Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Teologia zbawienia „dzisiaj” wed ł ug ś w. Ł ukasza Dziś ze mną będziesz w raju (Łk 23,43b) Wykonał: ks. Tomasz Borkowski.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Teologia zbawienia „dzisiaj” wed ł ug ś w. Ł ukasza Dziś ze mną będziesz w raju (Łk 23,43b) Wykonał: ks. Tomasz Borkowski."— Zapis prezentacji:

1 Teologia zbawienia „dzisiaj” wed ł ug ś w. Ł ukasza Dziś ze mną będziesz w raju (Łk 23,43b) Wykonał: ks. Tomasz Borkowski

2 DZiSIAJ -hebrajski - j ȏ m -grecki - sēmeron

3 Częstotliwość występowania przysłówka j ȏ m w ST  w BH 1800 razy*  w Septuagincie /LXX/ 286 razy LXX tłumaczenie ST - powstało pomiędzy 250 a 150 rokiem przed Chr. w Egipcie Skąd ta rozbieżność? LXX wielokrotnie używa wyrażeń, w których zawarta jest ta idea hbr przysłówek wielokrotnie oddawany jest formą: heōs tēs sēmeron hēmeras – aż do dnia tego/aż do dzisiejszego dnia/ czasów dzisiejszych (zob. Rdz 19,37.38) * Występuje zawsze z rodzajnikiem, w brzmieniu: hajj ȏ m

4 Przysłówk j ȏ m w ST  Przykładowe teksty, w których występuje ten przysłówek Pwt 5,1-3 (2x); 8,11 (1x); 26,16-19 (3x); 30,15-20 (4x) Wj 14,13-14 (2x) Teksty te w sposób jednoznaczny ukazują współistotność „ dzisiaj ” z historią Narodu Wybranego wyrażą one relację na linii: JHWH – lud mogą być identyfikowane z błogosławieństwami (Pwt 30,16), przekleństwami (Pwt 30,19), nakazami (Pwt 26,16; 30,16) zabarwienie religijne starotestamentalne „ dziś ” ma zabarwienie religijne zbawczy charakter „ dzisiaj ” w Wj 14,13-14 wg. LXX mamy zestawienie sēmeron z sēteria, co wskazuje na zbawczy charakter „ dzisiaj ”

5 Częstotliwość występowania przysłówka sēmeron w NT w Nowym Testamencie 41 razy  Ewangelia wg. Łukasz11 razy  Dzieje Apostolskie9 razy  List do Hebrajczyków8 razy  Ewangelia wg. Mateusza8 razy  Corpus Paulinum 3 razy  Ewangelia wg Marka1 raz  List św. Jakuba1 raz

6 Znaczenie terminu „sēmeron” – dzisiaj w NT  Dzień dzisiejszy, czyli bieżący, który aktualnie przeżywamy (dzień w sensie żydowskim – od zachodu do zachodu ), np. „ dzisiaj we śnie wiele się nacierpiałam ” (Mt 27,19) – żona Piłata „ idź dzisiaj i pracuj w winnicy ” (Mt 21,28) – przypowieść o dwóch synach „ A ty, Kafarnaum, czy aż do nieba masz być wyniesione? Aż do Otchłani zejdziesz. Bo gdyby w Sodomie działy się cuda, które się w tobie dokonały, zostałaby aż do dnia dzisiejszego.” (Mt 11,23) „ Dlatego pole to aż po dziś dzień nosi nazwę Pole Krwi ” (Mt 27,8) „ Ale stępiały ich umysły. I tak aż do dnia dzisiejszego, gdy czytają Stare Przymierze, pozostaje [nad nimi] ta sama zasłona, bo odsłania się ona w Chrystusie. I aż po dzień dzisiejszy, gdy czytają Mojżesza, zasłona spoczywa na ich sercach.” (2 Kor 3,14-15)

7 Znaczenie terminu „sēmeron” – dzisiaj w NT  cd. dzień dzisiejszy… „ dziś tej nocy … trzy razy mnie się wyprzesz ” (Mk 14,30)  Mateusz w paralelnym tekście używa terminu „ tej nocy ” (Mt 26,34)  Jan jeszcze mniej precyzyjnie określa „ Zaprawdę, zaprawdę, powiadam ci: Kogut nie zapieje, aż ty trzy razy się Mnie wyprzesz ” (J 13,38)  Łukasz idzie tutaj za Markiem, od niego przejmuje ten termin i go zachowuje. Cytuje on dwukrotnie słowa Jezusa: o „ Powiadam ci, Piotrze, nie zapieje dziś kogut, a ty trzy razy wyprzesz się tego, że Mnie znasz ” (Łk 22,34) o „ Dziś, zanim kogut zapieje, trzy razy się Mnie wyprzesz ”(Łk 22,61) Kontekst umieszczenia tej wypowiedzi i przypomnienie jej sobie przez Piotra, pozwala czytelnikowi zrozumieć, że Łukasz ukazuje głębsze znaczenie „dzisiaj”.

8 Znaczenie terminu „sēmeron” – dzisiaj w NT  Każdy dzień „ Chleba naszego powszedniego daj nam dzisiaj ” (Mt 6,11) /Łukasz „ dawaj nam na każdy dzień ” (Łk 11,3)/ „ Jeśli więc ziele na polu, które dziś jest, a jutro do pieca będzie wrzucone, Bóg tak przyodziewa, to czyż nie tym bardziej was, małej wiary?” (Mt 6,30, Łk 12,28; por. Jk 4,13) ” rano zaś: ‹‹Dziś burza, bo niebo się czerwieni i jest zasępione››. Wygląd nieba umiecie rozpoznawać, a znaków czasu nie możecie?” (Mt 16,3)

9 Znaczenie terminu „sēmeron” – dzisiaj w NT  Dzień zbawienia - wyjątkowe Łukaszowe rozumienie tego terminu  ANIOŁ „ dziś w mieście Dawida narodził się wam Zbawiciel, którym jest Mesjasz, Pan ” (Łk 2,11)  JEZUS „ Począł więc mówić do nich: «Dziś spełniły się te słowa Pisma, któreście słyszeli» ” (Łk 4,21) „ Jeśli więc ziele na polu, które dziś jest, a jutro do pieca będzie wrzucone, Bóg tak przyodziewa, o ileż bardziej was, małej wiary ! ” (Łk12,28)

10 Znaczenie terminu „sēmeron” – dzisiaj w NT  cd. Dzień zbawienia - wyjątkowe Łukaszowe rozumienie tego terminu „ Oto wyrzucam złe duchy i dokonuję uzdrowień dziś i jutro, a trzeciego dnia będę u kresu ” (Łk 13,32) „ Jednak dziś, jutro i pojutrze muszę być w drodze, bo rzecz niemożliwa, żeby prorok zginął poza Jerozolimą ” (Łk 13,33) „ « Zacheuszu, zejdź prędko, albowiem dziś muszę się zatrzymać w twoim domu » ” (Łk 19,5) „ « Dziś zbawienie stało się udziałem tego domu, gdyż i on jest synem Abrahama. Albowiem Syn Człowieczy przyszedł szukać i zbawić to, co zginęło » ” (Łk 19,9-10)

11 Znaczenie terminu „sēmeron” – dzisiaj w NT  cd. Dzień zbawienia - wyjątkowe Łukaszowe rozumienie tego terminu. „ «Powiadam ci, Piotrze, nie zapieje dziś kogut, a ty trzy razy wyprzesz się tego, że Mnie znasz» ” (Łk 22,34) „ «Dziś, zanim kogut zapieje, trzy razy się Mnie wyprzesz » ” (Łk 22,61) „ « Zaprawdę, powiadam ci: Dziś ze Mną będziesz w raju » ” (Łk 23,43)  LUDZIE „ Wtedy zdumienie ogarnęło wszystkich; wielbili Boga i pełni bojaźni mówili: «Przedziwne rzeczy widzieliśmy dzisiaj» ” (Łk 5,26)

12

13 „sēmeron” – dzisiaj w Ewangelii wg. św. Łukasz  Anioł zwiastuje pasterzom narodzenie Jezusa (Łk 2,8-14) „dziś w mieście Dawida narodził się wam Zbawiciel, którym jest Mesjasz, Pan ” (2,11) czas eschatologiczny wkracza w czas doczesny dokonuje się to w chwili obecnej, choć chwilę tą przerasta „ Dziś ” staje się początkiem i nośnikiem rzeczywistości zbawczej  Jezus rozpoczyna działalność w synagodze w Nazarecie (Łk 4,16-30) „dziś spełniły się te słowa Pisma” (4,18) proroctwo Izajasza: Iz 61,1n; 58,6 – zestawienie: Łk | BH | LXX oznacza rozpoczęcie działalności zbawczej „dzisiaj” zbawcze przerasta czas zwykłego dnia „dzisiaj” zbawcze dokonuje się w zwykły dzień – powszechna dostępność

14

15 ŁukaszIzajaszIzajasz według LXX Duch Pański spoczywa na Mnie, ponieważ Mnie namaścił i posłał Mnie, abym ubogim niósł dobrą nowinę, więźniom głosił wolność, a niewidomym przejrzenie; abym uciśnionych odsyłał wolnymi, abym obwoływał rok łaski od Pana. (Łk 4, 18-19) Duch Pana Boga nade mną, bo Pan mnie namaścił. Posłał mnie, by głosić dobrą nowinę ubogim, by opatrywać rany serc złamanych, by zapowiadać wyzwolenie jeńcom i więźniom swobodę; aby obwieszczać rok łaski Pańskiej, i dzień pomsty naszego Boga; aby pocieszać wszystkich zasmuconych (Iz 61,1-2) Duch Pana nade mną, dlatego On mnie namaścił. Wysłał mnie, abym ubogim przekazał radosną nowinę, abym uzdrowił poranionych w sercu, abym uprowadzonym do niewoli zapowiedział wyzwolenie, a oślepłym - odzyskanie wzroku, abym ogłosił rok łaskawego przyjęcia u Pana i dzień odpłaty, abym przekazał pociechę wszystkim udręczonym (LXX: Iz 61,1-2) Czyż nie jest raczej ten post, który wybieram: rozerwać kajdany zła, rozwiązać więzy niewoli, wypuścić wolno uciśnionych i wszelkie jarzmo połamać; (Iz 58,6) Nie taki ja wybieram post – mówi Pan – lecz to, abyś rozerwał omotanie siebie nieprawością, abyś przeciął supły zawikłanych porozumień, abyś wypuścił wolno udręczonych i abyś podarł każdą krzywdzącą umowę; (LXX: Iz 58,6)

16

17 „sēmeron” – dzisiaj w Ewangelii wg. św. Łukasz  Ludzie (Łk 5,17-26), którzy widzieli uzdrowienie sparaliżowanego mówili: „ «Przedziwne rzeczy widzieliśmy dzisiaj» ” (5,26) czas uzdrowienia wkracza w czas doczesny uzdrowienie jest zapowiedzią/wypełnieniem się dzieła zbawienia użyta forma pasywna „ «Człowieku, odpuszczają ci się twoje grzechy» ” – świadczy o działaniu Boga „ dziś ”, w tej chwili, są odpuszczane grzechy „ dziś ” dokonują się uzdrowienia – zapowiedź/wypełnienie czasów Mesjańskich

18

19 „sēmeron” – dzisiaj w Ewangelii wg. św. Łukasz  Jezus naucza w drodze do Jerozolimy (Łk 12,22-31; 13,31-33) „ Jeśli więc ziele na polu, które dziś jest, a jutro do pieca będzie wrzucone, Bóg tak przyodziewa, o ileż bardziej was, małej wiary ! ” (12,28) przemijalność życia /nie znamy dnia i godziny/ nie przywiązywać większej uwagi do trosk doczesnych „Ojciec wasz wie, że tego potrzebujecie” (Łk 12,30b) „Starajcie się raczej o Jego Królestwo, a te rzeczy będą wam dodane” (Łk 12,31)  Według T. Jelonka – to jedyne miejsce, gdzie Łk nie nadaje soteryjnego charakteru „ dziś ”. Łukasz jest wierny źródłu Q, podobnie i czyni to Mt (6,25-34) „ Oto wyrzucam złe duchy i dokonuję uzdrowień dziś i jutro, a trzeciego dnia będę u kresu ” (Łk 13,32) „ Jednak dziś, jutro i pojutrze muszę być w drodze, bo rzecz niemożliwa, żeby prorok zginął poza Jerozolimą ” (Łk 13,33) „ dziś ” jest wyznaczone na działalność zbawczą Jezusa „ dziś ” dokonuje się w czasie i drodze, aż do wypełnienia się zapowiedzi o śmierci w Jerozolimie (Łk 18,31-33; Mt 16,21)

20

21 „sēmeron” – dzisiaj w Ewangelii wg. św. Łukasz  Jezus spotyka celnika Zacheusza (Łk 19,1-10) „ « Zacheuszu, zejdź prędko, albowiem dziś muszę się zatrzymać w twoim domu » ” (19,5) „ « Dziś zbawienie stało się udziałem tego domu, gdyż i on jest synem Abrahama. Albowiem Syn Człowieczy przyszedł szukać i zbawić to, co zginęło » ” (19,9-10) nawróceni grzesznicy mają udział w zbawieniu „ szukać i zbawić ” - misja Syna Człowieczego „ to co zginęło ” – powszechność zbawienia u Łukasza „ zbawienie stało się udziałem tego domu ” – aspekt oddziaływania na bliskich

22

23 „sēmeron” – dzisiaj w Ewangelii wg. św. Łukasz  Jezus zapowiada zdradę Piotra, a później uczeń przypomina sobie słowa Jezusa podczas zdrady (Łk 22, ) „ «Powiadam ci, Piotrze, nie zapieje dziś kogut, a ty trzy razy wyprzesz się tego, że Mnie znasz» ” (Łk 22,34) „ «Dziś, zanim kogut zapieje, trzy razy się Mnie wyprzesz » ” (Łk 22,61) zdrada dokonała się według zapowiedzi Jezusa – „ dziś ” – w ciągu jednej doby w pierwszym cytacie Łukasz przejmuje wypowiedź od Marka „« Zaprawdę, powiadam ci: dzisiaj, tej nocy, zanim kogut dwa razy zapieje, ty trzy razy się Mnie wyprzesz »” (Mk14,30) i dwukrotnie ją powtarza w scena zaparcia się Piotra w wydaniu Łukasza jego dodatkiem jest „ a Pan obrócił się i spojrzał na Piotra ” (Łk 22,61a) zbawczy charakter „ dziś ”, chociaż naznaczone jest zdradą, to obfituje w większym stopniu modlitwą i prośbą o wzmocnienie wiary Piotra „ Ja prosiłem za tobą, żeby nie ustała twoja wiara ” (Łk 22,32a)

24

25 „sēmeron” – dzisiaj w Ewangelii wg. św. Łukasz  Obietnica dana Dobremu (Łk 23,39-43) „ « Zaprawdę, powiadam ci: Dziś ze Mną będziesz w raju » ” (Łk 23,43) zbawcza moc Jezusowego „ dziś ” nie przekreśla wydarzeń krzyża, ale jeszcze bardziej je objawia emfatyczne „ dziś ” przenosi Królestwo Jezusa z przeszłości do teraźniejszości „Być z Jezusem” cierpiącym daje zbawienie „ dziś ” „ ze Mną ” gr. meta z Acc. świadczy o ścisłym zespoleniu, wzajemnym dzieleniu życia, wspólnotę celu nie można twierdzić, że skruszony Łotr jest teraz w stanie oczekiwania na przyszłe zmartwychwstanie Łukasz widział w męce i śmierci Jezusa soteriologiczny i zadośćuczyńmy charakter /ekspiacyjny/ śmierć Jezusa jest punktem kulminacyjnym całej historii zbawienia

26 WNIOSKI  Jezusowe „ dziś ” znajduje się w środku czasu Stary TestamentJezus i Kościół dziś Jezusa  Jezus jest wypełnieniem starotestamentalnych obietnic „Aż do Jana sięgało Prawo i Prorocy; odtąd głosi się Dobrą Nowinę o królestwie Bożym, i każdy gwałtem wdziera się do niego.” (Łk 16,16)  epoka Jezusa i Kościoła to czas wypełnienia  między Jezusem Chrystusem a Kościołem jest ciągłość  spotkanie z Jezusem zmienia życie /patrz Zacheusz/

27 WNIOSKI  ciągłość jest wyrażona przez tradycję apostolską ”Codziennie trwali jednomyślnie w świątyni, a łamiąc chleb po domach, przyjmowali posiłek z radością i prostotą serca” (Dz 2,46)  w Dziejach Apostolskich znajdujemy kontynuację znaczenia przysłówka „ dziś ”, por. Dz 4,9.12; 22,3; 24,21; 26,2.29; 27,33 i in. „Jeżeli przesłuchujecie nas dzisiaj w sprawie dobrodziejstwa, dzięki któremu chory człowiek uzyskał zdrowie, to niech będzie wiadomo wam wszystkim i całemu ludowi Izraela, że w imię Jezusa Chrystusa Nazarejczyka - którego ukrzyżowaliście, a którego Bóg wskrzesił z martwych - że przez Niego ten człowiek stanął przed wami zdrowy” (Mowa Piotra przed Sanhedrynem - Dz 4,9)

28 BIBLIOGRAFIA 1.Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu, wyd. V, Poznań Septuaginta, tł. R. Popowski, Warszawa Haręzga S., Słowo o „dziś”, w: Pastores 36 (2007), s Jelonek T., Zbawcze znaczenie Łukaszowego „dzisiaj”, w: Ruch Biblijny i Liturgiczny 1-2 (1975), s Mickiewicz F., Ewangelia według świętego Łukasza (rozdziały 1-11), NKBNT: t. 3, cz. 1, Częstochowa Mickiewicz F., Ewangelia według świętego Łukasza (rozdziały 12-24), NKBNT: t. 3, cz. 2, Częstochowa Włodarczyk S., Łukaszowe „dziś” znakiem permanentnej realizacji zbawienia w Chrystusie, w: Zło w świecie, Kolekcja Communio 7, Poznań Włodarczyk S., Święty Łukasz. Teolog historii zbawienia, Częstochowa Do użytku wewnętrznego.


Pobierz ppt "Teologia zbawienia „dzisiaj” wed ł ug ś w. Ł ukasza Dziś ze mną będziesz w raju (Łk 23,43b) Wykonał: ks. Tomasz Borkowski."

Podobne prezentacje


Reklamy Google