Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Rachunkowość i finanse podmiotów gospodarczych Prof. dr hab. Andrzej Bernacki.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Rachunkowość i finanse podmiotów gospodarczych Prof. dr hab. Andrzej Bernacki."— Zapis prezentacji:

1 Rachunkowość i finanse podmiotów gospodarczych Prof. dr hab. Andrzej Bernacki

2 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 2 Zakres przedmiotu Rachunkowość, Finanse przedsiębiorstw i organizacji

3 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 3 Zakres wiedzy rachunkowość Rachunkowość jest bardzo szeroką dyscypliną wiedzy dotyczącą działalności gospodarczej człowieka. Jej zadaniem jest ewidencja działalności gospodarczej ujmowanej w mierniku pieniężnym.

4 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 4 Potrzeba, przydatność i zadania prowadzenia rachunkowości Potrzeba prowadzenia rachunkowości jest bardzo szeroka i nie przez wszystkich dostatecznie rozumiana. Bardzo syntetycznie zakres prowadzenia rachunkowości przedstawia profesor Paul Meimberg w swojej książce Rachunkowość. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

5 5 Zadania prowadzenia rachunkowości wg. P. Maimberga bieżąca kontrola zdarzeń gospodarczych, kontrola stanu majątkowego, obliczanie wyników działalności przedsiębiorstwa, dostarczanie liczb do analizy działalności przedsiębiorstwa, dostarczanie liczb do planowania operacyjnego i strategicznego. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

6 6 Podstawowe grupy zagadnień rachunkowości dokumentacja zdarzeń gospodarczych, księgowość gospodarcza (magazynowa) ilościowa, księgowość wartościowa-finansowa, formy techniczne księgowości, prowadzenie księgowości i jej organizacja.

7 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 7 Węższy i szerszy zakres rachunkowości * księgowość wartościowa, * kalkulacje, rachunek kosztów, * taksacja – wycena Zakres * sprawozdawczość finansowawęższyszerszy * statystykę * planowanie

8 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 8 Księgowość wartościowa Najważniejszym zakresem rachunkowości jest księgowość. Jest to zespół zapisów prowadzonych, którego celem jest ujęcie stanu jak i zmian w stanie środków produkcji i zobowiązań, ewidencja przebiegu procesu produkcji oraz obliczenie wyniku finansowego przedsiębiorstwie.

9 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 9 Kalkulacje Przez pojęcie kalkulacji rozumiemy przeprowadzanie różnorodnych rachunków, których celem jest ustalenie poziomu ponoszonych kosztów działalności produkcyjnej, usługowej lub handlowej oraz uzyskiwanych przychodów.

10 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 10 Rodzaje kalkulacji kalkulacje pełne - dotyczące kosztów i produkcji całego przedsiębiorstwa. kalkulacje niepełne - ujmują jedynie koszty i produkcji wybranych produktów lub usług.

11 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 11 Kalkulacje (cd) Kalkulacje mogą być wykorzystywane w ramach księgowości lub poza księgowo. Przeprowadzanie kalkulacji jest bardzo przydatne do podejmowania decyzji bieżących i perspektywicznych.

12 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 12 Taksacja Taksacje obejmują wycenę środków produkcji i wytworzonych produktów. Potrzeba wyceny jest konieczna szczególnie w przypadku zakupu lub sprzedaży, dziedziczenia i t p. majątku przedsiębiorstwa.

13 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 13 Sprawozdawczość finansowa Sprawozdawczość finansowa ma za zadanie dostarczenie informacji dotyczących sytuacji: majątkowej ( na podstawie bilansu majątkowego), finansowej ( na podstawie rachunku wyników).

14 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 14 Podstawowe sprawozdania finansowe rachunkowości bilans majątkowy, rachunek zysków i strat, sprawozdanie z przepływu środków pieniężnych, informacje dodatkowe.

15 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 15 Podstawa sporządzania sprawozdań finansowych Sprawozdania finansowe sporządzane są na podstawie ksiąg rachunkowych prowadzonych w przedsiębiorstwie. Stanowią one zamknięcie rocznej działalności przedsiębiorstwa.

16 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 16 Szerszy zakres rachunkowości Zgodnie z przyjętą interpretacją do szerszego zakresu rachunkowości zaliczana jest również: statystyka, planowanie.

17 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 17 StatystykAK. Na podstawie sprawozdań finansowych liczby wykorzystywane są dla celów statystycznych. Każde przedsiębiorstwo w wyniku jego zarejestrowania otrzymuje REGON. Jest to nr na podstawie którego przedsiębiorstwo zaklasyfikowane jest do odpowiedniego Działu itp.

18 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 18 KONIEC WYK

19 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 19 Planowanie Jak podaje Prof. Danuta Misiak planowanie w systemie gospodarki centralnie sterowanej było oddzielenie od ewidencji księgowej. Dane liczbowe zawarte w sprawozdaniach finansowych wykorzystywane są w statystyce regionalnej i centralnej.

20 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 20 Planowanie (cd) Liczby pochodzące z sprawozdań finansowych powinny być analizowane. Na podstawie przeprowadzonej analizy podejmowane są decyzje operacyjne i strategiczne wykorzystywane następnie w planowaniu.

21 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 21 Rachunkowość Rachunkowość jest bardzo szeroką dyscypliną wiedzy dotyczącą działalności gospodarczej człowieka. Jej zadaniem jest ewidencja działalności gospodarczej ujmowanej w mierniku pieniężnym.

22 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 22 Rachunkowość (cd) Celem ewidencjonowania procesów gospodarczych jest ujęcie sytuacji majątkowej i finansowej przedsiębiorstwa. W praktyce wykorzystywane są różne definicje rachunkowości Różnorodność tych definicji wiąże się z szerokim zakresem ujmowanym w rachunkowości.

23 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 23 Definicja rachunkowości Rachunkowość jest całościowym, uporządkowanym systemem, który umożliwia dokonanie pomiaru, rejestracji, grupowania i prezentacji zjawisk gospodarczych ( operacji gospodarczych), dla potrzeb kierowania jednostką, gospodarczą zgodnie z rzeczywistym stanem występującym w danym podmiocie gospodarczym oraz zgodnie z przepisami prawa.

24 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 24 Definicja rachunkowości według A. Jarugowej (1992) Rachunkowość to proces identyfikacji, pomiaru i przekazywania informacji, które są potencjalnie użyteczne do podejmowania decyzji gospodarczych, Z punktu widzenia działań, jakie składają się na system rachunkowości, odróżnia się: identyfikację, grupowanie, opis, ewidencję, przetwarzanie i przekazywanie informacji o wynikach działalności firmy, zmianach w jej majątku i sytuacji finansowej.

25 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 25 Definicja rachunkowości według A. Jarugowej (1992) (cd) Rachunkowość jest współcześnie rozumiana jako system informacyjny służący użytkownikom do podejmowania decyzji gospodarczych, zwłaszcza finansowych oraz rozliczania kierownictwa z odpowiedzialnego i efektywnego zarządzania powierzonym mu majątkiem.

26 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 26 Definicja rachunkowości według K. Sawickiego (1991) Rachunkowość jest to całościowy i zwarty system ciągłego i systematycznego gromadzenia i przetwarzania oraz prezentacji informacji ekonomicznej. W rachunkowości wykorzystuje się określone metody, reguły postępowania i urządzenia ewidencyjne, umożliwiające rejestrację stanu i zmian majątku jednostki, źródeł jego finansowania, dokonywanych operacji gospodarczych i wyników działalności

27 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 27 Definicja rachunkowości według S. Skrzywana ) Rachunkowość jest szczególnym rodzajem jednostkowej ewidencji gospodarczej, ponieważ ma ściśle określony podmiot i przedmiot oraz stanowi zamknięty system ewidencji ciągłej (w czasie), jest, więc ściśle określonym układem metod, zasad i reguł ujmowania, grupowania, prezentowania i interpretowania wyrażonych w przedmiocie ewidencji.

28 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 28 Definicja rachunkowości (cd) Profesor Włodzimierz Brzezin (1988) uważa, że przyjmując rachunkowość jako system ewidencyjny, składają się na nią księgowość, rachunek kosztów i sprawozdawczość.

29 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 29 Tradycyjne ujęcie rachunkowości - schemat Rachunkowość Rachunek kosztówKsięgowośćSprawozdawczość Źródło: Brzezin W. 1998

30 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 30 Cele i funkcje prowadzenia rachunkowości Cele i funkcje prowadzenia rachunkowości są bardzo szerokie. Ukształtowana obecnie rachunkowość posiada swoje korzenie w średniowieczu. Należy podkreślić, że rozwój rachunkowości był nieodłącznie związany z rozwojem gospodarczym świata. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

31 31 Funkcje rachunkowości (za R. Manteuffel) informacyjna, zarządcza, kontrolna, dowodowa, analityczna, statystyczna. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

32 32 Funkcja informacyjna Jest nadrzędną funkcją rachunkowości. Wyznacza ona rachunkowości rolę przygotowywania i dostarczania informacji ekonomicznych i finansowych na potrzeby: wewnętrzne danej jednostki gospodarczej, zewnętrzne - dla jednostek i urzędów. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

33 33 Funkcja zarządcza Jest bardzo istotna w bieżącym rozwoju przedsiębiorstwa. Realizowana jest w ramach działalności: bieżącej, perspektywicznej. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

34 34 Funkcja zarządcza (cd) Informacje zbierane i prezentowane są pod kontem ich przydatności dla kierownictwa w celu optymalizacji podejmowanej decyzji. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

35 35 Funkcja kontrolna Dane liczbowe zgromadzone przez rachunkowość są wykorzystywane również przez organy wewnętrznej i zewnętrznej kontroli. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

36 36 Funkcja kontrolna (cd) Rachunkowość umożliwia kontrolę: wiarygodności, kompletności, terminowości dostarczanych informacji. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

37 37 Funkcja kontrolna (cd) Rachunkowość pozwala również na ochronę majątku przedsiębiorstwa poprzez kontrolę osób odpowiedzialnych materialnie za powierzone im mienie. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

38 38 Funkcja dowodowa Wiąże się ona z obowiązkiem przechowywania dowodów księgowych. Dane liczbowe zgromadzone przez rachunkowość podlegają obowiązkowemu przechowywaniu przez okres 5 lat. W przypadku postępowania sądowego są one dowodami w sprawie. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

39 39 Funkcja analityczna Powiązana jest z analizą sprawozdań finansowych sporządzanych obowiązkowo na podstawie znowelizowanej Ustawy o Rachunkowości przez jednostki prowadzące księgowość. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

40 40 Funkcja statystyczna Wiąże się ona z obowiązkiem składania sprawozdań do urzędów statystycznych, zajmujących się oceną sytuacji gospodarczej branż i działów gospodarki narodowej. Na podstawie danych statystycznych tworzony jest obraz sytuacji gospodarczej całego kraju. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

41 41 Międzynarodowe Standardy Rachunkowości Postęp gospodarczy i naukowo-techniczny oraz rozwój międzynarodowego podziału pracy wymusił doskonalenie procesów rachunkowości jak i rozszerzenie jej zakresu. Rozwijana ostatnio międzynarodowa współpraca gospodarcza w związku z powstaniem Wspólnoty Europejskiej wpłynęła na to, że rachunkowość w wysoko rozwiniętych krajach jest standaryzowana.

42 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 42 Międzynarodowy Komitet Standardów Rachunkowości Standaryzacja rachunkowości nastąpiła w wyniku powstania międzynarodowych standardów rachunkowości. Standardy rachunkowości opracowane zostały przez: Międzynarodowy Komitet Standardów Rachunkowości ( International Accounting Standards Committee - IASC).

43 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 43 Międzynarodowy Komitet Standardów Rachunkowości Komitet jest organizacją prywatną i powołany został przez środowiska zawodowe rachunkowości. Umowa zawarta została przez stowarzyszenia zawodowe 9 krajów: Austrii, Kanady, Francji, Japonii, Meksyku, Holandii, Wielkiej Brytanii i Irlandii, Stanów Zjednoczonych Ameryki oraz RFN.

44 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 44 IASC Polska przystąpiła do Międzynarodowej Federacji Księgowych (International Federation of Accountats IFAC) w 1989 r. W związku z tym Polska uczestniczy od 1989 r. w pracach Międzynarodowego Komitetu Standardów Rachunkowości (IASC). Komited zlokalizowany jest w Londynie.

45 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 45 MSR Opracowane standardy rachunkowości nie mają charakteru przepisów prawnych. Są jednak uwzględniane przy opracowywaniu regulacji prawnych w zakresie rachunkowości danego kraju. Ważną rolę przy standaryzacji i harmonizacji sprawozdań finansowych odgrywają dyrektywy Rady Wspólnoty Europejskiej.

46 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 46 Dyrektywy Rady Wspólnoty Europejskiej Przyznanie Polsce statusu członka stowarzyszonego ze Wspólnotą Europejską ma dla Polski podstawowe znaczenie zgodność rachunkowości i sprawozdań finansowych z międzynarodowymi dyrektywami, które stanowią ponadpaństwowe normy prawa.

47 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 47 Nowelizacja przepisów prawnych Przyznanie Polsce statusu członka stowarzyszonego ze Wspólnotą Europejską w roku 1989 spowodowało konieczność dostosowania rachunkowości w Polsce do Międzynarodowych Standardów Rachunkowości.

48 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 48 Akty prawne Zmiany te wprowadzane zostały poprzez: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 1991 r. Ustawa o rachunkowości z 29 września 1994r. ( Dz. U. Nr 121, poz. 591). Ustawa jako akt prawny wyższej rangi jest spełnieniem jednego z podstawowych warunków Układu Stowarzyszeniowego Polski z Unią Europejską.

49 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 49 Podstawa aktów prawnych Podstawa do opracowania ustawy: postanowienia zawarte w dyrektywach EWG, standardy rachunkowości wydane przez komitet Międzynarodowych Standardów Rachunkowości ( ISAC - International Accounting Standards Committee ), międzynarodowe wytyczne rewizji finansowej wydane przezMiędzynarodowy Komitet Zawodowych Norm Rewizji Finansowej ( IAPC - International Auditing Practices Committee ).

50 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 50 Międzynarodowe Standardy Międzynarodowe uregulowania dotyczyły przyjętych zasad w zakresie: rachunkowości, sprawozdawczości finansowej, rewizji finansowej.

51 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 51 Zasady rachunkowości Możliwość otrzymania porównywalnej informacji zapewniają przyjęte przez kraje Wspólnoty Europejskiej zasady rachunkowości. Są nimi: zasada ciągłości, zasada memoriału zasada ostrożnej wyceny

52 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 52 Zasada ciągłości Zasada ciągłości, polega na jednakowym grupowaniu operacji gospodarczych na kontach, obliczaniu odpisów amortyzacyjnych tą samą metodą, wycenie aktywów i pasywów oraz ustaleniu wyniku finansowego.

53 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 53 Zasada memoriału Zasada memoriału mówiąca o ujęciu w rachunkowości wszystkich przychodów i związanych z nimi kosztów dotyczących danego roku obrotowego, niezależnie od terminu zapłaty.

54 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 54 Zasada ostrożnej wyceny Zasada ostrożnej wyceny, potwierdzająca obowiązkowe dokonywanie realnej wyceny aktywów i pasywów, przychodów i związanych z nimi kosztów oraz zysków i strat nadzwyczajnych.

55 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 55 Zasady rachunkowości Przykładowo podane zasady mają istotny wpływ na sposób prowadzenia rachunkowości, a zwłaszcza na rzetelność danych i ich jasneprezentowanie.

56 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 56 Podstawowe grupy zagadnień rachunkowości dokumentacja zdarzeń gospodarczych, księgowość gospodarcza (magazynowa) ilościowa, księgowość wartościowa-finansowa, formy techniczne księgowości, prowadzenie księgowości i jej organizacja.

57 1. Zdarzenia gospodarcze i ich dokumentowanie

58 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 58 Pojęcie zdarzenia gospodarczego Zdarzenia gospodarcze są to fakty, jakie mają miejsce w czasie trwania procesu produkcji. Zdarzeniami gospodarczymi jest np. zakup środków do produkcji, uregulowanie zobowiązań, uzyskanie rachunku za energię elektryczną itp.

59 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 59 Podstawa dokumentacji księgowej Zdarzenia gospodarcze muszą być udokumentowane w postaci dokumentu księgowego nazywanego również dowodem księgowym.

60 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 60 Podstawa prawna zapisu księgowego. Ustawa o Rachunkowości w & 20. pkt. 1 stwierdza: podstawą zapisów w księgach rachunkowych są dowody księgowe stwierdzające dokonanie operacji gospodarczych.

61 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 61 Cechy dowodu księgowego Dokument - dowód księgowy musi być: jasny, czytelny, jednoznacznie określający zdarzenie. W księgowości nie ma zapisu bez dokumentu.

62 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 62 Dowód niezależnie od jego rodzaju i charakteru musi posiadać: nazwę dokumentu, nr dowodu księgowego, datę lub daty zdarzenia gospodarczego, określenie nazw adresów i stron uczestniczących w zdarzeniu gospodarczym, przedmiot i opis operacji gospodarczej, podpisy osób odpowiedzialnych, zapis oryginału lub kopii dowodu księgowego.

63 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 63 Podział dowodów księgowych (art. 21 ust. 5 UR) dowody zewnętrzne obce otrzymane od kontrahentów przedsiębiorstwa, dowody zewnętrzne własne przekazywane w oryginale kontrahentom przedsiębiorstwa, dowody wewnętrzne ewidencjonujące operacje wewnątrz danego przedsiębiorstwa.

64 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 64 Inne dowody będące podstawą księgowania zbiorcze, wykorzystywane do łącznego księgowania zbioru dowodów księgowych. korygujące, ich celem jest korekta wcześniejszych, błędnie dokonanych zapisów na dokumencie, zastępcze, które są wystawione do czasu otrzymania zewnętrznego obcego dowodu księgowego, rozliczeniowe, sporządzane są wówczas, gdy zaistnieje potrzeba dokonania zapisów według nowych kryteriów klasyfikacji.

65 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 65 Klasyfikacja dokumentów Jak stwierdza R. Manteuffel (1961) podstawową podziału dokumentów księgowych jest ich merytoryczna klasyfikacja.

66 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 66 Merytoryczna klasyfikacja dokumentów W ramach merytorycznej klasyfikacji wyróżniamy: pierwsza grupa, której zadaniem jest udokumentowanie stanu aktywów i zobowiązań na pierwszy dzień istnienia firmy, jak również na pierwszy dzień nowego roku obrachunkowego,

67 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 67 Merytoryczna klasyfikacja dokumentów (cd) druga grupa dokumentów ma za zadanie uchwycenie zmian w stanie aktywów i pasywów oraz e widencję przebiegu procesu produkcyjnego

68 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 68 Merytoryczna klasyfikacja dokumentów (cd) trzecia grupa dowodów księgowych ma za zadanie uchwycenie stanu posiadanych środków i zobowiązań na ostatni dzień roku obrachunkowego, zwykle na dzień 31 grudnia.

69 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 69 Merytoryczna klasyfikacja dokumentów księgowych Wyróżniamy dokumenty: Stanu środków i zobowiązań (inwentaryzacja); Ewidencja zmian stanu aktywów i pasywów oraz ewidencja przebiegu procesów produkcyjnych.

70 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 70 Inwentaryzacja Wszystkie posiadane w przedsiębiorstwie aktywa, jak i zobowiązania podlegają inwentaryzacji. Treść art. 4 ust. 1 UR stwierdza, że podmioty gospodarcze zobowiązane są do wykorzystywania zasad rachunkowości w sposób prawidłowy, zapewniający rzetelne i jasne przedstawienie sytuacji majątkowej i finansowej oraz zaprezentowanie wyniku finansowego.

71 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 71 Termin przeprowadzenia inwentaryzacji Termin i częstotliwość inwentaryzacji jest dotrzymany, jeżeli inwentaryzację składników aktywów ( z wyjątkiem aktywów pieniężnych papierów wartościowych itp.) rozpoczęto nie wcześniej niż 3 miesiące przed zakończeniem roku obrachunkowego i zakończono do dnia 15 stycznia następnego roku.

72 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 72 Dodatkowe terminy przeprowadzania inwentaryzacji Inwentaryzacje przeprowadza się również na dzień zakończenia działalności gospodarczej oraz na dzień poprzedzający postawienie firmy w stan likwidacji lub upadłości. Wyniki przeprowadzonej inwentaryzacji należy odpowiednio udokumentować i powiązać z zapisami w księgach rachunkowych.

73 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 73 Wymogi wobec inwentaryzacji Istotne jest ażeby inwentaryzacja spełniała wymóg: rzetelności, prawidłowości i kompletności, bezbłędności i sprawdzalności posiadanych aktywów i pasywów.

74 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 74 Istota inwentaryzacji Istotą inwentaryzacji jest aby każdy składnik aktywów i pasywów był przed sporządzeniem sprawozdania finansowego zinwentaryzowany. Składniki aktywów i pasywów muszą przedstawiać realne i prawdziwe wartości każdej jednostki aktywów lub pasywów.

75 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 75 Odpowiedzialność za przeprowadzenie inwentaryzacji Kierownikowi jednostki nie może przekazać odpowiedzialności za przeprowadzanie inwentaryzacji innej osobie. Odpowiedzialność kierownika jednostki polega na właściwym przygotowaniu, przeprowadzeniu i rozliczeniu inwentaryzacji.

76 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 76 Rodzaje inwentaryzacji Wyróżniamy: inwentaryzację pełną dotyczącą całego przedsiębiorstwa, inwentaryzację niepełną obejmującą jedynie określone jego części.

77 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 77 Podstawowe zadania inwentaryzacji ustalenie stanu rzeczywistego, porównanie jego ze stanem ewidencyjnym, uchwycenie i wyjaśnienie różnic inwenturowych.

78 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 78 Różnice inwenturowe zawinione, niezawinione.

79 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 79 Wyjaśnienie różnic inwenturowych Wyjaśnienie i rozliczenie różnic pomiędzy stanem rzeczywistym, wykazanym w czasie inwentaryzacji a stanem w księgach rachunkowych należy ujawnić i rozliczyć w tym roku obrachunkowym, którego dotyczyła inwentaryzacja.

80 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 80 Składniki aktywów i pasywów objęte inwentaryzacją środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne, składniki aktywów finansowych, środki trwałe w budowie, maszyny i urządzenia przeznaczone do montażu,

81 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 81 Składniki aktywów i pasywów objęte inwentaryzacją (cd) rzeczowe składniki aktywów obrotowych (surowce, materiały, części zamienne itp.), produkcji w toku, środki pieniężne na rachunkach bankowych oraz zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych, gotówka w kasie,

82 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 82 Składniki aktywów i pasywów objęte inwentaryzacją (cd) rozliczenia międzyokresowe czynne i bierne, potwierdzone salda rozrachunków z kontrahentami, potwierdzenie sald należności i zobowiązań, inne przedmioty będące w posiadaniu przedsiębiorstwa.

83 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 83 Przedmioty objęte jedynie ewidencją ilościową przedmioty drobnego wyposażenia zużywające się stopniowo, rzeczowe zapasy majątku obrotowego, które zostały zaliczone w momencie ich zakupu w koszty oraz znajdujące się w przedsiębiorstwie obce składniki majątku, składniki nie wykazywane w bilansie a posiadane przez przedsiębiorstwo.

84 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 84 Zakres inwentaryzacji środków pieniężnych Inwentaryzacji podlegają: środki pieniężne, czeki, weksle, papiery wartościowe.

85 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 85 Składniki aktywów obrotowych i ich inwentaryzacja substancje płynne, substancje sypkie składowane w pryzmach, kopcach, nietypowych pojemnikach (węgiel, cement, nasiona itp.) wyroby hutnicze, szkło, stal, drewno (tarcica, dłużyca), produkcja w toku, bele, zwoje, szpule itp.

86 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 86 Zadania inwentaryzacji środków trwałych ustalenie ich rzeczywistego stanu, ilości, klasyfikacji, miejsca ich położenia. ustalenie własności składników majątku, nieruchomości i gruntów, ustalenie środków trwałych obcych, znajdujących się w leasingu, dzierżawie, itp. ustalenie środków trwałych przeznaczonych do likwidacji (nieprzydatnych, zbędnych itp.) ujawnienie wykonywanych modernizacji.

87 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 87 Inwentaryzacja drogą weryfikacji W ramach środków trwałych możliwa jest inwentaryzacja drogą weryfikacji. Weryfikacji podlegają środki trwałe, do których dostęp jest utrudniony. Są to posiadane grunty, maszyny oraz urządzenia wchodzące w skład środków trwałych w budowie.

88 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 88 Inwentaryzacja drogą potwierdzenia sald Potwierdzenie sald dotyczy inwentaryzacji następujących pozycji: wszelkiego rodzaju środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych (lokaty, kredyty), należności, kredyty, zobowiązania, z wyjątkiem rozrachunków z pracownikami, powierzone kontrahentowi składniki majątkowe.

89 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 89 Inwentaryzacja aktywów obcych Inwentaryzacja obejmuje również aktywa obce (art. 25 ust. 2) znajdujące się w jednostce. Obowiązek ten nie dotyczy jednostek świadczących usługi transportowe, spedycyjne itp.

90 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 90 Sposób przeprowadzania inwentaryzacji Spis z natury wymienionych wyżej środków znajdujących się w przedsiębiorstwie; Uzgodnienie sald z kontrahentami, bankami itp. Szczególnie trudna jest inwentaryzacja produkcji w toku i środków trwałych w budowie.

91 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 91 Dowody księgowe ewidencjonujące zmiany zachodzące w przedsiębiorstwie dotyczą : ewidencji środków trwałych, ewidencji gospodarki magazynowej, ewidencji działalności finansowej, ewidencji pracy i płac.

92 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 92 Dokumenty dotyczące środków trwałych: Dowód przyjęcia środka trwałego OT, Protokół zdawczo - odbiorczy środka trwałego PT, Protokół odbioru technicznego (kolaudacji) środka trwałego, po zakończeniu budowy środka trwałego, Dowód zmiany użytkowania środka trwałego MT, Dowód likwidacji środka trwałego LT.

93 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 93 Dokumenty dotyczące ewidencji gospodarki magazynowej Dowód przyjęcia do magazynu PZ, Dowód wydania z magazynu WZ, Dowód przesunięcia międzymagazynowego Mn, Dowód pobrania z magazynu Rw, Dowód zwrotu do magazynu Zw, Dowód przyjęcia odpadów Po, Dowód przyjęcia wyrobów lub półfabrykatów Pw.

94 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 94 Dokumenty ewidencji działalności finansowej Dowód wpłaty KP – kasa przyjmie, Dowód wypłaty KW – kasa wypłaci, Wniosek o zaliczkę, Rozliczenie zaliczki, Rozliczenie wyjazdu służbowego (delegacja), Raport kasowy, dowód zbiorczy, Faktura VAT (zakup),

95 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 95 Dokumenty ewidencji działalności finansowej (cd) Faktura VAT (sprzedaż), Faktura korygująca, w przypadku błędnego wystawienia faktur VAT, Bankowy dowód wypłaty, Bankowy dowód wpłaty, Dokument dotyczący udzielenia (otrzymania) rabatów, bonifikat, skont.

96 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 96 Dowody księgowe dotyczące pracy i płac (cd) Lista wypłat wynagrodzeń pracownikom w czasie ich niezdolności do pracy (choroby), Lista wypłat wynagrodzeń dodatkowych (premii, nagród itp.). Lista wypłat zasiłków rodzinnych, opiekuńczych, chorobowych macierzyńskich, Lista wypłat zaliczek wynagrodzenia, Rachunek za wykonane prace zlecone, Rachunek za umowę o dzieło.

97 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 97 Dowody księgowe dotyczące pracy i płac Lista wynagrodzeń osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę, Lista wynagrodzeń osób zatrudnionych na podstawie umowy zlecenia, Lista wynagrodzeń osób zatrudnionych na podstawie umowy o dzieło, Lista wynagrodzeń osób zatrudnionych na podstawie umów agencyjnych, Lista wynagrodzeń akwizytorów, pośredników, komitentów,

98 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 98 Pozostałe dokumenty księgowe Polecenie księgowania, Dokumenty wtórne, zbiorcze, zastępcze, rozdzielniki itp. Inne dokumenty będące podstawą księgowania.

99 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 99 Rodzaje zdarzeń gospodarczych i ich wpływ na bilans majątkowy Suma bilansowa nie ulega zmianie przesunięcie w aktywach A1 + A2 + (A3 + n) + (A4 - n) = P Przykład: Pobrano gotówkę z banku do kasy Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

100 100 Rodzaje zdarzeń gospodarczych i ich wpływ na bilans majątkowy (cd) Suma bilansowa nie ulega zmianie przesunięcie w pasywach A = P1 + (P2 + n) + (P3 - n) + P4 Przykład: Przeksięgowano wynik finansowy na konto funduszu własnego. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

101 101 Rodzaje zdarzeń gospodarczych i ich wpływ na bilans majątkowy (cd) Suma bilansowa ulega zmianie - zwiększenie aktywów i pasywów A1 + (A2 +n) + A3 + A4 = (P1 + n) + P2 + P3 + P4 Przykład: Zaciągnięto kredyt inwestycyjny Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

102 102 Rodzaje zdarzeń gospodarczych i ich wpływ na bilans majątkowy (cd) Suma bilansowa ulega zmianie zmniejszenie aktywów i pasywów A1 + A2 + (A3 - n) + A4 = P1 + (P2 - n ) + P3 + P4 Przykład: Skradziono nieubezpieczony ciągnik Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

103 Księgowość gospodarcza (magazynowa) Księgowość gospodarcza (magazynowa) ilościowa - ujmuje zdarzenia gospodarcze w mierniku ilościowym: w kg, sztukach, litrach itp. Jej zadaniem jest ewidencja aktywów obrotowych.

104 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 104 Rachunek księgowości ilościowej Rachunek księgowości ilościowej, magazynowej można przedstawić w formie uniwersalnej: Przedstawiony wzór jest bardzo przydatny do przedstawienia bilansu zapasów S p + P – R = S k

105 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK Księgowość wartościowa (finansowa). Podstawowe zagadnienia księgowości finansowej: Konto księgowe i jego funkcjonowanie, Metody zapisu księgowego, Bilans majątkowy

106 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 106 Konta księgowe ich definicja i rodzaje Konto księgowe jest to podstawowe urządzenie księgowe, służące do klasyfikacji rachunkowej ewidencji i kontroli aktywów, pasywów oraz procesów gospodarczych danej jednostki gospodarczej. Konto musi zawierać nazwę i symbol konta. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

107 107 Rodzaje kont księgowych Wyróżniamy: konta pojedyncze, konta podwójne.

108 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 108 Konto pojedyncze Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK DataNr dowodu Nr konta korespondującego TreśćSuma WnMa Konto pojedyncze Nazwa..Kasa symbol Winien (Wn), Debet (Dt) Ma (Ma), Credit (Ct)

109 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 109 Konto podwójne Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK DataRodzaj i nr dowodu Symbol konta korespon dującego Treść zapisu Kwota zł DataRodzaj i nr dowodu Symbol konta koresponduj ącego Treść zapis u Kwota zł Konto podwójne Nazwa symbol Winien (Wn), Debet (Dt) Ma (Ma), Credit (Ct)

110 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 110 Schemat konta teowego Dla celów interpretacji funkcjonalności konta wyróżniamy konta teowe. Ich kształt przypomina dużą literę T. Schemat konta teowego Dt Nazwa Symbol Ct Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

111 111 Metody zapisu księgowego Metoda zapisu pojedynczego, Metoda zapisu podwójnego. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

112 112 Zasada obowiązująca przy metodzie zapisu pojedynczego Brak jest uporządkowanego planu kont, Zdarzenia gospodarcze księgowane są tylko jeden raz. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

113 113 Zasada obowiązująca przy metodzie zapisu podwójnego Każde zdarzenie księgowane jest na dwóch kontach przeciwstawnych (korespondujących), Po przeciwnych stronach tych kont, Suma zapisu na tych kontach jest identyczna. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK a b 300

114 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 114 Otwieranie i zamykanie kont księgowych Konta księgowe mogą być otwierane wartością bilansu otwarcia (konta bilansowe). Zapis po stronie Wn konta (po stronie lewej) nazywamy jego obrotami strony winien. Zapisy strony Ma (po prawej) nazywamy obrotami strony Ma. Na zakończenie okresu obrachunkowego (miesiąca, kwartału, roku) dodajemy obroty strony Winien i Ma. Różnicę obrotów nazywamy saldem. Nazwa salda pochodzi od strony przeciwnej. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

115 115 Otwieranie i zamykanie kont księgowych (cd) Otwieranie i zamykanie kont przedstawiamy na przypadkowych dwóch kontach a i b. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK a b BO Saldo debetowe Obroty razem Saldo kredytowe Obroty ogółem

116 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 116 Rodzaje kont księgowych i ich funkcjonowanie Konta księgowe dzieli się na: konta bilansowe, bez wynikowe, konta wynikowe - niebilansowe. Konta bilansowe – bez wynikowe dzieli się na konta: aktywów, pasywów. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

117 117 Rodzaje kont księgowych i ich funkcjonowanie (cd) Konta aktywów funkcjonują w sposób następujący. Na kontach aktywów saldo z b.o. i wszelkie zwiększenia księguje się po stronie W-N, a wszelkie zmniejszenia aktywów po stronie MA. Natomiast na kontach pasywów b.o. jak i zwiększenie pasywów księgujemy po stronie MA, a zmniejszenie pasywów po stronie W-N. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

118 118 Rodzaje kont księgowych i ich funkcjonowanie (cd) Konta aktywów zamykają się saldem debetowym, a konta pasywów saldem kredytowym. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

119 119 Funkcjonowanie kont księgowych Schematycznie funkcjonowanie kont bilansowych przedstawiamy na kontach teowych. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK P A +- b.o. +-

120 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 120 Konta niebilansowe – wynikowe Konta niebilansowe - wynikowe wykorzystywane są do obliczania wyniku finansowego. Konta te reprezentowane są przez: konta kosztów, konta produkcja (przychodów). Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

121 121 Konta niebilansowe – wynikowe (cd) Na koncie kosztów wszelkie zwiększenia księgujemy po stronie winien (w ciężar konta). Konto to na koniec okresu obrachunkowego ma saldo debetowe. Na konta przychodów (lub produkcji) wszelkie zwiększenie księgowane są po stronie ma (w dobro konta). Saldo konta przychodów (lub produkcji) jest saldem kredytowym. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

122 122 Konta niebilansowe – wynikowe (cd) Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK Wynik finansowy KosztyPrzychody ++ KP

123 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 123 Konta niebilansowe – wynikowe (cd) Saldo kont koszty i produkcja przenosimy na konto wynik finansowy. Po przeniesieniu sald wymienionych kont dokonujemy zamknięcia konta wynik finansowy. Jeżeli obliczone saldo będzie kredytowe, przedsiębiorstwo uzyskało stratach. Saldo kredytowe tego konta mówi o poniesionych zysk. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

124 124 Plan kont księgowych Zakładowy plan kont jest podstawowym segmentem dokumentacji księgowej, której zadaniem jest określenie przyjętych przez jednostkę gospodarczą zasad rachunkowości. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

125 125 Plan kont księgowych (cd) Plan kont powinien zawierać następujące zespoły kont: Zespół 0 – Aktywa trwałe Zespół 1 – Środki pieniężne oraz krótkoterminowe aktywa finansowe Zespół 2 – Rozrachunki i roszczenia Zespół 3 – Materiały i towary Zespół 4 – Koszty według rodzajów i ich rozliczenie Zespół 5 – Koszty według typów działalności i ich rozliczenie Zespół 6 – Produkty i rozliczenia międzyokresowe Zespół 7 – Przychody i koszty związane z ich osiągnięciem Zespół 8 – Kapitały własne, fundusze specjalne i wynik finansowy Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

126 126 Bilans majątkowy Bilans majątkowy jest podstawowym sprawozdaniem finansowym, w którym zostaje ukazany majątek jednostki gospodarczej, jednocześnie w ujęciu rzeczowym i finansowym.

127 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 127 Definicja bilansu Bilans majątkowy jest to dwustronne zestawienie aktywów i pasywów przedsiębiorstwa na określony dzień, nazywany momentem bilansowym.

128 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 128 Formy bilansu Bilans może wystąpić w postaci dwustronnej tabeli lub dwuczęściowego zestawienia, w którym jedna część ujmuje majątek przedsiębiorstwa (aktywa) w druga źródła jego finansowania (pasywa). Formy techniczne bilansu majątkowego wykorzystywane w świecie są różne.

129 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 129 Schemat bilansu BILANS MAJĄTKOWY AKTYWAPASYWA (FUNDUSZE)

130 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 130 Aktywa i pasywa. Aktywa (środki gospodarcze) noszą również nazwę majątku przedsiębiorstwa. AKTYWA = MAJĄTEK Pasywa, nazywane są inaczej źródłami finansowania (pochodzenia) aktywów. PASYWA = KAPITAŁY WŁASNE + KREDYTY + ZOBOWIĄZANIA

131 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 131 Zasada równowagi bilansowej Sporządzając bilans majątkowy obowiązuje naczelna zasada równowagi bilansowej zgodnie, z którą ogólna kwota aktywów musi być równa łącznej sumie pasywów. A=P

132 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 132 T-Bilans Bilans majątkowy można również przedstawić w formie schematu wykorzystując konto teowe. A1A2A3A4A1A2A3A4 B1B2B3B4B1B2B3B4 ΣAΣAΣPΣP

133 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 133 Elementy bilansu majątkowego nazwa i numer statystyczny (Regon) jednostki sporządzającej bilans, data na którą bilans został sporządzony, data sporządzenia bilansu, wyszczególnienie grup i pozycji aktywów i pasywów z podaniem ich wartości,

134 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 134 Elementy bilansu majątkowego (cd) suma bilansową zarówno dla aktywów i pasywów, tak aby widoczne było zbilansowanie, podpis kierownika jednostki, z podaniem daty podpisu, podpis osoby upoważnionej do sporządzania bilansu majątkowego.

135 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 135 Cechy bilansu majątkowego prawdziwy, ciągły, jasny.

136 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 136 Prawdziwość bilansu Prawdziwość bilansu określa fakt jego sporządzenia na podstawie inwentarza. Jest to podstawowa cecha a zarazem i warunek sporządzenia bilansu majątkowego.

137 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 137 Ciągłość bilansu Ciągłość bilansu określona jest tym, iż bilans zamknięcia określonego roku gospodarczego powinien być identyczny z bilansem otwarcia roku kolejnego.

138 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 138 Odstępstwa od zasady ciągłości W ramach ciągłości bilansu mogą występować jednak dwie sytuacje, które nie podważają cechy ciągłości bilansu. podział przedsiębiorstwa na dwie lub więcej jednostek, urzędowa zmiana cen na dzień 1 stycznia.

139 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 139 Aktywa AKTYWAAKTYWA AKTYWA TRWAŁE Wartości niematerialne i prawne Rzeczowe aktywa trwałe Środki trwałe Środki trwałe w budowie Zaliczki na środki trwałe w budowie Inwestycje długoterminowe Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe AKTYWA OBROTOWE Zapasy Należności krótkoterminowe Inwestycje krótkoterminowe Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe

140 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 140 Wartości niematerialne i prawne Wartości niematerialne i prawne są to nabyte przez jednostkę prawa majątkowe nadające się do gospodarczego wykorzystania o okresie użytkowania dłuższym niż rok.

141 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 141 Składniki wartości niematerialnych i prawnych prawa majątkowe, koszty zakończonych prac rozwojowych, wartość firmy, zaliczki na wartości niematerialne i prawne. autorskie prawa majątkowe, prawa pokrewne oraz prawa do wynalazków itp. inne wartości niematerialne i prawne.

142 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 142 Rzeczowe aktywa trwałe środki trwałe, środki trwałe w budowie, zaliczki na środki trwałe w budowie.

143 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 143 Środki trwałe Środki trwałe są użytkowane dłużej niż 1 rok. Środki trwałe muszą być kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone do użytku jednostki. Do środków trwałych nie zalicza się inwestycji nabywanych w celu uzyskania korzyści materialnych.

144 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 144 Składniki środków trwałych grunty, prawa wieczystego ich użytkowania, budynki i budowle, maszyny i urządzenia, środki transportu, inwentarz żywy, środki trwałe obce, jeżeli tak stanowi umowa leasingu.

145 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 145 Środki trwałe w budowie i zaliczki na środki trwałe w budowie Do środków trwałych w budowie zaliczamy istniejące środki trwałe poddane modernizacji, powiększając ich wartość o koszt przeprowadzonych prac ulepszających te środki. Ostatnią grupą zaliczaną do środków trwałych są zaliczki na prowadzoną budowę środków trwałych.

146 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 146 Zaliczki na środki trwałe w budowie Zaliczki na środki trwałe w budowie, są to wydatkowane środki pieniężne na rzecz innych podmiotów lub instytucji, których zwrot spodziewany jest w postaci konkretnej pracy, konkretnej rzeczy, lub innych świadczeń koniecznych do realizacji zadania w postaci trwałego obiektu w budowie.

147 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 147 Należności długoterminowe Należności długoterminowe są kolejną grupą zaliczaną do aktywów trwałych. Zaliczamy do nich należności od jednostek powiązanych oraz pozostałych jednostek.

148 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 148 Inwestycje długoterminowe Do inwestycji długoterminowych zaliczane grupy aktywów nabyte w celu uzyskiwania korzyści ekonomicznych. Korzyściami ekonomicznymi będzie przyrost wartości aktywów oraz uzyskiwania przychodów w formie odsetek, dywidend (udziału w zyskach). Do inwestycji zaliczane mogą być również inne pożytki wynikające z transakcji handlowych.

149 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 149 Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe Ostatnią grupę stanowią długoterminowe rozliczenia międzyokresowe. W skład tej grupy zaliczamy aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego oraz inne rozliczenia międzyokresowe.

150 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 150 Aktywa obrotowe Do aktywów obrotowych zaliczamy tą część aktywów przedsiębiorstwa, które są przeznaczone do zbycia lub zużycia w przedsiębiorstwie w ciągu 12 miesięcy lub w ciągu normalnego cyklu operacyjnego, właściwego dla danej działalności produkcyjnej wówczas, jeżeli trwa on dłużej niż 12 miesięcy.

151 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 151 Składniki aktywów obrotowych zapasy materiałów, półproduktów, produkcję w toku, produkty gotowe, towary oraz zaliczki na dostawy, należności krótkoterminowe, inwestycje krótkoterminowe, środki pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych, inne środki pieniężne, krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe.

152 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 152 Pasywa przedsiębiorstwa Do pasywów przedsiębiorstwa zaliczamy wszystkie źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa. Pasywa podzielone są na dwie podstawowe grupy. Grupa pierwsza to kapitały (fundusze) własne, natomiast druga grupa to zobowiązania i rezerwy na zobowiązania.

153 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 153 Pasywa PASYWAPASYWA KAPITAŁY (FUNDUSZE) WŁASNE Kapitał (fundusz) podstawowy Należne wpłaty na kapitał podstawowy Udziały (akcje) własne (wielkość ujemna) Kapitał (fundusz) zapasowy Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe Zysk (strata) z lat ubiegłych Zysk (strata) netto ZOBOWIĄZANIA I REZERWY NA ZOBOWIĄZANIA Rezerwy na zobowiązania Zobowiązania długoterminowe Zobowiązania krótkoterminowe Rozliczenia międzyokresowe

154 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 154 Pochodzenie kapitałów własnych KAPITAŁYKAPITAŁY WŁASNEWŁASNE Pochodzenia zewnętrznego (udziały itp.) Pochodzenia wewnętrznego (z akumulacji zysku)

155 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 155 Analiza sytuacji majątkowej Bilans jako podstawowe urządzenie finansowe jest podstawą dokonywania analizy sytuacji majątkowej przedsiębiorstwa. W tym celu wykorzystywana jest analiza struktury aktywów i pasywów bilansu.

156 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 156 Czytanie bilansu Ocena jednostki gospodarczej na podstawie bilansu jest określana jako czytanie bilansu. Odbywać się ono może w dwóch płaszczyznach: pionowe czytanie bilansu, poziome czytanie bilansu.

157 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 157 Aktywa trwałe i ich ewidencja W myśl ustawy o rachunkowości (Art. 3 ust. 1 pkt. 13) przez pojęcie aktywów trwałych rozumie się te aktywa jednostki, które nie są zaliczane do aktywów obrotowych.

158 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 158 Składniki aktywów trwałych wartości niematerialne i prawne, rzeczowe aktywa trwałe, inwestycje długoterminowe, należności długoterminowe, długoterminowe rozliczenia międzyokresowe.

159 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 159 Wartości niematerialne i prawne Są to nabyte przez jednostkę i zaliczone do aktywów trwałych prawa majątkowe, nadające się do gospodarczego wykorzystania o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż jeden rok, przeznaczone na potrzeby podmiotu gospodarczego. Do wartości niematerialnych i prawnych nie zalicza się inwestycji.

160 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 160 Wartości niematerialne i prawne (def. Gmytrasiewicz, Karmańska) Wartości niematerialne i prawne definiowane są, jako możliwe do zidentyfikowania niepieniężne składniki aktywów trwałych nie mające postaci fizycznej, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa w celu ich wykorzystywania w działalności operacyjnej.

161 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 161 Do grupy wartości niematerialnych i prawnych zaliczamy min.: prawa autorskie, prawa do licencji, znaków towarowych, wzorów zdobniczych oraz nazw handlowych itp.

162 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 162 Wartości niematerialne i prawne a aktywa rzeczowe Wartości niematerialne i prawne różnią się od aktywów rzeczowych brakiem fizycznej substancji oraz zrozumienie ich poprzez nabycie praw i przywilejów.

163 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 163 Rodzaje wartości środków trwałych wartość nowa(zakupu), bieżąca itp. Środki trwałe ewidencjonowane są na podstawie wartości początkowej nazywanej również wartością brutto.

164 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 164 Zużycie środków trwałych fizyczne, ekonomiczne (moralne).

165 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 165 Zużycie fizyczne środków trwałych Zużycie fizyczne środków trwałych jest wynikiem ich eksploatacji. Jest to zużycie spowodowane również warunkami atmosferycznymi lub też źle prowadzonej konserwacji, itp.

166 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 166 Zużycie moralne (ekonomiczne) Zużycie moralne (ekonomiczne) środków trwałych jest wynikiem postępu technicznego. Ich moralne zużycie następuje przed upływem okresu ich fizycznego, rzeczywistego zużycia.

167 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 167 Amortyzacja Stopniowy ubytek wartości środków trwałych wyrażony w formie pieniężnej nazywamy amortyzacją. Amortyzacja jest równowartością tego ubytku zaliczaną na podstawie prawa podatkowego do kosztów uzyskania przychodów konkretnego roku obrachunkowego.

168 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 168 Amortyzacja (cd) Zgodnie z obowiązującymi przepisamiAmortyzacja stanowi pieniężny wyraz zużywania się środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych.

169 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 169 Umorzenie wartości środków trwałych Umorzenie wartości środków trwałych jest konsekwencją amortyzacji. Przez pojęcie umorzenia rozumiemy zmniejszenie wartości środka trwałego o wartość naliczonej amortyzacji. Naliczona wartość amortyzacji wykorzystywana jest w celu odtworzenia lub też zakupu nowych środków trwałych.

170 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 170 Amortyzacja jednorazowa Środki trwałe o niskiej wartości amortyzowane są jednorazowo w momencie ich zakupu. Minimalną wartość środków trwałych umożliwiających ich jednorazowe amortyzowanie określa w swoim rozporządzeniu Minister Finansów.

171 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 171 Klasyfikacja Środków Trwałych (Rozp. R.M. z 12 II 2002.) 0 – grunty, 1 – budynki i lokale, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz spółdzielcze prawo do lokalu niemieszkalnego, 2 – obiekty inżynierii lądowej i wodnej, 3 – kotły i maszyny energetyczne,

172 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 172 Klasyfikacja Środków Trwałych (cd) 4 – maszyny, urządzenia i aparaty ogólnego zastosowania, 5 – specjalistyczne maszyny, urządzenia i aparaty, 6 – urządzenia techniczne, 7 – środki transportu, 8 – narządy, przyrządy ruchomości i wyposażenie, 9 – inwentarz żywy.

173 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 173 Metody amortyzacji środków trwałych naturalna, liniowa, degresywna.

174 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 174 Metoda naturalna Metoda naturalna amortyzowania środków trwałych, zwana również metodą produkcyjną za podstawę naliczenia amortyzacji przyjmuje wielkość uzyskanej produkcji.

175 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 175 Metoda liniowa Metoda liniowa polega na tym, że przez cały okres użytkowania wartość (koszt) odpisów amortyzacyjnych środków trwałych jest jednakowa, niezależnie od intensywności wykorzystania tego środka oraz jego rzeczywistego zużycia.

176 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 176 Metoda degresywna Metoda degresywna naliczania amortyzacji pozwala na naliczanie większych stawek w początkowym okresie użytkowania środka trwałego. Wartość naliczania amortyzacji w późniejszych latach ulega stopniowemu obniżaniu.

177 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 177 Ewidencja środków trwałych Ewidencja środków trwałych prowadzona jest na kontach syntetycznych, oraz szczegółowo na kontach analitycznych. Do ewidencji środków trwałych jest wykorzystywane konto syntetyczne Środki trwałe, oraz konto umożliwiające korektę wartości środków trwałych, jest to konto Odpisy umorzeniowe środków trwałych.

178 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 178 Środki trwałe w budowie Środki trwałe w budowie uznawane były w przeszłości za inwestycje rzeczowe, w wyniku, których miały powstać nowe lub zmodernizowane środki trwałe.

179 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 179 Inwestycje długoterminowe Inwestycje długoterminowe różnią się swoim charakterem od innych grup środków gospodarczych. Ich ewidencja dotyczy jedynie nabywania składników aktywów (akcji, obligacji,wnoszenia udziałów itp.) w celu osiągania korzyści ekonomicznych.

180 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 180 Leasing Leasing jest formą pozyskania aktywów trwałych na podstawie długoterminowej umowy bez konieczności natychmiastowego zakupu omawianego dobra. W zawartej umowie finansujący (leasingodawca) zobowiązuje się udostępnić korzystającemu (leasingobiorcy) określone dobro inwestycyjne za określoną z góry opłatą, regulowaną w ratach.

181 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 181 Leasing (cd) Leasing jest jedną z nowoczesnych, możliwych do wykorzystania form pozyskiwania aktywów trwałych.

182 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 182 Leasing operacyjny Leasing operacyjny charakteryzuje się krótkim okresem wykorzystania danego dobra. Umowa leasingu operacyjnego nie określa podstawowego okresu użytkowania. W zasadzie całkowita amortyzacja przedmiotu leasingu jest wynikiem wielokrotnego wydzierżawiania.

183 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 183 Leasing finansowy Istotą leasingu finansowego jest określenie czasu korzystania z otrzymanego dobra. Z reguły brak jest możliwości wypowiedzenia zawartej umowy. Umowa leasingu jest długookresowa. Przy tej formie leasingu korzystający może stać się właścicielem otrzymanego dobra.

184 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 184 Leasing pracowniczy Leasing pracowniczy jest nową formą polegającą na dostarczeniu konkretnemu podmiotowi gospodarczemu lub osobie fizycznej tzw. zatrudnienia zewnętrznego. Ten rodzaj leasingu pochodzi z rynku amerykańskiego oraz z krajów Europy Zachodniej.

185 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 185 Leasing pracowniczy (cd) Jest to jak dotąd mało znana forma w Polsce. Polega ona na tym, że finansujący udostępnia korzystającemu określonego pracownika lub ich grupy i przejmuje wszystkie obciążenia finansowe oraz prawne związane z zatrudnieniem pracowników.

186 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 186 Aktywa obrotowe zapasy, należności krótkoterminowe, inwestycje krótkoterminowe, krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe.

187 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 187 Aktywa obrotowe (cd) Aktywa obrotowe są różnorodnymi składnikami, posiadanych przez przedsiębiorstwo zasobów majątkowych. Zasoby te zostają zamienione na środki pieniężne lub też zostają zużyte w trakcie procesu produkcyjnego lub usługowego.

188 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 188 Aktywa trwałe a obrotowe Istotne jest utrzymanie odpowiednich relacji pomiędzy aktywami trwałymi i obrotowymi. Z punktu widzenia zarządzania majątkiem obrotowym ważne jest ażeby posiadana wartość majątku obrotowego zapewniała pełne wykorzystanie aktywów trwałych.

189 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 189 Ewidencja zakupu materiałów Zakupywane materiały mogą być ewidencjonowane według cen ich zakupu. Dla podmiotów nie będących płatnikami VAT cena zakupu powiększona jest o podatek od towarów i usług (VAT). Dla płatników VAT cena zakupu nie obejmuje podatku VAT.

190 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 190 Ewidencja towarów Wytworzone w przedsiębiorstwie towary i przeznaczone do sprzedaży ewidencjonowane mogą być po koszcie własnym wytworzenia, lub też po cenie ewidencyjnej dla danego przedsiębiorstwa.

191 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 191 Zarządzanie materiałami i towarami Zarządzanie materiałami i towarami jest jednym z podstawowych zagadnień efektywnego działania przedsiębiorstwa.

192 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 192 Środki pieniężne Do posiadanych w przedsiębiorstwie środków pieniężnych zalicza się krótkoterminowe aktywa finansowe. Są to przeznaczone do obrotu instrumenty kapitałowe wyemitowane przez inne jednostki w celu ich zakupu i odsprzedaży.

193 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 193 Gospodarka pieniężna Podstawą gospodarki pieniężnej jest posiadanie odpowiednich dokumentów źródłowych w celu dokonywania rozliczeń finansowych. Przedsiębiorstwa mogą prowadzić gotówkowy oraz obrót bezgotówkowy obrót pieniężny.

194 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 194 Analiza ekonomiczna Analiza ekonomiczna pozwala określić celowość oraz ekonomiczną zasadność podejmowanych decyzji. Analiza ekonomiczna może być prowadzona w makro lub w mikroskali. Analiza ekonomiczna dzieli się na analizę finansową i analizę techniczno-ekonomiczną.

195 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 195 Zakres czasowy analizy ekonomicznej analiza retrospektywna, analiza bieżąca, analiza prospektywna.

196 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 196 Analiza retrospektywna Obejmuje ocenę uzyskiwanych wyników w przeszłości. Wyniki przeprowadzanej analizy retrospektywnej mają za zadanie weryfikację słuszności podjętych decyzji w przeszłości. Powinny one być również wykorzystywane do oceny podejmowanych decyzji dotyczących przyszłości.

197 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 197 Analiza bieżąca Dokonuje oceny przebiegu realizacji podjętych decyzji. Ma ona na celu uchwycenie negatywnych zdarzeń w celu dokonania koniecznych korekt podejmowanych decyzji. Zakres i trafność podejmowanych decyzji należy głównie do menedżera finansowego przedsiębiorstwa.

198 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 198 Analiza prospektywna Analiza prospektywna ma za zadanie ocenę przygotowywanych rozwiązań przed podjęciem ostatecznych decyzji.

199 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 199 Analiza funkcjonalna Przeprowadzana jest przez istniejące w przedsiębiorstwie komórki organizacyjne. Ich zadaniem jest uzyskanie odpowiedzi w zakresie funkcjonowania tych jednostek. Może ona dotyczyć zakresu i struktury sprzedaży, celowości i struktury ponoszonych kosztów bezpośrednich, wydajności technicznej oraz ekonomicznej maszyn itp. Ważna jest jednak ocena przeprowadzonych analiz funkcjonalnych przez kierownictwo zakładu.

200 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 200 Analiza kompleksowa Jest to analiza całościowa, dotycząca określonej komórki, działu lub całego przedsiębiorstwa. Umożliwia ona uzyskanie odpowiedzi dotyczącej funkcjonowania określonych komórek, jak również działalności całego przedsiębiorstwa.

201 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 201 Analiza decyzyjna Bardzo istotna i przydatna praktycznie jest analiza decyzyjna. Pozwala ona na przeprowadzanie analiz wycinkowych związanych z podejmowaniem konkretnych decyzji.

202 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 202 Analiza finansowa Celem analizy finansowej jest określenie wielkości ekonomicznych wyrażonych wartościowo w pieniądzu i dotyczących stanu majątkowego oraz ogólnej sytuacji finansowej przedsiębiorstwa.

203 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 203 Analiza techniczno-ekonomiczna Obejmuje główne wielkości ekonomiczne, wyrażone w jednostkach fizycznych. Mogą być one dodatkowo przeliczone na jednostki finansowe. Obejmuje ona analizę: uzyskanej produkcji, zatrudnienia, płac oraz wydajności pracy. Ponadto: ocena wyposażenia w aktywa trwałe, poziom zużycia aktywów obrotowych oraz rodzaj i zakres wprowadzanego postępu technicznego.

204 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 204 Zysk operacyjny Konstrukcja tego miernika uniezależnia wynik działalności operacyjnej podmiotu gospodarczego od struktury finansowania jego majątku. Nie uwzględnia informacji o źródłach finansowania przedsiębiorstwa, jak również strat i zysków nadzwyczajnych.

205 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 205 Marża brutto Miernik ten może być wykorzystywany w rachunkowości zarządczej lub też w kalkulacjach poza księgowych. Jest ona kategorią zysku obliczoną jako różnica pomiędzy przychodem netto ze sprzedaży a ponoszonymi kosztami zmiennymi wytworzenia dóbr materialnych przeznaczonych na sprzedaż lub świadczonych usług.

206 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 206 Marża brutto (cd) Rachunek marży brutto za podstawę przyjmuje podział kosztów całkowitych na koszty stałe i koszty zmienne. Koszty stałe rozumiane są jako koszty utrzymania pełnej zdolności produkcyjnej podmiotu gospodarczego. Koszty zmienne wiążą się z poziomem i strukturą wytwarzanych produktów lub usług.

207 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 207 Marża brutto (cd) Marżę brutto obliczamy dla poszczególnych wytwarzanych produktów lub świadczonych odpłatnie usług. Marża brutto jest podstawowym miernikiem wykorzystywanym w rachunkowości zarządczej.

208 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 208 Zysk brutto Całościowym miernikiem oceny finansowo- ekonomicznej podmiotu gospodarczego jest wynik na działalności gospodarczej. Wynik ten jest sumą wyniku na działalności operacyjnej i finansowej. Wynik na działalności gospodarczej skorygowany o zyski i straty nadzwyczajne nazywany jest zyskiem brutto.

209 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 209 Obliczanie wyników cząstkowych podmiotu gospodarczego Działalność operacyjna Przychody z działalności podstawowej i pomocniczej – Koszty uzyskania przychodów = Zysk na działalności operacyjnej Działalność finansowa Przychody z działalności finansowej – Koszty działalności finansowej = Wynik na działalności finansowej Zdarzenia losoweZyski Nadzwyczajne – Straty nadzwyczajne = Wynik zdarzeń losowych

210 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 210 Obliczanie wyniku finansowego (zysku brutto) WFb= Wynik na działalności operacyjnej + Wynik na działalności finansowej + Wynik na działalności nadzwyczajnej Wynik na działalności gospodarczej

211 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 211 Obliczanie wyniku finansowego netto Wynik finansowy brutto pomniejszony o naliczony podatek dochodowy jest wynikiem finansowym netto (zyskiem netto). Obliczamy go następująco: WFn = WFb – Pd gdzie: WFn – wynik finansowy netto, WFb – wynik finansowy brutto, Pd – podatek dochodowy.

212 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK Formy techniczne księgowości

213 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 213 Prowadzenie księgowości i jej organizacja.

214 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 214 Informatyka

215 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 215 Informatyka w rachunkowości Po drugiej wojnie światowej, wraz z rozwojem informatyki, zaczęto wykorzystywać komputery również do prowadzenia ewidencji księgowej. Początkowo, w związku z ogromnym kosztem zakupu i eksploatacji komputerów na ich wprowadzenie mogły sobie pozwolić wyłącznie duże przedsiębiorstwa. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

216 216 Początki informatyzacji rachunkowości Historycznie najwcześniej wykorzystywano komputery wyłącznie do automatyzacji prac związanych z ewidencjonowaniem najbardziej typowych i najczęściej powtarzających się operacji, a przez to najbardziej pracochłonnych. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

217 217 Rozwój rachunkowości skomputeryzowanej Rozbudowanie programów ułatwiających prowadzenie ewidencji księgowej umożliwiło przetwarzanie danych liczbowych gromadzonych przez rachunkowość. Systemy księgowe umożliwiają obecnie przygotowywanie sprawozdań zarówno na potrzeby kierownictwa, jak i na potrzeby jednostek zewnętrznych. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

218 218 Warianty rozwiązań rachunkowości skomputeryzowanej najprostsze rozwiązania, usprawniające prace związane z ewidencją księgową, rozbudowane obejmujące analizę i zarządzanie działalnością produkcyjną i finansową przedsiębiorstwa. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

219 219 Integracja obszarów działalności przedsiębiorstwa Kolejny etap rozwoju systemów komputerowych to powiązanie księgowości i rachunkowości z pozostałymi obszarami działalności przedsiębiorstwa w zakresie: planowania produkcji, obsługi sprzedaży, ewidencji magazynowej i marketingu, itd. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

220 220 Schemat zintegrowanego systemu wspomagającego zarządzanie (1)

221 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 221 Schemat zintegrowanego systemu wspomagającego zarządzanie (2)

222 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 222 Uwarunkowania informatyzacji rachunkowości Zakres wykorzystania komputerów w rachunkowości może zależeć od: wielkości przedsiębiorstwa, zaawansowania technicznego przedsiębiorstwia, kwalifikacji pracowników. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

223 223 Ograniczenia finansowe Zaawansowanie technologicznie systemy znajdują zastosowanie tylko w największych jednostkach gospodarczych. Koszt dostosowania zintegrowanych systemów wspomagających podejmowanie decyzji jest znaczący.

224 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 224 Zakres wykorzystania komputerów Komputerowe systemy umożliwiają zintegrowane przetwarzanie danych księgowych w przedsiębiorstwie w zakresie: gromadzenie danych liczbowych ułatwionego dostępu do informacji księgowych, wspomagania podejmowania decyzji. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

225 225 Zgodność z ustawą o rachunkowości Ustawa o Rachunkowości daje możliwość prowadzenia ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera. Jednostka, która decyduje się na prowadzenie ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera zapisać ten fakt w dokumentacji opisującej przyjęte zasady rachunkowości. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

226 226 Treść dokumentacji opisującej zasady księgowości Opis systemu przetwarzania danych, Opis systemu informatycznego, a w nim: – wykaz programów, procedur lub funkcji, – opis algorytmów i parametrów oraz programowych zasad ochrony danych, – określenie wersji oprogramowania i daty rozpoczęcia jego eksploatacji.

227 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 227 Dokumenty objęte ochroną Księgi rachunkowe, Dowody księgowe, Dokumenty inwentaryzacyjne, Sprawozdania finansowe, Dokumentacja księgowa opisująca zasady i system rachunkowości oraz stosowany system ochrony danych.

228 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 228 Ochrona danych Stosowanie odpornych na zagrożenia nośników, Dobór stosownych środków ochrony zewnętrznej, Systematyczne tworzenie rezerwowych kopii zbiorów danych, Zapewnienie ochrony programów komputerowych i danych systemu informatycznego, Stosowanie odpowiednich rozwiązań programowych i organizacyjnych, chroniących przed nieupoważnionym dostępem lub zniszczeniem danych i dokumentów księgowych.

229 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 229 Wymogi wobec zapisu księgowego wprowadzonego do dziennika (1/2) powinien posiadać automatycznie nadany numer pozycji a także dane pozwalające ustalić osobę odpowiedzialną za treść zapisu; powinien zawierać procedury chroniące przed zniszczeniem i modyfikacją zapisu,

230 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 230 Wymogi wobec zapisu księgowego wprowadzonego do dziennika (2/2) powinien zapewniać automatyczną kontrolę ciągłości zapisów, przenoszenia obrotów i sald, wydruki komputerowe muszą składać się z automatycznie numerowanych stron, z oznaczeniem pierwszej i ostatniej strony, numery stron muszą być rejestrowane w sposób ciągły w roku obrotowym.

231 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 231 Źródła danych księgowych Jeżeli ewidencja w księgach rachunkowych jest prowadzona przy użyciu komputera ustawa o rachunkowości dopuszcza traktowanie za równoważne z dowodami księgowymi dowody elektroniczne.

232 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 232 Elektroniczne dowody źródłowe (księgowe) Zapisy elektroniczne dokonane za pośrednictwem urządzeń łączności, Komputerowe nośniki danych, Zapisy tworzone na podstawie algorytmu przetwarzającego informacje już wcześniej zawarte w księgach rachunkowych.

233 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 233 Warunki uznania dowodów elektronicznych Zapisy muszą zawierać trwale czytelną postać zgodną z treścią dowodów księgowych, Możliwe jest stwierdzenie źródła pochodzenia zapisów oraz ustalenie osoby odpowiedzialnej za ich wprowadzenie, Stosowana procedura zapewnia sprawdzenie poprawności przetworzenia danych, Dane źródłowe są odpowiednio chronione w miejscu ich powstania.

234 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 234 Wymagane przez ustawę o rachunkowości księgi rachunkowe dziennik, księga główna, księgi pomocnicze, zestawienie obrotów i sald, wykaz składników aktywów i pasywów (inwentarz).

235 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 235 Księga główna i pomocnicza Na kontach księgi głównej zapisy dokonywane są na podstawie zapisów w dzienniku, zgodnie z zasadą podwójnej księgowości. Konta księgi pomocniczej służą do uszczegółowienia zapisów na kontach księgi głównej.

236 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 236 MRP (1/3) W latach pięćdziesiątych XX wieku wypracowano standard oprogramowania nazwany skrótem MRP (Material Requirements Planning), który tłumaczony jest na język polski jako planowanie potrzeb materiałowych przedsiębiorstwa.

237 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 237 MRP (2/3) MRP jest zbiorem procesów pozwalającym na dokładną ewidencję materiałów, zapotrzebowania na materiały oraz możliwości i czasu realizacji zamówień na materiały. System automatycznie sprawdza stan magazynów i w przypadku niewystarczającego ich stanu w magazynie informuje o konieczności zamówienia.

238 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 238 MRP (3/3) Dzięki MRP możliwa była ścisła koordynacja dostaw materiałów zależnie od zapotrzebowania na nie i w konsekwencji wprowadzenie dostaw na czas (just in time).

239 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 239 MRP II (1/2) W latach osiemdziesiątych XX wieku wypracowano nowy standard systemu wspomagającego zarządzanie produkcją i dystrybucją oznaczony skrótem MRP II (Manufacturing Resource Planning), tłumaczony na język polski jako planowanie zasobów produkcyjnych.

240 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 240 MRP II (2/2) MRP II odpowiada za koordynację produkcji, sprzedaży i finansów poprzez odpowiednie planowanie i przydział konkretnych zasobów w odpowiednim czasie.

241 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 241 ERP (1/3) Systemy klasy ERP (Enterprise Resource Planning), czyli całościowe planowanie zasobów przedsiębiorstwa, uzupełniają wcześniejsze standardy o zarządzanie finansami, wchodząc w takie obszary zarządzania przedsiębiorstwem, jak rachunkowość zarządcza, cash flow, rachunek kosztów.

242 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 242 ERP (2/3) Ważnym elementem systemów klasy ERP jest planowanie działalności przedsiębiorstwa w różnym horyzoncie czasowym, zarówno planowania operacyjnego jak i strategicznego. Ważną cechą tych systemów jest możliwość zarządzania nawet rozległą siecią placówek.

243 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 243 ERP (3/3) Systemy klasy ERP są zazwyczaj zbudowane z modułów, które mogą funkcjonować niezależnie od siebie, ale mogą również być ze sobą połączone. Moduły te zazwyczaj obejmują swoją funkcjonalnością poszczególne obszary działalności przedsiębiorstwa. Przykładowo może to być produkcja, finanse i rachunkowość, logistyka i obsługa personelu.

244 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 244 CRM (1/3) Od współczesnych systemów oczekuje się możliwości rozpoznania i zrozumienia indywidualnych potrzeb każdego klienta. Zadania te mają realizować systemy zapewniające zarządzanie więzami z klientem, tzw. CRM (Customer Relationship Management).

245 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 245 CRM (2/3) Systemy CRM umożliwiają dotarcie do potencjalnych odbiorców i pozwalają na lepsze poznanie potrzeb i oczekiwań klientów. Jest to możliwe poprzez zbieranie bardzo wielu informacji o klientach i wnioskowaniu na ich podstawie o oczekiwaniach i upodobaniach klienta. Pozwala to podtrzymywać kontakt z klientem

246 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 246 CRM (3/3) Utrzymanie klienta jest pięciokrotnie tańsze niż pozyskanie nowego. Zwiększenie lojalności klientów o 5% może poprawić zyskowność sprzedaży od 25% nawet do 85%. Uogólniając można stwierdzić, że systemy ERP służą do minimalizacji kosztów, natomiast systemy CRM do maksymalizacji sprzedaży.

247 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 247 SCM (1/3) Dynamizacja obrotu handlowego wymusi na przedsiębiorstwach sprawniejsze działanie sieci dostaw oraz dystrybucji. Dlatego też niezwykle istotnym elementem najnowszych systemów staje się zarządzanie łańcuchem dostaw, tzw. SCM (Supply Chain Management).

248 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 248 SCM (2/3) Systemy SCM mają zapewnić bardzo rzetelne określenie poziomu produkcji poprzez informacje zbierane od dystrybutorów oraz na podstawie badań marketingowych. Poziom produkcji musi być dostosowany do wielkości popytu na dane dobra.

249 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 249 SCM (3/3) Analitycy podkreślają, że optymalizacja dostaw, zależnie od rzeczywistego zapotrzebowania może zredukować koszty nawet o 50% łańcucha dostaw.

250 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 250 Kierunki dalszego rozwoju informatyzacji przedsiębiorstw Analitycy zwracają uwagę na fakt, że informatyzacja przedsiębiorstw będzie szła w kierunku coraz lepszego dostosowywania przygotowywanych programów komputerowych do potrzeb specyfiki działalności przedsiębiorstw oraz ich otoczenia zewnętrznego.

251 Finanse przedsiębiorstw

252 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 252 Metody oceny rentowności przedsiębiorstwa Grupy wskaźników: rentowności sprzedaży, rentowności aktywów (majątku), rentowności zaangażowanych kapitałów własnych.

253 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 253 Wskaźnik zyskowności (rentowności) sprzedaży Wskaźnik zyskowności lub rentowności sprzedaży (W zs ), nazywany jest również wskaźnikiem sprzedaży netto. zyskowność sprzedaży (W zs )= zysk netto x100 sprzedaż netto

254 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 254 Przykład 1 Przedsiębiorstwo osiągnęło w 2001 roku przychody ze sprzedaży zł a zysk netto wyniósł zł. Natomiast w 2002 roku przychody ze sprzedaży wyniosły zł, a zysk netto zł. w 2001 roku: W zs = x100 = 9, w 2002 roku: W zs = x100 = 10,

255 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 255 Wskaźnik zyskowności (rentowności) aktywów Wskaźnik rentowności (zyskowności) aktywów (W za ) informuje o efektywności wykorzystania posiadanego majątku oraz wielkości zysku netto przypadającego na wartość zaangażowanego w przedsiębiorstwo majątku. zyskowność aktywów (W za )= zysk netto x100 ogółem aktywa

256 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 256 Przykład 2 Przedsiębiorstwo z przykładu 1 dysponowało w 2001 roku aktywami o wartości zł, natomiast w roku 2002 wartość aktywów przedsiębiorstwa wynosiła zł. Wskaźnik zyskowności aktywów wyniósł: w 2001 roku: W za = x100 = 17, w 2002 roku: W za = x100 = 22,

257 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 257 Wskaźnik rentowności kapitałów własnych Wskaźnik rentowności (zyskowności) kapitałów własnych (W zkw ) pozwala na dokonanie oceny ich wykorzystania w przedsiębiorstwie. zyskowność kapitałów wł. (W zkw )= zysk netto x100 kapitały własne

258 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 258 Przykład 3 Kapitał własny w badanym przedsiębiorstwie wyniósł w 2001 roku zł, natomiast w 2002 roku zł. Wskaźnik zyskowności kapitałów własnych wyniósł: w 2001 roku: W zkw = x100 = 42, w 2002 roku: W zkw = x100 = 47,

259 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 259 Dźwignia kapitałowa Dźwignia kapitałowa lub finansowa związana jest ze strukturą zaangażowanych kapitałów podmiotu gospodarczego. Chodzi o relacje w finansowaniu działalności firmy kapitałem własnym lub/i w części kapitałem obcym. Dźwignia finansowa jest to zmiana wartości zysku otrzymanego w wyniku zaangażowania kapitałów obcych.

260 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 260 Dźwignia kapitałowa (cd) W pierwszej kolejności liczymy korygujemy zysk netto o odsetki od zaciągniętych kredytów oraz o podatek dochodowy przypadający na te odsetki. skorygowana zyskowność aktywów (S za ) = zysk netto + odsetki – podatek x100 aktywa ogółem

261 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 261 Dźwignia kapitałowa (cd) W wyniku skorygowania zyskowności aktywów wpływ dźwigni finansowej (D f ) można określić jako efektywność wykorzystania obcych kapitałów w celu poprawy zyskowności kapitałów własnych przedsiębiorstwa. (D f ) = zyskowność kapitałów własnych – S za

262 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 262 Przykład 4 W badanym przedsiębiorstwie odsetki od zaciągniętych kredytów i podatek dochodowy wyniosły: Wyszczególnienie Zapłacone odsetki % podatku dochodowego

263 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 263 Rozwiązanie przykładu 4 Skorygowana zyskowność majątku przedstawia się następująco: w 2001 roku: S zm = x100 = 22, w 2002 roku: S zm = x100 = 27, Dźwignia finansowa wyniosła: w 2001 roku: D f = 42,94 – 22,10 = 20,84 w 2002 roku: D f = 47,56 – 27,61 = 19,95

264 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 264 Planowanie Planowanie można zdefiniować jako przewidywanie warunków działania w określonym horyzoncie czasowym, przez wyznaczanie celów oraz niezbędnych środków i sposobów ich realizacji.

265 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 265 Rodzaje planowania Wyróżniamy planowanie: operacyjne (krótkoterminowe), strategiczne (długoterminowe).

266 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 266 Planowanie finansowe Planowanie finansowe obejmuje następujące zagadnienia: planowanie poziomu i struktury zapotrzebowania na środki finansowe, niezbędne do realizacji przyjętych zadań, określenie najkorzystniejszych źródeł pozyskiwania kapitałów.

267 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 267 Główny cel zarządzania finansami Głównym celem zarządzania finansami jest wzrost wartości firmy. O wzroście wartości podmiotu gospodarczego świadczy: maksymalizacja nadwyżki finansowej, zachowanie zdolności do terminowego regulowania zobowiązań.

268 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 268 Zarządzanie kapitałem obrotowym Zarządzanie kapitałem obrotowym polega na: kształtowaniu wielkości i struktury aktywów obrotowych w celu utrzymania płynności finansowej podmiotu gospodarczego, pozyskiwaniu kapitałów niezbędnych do sfinansowania składników aktywów obrotowych.

269 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 269 Zarządzanie kapitałem obrotowym (cd) Sprawne zarządzanie kapitałem obrotowym jest szczególnie istotne ze względu na: powstanie i systematyczny wzrost konkurencji na rynku krajowym, wchodzenie przedsiębiorstw na rynki zagraniczne, wysoki koszt kapitałów obcych.

270 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 270 Strategia kształtowania wielkości i struktury aktywów obrotowych Strategię kształtowania wielkości i struktury aktywów obrotowych można realizować przy pomocy następujących strategii: konserwatywnej, agresywnej, umiarkowanej.

271 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 271 Strategia konserwatywna Strategia konserwatywna charakteryzuje się utrzymaniem relatywnie wysokich stanów aktywów bieżących. Jest to strategia wymagająca relatywnie wysokiego poziomu aktywów obrotowych w podmiocie gospodarczym.

272 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 272 Strategia agresywna Strategia agresywna jest przeciwstawna do omawianej strategii konserwatywnej. Wyraża się w minimalizowaniu zapasów materiałowych i stanu środków pieniężnych. W ramach strategii agresywnej występuje wzrost ryzyka, spadek produkcji i sprzedaży, a także do minimum ogranicza się udzielanie kredytów kupieckich.

273 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 273 Strategia umiarkowana Strategia umiarkowana jak sama nazwa wskazuje jest strategią pośrednią pomiędzy strategią konserwatywną a agresywną. Strategia ta pozwala z jednej strony na minimalizację ryzyka, a z drugiej na ponoszenie racjonalnych kosztów od posiadanych aktywów obrotowych.

274 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 274 Strategia inwestowania Strategia inwestowania obejmuje analizę, planowanie i realizację przedsięwzięć inwestycyjnych. Niezbędnym warunkiem podjęcia decyzji o modernizacji lub realizacji nowej inwestycji jest brak możliwości poprawy jakości produkcji, względnie rozszerzenie produkcji lub usług przy dotychczasowym poziomie posiadanych środków trwałych.

275 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 275 Informatyka w rachunkowości Po drugiej wojnie światowej, wraz z rozwojem informatyki, zaczęto wykorzystywać komputery również do prowadzenia ewidencji księgowej. Początkowo, w związku z ogromnym kosztem zakupu i eksploatacji komputerów na ich wprowadzenie mogły sobie pozwolić wyłącznie duże przedsiębiorstwa. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

276 276 Początki komputeryzacji Historycznie najwcześniej wykorzystywano komputery wyłącznie do automatyzacji prac związanych z ewidencjonowaniem najbardziej typowych i najczęściej powtarzających się operacji, a przez to najbardziej pracochłonnych. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

277 277 Rozwój rachunkowości skomputeryzowanej Rozbudowanie programów ułatwiających prowadzenie ewidencji księgowej umożliwiło przetwarzanie danych liczbowych gromadzonych przez rachunkowość. Systemy księgowe umożliwiają przygotowywanie sprawozdań finansowych zarówno na potrzeby kierownictwa, jak i na potrzeby jednostek zewnętrznych. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

278 278 Warianty rozwiązań rachunkowości skomputeryzowanej najprostsze rozwiązania, usprawniające prace związane z ewidencją księgową, rozbudowane obejmujących analizę i zarządzanie działalnością produkcyjną i finansową przedsiębiorstwa. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

279 279 Integracja obszarów działalności przedsiębiorstwa Kolejny etap rozwoju systemów komputerowych to powiązanie księgowości i rachunkowości z pozostałymi obszarami działalności przedsiębiorstwa w zakresie: planowania produkcji, obsługi sprzedaży, ewidencji magazynowej i marketingu. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

280 280 Uwarunkowania informatyzacji rachunkowości Zakres wykorzystania komputera w rachunkowości może zależeć od: wielkości przedsiębiorstwa, zaawansowania technicznego przedsiębiorstwia, kwalifikacji pracowników. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

281 281 Zakres wykorzystania komputerów Komputerowe systemy umożliwiają zintegrowane przetwarzanie danych księgowych w przedsiębiorstwie w zakresie: gromadzenie danych liczbowych ułatwionego dostępu do informacji księgowych, wspomagania podejmowania decyzji. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

282 282 Ograniczenia finansowe Zaawansowanie technologicznie systemy znajdują zastosowanie tylko w największych jednostkach gospodarczych. Koszt dostosowania zintegrowanych systemów wspomagających podejmowanie decyzji jest znaczący.

283 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 283 Zgodność z Ustawą o Rachunkowości Ustawa o Rachunkowości daje możliwość prowadzenia ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera. Jednostka, która decyduje się na prowadzenie ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera zapisać ten fakt w dokumentacji opisującej przyjęte zasady rachunkowości. Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK

284 284 Wymogi wobec zapisu księgowego wprowadzonego do dziennika (1/2) powinien posiadać automatycznie nadany numer pozycji a także dane pozwalające ustalić osobę odpowiedzialną za treść zapisu; powinien zawierać procedury chroniące przed zniszczeniem i modyfikacją zapisu,

285 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 285 Wymogi wobec zapisu księgowego wprowadzonego do dziennika (2/2) powinien zapewniać automatyczną kontrolę ciągłości zapisów, przenoszenia obrotów i sald, wydruki komputerowe muszą składać się z automatycznie numerowanych stron, z oznaczeniem pierwszej i ostatniej strony, numery stron muszą być rejestrowane w sposób ciągły w roku obrotowym.

286 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 286 Źródła danych księgowych Jeżeli ewidencja w księgach rachunkowych jest prowadzona przy użyciu komputera Ustawa o Rachunkowości dopuszcza traktowanie za równoważne z dowodami księgowymi zapisy automatyczne za pośrednictwem urządzeń łączności, komputerowych nośników danych lub tworzonych na podstawie algorytmu na podstawie informacji już zawartych w księgach.

287 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 287 Wymogi prawne wobec księgowości komputerowej (1/3) zapisy księgowe muszą posiadać trwałą czytelną postać zgodną z treścią odpowiednich dowodów księgowych,

288 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 288 Wymogi prawne wobec księgowości komputerowej (2/3) konieczna jest możliwość stwierdzenia źródła pochodzenia zapisów księgowych oraz ustalenie osoby odpowiedzialnej za ich wprowadzenie,

289 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 289 Wymogi prawne wobec księgowości komputerowej (3/3) wykorzystywana procedura musi zapewnić możliwość sprawdzenia poprawności przetworzenia danych oraz ich kompletność w czasie przechowywania.

290 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 290 Wymagane przez Ustawę o Rachunkowości księgi rachunkowe dziennik, księga główna, księgi pomocnicze, zestawienie obrotów i sald, wykaz składników aktywów i pasywów (inwentarz).

291 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 291 Księga główna i pomocnicza Na kontach księgi głównej zapisy dokonywane są na podstawie zapisów w dzienniku, zgodnie z zasadą podwójnej księgowości. Konta księgi pomocniczej służą do uszczegółowienia zapisów na kontach księgi głównej.

292 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 292 MRP (1/3) W latach pięćdziesiątych XX wieku wypracowano standard oprogramowania nazwany skrótem MRP (Material Requirements Planning), który tłumaczony jest na język polski jako planowanie potrzeb materiałowych przedsiębiorstwa.

293 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 293 MRP (2/3) MRP jest zbiorem procesów pozwalającym na dokładną ewidencję materiałów, zapotrzebowania na materiały oraz możliwości i czasu realizacji zamówień na materiały. System automatycznie sprawdza stan magazynów i w przypadku niewystarczającego ich stanu w magazynie informuje o konieczności zamówienia.

294 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 294 MRP (3/3) Dzięki MRP możliwa była ścisła koordynacja dostaw materiałów zależnie od zapotrzebowania na nie i w konsekwencji wprowadzenie dostaw na czas (just in time).

295 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 295 MRP II (1/2) W latach osiemdziesiątych XX wieku wypracowano nowy standard systemu wspomagającego zarządzanie produkcją i dystrybucją oznaczony skrótem MRP II (Manufacturing Resource Planning), tłumaczony na język polski jako planowanie zasobów produkcyjnych.

296 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 296 MRP II (2/2) MRP II odpowiada za koordynację produkcji, sprzedaży i finansów poprzez odpowiednie planowanie i przydział konkretnych zasobów w odpowiednim czasie.

297 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 297 ERP (1/3) Systemy klasy ERP (Enterprise Resource Planning), czyli całościowe planowanie zasobów przedsiębiorstwa, uzupełniają wcześniejsze standardy o zarządzanie finansami, wchodząc w takie obszary zarządzania przedsiębiorstwem, jak rachunkowość zarządcza, cash flow, rachunek kosztów.

298 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 298 ERP (2/3) Ważnym elementem systemów klasy ERP jest planowanie działalności przedsiębiorstwa w różnym horyzoncie czasowym, zarówno planowania operacyjnego jak i strategicznego. Ważną cechą tych systemów jest możliwość zarządzania nawet rozległą siecią placówek.

299 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 299 ERP (3/3) Systemy klasy ERP są zazwyczaj zbudowane z modułów, które mogą funkcjonować niezależnie od siebie, ale mogą również być ze sobą połączone. Moduły te zazwyczaj obejmują swoją funkcjonalnością poszczególne obszary działalności przedsiębiorstwa. Przykładowo może to być produkcja, finanse i rachunkowość, logistyka i obsługa personelu.

300 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 300 CRM (1/3) Od współczesnych systemów oczekuje się możliwości rozpoznania i zrozumienia indywidualnych potrzeb każdego klienta. Zadania te mają realizować systemy zapewniające zarządzanie więzami z klientem, tzw. CRM (Customer Relationship Management).

301 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 301 CRM (2/3) Systemy CRM umożliwiają dotarcie do potencjalnych odbiorców i pozwalają na lepsze poznanie potrzeb i oczekiwań klientów. Jest to możliwe poprzez zbieranie bardzo wielu informacji o klientach i wnioskowaniu na ich podstawie o oczekiwaniach i upodobaniach klienta. Pozwala to podtrzymywać kontakt z klientem

302 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 302 CRM (3/3) Utrzymanie klienta jest pięciokrotnie tańsze niż pozyskanie nowego. Zwiększenie lojalności klientów o 5% może poprawić zyskowność sprzedaży od 25% nawet do 85%. Uogólniając można stwierdzić, że systemy ERP służą do minimalizacji kosztów, natomiast systemy CRM do maksymalizacji sprzedaży.

303 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 303 SCM (1/3) Dynamizacja obrotu handlowego wymusi na przedsiębiorstwach sprawniejsze działanie sieci dostaw oraz dystrybucji. Dlatego też niezwykle istotnym elementem najnowszych systemów staje się zarządzanie łańcuchem dostaw, tzw. SCM (Supply Chain Management).

304 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 304 SCM (2/3) Systemy SCM mają zapewnić bardzo rzetelne określenie poziomu produkcji poprzez informacje zbierane od dystrybutorów oraz na podstawie badań marketingowych. Poziom produkcji musi być dostosowany do wielkości popytu na dane dobra.

305 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 305 SCM (3/3) Analitycy podkreślają, że optymalizacja dostaw, zależnie od rzeczywistego zapotrzebowania może zredukować koszty nawet o 50% łańcucha dostaw.

306 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 306 Kierunki dalszego rozwoju informatyzacji przedsiębiorstw Analitycy zwracają uwagę na fakt, że informatyzacja przedsiębiorstw będzie szła w kierunku coraz lepszego dostosowywania przygotowywanych programów komputerowych do potrzeb specyfiki działalności przedsiębiorstw oraz ich otoczenia zewnętrznego.

307 Katedra Rachunkowości i Bankowości Informatycznej PJWSTK 307 Czynnikami produkcji wg.Stepfena Coveya Zasoby finansowe Zasoby rzeczowe Zasoby ludzkie Sytuacja ekonomiczna firmy


Pobierz ppt "Rachunkowość i finanse podmiotów gospodarczych Prof. dr hab. Andrzej Bernacki."

Podobne prezentacje


Reklamy Google