Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

1 DwiĘk w multimediach Ryszard Gubrynowicz Wykład 2.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "1 DwiĘk w multimediach Ryszard Gubrynowicz Wykład 2."— Zapis prezentacji:

1

2 1 DwiĘk w multimediach Ryszard Gubrynowicz Wykład 2

3 2 Dźwięki mowy Badanie dźwięków mowy określonego języka: Jak powstają ? Czym się charakteryzują ? Jakie są między nimi współzależności ? Jakie spełniają funkcje ?

4 3 Dziedziny wiedzy obejmujące dwustronną komunikację werbalną Fonetyka akustyczna Fonetyka percepcyjna Fonetyka artykulacyjna

5 4 Podstawy opisu i klasyfikacji dźwięków mowy Opis artykulacyjny Opis akustyczny Opis percepcyjny

6 5 Fonetyka artykulacyjna Przedmiotem fonetyki artykulacyjnej jest opisanie mechanizmu powstawania dźwięków mowy w narządzie artykulacyjnym człowieka.

7 6 Fonetyka akustyczna Koncentruje się na analizie fizycznych własności dźwięków mowy promieniowanych wokół osoby mówiącej. Badanie dźwięków mowy odbywa się przy zastosowaniu fizycznych metod analizy sygnałów akustycznych. Jednocześnie poszukuje powiązań istniejących między czynnością artykulacyjną i wytworzonym sygnałem mowy

8 7 Fonetyka percepcyjna Bada percepcję dźwięków mowy, na poziomie układu centralnego. W badaniach stosowane są metody analizy subiektywnej oceny własności sygnałów akustycznych, zrozumiałości mowy itp.

9 8 Układ akustyczny źródło –ośrodek-odbiornik

10 9 Anatomia i akustyka narządu artykulacyjnego

11 10 Narząd artykulacyjny człowieka

12 11 Le boulanger dit onze bieres Narząd artykulacyjny w akcji

13 12 Elementy narządu artykulacyjnego uczestniczące w formowaniu sygnału mowy Fałdy głosowe Podniebienie miękkie Podniebienie twarde Język Zęby Wargi

14 13 Źródłem energii promieniowanej podczas mówienia są płuca. Podobnie jak ma to miejsce w instrumentach muzycznych dętych – źródłem energii niesionej przez dźwięk są płuca osoby grającej

15 14 Funkcjonalny schemat organu mowy

16 15 Układ oddechowy- płuca

17 16 Układ oddechowy - tchawica

18 17 Cykle oddechowe: proporcje czasowe Max pojemność płuc – ok. 7 litrów Pojemność minimalna – 2 litry stale w płucach. Objętość powietrza wymieniana podczas każdego cyklu oddechowego – 0.5 l Częst. oddychania w stanie spoczynku – cykli na minutę

19 18 Przebieg zmian objętości powietrza w płucach VC – pojemność spoczynkowa

20 19 Źródłem pobudzającym tor głosowy mogą być: a)fałdy głosowe – modulują w sposób regularny przepływ powietrza wychodzącego z płuc, b)szczelina utworzona w torze głosowym - powoduje powstanie zawirowań, c)przeszkoda (zęby) – j.w. d)krótkotrwały impuls powietrza – powstaje w wyniku nagłego otwarcia toru głosowego, po chwilowym zwarciu w określonym miejscu toru głosowego.

21 20 Głośnia+fałdy głosowe+tchawica Przekrój pionowy

22 21 Fałdy głosowe – widok z góry

23 22 Fałdy głosowe w akcji Faza oddechu Faza fonacji

24 23 Rozkład ciśnień powietrza w torze głosowym

25 24 Aerodynamika fałdów głosowych

26 25 Instrumenty muzyczne stroikowe Harmonijka ustna Działają na podobnej zasadzie jak fałdy głosowe

27 26 Przebieg zmian prędkości objętościowej strugi powietrza u wylotu głośni T0T0 T 0 =1/F 0

28 27 Mechaniczny model źródła pobudzenia krtaniowego Model 1-masowyModel 3-masowy m – masa fałdów głosowych k – sprężystość fałdów b – stratność w ruchu fałdów

29 28 Funkcjonalny model źródła krtaniowego

30 29 Wzór na częstotliwość drgań fałdów głosowych m – masa fałdów K – sztywność (napięcie) fałdów K * - sztywność aerodynamiczna

31 30 Widmo przebiegu piłokształtnego Aproksymacja przebiegu zmian prędkości objętościowej strugi powietrza płynącego przez głośnię

32 31 Widmo pobudzenia krtaniowego Obwiednia widma opada z częstotliwością –12 dB/okt

33 32 Zmiana średniej częstotliwości tonu krtaniowego w funkcji wie Zmiana średniej częstotliwości tonu krtaniowego w funkcji wieku Skąd się biorą różnice? Średnia długość fałdów: noworodki – 5 mm dzieci – mm kobiety –11-15 mm mężczyźni – ok. 20 mm Masa drgających fałdów jest proporcjonalna do ich długości

34 33 Przebieg zmian częstotliwości F0 w zdaniu Czy mógłby pan...

35 34 Przebieg F0 z opisem fonetycznym

36 35 Narząd artykulacyjny jako układ akustyczny Jest on swoistego rodzaju układem akustycznym, w którym można wyróżnić dwa podstawowe elementy: a) źródło pobudzające b) tor głosowy stanowiący w swej istocie rurę o zmiennym przekroju wypełnioną powietrzem – w torze tym rozchodzi się fala płaska

37 36 Formowanie sygnału mowy

38 37 Akustyczny model toru głosowego

39 38 Rezonanse stratnej rury cylindrycznej o długości 17.5 cm formanty

40 39 Tor głosowy jako rura akustyczna o zmiennej konfiguracji

41 40 Dlaczego rezonanse w modelu 2 - rurowym są inne niż w 1 - segmentowym (sumaryczna długość w obu przypadkach jest taka sama)?

42 41 Co się dzieje na granicy 2 segmentów cylindrycznych? (A k A k+1 )

43 42 Jak wygląda przybliżony kształt toru głosowego dla /a/ ? Funkcja powierzchni przekroju toru głosowego A n

44 43 Stosunek powierzchni A k /A k+1 a charakterystyka częstotliwościowa Nakładanie się fal padających i odbitych o różnym przesunięciu czasowym powoduje ich wielokrotne sumowanie (lub/i odejmowanie). Wielkość (amplituda) fal przenikających i odbitych zależy od stosunku powierzchni Ak/Ak+1. Stosunek tych powierzchni decyduje o charakterystyce częstotliwościowej układu cylindrów

45 44 Przekroje samogłoskowe Samogłoska iSamogłoska ISamogłoska e Samogłoska a Samogłoska o Samogłoska u

46 45 Miejsce i wysokość artykulacji Wysokość artykulacji Miejsce artykulacji długość toru głosowego - 17 cm długość odcinka cylindrycznego - 1 cm

47 46 Wpływ położenia zwężenia na F1, F2, F3 dla konfiguracji /u/

48 47 Charakterystyka rezonansów modelu samogłoski /a/

49 48 Porównanie widm modelu i naturalnej samogłoski /a/ F1F1 F2F2 F3F3 F4F4 Częstotliwość [kHz] Liczba rezonansów w torze głosowym istotnych dla percepcji dźwięku samogłoskowego jest ograniczona i nie przekracza zazwyczaj 5-7

50 49 Modelowanie toru głosowego za pomocą filtrów formantowych źródło F1 F3F2 Pojedyncze rezonatory Funkcja promieniowania

51 50 Definicja formantu Maksima w charakterystyce częstotliwościowej toru głosowego wpływające na różnicowanie dźwięków mowy danego języka nazywamy formantami. Oznacza to, że nie każde maksimum w widmie danego dźwięku mowy musi być formantem.

52 51 Trudności w określaniu formantów w sygnałach naturalnych Dwie kolejne samogłoski /a/ w wyrazie waga (głos męski, F0=148 Hz) Częstotliwość [Hz]

53 52 Wpływ częstotliwości F0 na widmo dźwięku mowy widmo głosu niskiego widmo głosu wysokiego

54 53 Zasadnicze tematy 1)Jakie elementy narządu artykulacyjnego uczestniczą w formowaniu sygnału mowy ? 2)Jaki jest mechanizm działania fałdów głosowych ? 3)Jakie czynniki wpływają na częstotliwość drgań fałdów głosowych ? 4)Jaki jest model formowania dźwięków mowy ? 5)Miejsce i wysokość artykulacji

55 54 Terminy angielskie Tchawica - trachea Krtań – larynx Fałdy głosowe – vocal folds Głośnia - glottis Podniebienie miękkie – soft palate Podniebienie twarde – hard palate Wargi – lips Źródło pobudzenia – excitation source Częstotliwość podstawowa (F0) – fundamental frequency Tor głosowy – vocal tract

56 55 Terminy angielskie Widmo – spectrum Obwiednia widma – spectrum envelope Miejsce i wysokość artykulacji – place of articulation, height of articulation Formant - formant


Pobierz ppt "1 DwiĘk w multimediach Ryszard Gubrynowicz Wykład 2."

Podobne prezentacje


Reklamy Google