Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

E. Stemposz, Analiza i Projektowanie Systemów Informatycznych, Wykład 8, Slajd 1 Projektowanie systemów informacyjnych Ewa Stemposz, Kazimierz Subieta.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "E. Stemposz, Analiza i Projektowanie Systemów Informatycznych, Wykład 8, Slajd 1 Projektowanie systemów informacyjnych Ewa Stemposz, Kazimierz Subieta."— Zapis prezentacji:

1 E. Stemposz, Analiza i Projektowanie Systemów Informatycznych, Wykład 8, Slajd 1 Projektowanie systemów informacyjnych Ewa Stemposz, Kazimierz Subieta Instytut Podstaw Informatyki PAN, Warszawa Polsko-Japońska Wyższa Szkoła Technik Komputerowych, Warszawa Wykład 8 Model obiektowy (5)

2 E. Stemposz, Analiza i Projektowanie Systemów Informatycznych, Wykład 8, Slajd 2 Zagadnienia ADT Delegacja Protytypy Role Transformacje diagramu klas:  Podział poziomy klasy  Podział pionowy klasy  Realizacja struktur generalizacji/specjalizacji typu: disjoint overlapping dynamic  Generalizacja wieloaspektowa

3 E. Stemposz, Analiza i Projektowanie Systemów Informatycznych, Wykład 8, Slajd 3 Abstrakcyjny typ danych Abstrakcyjny typ danych jest bardzo bliski pojęciu klasy, której wystąpienia eksportują (niektóre) operacje, zaś ich struktura nie jest dostępna bezpośrednio dla operacji z zewnątrz. ADT ogranicza kontekst, w którym odwołanie do obiektu może być użyte w programie. ADT może odnosić się nie tylko do obiektów, ale również do wartości. Z drugiej strony, ADT może być uważane za pojęcie znacznie węższe lub ortogonalne w stosunku do pojęcia klasa. W czystej postaci, (1) ADT nie uczestniczy w związkach dziedziczenia, (2) wystąpienia ADT nie posiadają tożsamości, (3) nie można ich wzajemnie łączyć (powiązaniami), ani (4) wykonywać operacji na zbiorze wystąpień ADT (brak odpowiednika ekstensji i metody klasowej). Abstrakcyjny typ danych (ADT) – pojęcie udostępniane w niektórych językach programowania oparte na założeniu, że typ struktury danych jest skojarzony z operacjami działającymi na elementach tego typu. Nie istnieje potrzeba i możliwość używania operacji nie należących do oferowanego zestawu; operacje są kompletne i wyłączne. Bezpośredni dostęp do składowych takiej struktury danych nie jest możliwy. Przykłady ADT: stos (z operacjami: pop, push, top, empty), pakiety obsługujące: mysz, CD ROM, grafikę, heap

4 E. Stemposz, Analiza i Projektowanie Systemów Informatycznych, Wykład 8, Slajd 4 Delegacja – alternatywa dla dziedziczenia Klasa “Stos” dziedziczy niepotrzebne operacje z klasy “Lista” Obiekt klasy Stos składa się z podobiektu zawartość, członka klasy Lista. Anomalia dziedziczenia jest usunięta. Obsługa obiektu Stos jest (częściowo) oddelegowana do obiektu Lista. push pop zawartość push pop Operacje na obiekcie są oddelegowane do innego obiektu. Delegacja to alternatywa dla dziedziczenia: w tym przypadku dziedziczenie, czyli importowanie inwariantów zachodzi dynamicznie (w czasie działania programu) w ramach wystąpień klas, czyli w ramach obiektów, a nie w ramach klas. Część własności obiektu danej klasy (np. metody) jest przechowywana w innej klasie. Stos Lista pierwszy następny ostatni dodaj pobierz pierwszy następny ostatni dodaj pobierz Lista Stos... «instanceOf»

5 E. Stemposz, Analiza i Projektowanie Systemów Informatycznych, Wykład 8, Slajd 5 Prototypy (1) Dowolny obiekt może stać się prototypem. Pod pojęciem prototypu rozumie się zarówno (1) obiekt jako wzorzec dla innego obiektu w momencie tworzeniu nowego obiektu), jak i to, że (2) informacje z obiektu-prototypu są dynamicznie (w czasie działania programu) dostępne dla obiektów potomnych. W ten sposób uzyskuje się jednorodność i zminimalizowanie środków: potrzebne są wyłącznie obiekty oraz powiązania od obiektów do ich prototypów. Powiązania między obiektami są przechodnie (obiekty mogą być w ten sposób połączone w hierarchię). Koncepcja prototypów jest dość uniwersalna i pozwala modelować klasy, dziedziczenie, dziedziczenie wielokrotne i role. Pojęcie prototypów jest ściśle powiązane z delegacją. Koncepcja wizjerów idzie dalej – powiązanie prowadzące do obiektu prototypu może być dodatkowo zaopatrzone w filtry, ustalające co ma być importowane.

6 E. Stemposz, Analiza i Projektowanie Systemów Informatycznych, Wykład 8, Slajd 6 Prototypy (2) Podstawowym argumentem zwolenników prototypów jest zmniejszenie liczby pojęć. Koncepcja prototypów jest nieunikniona, jeżeli ktoś chciałby implementować dynamiczne role obiektów. Pojęcie klasy, jako przechowalni inwariantów, ma jednak ogromne znaczenie dla modelowania pojęciowego, stąd pojęcia prototypu i klasy uzupełniają się. Prototyp Łapy: 4Ogon: 1 Uszy:2Oczy:2 Ulubieniec Szczepienie() Wabi_się: Rex Rasa: jamnik Płeć: M Pies Wabi_się: Mrusia Rasa: nieznana Płeć: Ż Kot Uszy:1 Języki prototypowe (np. Self) nie wprowadzają pojęcia klasy. Obiekt może dziedziczyć cokolwiek z jakiegokolwiek innego obiektu.

7 E. Stemposz, Analiza i Projektowanie Systemów Informatycznych, Wykład 8, Slajd 7 Role Student jest Osobą Źle! Osoba staje się Studentem Osoba Kowalski Osoba Kowalski Właściciel psa Pracownik Student Pacjent Członek klubu golfowego Kibic Legii Podatnik Rola importuje wartości atrybutów obiektu właściciela oraz inwarianty jego klasy Rola może mieć własne (dodatkowe) atrybuty i metody Rola może należeć do własnej klasy Każdy obiekt w czasie swojego życia może nabywać i tracić wiele ról, nie zmieniając swojej tożsamości. Role zmieniają się dynamicznie.

8 E. Stemposz, Analiza i Projektowanie Systemów Informatycznych, Wykład 8, Slajd 8 Role – przykład NAZWISKO ROK_UR Wiek() Kowalska: pracownik Nowak: pracownik+student Abacka: Nowacki: student Rola importuje nie tylko inwarianty swojej klasy, lecz także wartości atrybutów swojego obiektu właściciela oraz inwarianty jego klasy. NAZWISKO = Nowacki ROK_UR = 1940 NAZWISKO = Abacka ROK_UR = 1948 NAZWISKO = Nowak ROK_UR = 1951 ZAROBEK DZIAŁ ZarobekNetto() ZmieńZarobek(...) NAZWISKO = Kowalska ROK_UR = 1975 NR_INDEKSU INDEKS WpiszOcenę(...) ObliczŚredniąOcen() :PRACOWNIK ZAROBEK = 2000 DZIAŁ = zabawki :PRACOWNIK ZAROBEK = 2500 DZIAŁ = zabawki NR_INDEKSU = INDEKS =... NR_INDEKSU = INDEKS =... rola OSOBA :OSOBA PRACOWNIK STUDENT :STUDENT {overlapping} «instanceOf»

9 E. Stemposz, Analiza i Projektowanie Systemów Informatycznych, Wykład 8, Slajd 9 Podział poziomy klasy (podział ekstensji klasy) K1 K2 a1 a2 m1 m2 a K21 a1 ? a2 ? m1 ? m2 ? K22 a1 ? a2 ? m1 ? m2 ? K1 a ? Przykład: Osoba imię nazwisko nazwa szkoły wysokość emerytury pensja podaj nazwisko podaj szkołę zmień emeryturę zmień pensję Firma nazwa0..1 zatrudnia * Uczeń imię nazwisko nazwa szkoły podaj nazwisko podaj szkołę Emeryt imię nazwisko wysokość emerytury podaj nazwisko zmień emeryturę Pracownik imię nazwisko pensja podaj nazwisko zmień pensję Firma nazwa * 1 Osoba imię nazwisko podaj nazwisko zatrudnia

10 E. Stemposz, Analiza i Projektowanie Systemów Informatycznych, Wykład 8, Slajd 10 Podział pionowy klasy (podział inwariantów klasy) K1 K2 a1 a2 a3 m1 m2 m3 a K21 a1 m2 m3 K22 a2 a3 m1 K1 Przykład: Firma nazwa adres firmy telefon firmy [1..*] imię dyrektora nazwisko dyrektora adres dyrektora telefon dyrektora zmień adres firmy podaj telefon dyrektora Klient * zlecił 1..* Osoba imię nazwisko adres telefon podaj telefon Firma nazwa adres telefon [1..*] zmień adres Klient 1..* * zlecił np dyrektor a

11 E. Stemposz, Analiza i Projektowanie Systemów Informatycznych, Wykład 8, Slajd 11 Realizacja struktur generalizacji/specjalizacji (1) Osoba {abstract} Student Pracownik Osoba StudentPracownik 0..1 {xor} perspektywa pojęciowa: generalizacja/specjalizacja (1) perspektywa projektowa: dziedziczenie (2) perspektywa projektowa: kompozycja Kowalski Nowak Nowak:Student Kowalski:Pracownik Nowak:Osoba Nowak:Student Kowalski:Osoba Kowalski:Pracownik Klasa Osoba jest klasą abstrakcyjną. Klasa Osoba przestaje być klasą abstrakcyjną.

12 E. Stemposz, Analiza i Projektowanie Systemów Informatycznych, Wykład 8, Slajd 12 Realizacja struktur generalizacji/specjalizacji (2) Osoba {abstract} Student Pracownik Kowalski Nowak {overlapping} Abacki perspektywa pojęciowa perspektywa pojęciowa czy projektowa ? Osoba {abstract} Student Pracownik Student/Pracownik Sytuację, gdy klasa będąca efektem wielokrotnej specjalizacji (termin?) (tu: Student/Pracownik) sama nie posiada klas specjalizowanych, lepiej jest modelować poprzez wykorzystanie ograniczenia {overlapping}, nie wywołując dzięki temu zbyt mocnego skojarzenia z dziedziczeniem wielokrotnym, czyli perspektywą projektową. Student/Pracownik na zlecenie

13 E. Stemposz, Analiza i Projektowanie Systemów Informatycznych, Wykład 8, Slajd 13 Realizacja struktur generalizacji/specjalizacji (2) Osoba StudentPracownik 0..1 Nowak:Osoba Nowak:Student Kowalski:Osoba Kowalski:Pracownik Abacki:Osoba Abacki:Student Abacki:Pracownik Realizacja {overlapping}: perspektywa projektowa Osoba {abstract} PracownikStudent/PracownikStudent

14 E. Stemposz, Analiza i Projektowanie Systemów Informatycznych, Wykład 8, Slajd 14 Realizacja struktur generalizacji/specjalizacji (4) Osoba {abstract} ProjektantAnalitykMenażer «dynamic» Osoba ProjektantAnalitykMenażer {xor} 0..1 Zachowując realizację z wykorzystaniem dziedziczenia, przy każdej zmianie specjalizacji Osoby powstaje nowy obiekt jednej z trzech podklas: Menażer, Analityk czy Projektant. Własności odziedziczone z klasy Osoba są każdorazowo przepisywane. W przypadku realizacji z wykorzystaniem kompozycji, usuwany jest obiekt związany ze starą specjalizacją, tworzony jest obiekt przechowywujący własności związane z nową specjalizacją oraz tworzone jest powiązanie między nowym obiektem a obiektem klasy Osoba, przechowującym dane osobowe. Klasa Osoba nie może być klasą abstrakcyjną. perspektywa pojęciowa perspektywa projektowa

15 E. Stemposz, Analiza i Projektowanie Systemów Informatycznych, Wykład 8, Slajd 15 Pracownik godzinowy nie emerytowany Generalizacja wieloaspektowa Osoba {abstract} status płacowy stosunek do emerytury Użyteczna dla modelowania pojęciowego, ale utrudnia pielęgnację oprogramowania. Przykład: Pracownik godzinowy Pracownik etatowy Pracownik na zlecenie Osoba nie emerytowana Osoba emerytowana Osoba specjalizacje wg płac specjalizacje wg emerytury Pracownik {abstract} perspektywa pojęciowa Emeryt {abstract}

16 E. Stemposz, Analiza i Projektowanie Systemów Informatycznych, Wykład 8, Slajd 16 Delegacja z użyciem ról Osoba PracownikEmeryt Specjalizacje wg płac Specjalizacje wg emerytury Osoba Pracownik etatowy Pracownik na zlecenie Osoba nie emerytowana Osoba emerytowana Pracownik {abstract} perspektywa projektowa Emeryt {abstract} Pracownik godzinowy

17 E. Stemposz, Analiza i Projektowanie Systemów Informatycznych, Wykład 8, Slajd 17 Użycie dziedziczenia i delegacji DziedziczenieDelegacja Osoba Emeryt Specjalizacje wg płac Specjalizacje wg emerytury Osoba {abstract} Pracownik godzinowy Pracownik etatowy Pracownik na zlecenie Osoba nie emerytowana Osoba emerytowana Pracownik {abstract} perspektywa projektowa Emeryt {abstract}

18 E. Stemposz, Analiza i Projektowanie Systemów Informatycznych, Wykład 8, Slajd 18 Zagnieżdżona generalizacja (1) Pracownik {abstract} status płacowy stosunek do emerytury stosunek do emerytury stosunek do emerytury Pracownik godzinowy nie emerytowany Pracownik godzinowy emerytowany Pracownik etatowy nie emerytowany Pracownik etatowy emerytowany Pracownik na zlecenie nie emerytowany Pracownik na zlecenie emerytowany Pracownik godzinowy {abstract} Pracownik etatowy {abstract} Pracownik na zlecenie {abstract} perspektywa projektowa

19 E. Stemposz, Analiza i Projektowanie Systemów Informatycznych, Wykład 8, Slajd 19 Zagnieżdżona generalizacja (2) Pracownik {abstract} stosunek do emerytury status płacowy status płacowy Pracownik emerytowany godzinowy Pracownik emerytowany etatowy Pracownik emerytowany na zlecenie Pracownik nie emerytowany godzinowy Pracownik nie emerytowany etatowy Pracownik nie emerytowany na zlecenie Pracownik emerytowany {abstract} Pracownik nie emerytowany {abstract} perspektywa projektowa

20 E. Stemposz, Analiza i Projektowanie Systemów Informatycznych, Wykład 8, Slajd 20 Zalecenia  Jeżeli klasa ma kilka nadklas, wszystkie jednakowo ważne, najlepiej użyć delegacji, która zachowuje symetrię modelu.  Jeżeli jedna gałąź wyraźnie dominuje, ma zdecydowanie więcej cech niż pozostałe (inne wydają się być mniej ważne) lub może powodować wąskie gardło w wydajności, tę gałąź najlepiej zaimplementować poprzez dziedziczenie, zaś pozostałe przez delegację.  Jeżeli liczba kombinacji klas jest mała, można rozpatrywać zagnieżdżoną generalizację.  Przy zagnieżdżonej generalizacji, najważniejszy czynnik – o czym może zaświadczać np. zdecydowanie większa liczba własności – powinien być pierwszym kryterium podziału; pozostałe dalej, w hierarchii ważności.  Unikać zagnieżdżonych generalizacji, jeżeli zbyt duża ilość kodu będzie musiała być powtórzona.


Pobierz ppt "E. Stemposz, Analiza i Projektowanie Systemów Informatycznych, Wykład 8, Slajd 1 Projektowanie systemów informacyjnych Ewa Stemposz, Kazimierz Subieta."

Podobne prezentacje


Reklamy Google