Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Prawo cywilne na ziemiach polskich w okresie zaborów; w szczególności Kodeks Napoleona, Kodeks Cywilny Królestwa Polskiego, ABGB, BGB. Ćwiczenia 26.03.2015.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Prawo cywilne na ziemiach polskich w okresie zaborów; w szczególności Kodeks Napoleona, Kodeks Cywilny Królestwa Polskiego, ABGB, BGB. Ćwiczenia 26.03.2015."— Zapis prezentacji:

1 Prawo cywilne na ziemiach polskich w okresie zaborów; w szczególności Kodeks Napoleona, Kodeks Cywilny Królestwa Polskiego, ABGB, BGB. Ćwiczenia r. Gr. 11 – najlepsza.

2

3 Zabór pruski 1.Prawo cywilne: 1)Landrecht wschodniopruski z 1721 r., Corpus Iuris Fridericiani z 1748 r. (sprawy małżeńskie i opiekuńcze), śląska ordynacja hipoteczna z 1750 r.: ziemie zajęte w I rozbiorze Polski (1772); 2)Landrecht Pruski z 1794 r. (Allgemeines Landrecht fur die Koniglichen Preussischen Staaten – Pruskie prawo krajowe-PPK): −prace komisji od 1780 r.; główne role odegrali Johann Heinrich Kasimir graf von Kramer i Carl Gottlieb Svarez, −zawiera całość prawa materialnego: prawo prywatne, karne, państwowe, lenne, kościelne, administracyjne i inne, − paragrafów, z czego około dotyczy prawa prywatnego, −charakter posiłkowy w stosunku do partykularnych praw pruskich, −wprowadzony z mocą subsydiarną w 1794 r., a od 1797 r. jako prawo bezwzględnie obowiązujące, 3

4 Zabór pruski −utrzymano w mocy dawne kościelne prawo małżeńskie, przepisy normujące spadkobranie beztestamentowe, instytucje dożywocia między małżonkami, stosunki poddańcze na wsi i inne prawa zwyczajowe, −słaba przejrzystość, rozwlekły styl, rozbudowana kazuistyka, −obok norm nawiązujących do ideologii Oświecenia i prawa natury występują feudalne reguły postępowania: nieograniczone władztwo nad rzeczą, zasada wolności i umów, pojęcie małżeństwa i rozwodu oraz lenno, feudalna struktura społeczna z podziałami stanowymi; 3)Prawo prowincjonalne Prus Wschodnich z 1801 r. (Warmia); 4)Prawo prowincjonalne Prus Zachodnich z 1844 r. w powiatach Prus Zachodnich, które nie weszły w skład Wielkiego Księstwa Warszawskiego; 5)prawa statutowe, w szczególności prawo chełmińskie i przepisy wilkierzy do 1857 r. w Gdańsku i Toruniu, następnie Prawo prowincjonalne Prus Zachodnich z 1844 r. ; 4

5 Zabór pruski 6)Burgerliches Gesetzbuch (BGB): −uchwalony przez parlament 18 sierpnia 1896 r. z mocą obowiązującą od 1 stycznia 1900 r., −składał się z 2385 paragrafów zebranych w pięciu księgach: część ogólna, prawo zobowiązań, rzeczowe, rodzinne i spadkowe: system pandektowy, −założenia liberalno-indywidualistyczne, −typowy twór pozytywizmu prawniczego w postaci pandektystyki, −system wewnętrzny odzwierciedla system przedmiotowy: w stosunkach cywilnoprawnych zasada heteronomii woli, a więc wtórne stanowienie woli przez jednostki, zależnego od woli ustawodawcy, −wolność osobista i majątkowa nie była tu prawem naturalnym, lecz pochodnym, dozwolonym w zakresie i w granicach określonych przez ustawę, 5

6 Zabór pruski BGB −jurysprudencja pojęciowa (katalog abstrakcyjnych i precyzyjne skonstruowanych pojęć, „kult pojęć”), −klauzule generalne: odwołania do dobrej wiary, zwyczajów uczciwego obrotu, ważnych podstaw itp.; −poza kodeksem m.in. prawo handlowe, wekslowe, czekowe, bankowe, −obowiązywał częściowo na ziemiach polskich zaboru pruskiego do 1946 r., −wpływ BGB na kodeksy cywilne w innych państwach np.: grecki (1940), włoski (1942), polski kodeks zobowiązań, brazylijski (1916), meksykański (1920), chiński (1929) i japoński (1948). 6

7 Zabór pruski 2. Procedura cywilna: 1)Powszechna ordynacja sądowa dla państw pruskich z 1793 r.: -ujednolicenie procedury dla wszystkich prowincji pruskich, -wprowadzono postępowanie pisemne, -śledczość – sędzia mógł wbrew woli stron dochodzić sedna sprawy, wyjaśnienie prawdy materialnej, -niejawne wobec stron, -postępowanie dowodowe przeprowadzane przez specjalnego sędziego, -sędzia deputowany przedstawiał instrukcję kolegium lub sędziemu, który rozstrzygał sprawę na podstawie tego pisma; 7

8 Zabór pruski 2) ordynacja procesowa z 1877 r.: -znowelizowana w 1898 r. dla uzgodnienia z BGB, -dyspozycyjność i kontradyktoryjność, -ustność i jawność, -zasada koncentracji materiału dowodowego (dowody przedstawiane przez strony oraz sąd), -swobodna ocena dowodów, -nowele z 1909 i 1929 r. wzmocniły pozycję sędziego. 8

9 Zabór austriacki 1.Prawo cywilne: 1)prawo polskie, ustawy szczegółowe (np.: prawo wekslowe (1775), prawo małżeńskie (1783) oraz Kodeks Józefiński z 1786 r.: na ziemiach I rozbioru; 2)Kodeks cywilny zachodniogalicyjski z 1797 r. (Burgerliches Gesetzbuch fur Westgalizien): -obowiązywał na ziemiach III rozbioru oraz rok później również na ziemiach I rozbioru, -pracom kodyfikacyjnym przewodził Karol v. Martini, -uchylił prawo polskie, -oparty na założeniach prawa natury; 9

10 Zabór austriacki 3)Allgemeines Gesetzbuch fur die gesamten Deutschen Erblander der Osterreichischen Monarchie z 1811 r. (ABGB): -pracami kodyfikacyjnymi kierował profesor prawa natury Franz Zeiller, paragrafy, -trzy części: I o prawie osobowym, II o prawie rzeczowym, III o przepisach wspólnych prawom osobowym i rzeczowym, -przepisy pozbawione kazuistyki, jasne, zwięzłe, -zrywał z podziałem stanowym: zasada powszechności i równości (jednak instytucje prawne dotyczące ustroju społeczno-gospodarczego regulowały tzw. przepisy polityczne), -oparty na prawnonaturalnych założeniach, ujmowanych w abstrakcyjnych założeniach równości podmiotów prawa, wolnej własności i swobody umów, 10

11 Zabór austriacki (ABGB): -odwołania do zdrowego rozsądku i zasad słuszności, -najistotniejsze zmiany: prawo małzeńskie (w związku z konkordatem z 1856 r.), prawo majątkowe (ustawa o księgach gruntowych dla Galicji), -trzy duże nowelizacje w latach przy udziale prawników polskich m.in. Ernesta Tilicha, Fryderyka Zolla (prawo zobowiązań, prawo spadkowe) -obowiązywał na ziemiach byłego zaboru austriackiego w dziedzinie zobowiązań do 1934 r., natomiast w dziale prawa osobowego, rzeczowego i spadkowego do 1946 r. 11

12 Zabór austriacki 2. Procedura cywilna: 1)Powszechna ordynacja sądowa z 1781 r.: -zastąpiła w 1784 r. tymczasową ustawę regulującą proces przed Trybunałem Królewskim we Lwowie, -regulowała proces przed sądami w sprawach spornych, -postępowanie było pisemne, -ścisły formalizm; 2)Powszechna ustawa sądowa dla Galicji Zachodniej z 1796 r. -weszła w życie w 1797 r., -wprowadzona na terenie Galicji Wschodniej w 1807 r.; 3) odrębne ustawy m.in.: proces posesoryjny 1786, postępowanie w sprawach poddańczych 1781, małżeńskich 1819, niespornych 1858, proces wekslowy 1850; 12

13 Zabór austriacki 4)procedura cywilna z 1895 r. oraz ordynacja egzekucyjna z 1896 r.: -proces oparto na 5 zasadach: dyspozycyjność stron, ustność postępowania, swobodna ocena dowodów (z wyjątkiem dowodów z dokumentów), ograniczenie rodzajów dowodów do: przesłuchania stron, dokumentów, świadków, biegłych, oględzin, jawność postępowania, -uproszczenie postępowania egzekucyjnego: egzekucja z nieruchomości i ruchomości przez ich zajęcie i sprzedaż, zarząd przymusowy bądź zajęcie wierzytelności. 13

14 Księstwo Warszawskie 1.Prawo cywilne – Kodeks cywilny Francuzów z 1804 r. (Code civil des Francais): -w 1807r. otrzymał nazwę Kodeksu Napoleona (KN), -założenia: równość, wolność, własność indywidualna i swoboda umów, -charakter antyfeudalny, -oparty na zasadach indywidualizmu i liberalizmu, -równość obywateli wobec prawa, -niezależność prawa cywilnego od zapatrywań religijnych, -centralny pojęciem kodeksu była instytucja własności: rękojmia nienaruszalności własności, -swoboda pracy w handlu i przemyśle, -struktura wewnętrzna oparta na systemie podmiotowym: system autonomii woli w stosunkach cywilnoprawnych; idea wolności indywidualnej, jako prawo natury, którego żadna władza nie może nadawać, ale ma obowiązek bronić, 14

15 Księstwo Warszawskie Kodeks Napoleona -arcydzieło sztuki legislacyjnej, artykułów, -trzy księgi: I o osobach, II o majątkach i rozmaitych modyfikacjach własności, III o różnych sposobach nabycia własności, -dzieło jednolite, przejrzyste, pozbawione kazuistyki, -wprowadzony na podstawie art. 69 konstytucji z dniem 1 maja 1808 r., -w 1810 r. moc rozciągnięta na departamenty pogalicyjskie, -opozycja kościoła katolickiego (małżeństwo) i szlachty średniej (hipoteka) oraz arystokracja (A. Czartoryski). 15

16 Księstwo Warszawskie 2.Procedura cywilna – Kodeks procedury cywilnej (Code de procedure civile) z 1806 r.: -wprowadzony równocześnie z KN, -składał się z 2 części: I - postępowanie sporne wraz z egzekucją, II - niektóre rodzaje postępowania niespornego i przepisy o sądach polubownych, -zasady: jawność, ustność, równość stron, kontradyktoryjność, swobodna dyspozycja stron, przymus adwokacki w wyższych instancjach, formalizm. 16

17 Królestwo Polskie 1.Prawo cywilne: 1)Kodeks cywilny Królestwa Polskiego z 1825 r.: -nowe ustawy: hipoteczna (1818), o rozgraniczaniu dóbr ziemskich (1818), o ograniczaniu skupu rent i czynszów wieczystych (1825), -prace nad kodeksem powierzono w 1820 r. Deputacji (przedstawiciele Senatu, Izby Poselskiej i Rady Stanu), która przygotowała projekt na podstawie wyroków sądów miejscowych, judykatury i piśmiennictwa prawniczego francuskiego oraz analiza przepisów Landrechtu i ABGB, -uchwalony przez sejm w 1825 r., -wchodził w miejsce całej księgi I oraz tytułu V księgi II KN, uchylono równocześnie tytuł XVIII księgi III dotyczący prawa hipotecznego, 17

18 Królestwo Polskie -zmiany w stosunku do KN: wyznaniowo-świecka forma małżeństwa, prawa małżeńskie majątkowe, likwidacja instytucji śmierci cywilnej, władza rodzicielska obojgu rodzicom, w 1836 r. nowe przepisy prawa małżeńskiego o charakterze wyznaniowym, zawarte w rosyjskim Zwodzie Praw Cesarstwa Rosyjskiego; 18

19 Królestwo Polskie 2)Zwód Praw Cesarstwa Rosyjskiego (Swod Zakonow) z 1835 r. -część V, tom 10, -obowiązywał na ziemiach, które pozostały pod zaborem rosyjskim, lecz nie wchodziły w skład Królestwa Polskiego, -charakter feudalny-stanowy, -liczne wady techniczne: luki, wewnętrzne sprzeczności, kazuistyka. 19

20 Królestwo Polskie 2.Procedura cywilna: 1)nowelizacje w sprawach: hipotecznych (1818), posesoryjnych (1817) i egzekucyjnych (1823); 2)rosyjska ustawa o procesie cywilnym z 1864 r.: - zastąpiła w 1875 r. francuski Kodeks procedury cywilnej, -regulowała przede wszystkim postępowania niesporne dotyczące w szczególności aktów stanu cywilnego, przysposobienia, otwarcia spadku i postępowania spadkowego, -zasada: jawności, ustności, kontradyktoryjności, dyspozycyjności, swobodnej oceny dowodów przez sąd, -nowelizacje z 1891 r.: postępowanie uproszczone, -brak przymusu adwokackiego, -obowiązywała do 1933 r. 20

21 Wolne Miasto Kraków 1. Prawo cywilne: -obowiązywał Kodeks Napoleona, -zmieniono tak jak Królestwie Polskim prawo hipoteczne, -wydano ustawę górniczą (1826), o opiekach (1844 r.), -w 1855 r. KN zastąpiony został przez ABGB. 2.Procedura cywilna: -obowiązywała francuska procedura cywilna z 1806 r., -od 1852 r. zastąpiona ustawą zachodniogalicyjską z 1796 r. 21


Pobierz ppt "Prawo cywilne na ziemiach polskich w okresie zaborów; w szczególności Kodeks Napoleona, Kodeks Cywilny Królestwa Polskiego, ABGB, BGB. Ćwiczenia 26.03.2015."

Podobne prezentacje


Reklamy Google