Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Rany. Rana jest to przerwanie ciągłości powłok, skóry lub śluzówki pod wpływem urazu.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Rany. Rana jest to przerwanie ciągłości powłok, skóry lub śluzówki pod wpływem urazu."— Zapis prezentacji:

1 Rany

2 Rana jest to przerwanie ciągłości powłok, skóry lub śluzówki pod wpływem urazu.

3 Podział ran Ze względu na czynnik sprawczy: Ze względu na czynnik sprawczy:Mechaniczne: Otarcie naskórka Otarcie naskórka Kłute Kłute Cięte Cięte Tłuczone Tłuczone Kąsane Kąsane Postrzałowe PostrzałoweTermiczne: oparzenia, odmrożenia Chemiczne Spowodowane energią elektryczną Z ubytkiem skóry Z ubytkiem skóry Amputacje urazowe Amputacje urazowe Rany rąbane Rany rąbane Miażdżone Miażdżone Szarpane Szarpane

4 Ze względu na stosunek części składowych rany: Powierzchowne Powierzchowne Głębokie Głębokie Drążące Drążące Przechodzące na wylot Przechodzące na wylot O brzegach zbliżonych O brzegach zbliżonych O brzegach oddalonych O brzegach oddalonych

5 Budowa ran rany zbudowane są z brzegów, ścian i dna rany zbudowane są z brzegów, ścian i dna brzegi rany mogą być: równe, poszarpane, wywinięte do wnętrza rany brzegi rany mogą być: równe, poszarpane, wywinięte do wnętrza rany

6

7 Otarcie naskórka rana płytka, uszkodzona jest tylko powierzchowna warstwa skóry, nie pozostawia blizn. rana płytka, uszkodzona jest tylko powierzchowna warstwa skóry, nie pozostawia blizn.

8 Rana cięta W następstwie działania ostrego, tnącego przedmiotu np. noża. W następstwie działania ostrego, tnącego przedmiotu np. noża. Obficie wypływająca krew z rany sama usuwa zanieczyszczenia Obficie wypływająca krew z rany sama usuwa zanieczyszczenia

9 Rana cięta

10 Rana kłuta Powstaje w wyniku zranienia ostrym długim przedmiotem (gwóźdź, sztylet). Powstaje w wyniku zranienia ostrym długim przedmiotem (gwóźdź, sztylet). Rana taka nie zieje i brzegi jej szybko się zarastają, jednak wnętrze rany może być zakażone i zawierać ciała obce. Rana taka nie zieje i brzegi jej szybko się zarastają, jednak wnętrze rany może być zakażone i zawierać ciała obce. Krwawienie zewnętrzne jest zwykle niewielkie. Krwawienie zewnętrzne jest zwykle niewielkie. Głębokie rany mogą spowodować rozległe uszkodzenia wewnętrzne z wystąpieniem krwotoku wewnętrznego. Głębokie rany mogą spowodować rozległe uszkodzenia wewnętrzne z wystąpieniem krwotoku wewnętrznego. Szczególnie niebezpieczne są rany kłute klatki piersiowej oraz brzucha ze względu na możliwość uszkodzenia płuc, serca, jelit oraz dużych naczyń krwionośnych. Szczególnie niebezpieczne są rany kłute klatki piersiowej oraz brzucha ze względu na możliwość uszkodzenia płuc, serca, jelit oraz dużych naczyń krwionośnych.

11 Rana tłuczona Powstaje w wyniku pęknięcia skóry i głębiej leżących tkanek pod działaniem tępego przedmiotu (kamień, młotek). Powstaje w wyniku pęknięcia skóry i głębiej leżących tkanek pod działaniem tępego przedmiotu (kamień, młotek). Brzegi rany są zgniecione, nierówne i obrzękłe. W jej otoczeniu stwierdza się krwawe podbiegnięcia. Brzegi rany są zgniecione, nierówne i obrzękłe. W jej otoczeniu stwierdza się krwawe podbiegnięcia. Naczynia krwionośne są przerwane i zgniecione w promieniu kilku centymetrów > krwawienie z rany tłuczonej jest znacznie mniejsze niż z ran ciętych. Naczynia krwionośne są przerwane i zgniecione w promieniu kilku centymetrów > krwawienie z rany tłuczonej jest znacznie mniejsze niż z ran ciętych. Uszkodzenie naczyń oraz zanieczyszczenie rany sprzyjają powstawaniu zakażeń. Uszkodzenie naczyń oraz zanieczyszczenie rany sprzyjają powstawaniu zakażeń.

12 Rana szarpana Powstaje przy gwałtownym wyszarpnięciu wbitego zakrzywionego przedmiotu np. haka. Powstaje przy gwałtownym wyszarpnięciu wbitego zakrzywionego przedmiotu np. haka. Brzegi rany są nierówne, poszarpane, w dnie rany widoczna jest poszarpana tkanka mięśniowa i tłuszczowa, często występuje ubytek skóry i głębszych tkanek. Brzegi rany są nierówne, poszarpane, w dnie rany widoczna jest poszarpana tkanka mięśniowa i tłuszczowa, często występuje ubytek skóry i głębszych tkanek.

13 Rana kąsana Rana zadana zębami ludzi lub zwierząt. Rana zadana zębami ludzi lub zwierząt. Mają charakter ran tłuczonych lub szarpanych. Mają charakter ran tłuczonych lub szarpanych. Zwierzę miażdży tkanki na znacznie większym obszarze niż dziurawi skórę – mały otwór przebity kłem jest otoczony szeroką warstwą zgniecenia. Zwierzę miażdży tkanki na znacznie większym obszarze niż dziurawi skórę – mały otwór przebity kłem jest otoczony szeroką warstwą zgniecenia. Wiąże się z tym duże niebezpieczeństwo zakażenia ze względu na bogatą florę bakteryjną jamy ustnej. Wiąże się z tym duże niebezpieczeństwo zakażenia ze względu na bogatą florę bakteryjną jamy ustnej. Szczególnie niebezpieczne są wirusy wścieklizny, które wraz ze śliną zwierząt mogą wniknąć przez najdrobniejsze otarcie naskórka, nawet wtedy, gdy ukąszenie nastąpiło przez ubranie. Szczególnie niebezpieczne są wirusy wścieklizny, które wraz ze śliną zwierząt mogą wniknąć przez najdrobniejsze otarcie naskórka, nawet wtedy, gdy ukąszenie nastąpiło przez ubranie.

14 Rana postrzałowa Spowodowana przez pociski z broni palnej albo przez odłamki wybuchającego pocisku. Spowodowana przez pociski z broni palnej albo przez odłamki wybuchającego pocisku. Pocisk lub odłamek może pozostać w tkankach (rana ślepa) lub przebić je na wylot (rana przestrzałowa): rana wlotowa pocisku jest mała i gładka, podczas gdy rana wylotowa jest większa, o postrzępionych brzegach. Pocisk lub odłamek może pozostać w tkankach (rana ślepa) lub przebić je na wylot (rana przestrzałowa): rana wlotowa pocisku jest mała i gładka, podczas gdy rana wylotowa jest większa, o postrzępionych brzegach.

15 Rana postrzałowa

16

17 Rana postrzałowa-RTG klatki piersiowej

18 Fazy gojenia się rany 1) Faza zapalna (24-48h) 1) Faza zapalna (24-48h) 2) Faza proliferacyjna (4-42dni) 2) Faza proliferacyjna (4-42dni) Wytwarzanie tkanki łącznej Wytwarzanie tkanki łącznej Obkurczanie rany Obkurczanie rany 3) Faza remodelingu (6 tyg -9 mies) 3) Faza remodelingu (6 tyg -9 mies) Tworzenie krzyżowych połączeń kolagenu Tworzenie krzyżowych połączeń kolagenu

19 GOJENIE PRZEZ RYCHŁOZROST Per primam intentionem – najlepszy wariant gojenia. Per primam intentionem – najlepszy wariant gojenia. Zbliżenie brzegów skóry wkrótce po powstaniu rany. Zbliżenie brzegów skóry wkrótce po powstaniu rany. Niskie ryzyko zakażenia. Niskie ryzyko zakażenia.

20 GOJENIE PRZEZ ZIARNINOWANIE Per secundam intentionem – gojenie rany na otwarto, przez obkurczanie i nabłonkowanie. Per secundam intentionem – gojenie rany na otwarto, przez obkurczanie i nabłonkowanie. Stosowane w ranach narażonych na zakażenie i zakażonych. Stosowane w ranach narażonych na zakażenie i zakażonych. Utkanie z wolna wypełniające ranę, ma nierówną ziarnistą powierzchnię, od której pochodzi nazwa ziarnina (granulatio). Utkanie z wolna wypełniające ranę, ma nierówną ziarnistą powierzchnię, od której pochodzi nazwa ziarnina (granulatio). Ziarnina przekształca się w bliznę (cicatrix). W ostatniej fazie na ziarninę napełza nabłonek, a miofibroblasty obkurczają ranę Ziarnina przekształca się w bliznę (cicatrix). W ostatniej fazie na ziarninę napełza nabłonek, a miofibroblasty obkurczają ranę

21 Czynniki wpływające na gojenie się ran Miejscowe 1. Umiejscowienie rany 2. Ukrwienie 3. Napinanie tkanek 4. Technika zamknięcia rany (napięcie, szwy, hemostaza) 5. Czystość rany 6. Czynnik raniący ( rany cięte goją się lepiej niż rany miażdżone i tłuczone) 7. Silne środki antyseptyczne, (spirytus,preparaty jodowe, chlorowe) niszczą napełzający naskórek i ziarninę Ogólne 1. Stan odżywienia 2. Wiek 3. Cukrzyca 4. Niewydolność nerek, wątroby 5. Sterydoterapia 6. Radio i chemioterapia 7. Niedokrwistość

22 Powikłania w gojeniu się ran Krwiak w ranie Krwiak w ranie Zakażenie Zakażenie Martwica brzegów rany Martwica brzegów rany Rozejście się rany, wytrzewienie Rozejście się rany, wytrzewienie Powstanie przetok Powstanie przetok Przepuklina Przepuklina

23 Objawy zakażenia: Ból Ból Podwyższenie temperatury Podwyższenie temperatury Obrzęk okolicy rany Obrzęk okolicy rany Zaczerwienienie skóry Zaczerwienienie skóry Ew.: trzeszczenia + wydzielina Ew.: trzeszczenia + wydzielina

24 Kolejne etapy zakażenia: Obrzęk + zaczerwienie Obrzęk + zaczerwienie Treść surowicza Treść surowicza Treść ropna Treść ropna Martwica tkanek Martwica tkanek Powikłania Powikłania

25 Trudno gojące się rany

26 Owrzodzenie kończyny dolnej w zastoju żylnym (venous stasis ulcer) Lokalizacja: zwykle okolica kostki przyśrodkowej. Lokalizacja: zwykle okolica kostki przyśrodkowej. Stan miejscowy: obrzęk, Stan miejscowy: obrzęk, złogi hemosyderyny w skórze=> przebarwienia, niebolesne. złogi hemosyderyny w skórze=> przebarwienia, niebolesne. Leczenie: Leczenie: Kontrola choroby żylnej. Kontrola choroby żylnej. Utrzymanie czystości rany i zmiana opatrunków. Utrzymanie czystości rany i zmiana opatrunków. Podkolanówki, elewacja kończyny w spoczynku. Podkolanówki, elewacja kończyny w spoczynku. Chirurgiczne: wycięcie owrzodzenia, ligacja perforatorów, przeszczep skóry. Chirurgiczne: wycięcie owrzodzenia, ligacja perforatorów, przeszczep skóry.

27 Owrzodzenie kończyny dolnej w niedokrwieniu Lokalizacja: dystalnie, paluch, grzbiet stopy. Lokalizacja: dystalnie, paluch, grzbiet stopy. Stan miejscowy: bez obrzęku, bez przebarwień, bolesne. Stan miejscowy: bez obrzęku, bez przebarwień, bolesne. Leczenie: Leczenie: Próba rewaskularyzacji lub by-pass naczyniowy. Próba rewaskularyzacji lub by-pass naczyniowy. Kontrola chorób towarzyszących. Kontrola chorób towarzyszących. Przeszczep skóry / amputacja przy braku poprawy. Przeszczep skóry / amputacja przy braku poprawy.

28 Owrzodzenie kończyny dolnej w cukrzycy (stopa cukrzycowa) Lokalizacja: miejsca podporowe na stopie. Lokalizacja: miejsca podporowe na stopie. Stan miejscowy: bez obrzęku, bez przebarwienia bez bólu (choroba wtórna do neuropatii). Stan miejscowy: bez obrzęku, bez przebarwienia bez bólu (choroba wtórna do neuropatii). Leczenie: Leczenie: Kontrola choroby podstawowej. Kontrola choroby podstawowej. Oszczędzające wycięcie martwicy. Amputacje Oszczędzające wycięcie martwicy. Amputacje Antybiotykoterapia. Antybiotykoterapia. Przeszczep skóry. Przeszczep skóry. Poradnia Stopy Cukrzycowej (edukacja, obuwie). Poradnia Stopy Cukrzycowej (edukacja, obuwie).

29 ODLEŻYNY ODLEŻYNY

30 CO TO JEST ODLEŻYNA? CO TO JEST ODLEŻYNA? Odleżyna to miejscowa martwica tkanek przylegających do wypukłych części układu kostnego. Odleżyna to miejscowa martwica tkanek przylegających do wypukłych części układu kostnego. Powstaje w wyniku miejscowego niedokrwienia, spowodowanego zbyt długim uciskiem na naczynia tętnicze i żylne. Powstaje w wyniku miejscowego niedokrwienia, spowodowanego zbyt długim uciskiem na naczynia tętnicze i żylne.

31 DLACZEGO I JAK POWSTAJE ODLEŻYNA? Ryzyko powstawania odleżyn dotyczy głównie osób przebywających zbyt długo w pozycji leżącej lub siedzącej. Ryzyko powstawania odleżyn dotyczy głównie osób przebywających zbyt długo w pozycji leżącej lub siedzącej. Ciało osoby leżącej lub siedzącej wywiera ucisk na podłoże (materac, poduszkę). Ucisk zatrzymuje przepływ krwi w skórze. W związku z zaburzoną przemianą materii, dochodzi do zatrzymania toksyn. Niedotlenione, a na dodatek przepełnione niewydalonymi toksynami komórki obumierają. Ciało osoby leżącej lub siedzącej wywiera ucisk na podłoże (materac, poduszkę). Ucisk zatrzymuje przepływ krwi w skórze. W związku z zaburzoną przemianą materii, dochodzi do zatrzymania toksyn. Niedotlenione, a na dodatek przepełnione niewydalonymi toksynami komórki obumierają. U zdrowego człowieka ucisk powoduje uczucie niewygody poprzez czuciowe zakończenia nerwowe, co prowadzi do podświadomej zmiany pozycji ciała, usuwającej ucisk. Pacjent z porażeniami nie doświadcza niewygody, zatem brak jest czynnika ostrzegawczego. U zdrowego człowieka ucisk powoduje uczucie niewygody poprzez czuciowe zakończenia nerwowe, co prowadzi do podświadomej zmiany pozycji ciała, usuwającej ucisk. Pacjent z porażeniami nie doświadcza niewygody, zatem brak jest czynnika ostrzegawczego.

32 CZYNNIKI BEZPOŚREDNIE POWSTAWANIA ODLEŻYN - Nadmierny statyczny, czyli długotrwały, nie zmieniający się ucisk na tkankę wokół wystających elementów kostnych, w okolicy których powstają odleżyny. - Nadmierny statyczny, czyli długotrwały, nie zmieniający się ucisk na tkankę wokół wystających elementów kostnych, w okolicy których powstają odleżyny. - Uderzenia, wstrząsy, gwałtowne ruchy powstające w chwilach zmiany pozycji ciała – podnoszenia, przesuwania, siadania, jazdy po nierównym terenie. - Uderzenia, wstrząsy, gwałtowne ruchy powstające w chwilach zmiany pozycji ciała – podnoszenia, przesuwania, siadania, jazdy po nierównym terenie. - Nawet niewielki ucisk wielokrotnie powtarzany, choć jest niewystarczający do spowodowania martwicy tkanki, doprowadza ostatecznie do jej uszkodzenia. - Nawet niewielki ucisk wielokrotnie powtarzany, choć jest niewystarczający do spowodowania martwicy tkanki, doprowadza ostatecznie do jej uszkodzenia. - Tarcie - przesuwanie ciała po podłożu. Tarcie wzrasta wraz z zawilgoceniem naskórka, bielizny czy pościeli. - Tarcie - przesuwanie ciała po podłożu. Tarcie wzrasta wraz z zawilgoceniem naskórka, bielizny czy pościeli.

33 CZYNNIKI POŚREDNIE POWSTAWANIA ODLEŻYN - Ogólny stan zdrowia - anemia, niedobory białka, elektrolitów zwiększają niebezpieczeństwo martwicy z niedokrwienia. - Ogólny stan zdrowia - anemia, niedobory białka, elektrolitów zwiększają niebezpieczeństwo martwicy z niedokrwienia. - Każda długotrwała choroba obniża sprawność wszystkich funkcji fizjologicznych. - Każda długotrwała choroba obniża sprawność wszystkich funkcji fizjologicznych. - Czynniki naczyniowe, np. miażdżyca, cukrzyca. - Czynniki naczyniowe, np. miażdżyca, cukrzyca. - Ograniczenie ruchomości, niedowłady. - Ograniczenie ruchomości, niedowłady. - Stan odżywienia. - Stan odżywienia. - Zawilgocenie skóry. - Zawilgocenie skóry. - Urazy i otarcia naskórka. - Urazy i otarcia naskórka. - Używki - nikotyna, alkohol. - Używki - nikotyna, alkohol.

34 CZYNNIKI POŚREDNIE POWSTAWANIA ODLEŻYN - Temperatura otoczenia - zbyt niska może spowodować odmrożenia, zbyt wysoka – oparzenia. - Temperatura otoczenia - zbyt niska może spowodować odmrożenia, zbyt wysoka – oparzenia. - Ubranie, obuwie - z włókien sztucznych, obcisłe, z twardymi szwami, z kieszeniami z tyłu, czy z ozdobnymi ćwiekami, ciasne buty. - Ubranie, obuwie - z włókien sztucznych, obcisłe, z twardymi szwami, z kieszeniami z tyłu, czy z ozdobnymi ćwiekami, ciasne buty. - Pościel - zmięta, pofałdowana, zamoczona, wykrochmalona; okruchy, inne przedmioty. - Pościel - zmięta, pofałdowana, zamoczona, wykrochmalona; okruchy, inne przedmioty. - Nieodpowiednie zaopatrzenie ortopedyczne i środki pomocnicze. - Nieodpowiednie zaopatrzenie ortopedyczne i środki pomocnicze. - Tradycyjne środki opatrunkowe: klasyczny opatrunek gazowy, tradycyjnie stosowana woda utleniona. - Tradycyjne środki opatrunkowe: klasyczny opatrunek gazowy, tradycyjnie stosowana woda utleniona. - Leki przeciwbólowe, uspokajające. - Leki przeciwbólowe, uspokajające.

35 JAK WYGLĄDA ODLEŻYNA (wg. TORRANCEA) Odleżyny można podzielić na 5 stopni. Odleżyny można podzielić na 5 stopni. STOPIEŃ I - Blednące zaczerwienienie, rumień, skóra nie jest uszkodzona. Lekki ucisk palca powoduje zblednięcie tego zaczerwienienia, co wskazuje, że mikrokrążenie nie jest jeszcze zatrzymane i uszkodzone. STOPIEŃ I - Blednące zaczerwienienie, rumień, skóra nie jest uszkodzona. Lekki ucisk palca powoduje zblednięcie tego zaczerwienienia, co wskazuje, że mikrokrążenie nie jest jeszcze zatrzymane i uszkodzone. STOPIEŃ II – Nieblednące, powiększające się zaczerwienienie, powierzchowna nadżerka, tkanka twarda w dotyku. Po zakończeniu ucisku rumień nie ustępuje, może pojawić się powierzchniowy obrzęk, otarcie, przerwanie ciągłości naskórka i pęcherze, zwykle towarzyszy temu ból. STOPIEŃ II – Nieblednące, powiększające się zaczerwienienie, powierzchowna nadżerka, tkanka twarda w dotyku. Po zakończeniu ucisku rumień nie ustępuje, może pojawić się powierzchniowy obrzęk, otarcie, przerwanie ciągłości naskórka i pęcherze, zwykle towarzyszy temu ból. STOPIEŃ III - Głębokie uszkodzenie pełnej grubości skóry do granicy z tkanką podskórną. Widoczne głębokie ubytki tkanki, rana otoczona jest rumieniem i obrzękiem, brzegi rany są dobrze odgraniczone, dno rany może być wypełnione żółtymi masami rozpadających się tkanek lub czerwoną ziarniną. Uszkodzone tkanki znajdują się poniżej zakończeń nerwowych, stąd zwykle nie są bolesne. STOPIEŃ III - Głębokie uszkodzenie pełnej grubości skóry do granicy z tkanką podskórną. Widoczne głębokie ubytki tkanki, rana otoczona jest rumieniem i obrzękiem, brzegi rany są dobrze odgraniczone, dno rany może być wypełnione żółtymi masami rozpadających się tkanek lub czerwoną ziarniną. Uszkodzone tkanki znajdują się poniżej zakończeń nerwowych, stąd zwykle nie są bolesne.

36 STOPIEŃ IV - Uszkodzenie rozpościera się w stronę tłuszczowej tkanki podskórnej, dochodzi do kości, występuje martwica* z odczynem zapalnym kości i odczynowym zapaleniem stawów, widoczna obumarła tkanka. Brzeg odleżyny jest raczej dobrze odgraniczony, lecz martwica obejmuje także otaczające ją warstwy skóry, dno może być pokryte czarną martwicą. STOPIEŃ IV - Uszkodzenie rozpościera się w stronę tłuszczowej tkanki podskórnej, dochodzi do kości, występuje martwica* z odczynem zapalnym kości i odczynowym zapaleniem stawów, widoczna obumarła tkanka. Brzeg odleżyny jest raczej dobrze odgraniczony, lecz martwica obejmuje także otaczające ją warstwy skóry, dno może być pokryte czarną martwicą. STOPIEŃ V - Zaawansowana martwica rozpościera się w stronę powięzi i mięśni - stan ogólnego zakażenia - sepsa*. W ranie są rozpadające się masy tkanek i czarna martwica. STOPIEŃ V - Zaawansowana martwica rozpościera się w stronę powięzi i mięśni - stan ogólnego zakażenia - sepsa*. W ranie są rozpadające się masy tkanek i czarna martwica.

37

38 Odleżyny

39 GDZIE NAJCZĘŚCIEJ POJAWIA SIĘ ODLEŻYNA ?

40

41 JAK LECZYMY ODLEŻYNY? należy wyeliminować możliwie największą liczbę czynników, które będą go opóźniały lub hamowały gojenie. należy wyeliminować możliwie największą liczbę czynników, które będą go opóźniały lub hamowały gojenie. W pierwszym rzędzie konieczne jest usunięcie przyczyny, która spowodowała pojawienie się odleżyny, sklasyfikowanie rany oraz usunięcie elementów hamujących proces gojenia się, takich jak martwica, infekcja. W pierwszym rzędzie konieczne jest usunięcie przyczyny, która spowodowała pojawienie się odleżyny, sklasyfikowanie rany oraz usunięcie elementów hamujących proces gojenia się, takich jak martwica, infekcja. Po usunięciu przyczyn i czynników hamujących fizjologiczny proces gojenia się odleżyn, możemy zastosować właściwe materiały opatrunkowe, które przyśpieszą gojenie się rany. Po usunięciu przyczyn i czynników hamujących fizjologiczny proces gojenia się odleżyn, możemy zastosować właściwe materiały opatrunkowe, które przyśpieszą gojenie się rany. LECZENIE ODLEŻYNY NALEŻY ZAWSZE SKONSULTOWAĆ Z LEKARZEM, który ma doświadczenie w tym zakresie. LECZENIE ODLEŻYNY NALEŻY ZAWSZE SKONSULTOWAĆ Z LEKARZEM, który ma doświadczenie w tym zakresie.

42 Sprawą priorytetową jest zapobieganie powstawaniu odleżyn- profilaktyka. Sprawą priorytetową jest zapobieganie powstawaniu odleżyn- profilaktyka.

43 Odleżyny Najskuteczniejszą i najtańszą metodą walki z odleżynami jest zapobieganie ich powstawaniu Najskuteczniejszą i najtańszą metodą walki z odleżynami jest zapobieganie ich powstawaniu Należy zapewnić zmianę pozycji ciała co najmniej co 2 godziny Należy zapewnić zmianę pozycji ciała co najmniej co 2 godziny Ubytek skóry nie jest wykładnikiem zniszczeń tkanek głębokich, które -jako, że mięśnie są najbardziej narażone na uraz i niedotlenienie – są znacznie większe Ubytek skóry nie jest wykładnikiem zniszczeń tkanek głębokich, które -jako, że mięśnie są najbardziej narażone na uraz i niedotlenienie – są znacznie większe

44 Odleżyny Etapy rozwoju odleżyny Etapy rozwoju odleżyny Przekrwienie – powstaje po ok. 30 min ucisku: objawia się zaczerwienieniem skóry: ustępuje po godzinie po przerwaniu ucisku Przekrwienie – powstaje po ok. 30 min ucisku: objawia się zaczerwienieniem skóry: ustępuje po godzinie po przerwaniu ucisku Niedokrwienie – powstaje po ok. 2-6h trwania ucisku: jest odwracalne; reaktywne przekrwienie trwa do 36h. Niedokrwienie – powstaje po ok. 2-6h trwania ucisku: jest odwracalne; reaktywne przekrwienie trwa do 36h. Martwica – powstaje po ponad 6h ucisku; zasinienie skóry i jej stwardnienie; nie ustępuje po przerwaniu ucisku Martwica – powstaje po ponad 6h ucisku; zasinienie skóry i jej stwardnienie; nie ustępuje po przerwaniu ucisku Owrzodzenie – jest następstwem martwicy; jego powstaniu sprzyjają urazy mechaniczne i zakażenie. Owrzodzenie – jest następstwem martwicy; jego powstaniu sprzyjają urazy mechaniczne i zakażenie.

45 Odleżyny Leczenie I i II stopień postępowanie zachowawcze umożliwia wyleczenie I i II stopień postępowanie zachowawcze umożliwia wyleczenie Usuwanie tkanek martwiczych, walka z zakażeniem, odciążenie okolicy z odleżyną Usuwanie tkanek martwiczych, walka z zakażeniem, odciążenie okolicy z odleżyną III i IV st leczenie chirurgiczne szerokie wycięcie owrzodzenia w granicach dobrze ukrwionych tkanek. szerokie wycięcie owrzodzenia w granicach dobrze ukrwionych tkanek. resekcja wyniosłości kostnej w dnie odleżyny resekcja wyniosłości kostnej w dnie odleżyny wypełnienie całego ubytku płatem skórno-mięśniowym lub mieśniowym wypełnienie całego ubytku płatem skórno-mięśniowym lub mieśniowym

46 OPARZENIA

47 OPARZENIA jest to uszkodzenie skóry oraz tkanek pod nią leżących na skutek działania wysokiej temperatury, substancji chemicznych, lub prądu elektrycznego. W zależności od czynnika uszkadzającego oparzenia dzieli się na 1. termiczne, 2. chemiczne, 3. elektryczne

48 OPARZENIA TERMICZNE - przyczyną jest działanie wysokiej temperatury. - źródłem oparzenia termicznego są najczęściej: *gorące płyny - mleko, zupa; *para wodna - czajniki, garnki; *para wodna - czajniki, garnki; *bezpośredni kontakt z rozgrzanym przedmiotem - żelazko, grzejnik *bezpośredni kontakt z rozgrzanym przedmiotem - żelazko, grzejnik

49 - są znacznie rozleglejsze niż w w przypadku oparzeń termicznych - powodują rozległą destrukcję tkanek nie tylko w miejscu wejścia i wyjścia strumienia prądu. - Energia elektryczna zmienia się w cieplna podczas przechodzenia przez ciało ofiary zazwyczaj wzdłuż naczyń krwionośnych i nerwów jako szlaków o najmniejszej oporności. - Największemu zniszczeniu ulegają mięśnie leżące najbliżej kości. Kości bowiem mają wysoką oporność i generują najwięcej energii cieplnej. Przepływ prądu powoduje nie tylko głębokie uszkodzenia tkanek lecz również objawy ogólne: utratę przytomności zatrzymanie akcji oddechowej w wyniku porażenia orodka oddechowego zatrzymanie akcji serca w mechanizmie migotania komór OPARZENIAELEKTRYCZNE

50 OPARZENIA ELEKTRYCZNE dzielimy na: oparzenia prądem o niskim napięciu (< 1000 V) oparzenia prądem o wysokim napięciu (> 1000 V) Wyróżnia się trzy rodzaje oparzeń elektrycznych: oparzenia elektryczne kontaktowe oparzenia elektrotermicznym łukiem elektrycznym oparzenia płomieniem powstałe przez zapalenie odzieży OPARZENIAELEKTRYCZNE

51 Cechy oparzenia elektrycznego: na powłokach ostre odgraniczenie oparzenia od skóry zdrowej znacznie głębsze i rozleglejsze uszkodzenie tkanek miękkich na drodze przejścia prądu elektrycznego postępującą martwica - zjawisko związane z uszkodzeniem naczyń krwionośnych,w których powstają skrzepliny oraz martwica błony środkowej. Zmiany te prowadzą do zaburzeń w ukrwieniu. Stosunkowo często zachodzi konieczność amputacji kończyny. Wczesna amputacja może mieć wpływ na uratowanie życia chorych. W ciężkich oparzeniach elektrycznych konieczna jest: akcja reanimacyjna w celu przywrócenia oddychania i czynności serca zapobieganie niewydolności nerek (uwalnianie mioglobiny z uszkodzonych mięśni) zapobieganie kwasicy (podawanie rozt. Ringera, Mannitolu, Dwuwęglanu Sodu) niekiedy laparotomia (ostry brzuch) drenaż z powodu odmy opłucnowej mogą towarzyszyć złamania kości, uraz głowy OPARZENIAELEKTRYCZNE

52

53 - przykłady

54 Rana oparzeniowa: możliwe wczesne wycięcie tkanek martwiczych zamknięcie ubytków płatami wyspowymi na szypułach naczyniowych lub wolnymi płatami tkankowymi z zespoleniami mikronaczyniowymi W następnych etapach: rekonstrukcja nerwów rekonstrukcja ścięgien amputacje w zależności od wskazań (wykonać angiografię) wczesna rehabilitacja leczenie powikłań neurologicznych w wyniku uszkodzenia mózgu, rdzenia kręgowego, nerwów obwodowych LECZENIE MIEJSCOWE OPARZEŃELEKTRYCZNYCH

55 Są wynikiem działania na skórę, błony śluzowe takich substancji jak: stężone kwasy stężone zasady sole niektórych metali ciężkich Oparzenia chemiczne są z reguły bardzo głębokie, a głębokość uszkodzenia zależy od: rodzaju substancji, jej stężenia, temperatury i czasu działania. Manifestują się klinicznie w postaci rumienia, pęcherzy i martwicy. Niektóre substancje chemiczne poprzez wchłanianie mogą wywołać ciężkie objawy zatrucia ogólnego (np. fenole, sole rtęci). Do żrącego działania niektórych kwasów (kwas siarkowy) dołącza się dodatkowo czynnik cieplny- w wyniku reakcji egzotermicznej. OPARZENIA CHEMICZNE

56 OPARZENIA KWASAMI: Kwasy działając na tkanki powodują koagulację białka (martwica skrzepowa), dodatkowe działanie uszkadzające wywiera reakcja egzotermiczna. Na skórze powstają suche strupy o różnym zabarwieniu. Po wyleczeniu często powstają blizny przerostowe lub keloidy LECZENIE: pierwsza pomoc - niezwłoczne spłukiwanie rany pod strumieniem wody (30 min) dalsze leczenie podobne jak w oparzeniach termicznych (necrectomia + pokrywanie ran uszypułowanymi lub wolnymi przeszczepami tkankowymi) kwas fluorowodorowy(przemysł szklarski) wywiera oprócz głębokiej martwicy silne działanie systemowe (zaburzenia wodnoelektrolitowe-niedobór wapnia i magnezy, hiperkaliemia) - często zgon w wyniku zaburzeń rytmu serca. W leczeniu wczesne podawanie wapnia (maści,iniekcje podskórne i dożylne, jonoforezy wapniowe). OPARZENIA CHEMICZNE

57 OPARZENIA ZASADAMI: W wyniku działania ługów powstaje martwica rozpływna. Powstający na powierzchni rany strup jest miękki, wilgotny i przenika głęboko. Działanie niszczące polega na rozpuszczaniu tkanek. Oparzenie zasadami jest cięższe i głębsze niż oparzenie kwasami. LECZENIE: pierwsza pomoc - podobnie jak przy oparzeniu kwasem polega na obfitym spłukiwaniu rany pod strumieniem wody (30 min) w razie oparzenia wapnem niegaszonym nie stosować wody, ponieważ w reakcji z wodą wywołuje silną reakcję egzotermiczną pogłębiającą uszkodzenia, ranę przemyć oliwą lub parafiną dalsze leczenie podobne jak w oparzeniach termicznych (necrectomia + pokrywanie ran uszypułowanymi lub wolnymi przeszczepami tkankowymi) OPARZENIA CHEMICZNE

58 Oparzenia dróg oddechowych Objawy: Objawy: - spalone włosy przedsionka nosa, brwi, rzęsy, oparzenia twarzy, szyi, karku - plwocina z domieszka sadzy, zwęglenia w gardle, oparzenie śluzówek Chory najczęściej przebywał w zamkniętym pomieszczeniu w trakcie pożaru i jest nieprzytomny.

59 GŁĘBOKOŚĆ OPARZENIA

60 Oparzenie I stopnia : Obejmuje tylko naskórek. Uszkodzenia tkankowe są niewielkie. Objawia się jako zaczerwienienie i niewielki obrzęk skóry. Zaczerwienienie blednie przy ucisku. Głównym objawem jest ból ustępujący po 2-3 dniach. Gojenie rany trwa z reguły 5-10 dni, zwykle nie pozostawia blizny. Przyczyny: naświetlenie słoneczne, krótki kontakt z gorącą wodą. Oparzenia II stopnia powierzchowne: Obejmuje całą grubość naskórka i część skóry właściwej. Widoczne zaczerwienienie i pęcherze oparzonej powierzchni. Jeśli nie ma objawów zakażenia rany zmiany goją się w ciągu dni, pozostawiając niewielkie blizny. Oparzenia II stopnia głębokie : Obejmuje naskórek i skórę właściwą bez przydatków skóry (gruczołów potowych i mieszków włosowych). Może przypominać wyglądem oparzenie III stopnia. Skóra ma zwykle barwę czerwoną lub różową, nie blednie przy ucisku. Gojenie w ciągu dni. Często pozostają rozległe i twarde blizny. Jeżeli rozwinie się zakażenie powoduje ono pogłębienie się ran do III stopnia oparzenia.

61 GŁĘBOKOŚĆ OPARZENIA Oparzenie III stopnia : Dochodzi do zniszczenia całej grubości skóry wraz z receptorami bólowymi (rana niebolesna). Charakteryzuje się twardą skórzastą powierzchnią o zabarwieniu brunatnym, brązowym, czarnym, białym a czasami nawet czerwonym. Przy ucisku powierzchnia skóry nie blednie i naczynia nie wypełniają się krwią, ponieważ są zniszczone lub zaczopowane skrzeplinami. Oparzona tkanka jest martwa. Oparzenie IV - wyróżniane przez niektórych autorów, odpowiada zwęgleniu tkanek w oparzeniu III.

62 Objawy oparzenia ( w zależności od głębokości rany) : rumień (zaczerwienienie skóry), rumień (zaczerwienienie skóry), ból, ból, obrzęk, obrzęk, pęcherze, pęcherze, duszność, kaszel, trudności w oddychaniu (przy oparzeniach dróg oddechowych), duszność, kaszel, trudności w oddychaniu (przy oparzeniach dróg oddechowych), utrata przytomności. utrata przytomności.

63 Oparzenie Iº U Uszkodzony naskórek (zaczerwienienie)

64 Oparzenie IIº Uszkodzenie wierzchniej warstwy skóry i ścianki naczyń krwionośnych (pęcherze z płynem surowiczym, ból, pieczenie).

65

66 Oparzenie IIIº Martwica skóry w całej jej grubości (obumarłe tkanki są częściowo śnieżnobiałe, bywają czasem też brunatnoczarne, w polu oparzenia brak reakcji bólowej)

67 Oparzenia III o

68

69 Oparzenie IVº Zwęglenie fragmentu ciała

70 Sposoby określania rozległości oparzeń – reguła dziewiątek Reguła dziewiątek u dorosłych: 9 % głowa. 9 % każda kończyna górna. 18 % przód tułowia. 18 % tył tułowia. 18 % każda kończyna dolna. 1 % okolica krocza.

71 Sposoby określania rozległości oparzeń- metoda ręki Powierzchnia ręki pacjenta bez palców Powierzchnia ręki pacjenta bez palców = 1% = 1% dokładna dla wszystkich grup wiekowych dokładna dla wszystkich grup wiekowych

72 PODZIAŁ OPARZEŃ (wg. American Burn Association) Oparzenia lekkie: oparzenie II st. u dorosłych obejmujące mniej niż 15% pow.ciała oparzenie II st. u dzieci obejmujące mniej niż 10% pow. ciała oparzenie III st. obejmujące mniej niż 2% pow. ciała Oparzenia średnie: oparzenie II st. u dorosłych obejmujące 15% -25% pow.ciała oparzenie II st. u dzieci obejmujące 10%-20% pow. ciała oparzenie III st. obejmujące 2%-10% pow. ciała

73 PODZIAŁ OPARZEŃ (wg. American Burn Association) Oparzenia ciężkie: oparzenie II st. u dorosłych obejmujące ponad 25% pow.ciała oparzenie II st. u dzieci obejmujące ponad 20% pow. ciała oparzenie III st. obejmujące ponad 10% pow. ciała oparzenia obejmujące w znaczący sposób ręce, twarz, oczy, uszy, stopy i krocze wszystkie przypadki oparzeń dróg oddechowych, oparzeń elektrycznych, oparzeń powikłanych innym dużym urazem

74 Wskazania do hospitalizacji obszar oparzeń II o przekracza 10% pow. ciała; obszar oparzeń II o przekracza 10% pow. ciała; występują (niezależnie od obszaru) oparzenia III o i IV o ; występują (niezależnie od obszaru) oparzenia III o i IV o ; oparzenia dotyczą takich części ciała jak: głowa, dłonie, stopy, błony śluzowe, układ pokarmowy, układ oddechowy, narządy wzroku i krocze; oparzenia dotyczą takich części ciała jak: głowa, dłonie, stopy, błony śluzowe, układ pokarmowy, układ oddechowy, narządy wzroku i krocze; oparzenia (nawet nieznaczne) powstały w wyniku działania prądu elektrycznego, substancji chemicznej oparzenia (nawet nieznaczne) powstały w wyniku działania prądu elektrycznego, substancji chemicznej

75 Postępowanie Bezpieczeństwo miejsca zdarzenia Bezpieczeństwo miejsca zdarzenia Odizolowanie poszkodowanego od czynnika sprawczego Odizolowanie poszkodowanego od czynnika sprawczego

76 Chłodzenie zimną woda do 30 min. (w przypadku oparzeń dużych do 15 min.) Chłodzenie zimną woda do 30 min. (w przypadku oparzeń dużych do 15 min.) Przy oparzeniach chemicznych- obfite spłukanie powierzchni Przy oparzeniach chemicznych- obfite spłukanie powierzchni Zdjąć odzież tylko tą, która nie jest wtopiona w ciało Zdjąć odzież tylko tą, która nie jest wtopiona w ciało Zdjąć ozdoby np. obrączki Zdjąć ozdoby np. obrączki

77 Po ochłodzeniu opatrunek osłonowy Po ochłodzeniu opatrunek osłonowy Rozdzielić gazą oparzone powierzchnie palców Rozdzielić gazą oparzone powierzchnie palców Wsparcie psychiczne Wsparcie psychiczne

78 Nie wolno polewać ran innymi środkami np. tłuszczem, jajkiem, czy smarować maściami.

79 Oparzenia chemiczne przewodu pokarmowego: Objawy: Objawy: piekący ból jamy ustnej, gardła oraz przełyku, piekący ból jamy ustnej, gardła oraz przełyku, odbarwienie czerwieni wargowej i błon śluzowych jamy ustnej odbarwienie czerwieni wargowej i błon śluzowych jamy ustnej nudności, wymioty. nudności, wymioty. Postępowanie: Postępowanie: obmycie twarzy i płukanie jamy ustnej dużą ilością wody, obmycie twarzy i płukanie jamy ustnej dużą ilością wody, podanie do picia małymi łykami chłodnej wody lub mleka z białkiem jaja kurzego podanie do picia małymi łykami chłodnej wody lub mleka z białkiem jaja kurzego identyfikacja substancji parzącej - zachować opakowanie, identyfikacja substancji parzącej - zachować opakowanie, natychmiast skontaktować się z lekarzem. natychmiast skontaktować się z lekarzem. W żadnym wypadku nie wolno wywoływać wymiotów! W żadnym wypadku nie wolno wywoływać wymiotów!

80 Chemiczne oparzenia oka: Objawy: ostry ból oka, ostry ból oka, trudności z otwieraniem oka, trudności z otwieraniem oka, obfite łzawienie, obfite łzawienie, światłowstręt, światłowstręt, zaczerwienienie i obrzęk powiek. zaczerwienienie i obrzęk powiek.Postępowanie: obfite przemywanie oka wodą bieżącą, obfite przemywanie oka wodą bieżącą, delikatne i obfite spłukiwanie powiek od strony wewnętrznej, delikatne i obfite spłukiwanie powiek od strony wewnętrznej, opatrunek jałowy na oko, opatrunek jałowy na oko, identyfikacja substancji parzącej - zachować opakowanie, identyfikacja substancji parzącej - zachować opakowanie, skontaktować się z lekarzem, skontaktować się z lekarzem, W żadnym wypadku nie wolno: W żadnym wypadku nie wolno: 1. przecierać oczu. 2. dopuścić do kontaktu wody spłukującej oparzone oko z okiem zdrowym!

81 RODZAJE ZAGROŻEŃ TOWARZYSZĄCYCH OPARZENIOM: uszkodzenie dróg oddechowych – dymem, gorącym gazem lub substancjami żrącymi, uszkodzenie dróg oddechowych – dymem, gorącym gazem lub substancjami żrącymi, ryzyko zakażeń – oparzona skóra nie stanowi bariery dla drobnoustrojów ryzyko zakażeń – oparzona skóra nie stanowi bariery dla drobnoustrojów zmniejszenie ilości krwi – poprzez przemieszczanie się osacza z łożyska naczyniowego do oparzonych tkanek zmniejszenie ilości krwi – poprzez przemieszczanie się osacza z łożyska naczyniowego do oparzonych tkanek uszkodzona skóra wzmaga utratę ciepła, traci funkcje termoregulacyjną uszkodzona skóra wzmaga utratę ciepła, traci funkcje termoregulacyjną może dojść do wstrząsu pooparzeniowego może dojść do wstrząsu pooparzeniowego

82 Zwalczanie wstrząsu oparzeniowego: Jest to wstrząs hipowolemiczny związany ze wzrostem przepuszczalności naczyń włosowatych i utratą płynów z przestrzeni wewnątrznaczyniowej w wyniku działania urazu termicznego. W efekcie dochodzi do centralizacji krążenia. Zmniejszenie przepływu nerkowego zmniejsza wydalanie moczu a niedokrwienie jelit prowadzi do przejściowej niedrożności porażennej. Stąd w leczeniu bardzo istotne jest przetaczanie płynów w celu zapobiegania niedokrwieniu tkanek. Oparzenia powyżej 20% powierzchni ciała wymagają intensywnego uzupełnienia łożyska naczyniowego. Leczenie płynami czyli resuscytację płynową należy rozpocząć już na miejscu wypadku lub w trakcie transportu do szpitala

83 Reguła przetoczeniowa Parklanda Pierwsze 24 godziny dorośli: mleczanowy roztwór Ringera – 4 ml x kg c. ciała x % powierzchni oparzenia dzieci: mleczanowy roztwór Ringera, roztwór Ringera z dwuwęglanem sodu 4-8 ml x kg c. ciała x % powierzchni oparzenia

84 Odmrożenie: Miejscowe uszkodzenie powłok ciała na skutek działania zimna, zazwyczaj poniżej punktu zamarzania wody. Miejscowe uszkodzenie powłok ciała na skutek działania zimna, zazwyczaj poniżej punktu zamarzania wody. Dotyczą przede wszystkim nieosłoniętych ubraniem obwodowych części ciała: palców, nosa, uszu, policzków, narządów płciowych u mężczyzn. Dotyczą przede wszystkim nieosłoniętych ubraniem obwodowych części ciała: palców, nosa, uszu, policzków, narządów płciowych u mężczyzn.

85 Odmrożenia OBJAWY KLINICZNE: blady kolor skóry, niekiedy czerwony lub siny blady kolor skóry, niekiedy czerwony lub siny powstawanie pęcherzy wypełnionych treścią surowiczą lub krwistą powstawanie pęcherzy wypełnionych treścią surowiczą lub krwistą zaburzenia czucia lub całkowity brak czucia zaburzenia czucia lub całkowity brak czucia uczucie zdrętwienia uczucie zdrętwienia w głębokich odmrożeniach skóra pogrubiała, pokryta czarnym strupem w głębokich odmrożeniach skóra pogrubiała, pokryta czarnym strupem zmiany martwicze zmiany martwicze

86 PODZIAŁ ODMROŻEŃ: ODMROŻENIA - CONEGLATIO

87 PIERWSZA POMOC: ochrona przed ponownym oziębieniem lub odmrożeniem okrycie chorego usunięcie obcisłego, mokrego i krępującego ubioru ogrzewanie zamarzniętych kończyn w ciepłej kąpieli wodnej (40 – 42 C). założenie opatrunków ochronnych zapobiegających powtórnemu odmrożeniu odmrożone kończyny można owinąć miękką wyściółką z waty czy gąbki, założenie szyn unieruchomiających ochrona przed wtórnymi urazami zwłaszcza przed nadmiernym ogrzaniem (izolacja od źródeł ciepła) szybki transport do szpitala Odmrożenia


Pobierz ppt "Rany. Rana jest to przerwanie ciągłości powłok, skóry lub śluzówki pod wpływem urazu."

Podobne prezentacje


Reklamy Google