłą wrotną, a wychodzą żyłą wątrobową. Wątroba jest poprzecinana siecią naczyń krwionośnych, stąd jej ciemnoczerwone zabarwienie. a b

19 Funkcje wątroby: wytwarzanie żółci, wytwarzanie i magazynowanie większości białek osocza krwi, unieczynnianie niektórych toksyn (alkohol, niektóre leki), zamienia szkodliwy amoniak w mocznik, magazynowanie i przemiana tłuszczów, białek, węglowodanów, przemiana glukozy w glikogen i glikogenu w glukozę w miarę zapotrzebowania organizmu, magazynowanie żelaza, magazynowanie niektórych witamin (A, D, E, B 12 ), wytwarzanie i magazynowanie niektórych enzymów, ogrzewanie krwi (udział w termoregulacji), wydalanie zbędnych substancji do krwi w celu ich usunięcia.

20 11. Trawienie pokarmu. Trawienie jest to zespół procesów, którym poddawany jest pokarm w przewodzie pokarmowym, prowadzących do jego przetworzenia do postaci przyswajalnej przez ustrój. Można wyróżnić procesy trawienia mechanicznego i chemicznego. Trawienie mechaniczne polega na żuciu, rozcieraniu, połykaniu i przesuwaniu pokarmu. Trawienie chemiczne jest to biochemiczny rozkład pokarmu na proste składniki pod wpływem enzymów trawiennych. Enzymy trawienne wydzielane są przez: ślinianki (ptialina), żołądek (pepsyna, podpuszczka), trzustkę (amylaza, lipaza, trypsyna). Trawienie chemiczne zachodzi w: jamie ustnej, żołądku, dwunastnicy.

21 TRAWIENIE WĘGLOWODANÓW SKROBIAWIELOCUKRYCUKRY PROSTE PTIALINAAMYLAZA TRAWIENIE BIAŁEK BIAŁKAPOLIPEPTYDYAMINOKWASY PEPSYNATRYPSYNA PODPUSZCZKA – ścina białko mleka TŁUSZCZGLICEROL KWAS TŁUSZCZOWY TRAWIENIE TŁUSZCZÓW LIPAZA jama ustnadwunastnica żołądek

22 12. Bibliografia i netografia: Gołda W., Kłyś M., Wardas J.: Biologia dla gimnazjum część druga, Wydawnictwo Nowa Era, Gulewicz B., Wierbiłowicz E.: Biologia dla klasy I gimnazjum, Wydawnictwo ABC, Michajlik A., Ramotowski W.: Anatomia i fizjologia człowieka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Sylwanowicz W.: Mały atlas anatomiczny, PZWL, Szlachetko A., Szlachetko D., Rutkowski P.: Biologia gimnazjum II, Wydawnictwo M. Rożak, Villee C. A.:Biologia, PWRiL,


Pobierz ppt "Materiały pochodzą z Platformy Edukacyjnej Portalu www.szkolnictwo.pl Wszelkie treści i zasoby edukacyjne publikowane na łamach Portalu www.szkolnictwo.pl."

Podobne prezentacje


Reklamy Google