Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Polityka społeczna dr hab. Renata Babińska- Górecka.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Polityka społeczna dr hab. Renata Babińska- Górecka."— Zapis prezentacji:

1 Polityka społeczna dr hab. Renata Babińska- Górecka

2 Problemy państwa opiekuńczego. Wielosektorowość w polityce społecznej

3 Problemy państwa opiekuńczego -początki kryzysu- połowa lat 70. XX wieku, -spowolnienie wzrostu gospodarczego, -zwiększenie się bezrobocia, -presja inflacyjna, -pogorszenie się sytuacji finansów publicznych, -zaczęto rozważać problem efektywności/nieefektywności państwa opiekuńczego.

4 Pytania: Jaka jest relacja pomiędzy wydatkami na cele socjalne a efektywnością ekonomiczną? Czy rozmiary państwa opiekuńczego determinują sytuację finansów publicznych?

5 Wnioski z badań przeprowadzonych w wybranych krajach europejskich: -istnieje pozytywny związek pomiędzy przeciętnym udziałem publicznych wydatków socjalnych w PKB w latach i poziomem PKB na mieszkańca w 2001 r.;

6 - produkt społeczny w przeliczeniu na mieszkańca oraz przeciętny udział wydatków socjalnych w PKB w tatach były najniższe w Portugalii, Grecji i Hiszpanii;

7 -produkt społeczny w przeliczeniu na mieszkańca oraz przeciętny udział wydatków socjalnych w PKB w latach były najwyższe w Szwecji, Danii, Holandii, Belgii i Francji,

8 -w większości analiz gospodarczych albo nie stwierdzono żadnych związków między wydatkami na politykę społeczną a wzrostem gospodarczym, albo związek był odwrotny od oczekiwanego przez krytyków, (dane z artykułu: Państwo opiekuńcze- spór o efektywność, Polityka Społeczna)

9 Kwestia: czy wielkość wydatków socjalnych determinuje sytuację finansów publicznych? -wielkość długu publicznego w stosunku do PKB w 2003 r. była najmniejsza w Irlandii i Wielkiej Brytanii, - największe zadłużenie publiczne: Grecja, Włochy i Belgia, -korzystna sytuacja była w latach w krajach skandynawskich- Dania, Szwecja i Finlandia; - relatywnie duże zadłużenie Niemiec i Francji.

10 Podsumowanie: nie ma podstaw dla twierdzenia, że wielkość wydatków socjalnych determinuje skalę zadłużenia państwa. Nie ma też wyraźnego związku przyczynowo- skutkowego między wielkością wydatków socjalnych a PKB w przeliczeniu na jednego mieszkańca danego kraju.

11 Wniosek: Ważna jest społeczna efektywność wydatków socjalnych.

12 Wydatki na cele społeczne w państwach europejskich jako proc. PKB w latach : -dla całej UE (27 państw): 27,2%, r.: np.: Belgia- 29,3%; Niemcy- 29,6%; Irlandia- 18,2%; Hiszpania- 20,6%; Francja- 31,3%; Czechy-19,3%; Polska- 20,1%; Wielka Brytania- 26,3%; Rumunia-15,1%; Portugalia-24,7%; Łotwa- 12,9%; Estonia- 13,1%; Malta- 18,4%.

13 Znaczenie doktrynalnych uwarunkowań: -ryzyko ubóstwa powinno być tym mniejsze, im wyższy jest poziom rozwoju gospodarczego, -wzrost gospodarczy jest najbardziej efektywny wtedy, gdy przekłada się na rozwój społeczny,

14 -w krajach skandynawskich i w Niemczech ryzyko ubóstwa jest niewysokie, -w Irlandii i w Wielkiej Brytanii większe niż wynikałoby to z poziomu rozwoju gospodarczego, dotyczy to także USA:

15 -pod względem poziomu rozwoju społecznego (Wskaźnik Rozwoju Społecznego- HDI) w 2008 r. osiem państw europejskich (Francja, Holandia, Szwecja, Finlandia, Luksemburg, Irlandia) plasowało się w tym rankingu wyżej niż USA, -pod względem średniego dalszego trwania życia w osiemnastu państwach europejskich życie ludzkie było dłuższe o prawie 2 lata niż w USA,

16 Cel wydatków społecznych: łagodzenie dysproporcji w rozkładzie dochodów w społeczeństwie -współczynnik Giniego – miara zróżnicowania dochodowego w społeczeństwie, -współczynnik Giniego określa się w przedziale od 0 do 1, -przeciętna wartość współczynnika Giniego w państwach UE: od 0,22 do 0,36,

17 -najniższe dysproporcje dochodowe: Szwecja, Słowenia, Czechy, Dania- 0,25 i mniej, -największe różnice: Portugalia, Rumunia i Łotwa- około 0,36, -Polska, Estonia, Słowacja, Malta- zróżnicowanie dochodowe jest powyżej średniej unijnej (0,32),

18 -zwiększenie wydatków społecznych o jeden p.p. redukuje sferę ubóstwa (dysproporcji) średnio o 0,65 p.p., -ale np.: w Niemczech i Irlandii redukcja sfery ubóstwa o 1 p.p. „kosztuje” ponad 1 % PKB, -z kolei np.: w Estonii, Czechach, Polsce, na Litwie i Łotwie koszt ten nie przekracza 0,52 % PKB,

19 Inne zagrożenia dla bytu państw opiekuńczych: -globalizacja, -są kraje, które albo w ogóle polityki społecznej nie prowadzą, albo mają stosunkowo niskie wydatki na cele socjalne w stosunku do PKB (np.: w 2004 r. w USA- 12,0 % PKB; Japonia- 10, 9%, Australia- 9, 2%, Niemcy i Austria- 19, 2%, Francja 17, 7%, Wielka Brytania- 13, 4%, Finlandia- 16, 8%), -ideologia neoliberalna i korporacjonizm,

20 -sprzyjająca pogłębianiu się nierówności społecznych polityka podatkowa; -zmiany w sferze społecznej: osłabienie indywidualnej przezorności, osłabienie więzi społecznych i zmniejszenie roli rodziny, mniejsza motywacja do zawierania małżeństw i rodzenia dzieci, postępujący proces starzenia się społeczeństw.

21 Reformy państwa opiekuńczego (założenia i cele) -mają charakter instytucjonalny, -mają na celu wzrost efektywności społecznej oraz efektywności kosztowej prowadzonych programów;

22 -prowadzą do częściowego przesunięcia odpowiedzialności za politykę społeczną, -państwo ma nadal pełnić funkcję socjalną, -przekazywanie spraw z zakresu polityki społecznej do realizacji innym podmiotom jest wyrazem pragmatyzmu,

23 Zasada subsydiarności- podstawowa zasada organizacji polityki społecznej Zasada ta zakłada istnienie organizacji społeczno-politycznej, w której kompetencje lub zdolność do działania przypisane są w pierwszym rzędzie podmiotom społecznym. Jeśli działania tych podmiotów okażą się niewystarczające, w drugiej kolejności owe kompetencje przechodzą na bardziej złożone instancje wyższe, by wreszcie, w razie nieskuteczności żadnej z tych instancji, trafić w gestię państwa.

24 Subsydiarność: -ograniczenie roli państwa i przekazanie kompetencji na niższe szczeble, -przekształcenie obywateli-klientów w społeczeństwo obywatelskie, zaangażowane w samoorganizację społeczności lokalnych i rozwiązywanie własnych problemów,

25 Koncepcja wielosektorowości polityki społecznej- założenia: -pluralizm instytucji zajmujących się działalnością społeczną; - polityka społeczna to działalność podmiotów publicznych, organizacji pozarządowych oraz sektora prywatnego,

26 -działanie różnorodnych podmiotów nie dla zysku; -podmioty te dostarczają środków i usług dla zaspokojenia potrzeb społeczeństwa;

27 -żaden sektor nie jest traktowany w sposób szczególny, -żaden sektor nie powinien dominować, -rola państwa: stworzenie ram prawnych i warunków finansowych dla realizacji usług społecznych.

28 Zabiegi podejmowane w celu redukcji państwa opiekuńczego- w kierunku wielosektorowości: -decentralizacja, -demonopolizacja publicznych instytucji polityki społecznej, -prywatyzacja i komercjalizacja,

29 -wykorzystanie potencjału rodziny gospodarstw domowych, grup nieformalnych, sąsiedzkich, partnerstw lokalnych i kościoła, -wspieranie oddolnych społecznych inicjatyw, prowadzonych przez liderów i animatorów życia społeczno-kulturalnego, przy istnieniu silnych więzi społecznych.

30 Ekonomia społeczna jako element polityki społecznej Pojęcie: ekonomia społeczna to przestrzeń między państwem a rynkiem. Cechy (nazwy) organizacji należących do sektora ekonomii społecznej: -pozarządowe, niezależne, -non-profit (not for profit),

31 -charytatywne, -społeczne, -obywatelskie, -ochotnicze, woluntarystyczne, -użyteczności publicznej, -pożytku publicznego, -pośredniczące.

32 Trzy podstawowe przesłanki ekonomii społecznej: -wkomponowanie się w ideę budowania demokracji uczestniczącej poprzez nową wizję ładu społecznego oraz integrację społeczności lokalnych, - połączenie wartości solidarności i indywidualnego zaangażowania,

33 -stanowienie istotnego elementu polityki wzrostu zatrudnienia poprzez wypełnienie przestrzeni lokalnej w sferze usług społecznych oraz umożliwienie zatrudnienia grup szczególnie zagrożonych na rynku,

34 -stanowienie istotnego instrumentu procesu integracji społecznej, -przewartościowanie ról zawodowych i społecznych- budowanie wspólnot opartych na solidarności zamiast na zależności.

35 Ogólne założenia ekonomii społecznej: -państwo jako instytucja zachowuje elementy władztwa w sferze usług społecznych (programowanie, koordynowanie, finansowanie, kontrolowanie),

36 -sojusz sektora publicznego i społecznego stanowi zaporę wobec nadmiernego urynkowienia usług społecznych, uniemożliwiając kreowanie nowych nierówności oraz niszczenie wspólnotowości i solidarności charakterystycznej dla sektora społecznego.

37 Rozwój instytucji ekonomii społecznej w Polsce - okres przed 1990 r. – tradycyjny ruch spółdzielczy, banki spółdzielcze, -okres po 1990 r.- działalność stowarzyszeń, towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, spółdzielczych kas oszczędnościowo- kredytowych, - XXI wiek- powstanie nowej formuły ekonomii społecznej w związku z integracją europejską.

38 Obszary polityki społecznej państwa: Programowanie: r.- zapisy o ekonomii społecznej w planie działań ministra gospodarki, pracy i polityki społecznej- ustanowienie zadań koncepcyjnych, -Krajowy Plan Działań na Rzecz Integracji Społecznej dla Polski na lata , działania te zostały ujęte jako inicjatywa na rzecz większej spójności społecznej i solidarności społecznej;

39 -Narodowy Plan Rozwoju na lata : zapowiedziano przebudowę i ożywienie spółdzielczości oraz -nowe rozwiązania prawne dla lokalnych instytucji wzajemnych ubezpieczeń, -w dziedzinie integracji społecznej wskazano na koncepcję zatrudnienia socjalnego i ekonomii społecznej;

40 Ustawa z r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Działalnością pożytku publicznego jest działalność społecznie użyteczna, prowadzona przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych określonych w ustawie.

41 Organizacjami pozarządowymi są: -niebędące jednostkami sektora finansów publicznych, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, - niedziałające w celu osiągnięcia zysku, - osoby prawne lub jednostki nieposiadające osobowości prawnej utworzone na podstawie przepisów ustaw, w tym fundacje i stowarzyszenia.

42 Działalność pożytku publicznego może być prowadzona także przez: 1) osoby prawne i jednostki organizacyjne działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, jeżeli ich cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego; 2) stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego.

43 Powyższe nie dotyczy: 1) partii politycznych; 2) związków zawodowych i organizacji pracodawców; 3) samorządów zawodowych; 4) fundacji utworzonych przez partie polityczne;

44 5) klubów sportowych będących spółkami działającymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 81, poz. 889, z późn. zm.), 6) fundacji, których jedynym fundatorem jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, z wyjątkami.

45 Sfera zadań publicznych, o której mowa w ustawie, obejmuje zadania w zakresie: 1) pomocy społecznej, w tym pomocy rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywania szans tych rodzin i osób; 2) zapewnienia zorganizowanej opieki byłym żołnierzom zawodowym, którzy uzyskali uprawnienie do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej, inwalidom wojennym i wojskowym oraz kombatantom; 3) działalności charytatywnej; 4) podtrzymywania tradycji narodowej, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej;

46 5) działalności na rzecz mniejszości narodowych; 6) ochrony i promocji zdrowia; 7) działania na rzecz osób niepełnosprawnych; 8) promocji zatrudnienia i aktywizacji zawodowej osób pozostających bez pracy i zagrożonych zwolnieniem z pracy; 9) upowszechniania i ochrony praw kobiet oraz działalność na rzecz równych praw kobiet i mężczyzn;

47 10) działalności wspomagającej rozwój gospodarczy, w tym rozwój przedsiębiorczości; 11) działalności wspomagającej rozwój wspólnot i społeczności lokalnych; 12) nauki, edukacji, oświaty i wychowania; 13) krajoznawstwa oraz wypoczynku dzieci i młodzieży; 14) kultury, sztuki, ochrony dóbr kultury i tradycji;

48 15) upowszechniania kultury fizycznej i sportu; 16) ekologii i ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego; 17) porządku i bezpieczeństwa publicznego oraz przeciwdziałania patologiom społecznym; 18) upowszechniania wiedzy i umiejętności na rzecz obronności państwa; 19) upowszechniania i ochrony wolności i praw człowieka oraz swobód obywatelskich, a także działań wspomagających rozwój demokracji; 20) ratownictwa i ochrony ludności;

49 21) pomocy ofiarom katastrof, klęsk żywiołowych, konfliktów zbrojnych i wojen w kraju i za granicą; 22) upowszechniania i ochrony praw konsumentów; 23) działań na rzecz integracji europejskiej oraz rozwijania kontaktów i współpracy między społeczeństwami;

50 24) promocji i organizacji wolontariatu; 25) działalności wspomagającej technicznie, szkoleniowo, informacyjnie lub finansowo organizacje pozarządowe oraz podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 3, w zakresie określonym w pkt 1-23.

51 Ustawa z r. o zatrudnieniu socjalnym (Dz. U ) Ustawę stosuje się do: 1) bezdomnych realizujących indywidualny program wychodzenia z bezdomności, w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej,

52 2) uzależnionych od alkoholu, po zakończeniu programu psychoterapii w zakładzie lecznictwa odwykowego, 3) uzależnionych od narkotyków lub innych środków odurzających, po zakończeniu programu terapeutycznego w zakładzie opieki zdrowotnej,

53 4) chorych psychicznie, w rozumieniu przepisów o ochronie zdrowia psychicznego, 5) długotrwale bezrobotnych w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy,

54 6) zwalnianych z zakładów karnych, mających trudności w integracji ze środowiskiem, w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej, 7) uchodźców realizujących indywidualny program integracji, w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej,

55 którzy podlegają wykluczeniu społecznemu i ze względu na swoją sytuację życiową nie są w stanie własnym staraniem zaspokoić swoich podstawowych potrzeb życiowych i znajdują się w sytuacji powodującej ubóstwo oraz uniemożliwiającej lub ograniczającej uczestnictwo w życiu zawodowym, społecznym i rodzinnym.

56 Zadania określone w ustawie realizowane są poprzez zatrudnienie socjalne. Zatrudnienie socjalne: zapewnianie osobom podlegającym wykluczeniu społecznemu możliwości uczestnictwa w zajęciach prowadzonych przez centra integracji społecznej, kluby integracji społecznej i zatrudnienia wspieranego.

57 Zatrudnienie wspierane- udzielanie pomocy osobie podlegającej wykluczeniu społecznemu w podjęciu pracy na podstawie stosunku pracy lub podjęciu działalności gospodarczej.

58 Reintegracja społeczna: działanie, w tym również o charakterze samopomocowym, mające na celu odbudowanie i podtrzymanie u osoby uczestniczącej w zajęciach w centrum integracji społecznej, klubie integracji społecznej lub zatrudnionej u pracodawcy, umiejętności uczestniczenia w życiu społeczności lokalnej i pełnienia ról społecznych w miejscu pracy, zamieszkania lub pobytu.

59 Reintegracja zawodowa: działania mające na celu odbudowanie i podtrzymanie u osoby uczestniczącej w zajęciach w centrum integracji społecznej i klubie integracji społecznej zdolności do samodzielnego świadczenia pracy na rynku pracy.

60 Ustawa z r. o spółdzielniach socjalnych -możliwość prowadzenia działalności stricte gospodarczej, - spółdzielnie mogą startować w konkursach na zlecenie zadań publicznych, podobnie jak organizacje pozarządowe;

61 Udział w rynkuW. BrytaniaNorwegiaFrancjaNiemcyHiszpaniaWłochy Domy opieki Osoby starsze28% trzeci sektor 59% państwo 13% sektor prywatny 68% trzeci sektor 15% państwo 17% sektor prywatny 30% trzeci sektor 30% państwo 40% sektor prywatny Niepełnosprawni85% trzeci sektor 11% państwo 4% sektor prywatny 84% trzeci sektor 7% państwo 9% sektor prywatny 57% trzeci sektor 26% państwo 17% sektor prywatny Inni klienciDzieci 81% trzeci sektor 17% państwo 2% sektor prywatny Dzieci 73% trzeci sektor 18% państwo 9% sektor prywatny Wszyscy użytkownicy14% trzeci sektor 40% państwo 46% sektor prywatny 81% trzeci sektor 19% państwo 0% sektor prywatny Opieka nad dziećmi (w tym żłobki, domy dla trudnych dzieci) Usługi pełnoetatowe 18% trzeci sektor 33% państwo 49% sektor prywatny Usługi niepełnoetatowe 82% trzeci sektor 6% państwo 12% sektor prywatny 32% trzeci sektor 68% państwo 0% sektor prywatny 70% trzeci sektor 27% państwo 3% sektor prywatny 62% trzeci sektor 37% państwo 1% sektor prywatny

62 Finansowanie trzeciego sektora: Wielka Brytania: 40% państwo; 30% prywatne darowizny; 30% rynek Norwegia: głównie państwo

63 Francja: 58% państwo; 6% prywatne darowizny; 36% rynek Niemcy: 65% państwo; 5% prywatne darowizny; 30% rynek

64 Hiszpania: 49% państwo; 20% prywatne darowizny; 31 % rynek Włochy: 57% państwo; 7% prywatne darowizny; 36% rynek.

65 Udział podmiotów niepublicznych (sektora ekonomii społecznej) w realizacji zadań polityki społecznej- podstawy prawne Ustawa z r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U )

66 Organy administracji publicznej prowadzą działalność w sferze zadań publicznych we współpracy z organizacjami pozarządowymi. Formy współpracy: 1) zlecanie realizacji zadań publicznych; 2) wzajemne informowanie się o planowanych kierunkach działalności;

67 3) konsultowanie z organizacjami pozarządowymi projektów aktów normatywnych w dziedzinach dotyczących działalności statutowej tych organizacji; 4) konsultowanie projektów aktów normatywnych dotyczących sfery zadań publicznych; 5) tworzenie wspólnych zespołów o charakterze doradczym i inicjatywnym.

68 Formy zlecania zadań do realizacji: 1) powierzanie wykonywania zadań publicznych, 2) wspieranie wykonywania zadań publicznych.

69 Etapy procedury zlecenia zadań: -ogłoszenie otwartego konkursu ofert; -powołanie komisji konkursowej w celu opiniowania złożonych ofert, -ogłoszenie wyników konkursu, -zawarcie umowy.

70 Kryteria oceny oferty: -możliwość realizacji zadania publicznego, -ocena przedstawionej kalkulacji kosztów realizacji zadania publicznego, -ocena proponowanej jakości wykonania zadania i kwalifikacji osób,

71 Organizacja pozarządowa może z własnej inicjatywy złożyć wniosek o realizację zadania publicznego, także takiego, które było realizowane dotychczas w inny sposób, w tym przez organy administracji publicznej.


Pobierz ppt "Polityka społeczna dr hab. Renata Babińska- Górecka."

Podobne prezentacje


Reklamy Google