Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Rodzaje dochodów  Art. 167 ust. 2 Konstytucji Dochodami JST są ich dochody własne oraz subwencje ogólne i dotacje celowe z budżetu państwa. Nie jest.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Rodzaje dochodów  Art. 167 ust. 2 Konstytucji Dochodami JST są ich dochody własne oraz subwencje ogólne i dotacje celowe z budżetu państwa. Nie jest."— Zapis prezentacji:

1

2 Rodzaje dochodów  Art. 167 ust. 2 Konstytucji Dochodami JST są ich dochody własne oraz subwencje ogólne i dotacje celowe z budżetu państwa. Nie jest to katalog zamknięty. Samorządy mogą uzyskiwać dochody na podstawie ustaw z innych źródeł, niewymienionych w Konstytucji. Określenie w Konstytucji poszczególnych rodzajów dochodów ma charakter gwarancyjny, zapewniający, że JST wszystkich szczebli zostaną wyposażone przynajmniej w te rodzaje dochodów

3 Ustawowe określenie źródeł dochodów JST  Art. 167 ust. 3 Konstytucji Źródła dochodów JST są określone w ustawie.  Źródła dochodów JST określone są w ustawie z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.  Art. 1 Ustawa określa również: 1) zasady ustalania i gromadzenia tychże dochodów; 2) zasady ustalania i przekazywania subwencji ogólnej oraz dotacji celowych z budżetu państwa.

4 Dochody obowiązkowe (podstawowe) Katalog wymienionych w art. 167 ust. 2 Konstytucji kategorii dochodów JST znajduje odzwierciedlenie w art. 3 ust. 1 ustawy: „Dochodami jednostek samorządu terytorialnego są: 1) dochody własne; 2) subwencja ogólna; 3) dotacje celowe z budżetu państwa”. Ust. 2 ”W rozumieniu ustawy dochodami własnymi JST są również udziały we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych oraz z podatku dochodowego od osób prawnych”.

5 Dochody fakultatywne Ustawa o dochodach JST wymienia inne, dodatkowe (fakultatywne) rodzaje dochodów, którymi mogą być: Art. 3 ust. 3. Dochodami JST mogą być: 1) środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi; 2) środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej; 3) inne środki określone w odrębnych przepisach. Dochodami JST na szczeblu gminnym mogą być także wpływy pochodzące z samoopodatkowania się członków danej wspólnoty lokalnej art. 54 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym.

6 Klasyfikacja dochodów JST Dochody jednostek samorządu terytorialnego można podzielić na dwie grupy: 1. dochody własne – uzyskiwane ze źródeł (tytułów prawnych) przekazanych jednostkom samorządu terytorialnego; 2. dochody transferowe – przekazywane w postaci konkretnych kwot ze źródeł zewnętrznych, tj. z budżetu państwa lub jako transfery pozabudżetowe pochodzące od innych podmiotów.

7 Dochody własne – definicja doktrynalna  to wszystkie dochody należne JST, z wyłączeniem subwencji ogólnych oraz dotacji celowych z budżetu państwa.  prof. T. Dębowska-Romanowska: to ustawowo przekazane na czas nieoznaczony tytuły prawne z których wpływy mają zasilać budżet lokalny i od których wydajności fiskalnej zależy zakres i sposób realizacji zadań własnych. Dochody własne powinny mieć podstawowy charakter dla finansowania zadań własnych przez JST.

8 Dochody własne gminy  Art. 4 ust. 1. ustawy Źródłami dochodów własnych gminy są: 1. podatki 2. opłaty 3. dochody uzyskiwane przez gminne jednostki budżetowe oraz wpłaty od gminnych zakładów budżetowych; 4. dochody majątkowe; 5. spadków, zapisów i darowizn na rzecz gminy; 6. dochody z kar pieniężnych i grzywien określonych w ustawie; 7. 5,0 % dochody uzyskiwane na rzecz budżetu państwa w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami, 8. dochody kapitałowe, 9. dotacje z budżetów innych JST; 10. oraz inne dochody należne gminie na podstawie odrębnych przepisów.

9 Dochody podatkowe gmin 1. podatki samorządowe : 1.1 podatki lokalne : a. podatek od nieruchomości; b. podatek od środków transportowych; 1.2 pozostałe podatki : a. podatek rolny; b. podatek leśny; c. podatek dochodowy od osób fizycznych – opłacany w formie karty podatkowej; d. podatek od spadków i darowizn; e. podatek od czynności cywilnoprawnych;

10 Dochody podatkowe wszystkich JST 2. udziały samorządu terytorialnego wszystkich szczebli w podatkach państwowych: w PIT - gminy: 39,34 %, - powiaty: 10,25 %, - województwa: 1,6 %, w CIT - gminy: 6,71 %, - powiaty: 1,4 %, - województwa: 14,75%.

11 Udziały we wpływach z PIT oraz CIT  Wpływy z ww. tytułów stanowią uzupełniającą część dochodów ze źródeł dochodów własnych.  Choć ustawodawca kwalifikuje je jako dochody własne, w istocie nie spełniają one warunków wymaganych dla tego rodzaju dochodów.  Są to bowiem konkretne kwoty, przekazywane w wysokości odpowiadającej procentowemu wskaźnikowi, określonemu odrębnie dla poszczególnych szczebli samorządu terytorialnego, w formie transferów środków finansowych.  Są to udziały w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa, w których na kształtowanie elementów podatkowych skutkujących faktyczną wysokością podatku oraz ich pobór JST nie mają żadnego wpływu. Całkowicie jest zatem wyłączone, w zakresie tych dochodów, władztwo JST.

12 Dochody z opłat (dotyczy wyłącznie gmin) 1. opłaty lokalne :  opłata targowa;  opłata miejscowa, uzdrowiskowa, od posiadania psów; 2. pozostałe:  opłata skarbowa;  opłata eksploatacyjna;  gminy mogą również uzyskiwać dochody z innych opłat, jeżeli odpowiednie ustawy tak stanowią.

13 Pozostałe dochody własne 1. dochody z majątku - ze sprzedaży, najmu, dzierżawy składników majątku JST; 2. dochody kapitałowe - pochodzące z: - odsetek od pożyczek udzielanych przez JST, - odsetek od nieterminowo przekazywanych należności stanowiących dochody JST; - odsetek od środków finansowych gromadzonych na rachunkach bankowych JST; 3. 5,0 % dochodów uzyskiwanych na rzecz budżetu państwa w związku z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami; 4. z kar pieniężnych, grzywien.

14 Dochody podatkowe gminy  Podatki przekazane gminom pobierane są przez: 1. organy centralne (naczelnika urzędu skarbowego) lub 2. przez organy samorządowe (wójta, burmistrza, prezydenta).  Podatkami pobieranymi przez urzędy skarbowe są: - podatek od spadków i darowizn, podatek od czynności cywilnoprawnych, - podatek dochodowy od osób fizycznych w formie karty podatkowej.  Pozostałe podatki, stanowiące źródła dochodów gmin pobierane są przez organy samorządowe.

15 Przekazywanie dochodów pobieranych przez urzędy skarbowe JST  Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy, środki stanowiące dochody JST, które pobierają urzędy skarbowe, są odprowadzane na rachunek budżetu właściwej JST w terminie 14 dni od dnia, w którym wpłynęły na rachunek urzędu skarbowego.  Dochody z tytułu udziału we wpływach z PIT podlegają przekazaniu z centralnego rachunku bieżącego budżetu państwa na rachunki budżetów właściwych jednostek samorządu terytorialnego w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatek wpłynął na rachunek urzędu skarbowego.  Od nieterminowo przekazanych dochodów naliczane są odsetki w wysokości ustalonej jak dla zaległości podatkowych (art. 13 ustawy).

16 Polityka podatkowa gmin  Z przekazaniem źródeł dochodów własnych musi wiązać się też przekazanie pewnego zakresu władztwa podatkowego - przysługującego pierwotnie państwu – samorządom.  Konstytucja w art. 168 gwarantuje samorządom określanie wysokości podatków i opłat lokalnych w granicach określonych w ustawie. Władze centralne mogą przekazywać także inne kompetencje samorządom w tym zakresie.

17 Polityka podatkowa gmin  Przykład takich kompetencji: - określenie wysokości stawek podatku, jednakże do wysokości stawki maksymalnej, określonej w ustawie - możliwość wprowadzania innych, niż określone w ustawie, zwolnień przedmiotowych w podatku - określanie zasad i techniki poboru podatku - określanie wzorów zeznań i deklaracji podatkowych - możliwość wprowadzenia opłaty od posiadania psów.

18 Polityka podatkowa gmin  W przypadku podatków pobieranych przez urzędy skarbowe, poszanowanie władztwa podatkowego gminy wyraża się także w uprawnieniu naczelnika urzędu do umarzania, odraczania terminu zapłaty lub rozkładania na raty należności oraz zwalnianiu płatnika z obowiązku pobrania bądź ograniczania poboru należności, wyłącznie za zgodą przewodniczącego zarządu JST.  Wymaganie udzielenia takiej zgody wynika stąd, że przyznawanie ulg w spłacie podatków wiąże się zmniejszeniem dochodów gminy lub późniejszym terminem ich realizacji. Jednakże organ gminy rozstrzygający w kwestii udzielania ulg w spłacie podatków powinien uwzględniać nie tylko stan finansowy gminy, ale także sytuację faktyczną i prawną oraz interes podatnika.

19 Subwencja ogólna  Subwencje dla JST, zgodnie z art. 167 ust. 2 Konstytucji, są transferami z budżetu państwa.  Subwencja ogólna definiowana jest przez E. Chojną – Duch jako – forma transferu środków finansowych z budżetu państwa do budżetów JST, o charakterze ogólnym, bezzwrotnym i nieodpłatnym, bezwarunkowym, obiektywnie określonym, w celu uzupełnienia dochodów własnych tych budżetów, o którego sposobie wykorzystania decydują samodzielnie organy stanowiące tych jednostek.  T. Dębowska – Romanowska wskazuje ponadto, że subwencje stanowią taką kategorię dochodów, która może być przekazywana wyłącznie jednostkom samorządu terytorialnego.

20 Subwencja ogólna Jest, zgodnie z art. 7 ustawy, dochodem wszystkich szczebli samorządu terytorialnego w Polsce. Art. 7 ust. 3 ustawy: O przeznaczeniu środków otrzymanych z tytułu subwencji ogólnej decyduje organ stanowiący JST.  Subwencja ogólna na każdym szczeblu składa się z 3 części: 1. wyrównawczej i 2. oświatowej dla wszystkich szczebli JST, 3. równoważącej dla gmin i powiatów, 3. regionalnej dla województw.

21 Część wyrównawcza subwencji ogólnej  Ze względu na duże zróżnicowanie potencjału finansowego poszczególnych JST, dochody jednostek o niskich dochodach własnych uzupełniane są wpływami pochodzącymi z części wyrównawczej subwencji ogólnej.  Nie wszystkie JST otrzymują część wyrównawczą subwencji ogólnej, lecz tylko te, które spełniają kryteria określone w ustawie; są to samorządy słabsze ekonomicznie.  Część wyrównawcza subwencji dla każdej JST składa się z kwoty podstawowej i kwoty uzupełniającej.

22 Kwota podstawowa części wyrównawczej gminy  Kwota podstawowa części wyrównawczej subwencji ogólnej nie przysługuje wszystkim JST, lecz tylko jednostkom słabszym ekonomicznie.  Na szczeblu gminnym w kwotę podstawową części wyrównawczej subwencji wyposażone są tylko te jednostki, których dochód pochodzący z podatków i opłat lokalnych na jednego mieszkańca jest mniejszy od 92% średnich dochodów podatkowych na jednego mieszkańca w skali kraju.  Zasady ustalania wielkości wpływów z kwoty podstawowej części wyrównawczej określone są w ustawie i opierają się na kryterium dysproporcji dochodów.  Im mniejszy dochód na jednego mieszkańca w gminie w stosunku do jednego mieszkańca w kraju tym wyższy stopień wyrównywania, czyli wyższe wpływy.

23 Kwota podstawowa części wyrównawczej powiaty  Kwotę podstawową otrzymują powiaty, w których wskaźnik dochodów podatkowych na jednego mieszkańca w powiecie jest mniejszy niż wskaźnik dochodów podatkowych dla wszystkich powiatów.  Wyrównanie stanowi 90% różnicy między średnim dochodem na jednego mieszkańca dla wszystkich powiatów a dochodem na jednego mieszkańca danego powiatu (por. art. 22 ust. 2 – 6)

24 Kwota podstawowa części wyrównawczej województwa  Kwotę podstawową otrzymuje województwo, w którym wskaźnik dochodów podatkowych na jednego mieszkańca w województwie jest mniejszy niż wskaźnik dochodów podatkowych dla wszystkich województw.  Wyrównanie stanowi 72% różnicy między średnim dochodem na jednego mieszkańca wszystkich województw a dochodem na jednego mieszkańca danego województwa (por. art. 24 ust. 2 – 6)

25 Kwota uzupełniająca części wyrównawczej gminy  Kwotę uzupełniającą subwencji ogólnej otrzymują gminy, w których gęstość zaludnienia jest niższa od średniej gęstości zaludnienia w kraju.  Kwoty uzupełniającej nie otrzymują jednak gminy o dużym potencjale finansowym, nawet jeżeli ich poziom zaludnienia jest na tyle niski, że spełniają one kryteria przewidziane dla wypłaty kwoty uzupełniającej.  Kwotę uzupełniającą otrzymają zatem tylko gminy o mniejszej gęstości zaludnienia i których dochód na jednego mieszkańca jest niższy od 150 % dochodu na jednego mieszkańca kraju.

26 Kwota uzupełniająca części wyrównawczej powiaty  Kryterium przyznawania kwoty uzupełniającej w powiatach stanowi wskaźnik bezrobocia, określony w art. 22 ust. 7  Przyjęcie jako podstawy obliczania kwoty uzupełniającej – stopy bezrobocia, podyktowane jest tym, że na powiatach spoczywa znaczna część zadań związana z zatrudnianiem i przeciwdziałaniem bezrobociu. Wysokość należnej kwoty uzupełniającej obliczana jest według algorytmu, zgodnie z którym im wyższy wskaźnik bezrobocia tym wyższa kwota uzupełniająca.

27 Kwota uzupełniająca części wyrównawczej województwa  Kryterium przyznawania kwoty uzupełniającej stanowi liczba mieszkańców w województwie. Kwotę uzupełniająca otrzymują tylko województwa, w których liczba mieszkańców nie przekracza 3 milionów (art. 24 ust. 7)

28 Część równoważąca subwencji ogólnej  Część równoważącą subwencji ogólnej otrzymują gminy i powiaty.  Ma ona na celu wyrównywanie różnic w dochodach w związku z wprowadzeniem zmian w systemie finansowania zadań JST.  Dotacje na realizowanie zadań zleconych zostały zastąpione zwiększonymi dochodami własnymi. Konieczne było wprowadzenie mechanizmu dostosowawczego w postaci transferów finansowych na wyrównanie różnic w dochodach jednostek samorządu.

29 Wpłaty JST na część równoważąca  Do uiszczania wpłat do budżetu państwa zobowiązane są gminy, których dochód na jednego mieszkańca jest większy niż 150 % średniego dochodu na jednego mieszkańca kraju.  W powiatach obowiązek dokonywania wpłat powstaje jeżeli wskaźnik ten przekracza odpowiednio 110% (zob. art. 29, art. 30 i art. 31)

30 Część równoważąca subwencji ogólnej dla gmin  Na kwotę stanowiącą część równoważącą subwencji ogólnej dla gmin składa się łączna kwota wpłat gmin oraz suma, wyliczonych na podstawie ustawy, kwot uzupełniających z części wyrównawczej subwencji ogólnej dla gmin, które nie zostały przekazane gminom niespełniającym warunków do jej otrzymania.  Zasady podziału części równoważącej subwencji ogólnej są określone w sposób zobiektywizowany w ustawie (zob. art. 21a)  Jako podstawowe kryteria podziału ustawa wskazuje wydatki na dodatki mieszkaniowe, wysokość dochodów z udziałów w podatku dochodowym i dochody z podatku rolnego i leśnego.

31 Część równoważąca subwencji ogólnej dla powiatów  Część równoważącą subwencji ogólnej dla powiatów ustala się w wysokości łącznej kwoty wpłat powiatów.  Zasady podziału tej części subwencji określa ustawa (zob. art. 23a)  Jako kryteria podziału ustawa wskazuje np. wydatki na rodziny zastępcze, długość dróg powiatowych.

32 Część regionalna subwencji ogólnej dla województw  Część regionalną otrzymują tylko województwa.  Ustalana jest w wysokości łącznej kwoty wpłat województw.  Zasady podziału tej części subwencji określone są w ustawie (zob. art. 25)  Wpłacają województwa których poziom dochodów w przeliczeniu na jednego mieszkańca przekracza 110 % średniej krajowej.  Jako kryteria podziału ustawa wskazuje np. stopę bezrobocia, powierzchnię dróg wojewódzkich, wskaźnik PKB, wydatki na regionalne kolejowe przewozy pasażerskie.

33 Część oświatowa subwencji ogólnej  Część oświatową otrzymują JST wszystkich szczebli.  Kwotę przeznaczoną na część oświatową subwencji ogólnej dla wszystkich JST ustala się w wysokości łącznej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, nie mniejszej niż przyjęta w ustawie budżetowej w roku bazowym, skorygowanej o kwotę innych wydatków z tytułu zmiany realizowanych zadań oświatowych.  Część oświatową dzieli, między poszczególne JST, minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, biorąc pod uwagę zakres realizowanych przez te jednostki zadań oświatowych.

34 Ogólne przeznaczenie subwencji ogólnej  Wyodrębnienie i wskazanie celu przeznaczenia poszczególnych części subwencji ogólnej, ani też powiązanie zasad ustalania jej wysokości dla poszczególnych jednostek samorządu z konkretnymi wskaźnikami – nie zmienia generalnej zasady, że o przeznaczeniu środków pochodzących z tej subwencji decydują organy stanowiące JST. Sam wybór wskaźników i kryteriów przyjętych jako podstawa obliczania tych kwot nie modyfikuje zasady wyrażonej w art. 7 ust. 3

35 Dotacje jako dochód JST  Dotacje budżetowe: - z budżetu państwa - z budżetu JST. Dotacje z budżetu państwa:  obligatoryjne – np. na zadania zlecone z zakresu administracji rządowej oraz na inne zadania zlecone ustawami,  fakultatywne – np. na realizację zadań wynikających z umów międzynarodowych. Dotacje z innych JST - na pomoc rzeczową lub finansową.

36 Dotacje jako dochód JST Dotacje pozostałe :  z funduszy celowych (np. ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych),  z budżetu Unii Europejskiej lub innych źródeł zagranicznych.  W zależności od źródła z jakiego środki te pochodzą, podstawą ich przyznawania są ustawy, uchwały organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego, porozumienia i umowy międzynarodowe

37 Dotacja z budżetu państwa  Dotacja jest dochodem JST stanowiącym uszczuplenie środków budżetu państwa. Obciąża zatem stronę wydatkową budżetu.  Dotacja, w przeciwieństwie do subwencji, ma celowy charakter. Oznacza to, że kwoty przyznawane JST w ramach dotacji muszą być przeznaczone wyłącznie na realizację zadań, na które dotacja została udzielona.  Przyznanie dotacji często łączy się również z ograniczeniem podmiotu realizującego zadanie co do sposobu, jakości, terminów jego wykonywania lub nawet konieczności zaangażowania własnych środków finansowych, które podlegają weryfikacji podmiotu przekazującego środki w ramach nadzoru.

38 Dotacje z budżetu państwa na zadania zlecone  Art. 49 ustawy o dochodach j.s.t.: dotacje te powinny być przyznawane w wysokości zapewniającej realizację przekazanych zadań (ich wysokość ustala się zgodnie z zasadami przyjętymi w budżecie państwa do określania wydatków podobnego rodzaju), oraz w sposób umożliwiający pełne i terminowe wykonanie zlecanych zadań.  W przypadku, gdy dotacje nie są przyznawane w wysokości lub w terminach umożliwiających wykonywanie zadań, JST przysługuje prawo dochodzenia należnego świadczenia wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych, w postępowaniu sądowym.

39 Dotacje z budżetu państwa na dofinansowanie zadań własnych  Art. 128 ust. 2 u.f.p. Kwota dotacji na dofinansowanie zadań własnych bieżących i inwestycyjnych jednostek samorządu terytorialnego nie może stanowić więcej niż 80% kosztów realizacji zadania, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej.

40 Dotacja z budżetu JST dla innej JST Art u.f.p. Z budżetu JST może być udzielona innym JST pomoc finansowa w formie dotacji celowej lub pomoc rzeczowa. Podstawą udzielenia pomocy jest umowa. Spory w zakresie zwrotu dotacji rozstrzygają sądy powszechne.

41 Dochody zwrotne JST  Stanowią uzupełniające i nadzwyczajne źródło finansowania dla JST.  Prawo JST do przychodów zapewnia art. 9 ust. 8 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego :dla potrzeb finansowania nakładów inwestycyjnych społeczności lokalne powinny mieć dostęp do krajowego rynku kapitałowego.  Wśród źródeł dochodów zwrotnych JST u.f.p. wymienia: kredyty bankowe, pożyczki, emisję i sprzedaż papierów wartościowych.


Pobierz ppt "Rodzaje dochodów  Art. 167 ust. 2 Konstytucji Dochodami JST są ich dochody własne oraz subwencje ogólne i dotacje celowe z budżetu państwa. Nie jest."

Podobne prezentacje


Reklamy Google