Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

© Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych www.kuczekmaruta.pl radca prawny Beata Kuczek-Maruta EOIF GigaCon Kraków, 25 stycznia 2012 Czy prawo woli papier?

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "© Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych www.kuczekmaruta.pl radca prawny Beata Kuczek-Maruta EOIF GigaCon Kraków, 25 stycznia 2012 Czy prawo woli papier?"— Zapis prezentacji:

1 © Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych radca prawny Beata Kuczek-Maruta EOIF GigaCon Kraków, 25 stycznia 2012 Czy prawo woli papier? Elektroniczny obieg dokumentów okiem prawnika

2 © Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych EOIF. Czy prawo woli papier? Jak jest teraz?

3 Zasada umowy gospodarcze można zawierać w dowolnej formie Wyjątki: Wyraźny przepis prawa, który wymaga konkretnej formy Porozumienie stron ustalające, że wymagana jest konkretne forma © Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych EOIF. Czy prawo woli papier?

4 W obrocie cywilnoprawnym, w ramach obowiązującej zasady swobody zawierania umów (art k.c.) strony mogą w dowolnej formie kształtować stosunki umowne. Tylko ustawa lub wola samych stron (art. 76 k.c.) może stawiać szczególne wymagania, co do formy czynności prawnych, przy czym skutki ich naruszenia są niejednolite. Sąd Najwyższy, wyrok z , II CKN 255/00 UMOWY USŁUGOWE Forma zawierania umów

5 Nawet fiskus przyznaje, że mamy dowolność formy zawierania umów: Okoliczność, że obowiązek ponoszenia świadczeń przez stronę nie wynika z zawartych przez nią pisemnych umów bynajmniej nie może przesądzać o nieuznaniu wydatków na te świadczenia za koszty poniesione w celu uzyskania przychodu, skoro przepisy Kodeksu cywilnego nie przewidują dla ważności umowy zlecenia żadnej szczególnej formy. Naczelny Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrok z , SA/Sz 3118/95 © Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych EOIF. Czy prawo woli papier?

6 umowę o b. dużej wartości można zawrzeć: kiwając głową rozmawiając przez telefon mailem klikając na stronie internetowej wpisując dane w elektronicznej platformie dystrybucyjnej © Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych EOIF. Czy prawo woli papier?

7 Takie liberalne podejście nie ma jednak zastosowania w prawie pracy – umowa o pracę powinna być na piśmie w rachunkowości – dowody księgowe muszą być odpowiednio utrwalone przy ochronie danych osobowych – zgoda na ich przetwarzanie powinna być pisemna w niektórych rodzajach działalności (np. bankowej) gdzie pisemne dokumentowanie transakcji jest wymagane przez przepisy branżowe © Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych EOIF. Czy prawo woli papier?

8 Jakie rodzaje formy mamy do dyspozycji? Forma pisemna (zwykła): dokument sporządzony dowolną techniką opatrzony własnoręcznym podpisem Forma (pisemna) szczególna: dokument opatrzony własnoręcznym podpisem z zachowaniem dodatkowych formalności: urzędowe poświadczenie podpisu na dokumencie urzędowe poświadczenie daty dokumentu dokument sporządzony w formie aktu notarialnego © Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych EOIF. Czy prawo woli papier?

9 Jakie rodzaje formy mamy do dyspozycji? Forma ustna: rozmowa bezpośrednia, przez telefon, przez Skypea Inne formy niepisemne = mają tę samą moc prawną co forma ustna mail (bez podpisu elektronicznego) fax skan telegram wpis (wprowadzenie danych) na stronie www lub w programie zarządzającym zakupami/sprzedażą © Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych EOIF. Czy prawo woli papier?

10 Co to znaczy forma pisemna? Art. 78 kc § 1 Do zachowania pisemnej formy czynności prawnej wystarcza złożenie własnoręcznego podpisu na dokumencie obejmującym treść oświadczenia woli. § 2 Oświadczenie woli złożone w postaci elektronicznej opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej. § 2 jest regulacją martwą, bo prawie nikt nie ma bezpiecznego podpisu elektronicznego (są za drogie) i nie wiadomo co to znaczy równoważne © Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych EOIF. Czy prawo woli papier?

11 © Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych EOIF. Czy prawo woli papier? Strony zwierając umowę nie przestrzegają wymaganej formy (A) Wymagana forma pisemna (B) Wymagana forma szczególna (podpis notarialny, data pewna, akt notarialny) (1) Umowa jest ważna zasada tylko gdy przepis wyraźnie wskazuje inny rygor niż nieważność (2) Umowa jest nieważna gdy przepis wyraźnie wprowadza rygor nieważności zasada Czy brak formy wymaganej przepisem prawa wpływa na ważność umowy?

12 GRUPA A1 - przykłady Art. 616 kc Umowa kontraktacyjna powinna być zawarta na piśmie. Art. 660 kc Umowa najmu nieruchomości lub pomieszczenia na czas dłuższy niż rok powinna być zawarta na piśmie. W razie niezachowania tej formy poczytuje się umowę za zawartą na czas nie oznaczony. Art. 720 § 2 kc Umowa pożyczki, której wartość przenosi pięćset złotych, powinna być stwierdzona pismem. © Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych EOIF. Czy prawo woli papier? Inny rygor niż nieważność umowy brak jakiegokolwiek rygoru

13 GRUPA A2 - przykłady Art kc Umowa leasingu powinna być zawarta na piśmie pod rygorem nieważności. Art. 876 § 2 kc Oświadczenie poręczyciela powinno być pod rygorem nieważności złożone na piśmie. Art. 522 kc Umowa o przejęcie długu powinna być pod nieważnością zawarta na piśmie. © Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych EOIF. Czy prawo woli papier?

14 GRUPA B1 i B2 Art § 3. Zastaw [na rzeczy] jest skuteczny wobec wierzycieli zastawcy, jeżeli umowa o ustanowienie zastawu została zawarta na piśmie z datą pewną. Art. 329 § 1. (...) umowa o ustanowienie zastawu [na prawach] powinna być zawarta na piśmie z datą pewną (...) © Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych UMOWY USŁUGOWE Forma zawierania umów nieważność umowy (na podstawie rygoru wskazanego w art. 73 kc) skutek inny niż nieważność umowy (określony w tym przepisie)

15 Mała pułapka: Art kc W wypadku gdy umowę zawartą pomiędzy przedsiębiorcami bez zachowania formy pisemnej jedna strona niezwłocznie potwierdzi w piśmie skierowanym do drugiej strony, a pismo to zawiera zmiany lub uzupełnienia umowy, niezmieniające istotnie jej treści, strony wiąże umowa o treści określonej w piśmie potwierdzającym, chyba że druga strona niezwłocznie się temu sprzeciwiła na piśmie. © Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych EOIF. Czy prawo woli papier?

16 czym innym jest fakt zawarcia umowy (w dowolnej formie) a czym innym możliwość jego udowodnienia w razie sporu (np. sporu o zapłatę albo o odszkodowanie za nienależyte wykonanie takiej umowy) w razie kontroli zewnętrznej (zwłaszcza podatkowej) w razie kontroli wewnętrznej (korporacyjnej, podczas audytu rocznego, podczas ustalania osoby odpowiedzialnej za jakieś nieprawidłowości) …dlatego tradycyjne dokumenty mają swoje zalety... © Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych EOIF. Czy prawo woli papier?

17 Problemy dowodowe w postępowaniu sądowym © Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych EOIF. Czy prawo woli papier?

18 © Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych Art § 1. k.p.c: Dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Z przepisu tego wynika domniemanie: zgodności z prawdą tego, co zostało zawarte w dokumencie oraz autentyczności dokumentu (że nie został on podrobiony ani przerobiony).

19 EOIF. Czy prawo woli papier? © Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych Art. 245 k.p.c.: Dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Z przepisu tego wynika domniemanie, że: oświadczenie zawarte w dokumencie pochodzi od osoby, która dokument ten podpisała oraz nie został on podrobiony ani przerobiony (domniemanie jego autentyczności).

20 Problemy dowodowe w postępowaniu sądowym W Kodeksie postępowania cywilnego brak definicji dokumentu, ale zgodnie z powszechnie przyjętym poglądem dokumentem jest: każda myśl ludzka wyrażona w formie pisemnej i opatrzona podpisem wystawcy (Knoppek K., Komentarz do k.p.c., LEX 2011) utrwalone, wyłącznie w formie pisemnej (niezależnie od materiału, na którym zostało sporządzone), uzewnętrznienie wszelkiego rodzaju spostrzeżeń, myśli, oświadczeń ludzkich, nadające się do wielokrotnego wykorzystania (Demendecki T., Komentarz do k.p.c., LEX/el 2011) © Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych EOIF. Czy prawo woli papier?

21 © Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych EOIF. Czy prawo woli papier? Jak ma być? projekt Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego przy Ministrze Sprawiedliwości

22 Proponowana zmiana w art. 73 § 1 kc Jeżeli ustawa zastrzega dla czynności prawnej formę pisemną albo dokumentową, czynność dokonana bez zachowania zastrzeżonej formy jest nieważna tylko wtedy, gdy ustawa przewiduje rygor nieważności. Dotychczasowe zasady dotyczące formy pisemnej mają być rozciągnięte na inne sposoby dokumentowania (przede wszystkim elektroniczne) © Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych EOIF. Czy prawo woli papier?

23 Nowe definicje: Proponowany art Dokumentem jest nośnik informacji umożliwiający jej odtworzenie. Proponowany art Dla zachowania dokumentowej formy czynności prawnej wystarcza złożenie oświadczenia woli w postaci dokumentu w sposób umożliwiający ustalenie osoby składającej oświadczenie. Dokumentem staną się więc pliki elektroniczne, nagrania audio i wideo, sms-y, także takie których odczytanie wymaga korzystania z odpowiednich urządzeń lub pozyskania informacji elektronicznych z kilku miejsc systemu informatycznego lub kilku systemów (w ramach interoperacyjności) © Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych EOIF. Czy prawo woli papier?

24 Nowy art kc § 1. Dla zachowania formy elektronicznej wystarcza złożenie oświadczenia woli w postaci danych elektronicznych, do których dołączono lub które logicznie powiązano z podpisem elektronicznym w sposób umożliwiający identyfikację składającego oraz wykrycie każdej późniejszej zmiany treści takiego oświadczenia § 2. Jeżeli z ustawy lub czynności prawnej nie wynika nic innego, złożenie oświadczenia woli w formie elektronicznej spełnia wymagania złożenia oświadczenia woli w formie pisemnej. © Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych EOIF. Czy prawo woli papier?

25 Powiązane zmiany w procedurze cywilnej: Nowy art kpc Przepisy oddziału niniejszego [o dowodach z dokumentów] stosuje się do dokumentów sporządzonych w formie dokumentowej. © Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych EOIF. Czy prawo woli papier? forma dokumentowa w rozumieniu wprowadzanym w kodeksie cywilnym w nowym art )

26 Powiązane zmiany w procedurze: Zmieniony art § 1. k.p.c Dokumenty urzędowe, sporządzone w formie przewidzianej w przepisach szczególnych w postaci papierowej lub elektronicznej przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Zmieniony art. 245 k.p.c Dokument prywatny sporządzony w formie pisemnej lub elektronicznej, poświadczony wydruk takiego dokumentu prywatnego w postaci elektronicznej oraz poświadczony w postaci elektronicznej taki dokument prywatny stanowi dowód tego, że jego wystawca złożył oświadczenie zawarte w dokumencie. © Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych EOIF. Czy prawo woli papier?

27 Czy i kiedy te zmiany wejdą w życie? projekt powstał w 2010 roku, jest opublikowany na stronie Ministerstwa Sprawiedliwości, jest spójny z projektowanym nowym kodeksem cywilnym ale nic nie słychać o jego dalszych losach © Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych EOIF. Czy prawo woli papier?

28 Dziękuję za uwagę! KUCZEK MARUTA Kancelaria Radców Prawnych Kraków, ul. Zaleskiego 1 Tel Fax © Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych 28


Pobierz ppt "© Kuczek-Maruta Kancelaria Radców Prawnych www.kuczekmaruta.pl radca prawny Beata Kuczek-Maruta EOIF GigaCon Kraków, 25 stycznia 2012 Czy prawo woli papier?"

Podobne prezentacje


Reklamy Google