Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Postępowanie dietetyczne w chorobach układu krążenia Alicja Kucharska Zakład Żywienia Człowieka WUM.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Postępowanie dietetyczne w chorobach układu krążenia Alicja Kucharska Zakład Żywienia Człowieka WUM."— Zapis prezentacji:

1

2 Postępowanie dietetyczne w chorobach układu krążenia Alicja Kucharska Zakład Żywienia Człowieka WUM

3 Choroby układu krążenia (ChUK) – społecznym i zdrowotnym problemem współczesnych cywilizacji ChUK – główna przyczyna chorobowości, inwalidztwa i przedwczesnej śmierci w krajach rozwiniętych Wg WHO w 2002 r. z powodu ChUK zmarło na świecie 16,7 mln osób (w Europie 4 mln) ChUK to: – 55% wszystkich zgonów kobiet –43% wszystkich zgonów mężczyzn

4 O d początku lat 80-tych obserwuje się wyraźny spadek umieralności z powodu chorób sercowo-naczyniowych, który wynika: –w ok. 44% z powodu postępu w skuteczności leczenia –w ponad 47% z powodu korzystnej redukcji czynników ryzyka –24% związane z obniżeniem stężenia cholesterolu –20% związane z obniżeniem RR –12% związane ze zmniejszeniem liczby osób palących –5% związane z poprawą aktywności fizycznej

5 Czynniki ryzyka chorób rozwijających się na tle miażdżycy:

6 Najważniejsze czynniki ryzyka epizodu sercowo- naczyniowego (ESC, 2003) Markery stanu zapalnego Czynniki trombogenne Nadwaga/otyłość Czynniki genetyczne Istniejąca u pacjenta ChNS Wczesne występowanie w rodzinie ChNS Płeć Wiek: M 45 lat K 55 lat K 55 lat Cechy indywidualne (nie poddające się modyfikacji) Glikemia/cukrzyca Stężenie triglicerydów HDL cholesterol Aktywność fizyczna Stężenie cholesterolu całkowitego (LDL cholesterol) Palenie tytoniu Ciśnienie tętnicze krwi Dieta Cechy biochemiczne i fizjologiczne (poddające się modyfikacji) Styl życia

7 Mechanizmy, dzięki którym zdrowa dieta potencjalnie wpływa na ryzyko wystąpienia ChNS Zdrowa dieta Spadek ryzyka wystąpienia ChNS Stężenie lipidów Ciśnienie tętnicze krwi Skłonność do zakrzepów Reguluje czynność serca Poprawia funkcję śródbłonka Miejscową reakcję zapalną Wrażliwość na insulinę Stres oksydacyjny Stężenie homocysteiny

8 Zalecenia odnośnie żywienia i stylu życia w profilaktyce i leczeniu chorób sercowo-naczyniowych podają: Europejskie wytyczne zapobiegania chorobom sercowo-naczyniowym w praktyce klinicznej. Aktualizacja 2007 European quidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice European Heart Journal 2007, 28:

9 Osoby ze zwiększonym ryzykiem sercowo-naczyniowym powinny otrzymać zalecenia dotyczące stylu życia: 1.rezygnacja z palenia tytoniu 2. masy ciała (gdy BMI 25, a zwłaszcza gdy 30 lub obwód w talii 88 u K a 102 cm u M), nieprzybieranie na wadze, gdy obwód w talii u K a cm u M 3.30 minut umiarkowanie energicznych ćwiczeń fizycznych przez większość dni tygodnia; wysiłek fizyczny i masy ciała mogą zapobiec cukrzycy

10 4.zdrowa dieta: urozmaicona spożycie energii, takie, aby uniknąć otyłości zachęcenie do spożywania owoców, warzyw, pełnoziarnistych produktów zbożowych i pieczywa, ryb (zwłaszcza tłustych), chudego mięsa, ubogotłuszczowych produktów mlecznych zastąpienie tłuszczu nasyconego jednonienasyconymi i wielonienasyconymi tłuszczami (roślinnymi i ze zwierząt morskich) ograniczenie spożycia soli u osób z nadciśnieniem tętniczym

11 1.Leczenie dietetyczne hipercholesterolemii 2.Styl życia zalecany przy niskim stężeniu we krwi HDL-chol 3.Leczenie dietetyczne hipertriglicerydemii 4.Leczenie dietetyczne nadciśnienia tętniczego 5.Leczenie dietetyczne niewydolności krążenia

12 Leczenie dietetyczne hipercholesterolemii

13 Zalecane terapeutyczne zmiany stylu życia w celu zmniejszenia cholesterolu LDL we krwi 1.Dieta lecznicza: Zmniejszenie spożycia składnik ó w chol-LDL we krwi: nasyconych kwas ó w tłuszczowych < 7%energii cholesterolu pokarmowego < 200 mg/dzień jako opcja terapeutyczna zmniejszająca chol-LDL: stanole/sterole roślinne 2g/dzień spożycia błonnika rozpuszczalnego do 10-25g/dzień 2.Zmniejszenie masy ciała (przy nadwadze lub otyłości) 3.Zwiększenie aktywności fizycznej

14 Dieta lecznicza dla osób z hipercholesterolemią, 1.Nasycone kwasy tłuszczowe (NKT) : < 7% energii 2.Izomery trans: ograniczyć do możliwie najmniejszej ilości 3.Wielonienasycone kwasy tłuszczowe: do 10% energii 4.Jednonienasycone kwasy tłuszczowe: do 20% energii 5.Tłuszcz og ó łem: 25-35% energii 6.Cholesterol pokarmowy < 200 mg/dzień 7.Węglowodany: 50-60% energii* 8.Błonnik pokarmowy: g/dzień 9.Białko: około 15% energii 10.Jako opcja terapeutyczna, stanole/sterole : 2g/dzień 11. spożycia błonnika rozpuszczalnego do g/dzień 12.Wartość energetyczna diety: zbilansować spożycie i wydatkowanie energii, aby uzyskać pożądaną masę ciała/zapobiegać masy ciała * Węglowodany głównie z żywności bogatej w węglowodany złożone i błonnik

15 Dodatkowe zalecenie – włączenie do diety białka sojowego Zastąpienie w diecie białka zwierzęcego białkiem sojowym zmniejsza stężenie we krwi T-chol, LDL- chol i TG. Nie zmniejsza HDL-chol.

16 Dieta lecznicza dla osób z hipercholesterolemią w praktyce

17 Produkty będące istotnym źródłem nasyconych kwasów tłuszczowych w diecie 1.Tłuste mięso i tłuste wędliny 2.Drób ze skórą 3.Mleko i fermentowane napoje mleczne o zawartości tłuszczu powyżej 1% 4.Sery żółte, topione, pleśniowe 5.Tłuste i półtłuste sery białe, twarożki 6.Tłuste i półtłuste desery mleczne 7.Podroby

18 8.Jaja całe (żółtka jaj) 9.Tłuszcze zwierzęce (słonina, smalec, masło), masmiksy i margaryny twarde 10.Ciasta i ciastka 11.Przekąski typu chipsy i krakersy 12.Wyroby czekoladowe 13.Posiłki spożywane w barach szybkiej obsługi oraz typu fast foods (zawierające znaczne ilości tłuszczu)

19 Różnice w zawartości NKT w diecie 1500 kcal, w zależności od wyboru produktów (wybór prod. o małej zaw. NKT vs. wybór prod. o dużej zaw. NKT) ProduktNKT, gProduktNKT, g Mleko 0,5%, 500 ml1,6Mleko 2%, 500 ml6 Ser biały półtł., 80 g2,2Ser biały tł., 80 g5 Margaryna miękka, 15 g1,8Masło, 15 g7,5 Olej rzepakowy, 15 ml1,1Smalec, 15 g6,5 Chuda wołowina, 100 g3,5Schab karkowy, 100 g8 Chuda szynka, 50 g1,5Baleron, 50 g3,5 W sumie11,7W sumie36,5

20 Izomery trans wielonienasyconychkwasów tłuszczowych ograniczyć do możliwie najmniejszej ilości

21 Dlaczego zaleca się ograniczenie spożycia izomerów trans? izomery trans powodują jeszcze większy wzrost stężenia LDL-chol, niż nasycone kwasy tłuszczowe izomery trans powodują zmniejszenie stężenia HDL-chol

22 Źródła izomerów trans: w postaci naturalnej: w tłuszczu mlecznym, najwięcej w maśle częściowo utwardzone tłuszcze roślinne: głównie margaryny twarde, tłuszcze cukiernicze i smażalnicze oraz wyroby wyprodukowane z ich udziałem: ciasta i ciastka przemysłowo produkowane czekolada, batoniki czekoladowe, pieczywo cukiernicze chipsy, chrupki (snacki), krakersy fast foody, np. frytki zupy i sosy w proszku

23 Błonnik rozpuszczalny

24 Jako opcję terapeutyczną, zmniejszającą stężenie chol-LDL zaleca się: spożycia błonnika rozpuszczalnego do spożycia błonnika rozpuszczalnego do g/dzień g/dzień.

25 Korzystne działanie błonnika rozpuszczalnego: zmniejszenie stężenia LDL-chol zmniejszenie glikemii poposiłkowej zmniejszenie insulinemii poposiłkowej

26 Produkty bogate w błonnik rozpuszczalny: owies - płatki owsiane, otręby owsianeowies - płatki owsiane, otręby owsiane jęczmień - płatki jęczmienne, kaszejęczmień - płatki jęczmienne, kasze niektóre owoce - głównie jabłka i cytrusyniektóre owoce - głównie jabłka i cytrusy warzywawarzywa nasiona roślin strączkowychnasiona roślin strączkowych

27 Jako opcję terapeutyczną, zmniejszającą stężenie chol-LDL zaleca się: włączenie do codziennej diety stanoli i/lub steroli roślinnych w ilości 2g/dzień. Taka ilość zawarta jest np. w 25 g (5 łyżeczek margaryny ze stanolami lub sterolami)

28 Bogate źródła stanoli i steroli roślinnych to margaryny i jogurty z ich dodatkiem. Dieta naturalna, bez dodatku produktów wzbogaconych w sterole i stanole, zawiera ich za mało, aby mogły one wpłynąć na zmniejszenie stężenia LDL-chol.

29 W hipercholesterolemii obowiązują wszystkie pozostałe zasady zdrowego żywienia. Wzorcową dietą przeciwmiażdżycową jest dieta śródziemnomorska.

30 Styl życia zalecany przy niskim stężeniu we krwi HDL-chol

31 Zalecenia dot. stylu życia, przy niskim HDL-chol: Redukcja masy ciała (gdy nadwaga lub otyłość)Redukcja masy ciała (gdy nadwaga lub otyłość) Rezygnacja z paleniaRezygnacja z palenia Zwiększenie aktywności fizycznej, u osób mało aktywnychZwiększenie aktywności fizycznej, u osób mało aktywnych Kontrola glikemii, gdy cukrzycaKontrola glikemii, gdy cukrzyca

32 Zalecenia dietetyczne przy niskim HDL-chol: Zastąpienie cukrów prostych ( HDL) węglowodanami złożonymi JKT pomagają HDL, ich spożycia polecać w zespole metabolicznym Umiarkowane spożywanie alkoholu może HDL, nie należy alkoholu zalecać, ale nie jest przeciwwskazany przy HDL

33 Leczenie dietetyczne hipertriglicerydemii

34 Główne przyczyny hTG: Nadwaga i otyłość Mała aktywność fizyczna Nadużywanie alkoholu Dieta z bardzo dużą zawartością węglowodanów (>60% en., czyli np. 300 g węglowodanów w diecie 2000 kcal), w tym dużo węglowodanów prostych i dwucukrów Niektóre schorzenia, np. cukrzyca typu 2 Przyjmowanie niektórych leków Czynniki genetyczne

35 Zalecane terapeutyczne zmiany stylu życia dla osób z hipertriglicerydemią: obniżenie masy ciała – główny cel stosowanie odpowiedniej diety (m.in. spożycia węglowodanów prostych i dwucukrów) regularna aktywność fizyczna rezygnacja z picia alkoholu rezygnacja z palenia tytoniu

36 Zalecane terapeutyczne zmiany stylu życia dla osób z hipertriglicerydemią: spożycia węglowodanów prostych i dwucukrów spożycia węglowodanów ogółem < 60% energii stosowanie diety sprzyjającej stężenia TG we krwi stosowanie diety zalecanej w profilaktyce lub leczeniu hipercholesterolemii

37 Dieta lecznicza zalecana przy hipertriglicerydemii: spożycia NKT do < 7% en. dla całej populacji osób dorosłych, jako element tzw. zdrowej diety spożycia cholesterolu do < 300 mg/dzień, zwiększonyma przy zwiększonym stężeniu chol. LDL we krwi, do < 200 mg/dzień

38 Dieta zalecana przy hipertriglicerydemii: udziału w diecie cukrów prostych i dwucukrów, czyli zachęcenie pacjenta do rezygnacji ze spożywania cukru, miodu, dżemów, wszelkich słodyczy, słodkich napojów oraz produktów słodzonych fruktozą. Fruktoza zwiększa stężenie TG we krwi. ograniczenie spożycia owoców do 300 g dziennie, bo owoce zawierają fruktozę. Uwaga!!! na gruszki, śliwki, winogrona, owoce suszone.

39 Dieta zalecana przy hipertriglicerydemii: zachęcenie pacjenta do rezygnacji ze spożywania alkoholu – zarówno wódki, koniaku, jak i piwa, szampana a także czerwonego i białego wina. Alkohol zwiększa stężenie TG we krwi.

40 Dieta zalecana przy hipertriglicerydemii: zachęcenie pacjenta do spożywania przynajmniej 2 razy w tygodniu tłustych ryb morskich, gdyż zawarte w nich kwasy tłuszczowe omega-3 zmniejszają stężenie TG we krwi.

41 Dieta zalecana przy hipertriglicerydemii: w zmniejszeniu stężenia TG u pacjentów z cukrzycą pomaga podjęcie starań w kierunku jak najlepszego wyrównania poziomów glukozy we krwi.

42 Dieta zalecana przy hipertriglicerydemii: u pacjentów z hipertriglicerydemią, która nie ustępuje po redukcji masy ciała, spożycie tłuszczu można zwiększyć nawet do 35% ogółu energii, zwiększając spożycie JKT (bogate w nie są olej rzepakowy i oliwa z oliwek), zmniejszając jednocześnie spożycie węglowodanów. JKT w przeciwieństwie do węglowodanów nie zwiększają stężenia TG we krwi.

43 Leczenie dietetyczne nadciśnienia tętniczego

44 Zalecenia dotyczące zmiany stylu życia dla osób z nadciśnieniem 1. Rezygnacja z palenia tytoniu 2. Umiar w spożyciu alkoholu 3. Ograniczenie spożycia soli 4. Inne zmiany dietetyczne 5. Redukcja masy ciała 6. Ćwiczenia fizyczne

45 Umiar w spożyciu alkoholu Ostatnio wykazano liniową zależność między spożyciem alkoholu a ciśnieniem krwi i występowaniem nadciśnienia w populacjach. Duże spożycie alkoholu jest związane z dużym ryzykiem udaru. Alkohol osłabia działanie leków przeciwnadciśnieniowych, ale zmniejszenie spożycia alkoholu już po 1-2 tygodniach, przynajmniej częściowo, znosi ten efekt.

46 Umiar w spożyciu alkoholu Badania wykazały, że zmniejszenie spożycia alkoholu znacznie zmniejsza ciśnienie krwi. Osobom z nadciśnieniem, które piją alkohol należy zalecać zmniejszenie tego spożycia do nie więcej, niż g etanolu dla mężczyzn i nie więcej, niż g dla kobiet. Osoby pijące należy ostrzec, że upijanie się zwiększa ryzyko udaru mózgu.

47 Ograniczenie spożycia soli Badania epidemiologiczne wskazują, że spożycie soli ma wpływ na wzrost ciśnienia krwi i występowanie nadciśnienia. Badania epidemiologiczne wskazują, że spożycie soli ma wpływ na wzrost ciśnienia krwi i występowanie nadciśnienia. Ograniczenie spożycia soli: Ograniczenie spożycia soli: może mieć silniejsze działanie hipotensyjne, jeśli jest połączone z innymi jeszcze zaleceniami dietetycznymi może mieć silniejsze działanie hipotensyjne, jeśli jest połączone z innymi jeszcze zaleceniami dietetycznymi może wpłynąć na zmniejszenie dawek i liczby przyjmowanych leków przeciwnadciśnieniowych może wpłynąć na zmniejszenie dawek i liczby przyjmowanych leków przeciwnadciśnieniowych

48 W celu realizacji diety z ograniczeniem soli, należy zalecać pacjentom unikanie dosalania potraw i unikanie produktów o dużej zawartości soli (głównie żywności przetworzonej), natomiast spożywanie głównie posiłków przygotowanych z naturalnych składników bogatych w potas. Nadmierne spożycie soli może być przyczyną ciśnienia opornego na leczenie.

49 Zalecane dzienne spożycie sodu (AI) zostało ostatnio zmniejszone ze 100 mmol/dzień do 65 mmol/dzień, co odpowiada 3,8 g NaCl/dzień i może być trudne do osiągnięcia. Realnym zaleceniem jest 5 g NaCl/dzień (85 mmol/dzień).

50 Inne zmiany dietetyczne Ostatnia dekada wykazała, że zwiększenie spożycia potasu i stosowanie diety bazującej na diecie DASH (bogatej w owoce i warzywa, niskotłuszczowe produkty mleczarskie, ze zmniejszoną zawartością cholesterolu, NKT i tłuszczu ogółem) również wpływa na zmniejszenie ciśnienia krwi. Suplementy kwasów tłuszczowych omega-3 (tłuszcze rybie) obniżają ciśnienie u osób z nadciśnieniem, ale na ogół tylko wtedy, gdy zastosowana jest stosunkowo duża dawka (>=3g/dzień).

51 Inne zmiany dietetyczne Suplementy wapnia i magnezu są proponowane w celu obniżenia ciśnienia krwi, ale dostępne dane na ten temat nie są całkowicie zgodne.

52 Osobom z nadciśnieniem należy zalecać: zwiększenie spożycia owoców zwiększenie spożycia owoców zwiększenie spożycia warzyw (4-5 porcji lub 300 g/dzień/ zwiększenie spożycia warzyw (4-5 porcji lub 300 g/dzień/ zwiększenie spożycia ryb zwiększenie spożycia ryb zmniejszenie spożycia NKT i tłuszczu ogółem zmniejszenie spożycia NKT i tłuszczu ogółem Przydatna może być porada udzielona przez wykwalifikowanego dietetyka. Przydatna może być porada udzielona przez wykwalifikowanego dietetyka.

53 Zmniejszenie masy ciała u os ó b z nadwagą lub otyłych Zmniejszenie masy ciała u os ó b z nadwagą lub otyłych Zmniejszenie spożycia NaCl do <3,8 g/d (spożycie sodu < 1,5 g/d, czyli 65 mmol/d) Zmniejszenie spożycia NaCl do <3,8 g/d (spożycie sodu < 1,5 g/d, czyli 65 mmol/d) Spożywanie większej ilości owoc ó w i warzyw (4-5 porcji warzyw dziennie, tzn. 300 g) oraz zmniejszenie spożycia tłuszcz ó w nasyconych i cholesterolu Spożywanie większej ilości owoc ó w i warzyw (4-5 porcji warzyw dziennie, tzn. 300 g) oraz zmniejszenie spożycia tłuszcz ó w nasyconych i cholesterolu Ograniczenie spożycia alkoholu do g etanolu dziennie u mężczyzn (1-3 standardowych kieliszk ó w w ó dki, lampek wina lub butelek piwa) i g etanolu dziennie u kobiet (1-2 drink ó w jw.) Ograniczenie spożycia alkoholu do g etanolu dziennie u mężczyzn (1-3 standardowych kieliszk ó w w ó dki, lampek wina lub butelek piwa) i g etanolu dziennie u kobiet (1-2 drink ó w jw.) Regularna aktywność fizyczna u os ó b prowadzących siedzący tryb życia Regularna aktywność fizyczna u os ó b prowadzących siedzący tryb życia

54 Skład 100 g soli niskosodowej: Sód – 26 g Sód – 26 g Potas – 12,5 g Potas – 12,5 g Magnez – 360 mg Magnez – 360 mg Jod – 2300 mcg Jod – 2300 mcg Skład 100 g soli kuchennej jodowanej: Sód – 38,85 g Potas – 0 Magnez – 290 mg Jod – 2293 mcg w 3,8 g NaCl – 87 mcg jodu w 5 g NaCl – 115 mcg jodu

55 DZIĘKUJĘ ZA UWAGĘ


Pobierz ppt "Postępowanie dietetyczne w chorobach układu krążenia Alicja Kucharska Zakład Żywienia Człowieka WUM."

Podobne prezentacje


Reklamy Google