Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Radioterapia leczenie energią jonizującą. 1985-Wilhelm Conrad Roentgen odkrył promieniowanie elektromagnetyczne mające zdolność przenikania przez ciała.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Radioterapia leczenie energią jonizującą. 1985-Wilhelm Conrad Roentgen odkrył promieniowanie elektromagnetyczne mające zdolność przenikania przez ciała."— Zapis prezentacji:

1 Radioterapia leczenie energią jonizującą

2 1985-Wilhelm Conrad Roentgen odkrył promieniowanie elektromagnetyczne mające zdolność przenikania przez ciała stałe (promieniowanie rentgenowskie 1898-Maria Skłodowska-Curie, Piotr Curie wyizolowali z rud uranu radioaktywny pierwiastek polon, następnie odkryli rad promieniowanie radioaktywne emitowane przez rad (promieniowanie gamma niszczy tkanki żywe pierwsza bomba radowa-do teleterapii –Szpital Kobiecy we Wrocławiu 1932-Instytut Radowy-Warszawa bomby Kobaltowe 1952-Przyśpieszacz Liniowy-Londyn

3 Dolnośląskie Centrum Onkologii we Wrocławiu Radioterapia dla mieszkańców Dolnego Śląska-populacja ok. 3mln. (stare woj. Legnickie, wałbrzyskie, wrocławskie, jeleniogórskie). Aktualnie 3 aparaty do teleterapii-Przyśpieszacze Liniowe +1 aparat rentgenowski-do napromieniania paliatywnego Zapotrzebowanie 1 aparat/ 300 tys. mieszkańców

4 Teleterapia źródło promieniowania znajduje się w odległości od napromienianego obiektu promieniowanie gamma (Bomby kobaltowe) -otrzymywane z rozpadu kobaltu o energii1,25 MeV. T1/2 Co60-5,27 lat-spadek aktywności-korekta mocy dawki fotony X 4-25 MeV (Przyspieszacze Liniowe)- napromienianie zmian położonych w głębi ciała elektrony – (Przyspieszacze Liniowe) - do napromieniania zmian położonych powierzchownie, zasięg wiązki zależy od jej energii (ok.1/3-np.elektrony o energii 9 MeV-pochłaniane są na drodze 3 cm, oszczędzając tkanki leżące >3 cm). Krótki zasięg promieniowanie protonowe-charakterystyczny rozkład dawki-pik-gałka oczna promieniowanie neutronowe-które działa również w tkankach słabo lub nieutlenowanych

5 Teleterapia raka błony śluzowej trzonu macicy. Granice pól A-P i P-A

6 Promieniowanie  60 Co 1,25 MeV Promieniowanie X 6 MeV 100 keV Procentowe dawki głębokościowe dla różnych energii promieniowania elektromagnetycznego

7 Promieniowanie megawoltowe Odczyny popromienne ze strony skóry słabsze Wiązka promieniowania ostro ograniczona w obrębie napromienianej objętości, lepszy rozkład dawki Mniejsze pochłanianie promieniowania Mniejsze prawdopodobieństwo uszkodzenia popromiennego kości Mniejsze odczyny ogólne Wydajność aparatów lepsza, czasy napromieniania krótsze, napromieniana większa liczba pacjentów

8 (cm) 4 26 cm 18 Rozkład izodoz pojedynczej wiązki promieniowania o róznej energii Promieniownie rtg WP: 1,5 mm Cu  60 Co Akcelerator 23 MeV

9 Brachyterapia źródło promieniowania w obrębie tkanek (terapia śródtkankowa) jam ciała (terapia wewnątrzjamowa) na powierzchni ciała- terapia kontaktowa Źródła izotopowe kobalt, cez, iryd Wysoka dawka frakcyjna. Zaoszczędzenie tkanek zdrowych Selektrony LDR-cez kobalt-na rozkład dawki-kształt izodoz wpływa sekwencja peletek aktywnych i nieaktywnych Selektron HDR-iryd- źródło kroczące-na rozkład dawki wpływa: czas postoju odległość między poszczególnymi miejscami postoju

10 Brachyterapia raka błony śluzowej trzonu macicy – sonda „after loading” wprowadzona do prawego rogu macicy

11 Leczenie radykalne -leczenie z założeniem wyleczenia, w nowotworach lokoregionalnych, dostatecznie promienioczułych i z określoną lokalizacją Paliatywne - cel zahamowanie procesu nowotworowego, zmniejszenie masy nowotworu, w nowotworach o wysokim zaawansowaniu, lub o niskim stopniu promienioczułości. Leczenie objawowe - zmniejszenie lub okresowe zniesienie dolegliwości.

12 Rozpoczęcie Radioterapii Niezbędne: Rozpoznanie histopatologiczne lub cytologiczne Określenie stopnia zaawansowania. Precyzyjne ustalenie lokalizacji i zasięgu nowotworu wyleczenie stanów zapalnych w obszarze który będzie objęty leczeniem promieniami wyleczenie zębów, ekstrakcja, zagojone zębodoły usunięcie elementów metalowych- aby zapobiec powikłaniom popromiennym  wczesnym w trakcie radioterapii,  póżnym występującym po zakończeniu radioterapii-np. martwica popromienna żuchwy, złamanie żuchwy

13 radioterapia uzupełniająca Dla chorych po zabiegach operacyjnych Wskazania na podstawie stopnia zaawansowania – stan miejscowego przed zabiegiem, opis zabiegu operacyjnego, wynik badania histopatologicznego uwzględniający zmianę pierwotną rodzaj histologiczny nowotworu złośliwego, grading i stan węzłów chłonnych-komórki raka w węzłach chłonnych, naciekanie torebki węzła,tkanki tłuszczowej okołowezłowej, zatory w naczyniach chłonnych i zatory w naczyniach żylnych.

14 Nowoczesny zakład radioterapii centralny system zarządzający, weryfikujący, archiwizujący dane osób leczonych Aparatura wspomagająca proces planowania leczenia- usg, rtg, Tk, MR Modelarnia Symulator aparaty do tele i brachy terapii Zaplecze fizyczno-dozymetryczne Serwis elektroników, stanowiska lekarzy,techników radioterapii

15 Teleterapia konformalna-3 D Modelarnia Symulator TK-lokalizacyjne Wyznaczanie targetu na poszczególnych skanach Wyznaczanie izodoz monitorowanie dawki, zmiana rodzaju promieniowania -fotony- elektrony, zmiana wejścia i przebiegu wiązki osłony narządów krytycznych akceptacja planu leczenia Resymulacja, sprawdzenie danych w Varisie. Czeki, Dozymetria in vivo

16 Dawka w narządach krytycznych Dawki tolerancji dla narządów krytycznych- TD5/5 i TD50/5 Wartość dawek całkowitych z którymi wiąże się odsetkowe (5% lub 50%) ryzyko wystąpienia późnych powikłań popromiennych do 5 lat od zakończenia leczenia.

17 Leczenie radykalne Dawka frakcyjna-1,8-2,0 Gy /frakcję Grey-wielkość dawki pochłoniętej Dawka całkowita w terenie głowy szyi dla nowotworów nabłonkowych złośliwych =raków Gy/ frakcji. podawanych codziennie przez 5 dni w tygodniu Czas leczenia promieniami –6-7 tygodni.

18 Hiperfrakcjonacja -podanie dwóch lub więcej frakcji dziennie z przerwą co 4-6 godzin. Zmniejszona dawka frakcyjna-zwiększona całkowita, Czas leczenia j.w. Frakcjonowanie przyspieszone-skrócenie czasu leczenia przy niezmienionej lub nieznacznie zmniejszonej wysokości dawki frakcyjnej i całkowitej. Farkcje 2-3x dziennie W nowotworach o wysokim potencjale repopulacyjnym

19 Prawdopodobieństwo Dawka A B Miejscowe wyleczenie guza Poważne powikłania popromienne Wykreślone teoretyczne krzywe obrazujące prawdopodobieństwo miejscowego wyleczenia guza i ryzyko poważnych powikłań popromiennych w zależności od dawki promieniowania. Odległość pomiędzy krzywymi określa tzw. współczynnik terapeutyczny.

20 W trakcie terapii ocena odpowiedzi guza na leczenie promieniami Ocena morfologii (leukocyty, płytki, Hgb) Ocena odczynu popromiennego

21 Odczyny popromienne wczesne w trakcie terapii lub bezpośrednio po. Nie stanowią zagrożenia dla życia-wyjątek ostry obrzęk mózgu Ostry obrzęk krtani Narastanie objawów w trakcie kontynuacji leczenia promieniami. Objawy można zmniejszyć lub zlikwidować poprzez leczenie przeciw zapalne, przeciw bólowe, antybiotykoterapie. Ewentualnie zastosowanie przerwy w radioterapii.

22 UWAGA !!! Przerwa w radioterapii nie wynikająca ze schematu leczenia jest zawsze niekorzystna w walce z rakiem.

23 Odczyn popromienny późny brak narastania objawów, objaw pojawia się nagle np. złamanie główki kości udowej, przetoka pochwowo odbytnicza, złamanie żuchwy, zwłoknienie mięsnia żwacza Stosowanie antybiotykoterapii sterydoterapii, leczenia przeciw zapalnego praktycznie nie przynosi poprawy.

24 Ryzyko póżnego odczynu popromiennego wzrasta: przy przekroczeniu dawki tolerancji narządu krytycznego przy stosowaniu wysokich dawek frakcyjnych w teleterapii paliatywnej 4 Gy/frakcję Dc20 Gy/5 frakcjach 3 Gy/frakcję Dc30 Gy/10 frakcjach

25 Kiedy spodziewamy się dobrej odpowiedzi na leczenie promieniami? Mała masa guza Niskie zaawansowanie lokoregionalne Guz promienioczuły, z komórek niezróżnicowanych, lub słabo zróżnicowanych (Grading), dobrze utlenowanych. Ważny poziom Hgb

26 Poziomy węzłów chłonnych szyi

27

28 Na szyi dwa wielkie pnie chłonne: Pień podobojczykowy Gromadzi chłonkę z kończyny górnej, bocznej i górnej okolicy szyi, przednio-bocznej części ściany klatki piersiowej. Chłonka przechodzi przez węzły chłonne podobojczykowe z nich do nadobojczykowych a następnie do pnia podobojczykowego.(który biegnie po przedniej ścianie żyły podobojczykowej. Pień szyjny Stanowi główny przewód chłonny odprowadzający chłonkę z szyi i głowy. powstaje ze zbiegu naczyń odprowadzających z dolnych głębokich węzłów chłonnych szyjnych. Biegnie po bocznej ścianie żyły szyjnej wewnętrznej i uchodzi po stronie lewej do przewodu piersiowego po prawej do przewodu chłonnego prawego.

29 Rozmieszczenie węzłów chłonnych szyi W ok. ucha zewnętrznego chłonka z małżowiny usznej i jej otoczenia do: Węzły chłonne uszne przednie Dolne-z nich do węzłów chłonnych przyuszniczych Zauszne- z nich do węzłów chłonnych szyjnych głębokich górnych

30 Węzły chłonne przyusznicze częściowo w miąższu ślinianki przyusznej, lub na jej powierzchni Chłonka z nosa powiek, ślinianki przyusznej Oddają chłonkę do węzłów szyjnych powierzchownych i głębokich górnych, często do tylnych węzłów grupy podżuchwowej Węzły chłonne podbródkowe (między brzuścami mięśni dwubrzuścowych) Część środkowa wargi dolnej Okolica bródkowa Cztery zęby sieczne dolne Węzły chłonne podżuchwowe ( w trójkącie podżuchwowym) Wargi, część nosa, policzki, powieki, zęby, dziąsła język, dno jamy ustnej, błona śluzowa policzków.  Grupa przednia  Środkowa  Tylna Z węzłów podżuchwowych chłonka do węzłów chłonnych szyjnych.

31 Węzły chłonne szyjne Węzły chłonne szyjne powierzchowne między m. mso i brzegiem żuchwy Otrzymują naczynia chłonne z ucha, okolicznych części skóry a drogą pośrednia z węzłów przyuszniczych i podżuchwowych. Chłonka odpływa z nich do węzłów szyjnych głębokich

32 Węzły chłonne szyjne głębokie wzdłuż żyły szyjnej wewnętrznej Górne i dolne - w zależności od ich położenia wobec mięśnia gnykowo-łopatkowego. w.chł. szyjne głębokie górne chłonka pośrednio lub bezpośrednio z większej części głowy i z górnej części szyi w.chł. szyjne głębokie dolne (w. nadobojczykowe) krtań tchawica, gruczoł tarczowy gardło

33 węzły chłonne zagardłowe na bocznej i tylnej ścianie gardła, na wysokości kręgu szczytowego. Chłonka z terenu głowy i szyi odpływa do czterech głównych grup węzłowych: podżuchwowych szyjnych zagardłowych nadobojczykowych.

34 Cecha N Wszystkie umiejscowienia (z wyjątkiem nosogardła) Nx - brak możliwości oceny regionalnych węzłów chłonnych N0 -brak przerzutów do regionalnych węzłów chłonnych. N1 -Przerzutowo zmienione pojedyncze węzły chłonne po stronie guza o największym wymiarze nie przekraczającym 3 cm. N2a -Przerzut w pojedynczym węźle chłonnym o największym wymiarze nie przekraczającym 6 cm, ale większym niż 3 cm po tej samej stronieN2a N2b -przerzuty w licznych węzłach chłonnych po tej samej stronie o największym wymiarze nie przekraczającym 6 cm, N2c liczne przerzuty obustronne lub po tej samej stronie o największym wymiarze nie przekraczającym 6 cm N3 -Przerzuty pojedyncze lub mnogie obustronne lub tylko po tej samej stronie o największym wymiarze przekraczającym 6 cm.

35 Nosogardło Nx - brak możliwości oceny regionalnych węzłów chłonnych N0 -brak przerzutów do regionalnych węzłów chłonnych. N1 - jednostronne przerzuty do węzłów chłonnych o wymiarze do 6 cm i lokalizacji powyżej dołu nadobojczykowego (powyżej obojczyka N2 -obustronne przerzuty do węzłów chłonnych o wymiarze do 6 cm i lokalizacji powyżej dołu nadobojczykowego (powyżej obojczyka N3 -przerzuty pojedyncze lub mnogie N3a -największy wymiar większy niż 6 cm N3b -naciek w obrębie dołu nadobojczykowego

36 Przerzuty do węzłów chłonnych zwykle ograniczają się do górnej i środkowej części układu chłonnego szyjnego poziom II: przestrzeń od kości gnykowej na dole do podstawy czaszki poziom III: przestrzeń od kości gnykowej od góry do poziomu więzadła tarczowo- pierściennego ku dołowi. U ok. 40 % pacjentów stwierdza się przerzuty w węzłach chłonnych w chwili ustalania rozpoznania.!! Uwaga! W około 25 % węzły chłonne szyjne w których histologicznie stwierdza się obecność przerzutów, są klinicznie nie zmienione!

37 Stan okolicznych węzłów chłonnych najważniejszy czynnik rokowniczy. Niezależnie od umiejscowienia i rozległości guza pierwotnego. U chorych bez przerzutów w węzłach chłonnych odsetek przeżyć 5- letnich – 50% Z przerzutami w węzłach chłonnych odsetek przeżyć 5- letnich - 30% Gdy naciek przekroczy torebkę węzła odsetek przeżyć 5- letnich - 20%.

38 Leczenie elektywne węzłów chłonnych objęcie leczeniem nie powiększonych klinicznie nie zmienionych węzłów chłonnych. W przypadkach dużego ryzyka występowania mikroprzerzutów Leczenie selektywne leczenie powiększonych, klinicznie badalnych węzłów chłonnych


Pobierz ppt "Radioterapia leczenie energią jonizującą. 1985-Wilhelm Conrad Roentgen odkrył promieniowanie elektromagnetyczne mające zdolność przenikania przez ciała."

Podobne prezentacje


Reklamy Google