Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Grupa zmian morfologicznych błony śluzowej trzonu macicy, wraz ze zwiększeniem objętości tkanki gruczołowej w stosunku do podścieliska i morfologii komórek.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Grupa zmian morfologicznych błony śluzowej trzonu macicy, wraz ze zwiększeniem objętości tkanki gruczołowej w stosunku do podścieliska i morfologii komórek."— Zapis prezentacji:

1

2 Grupa zmian morfologicznych błony śluzowej trzonu macicy, wraz ze zwiększeniem objętości tkanki gruczołowej w stosunku do podścieliska i morfologii komórek. Spowodowane jest to nadmierną i długotrwałą stymulacją błony śluzowej macicy estrogenami endogennymi i egzogennymi.

3 Jest to jedna z najczęstszych przyczyn krwawień z dróg rodnych. Nieleczone mogą doprowadzić do powstania raka trzonu macicy (w 5–10%) Ryzyko progresji rozrostu prostego bez atypii do raka wynosi 1–5%, natomiast dla rozrostu złożonego atypowego 29–54%, dlatego tak ważne jest wczesne i właściwe rozpoznawanie rodzaju rozrostu oraz wybór optymalnego sposobu postępowania terapeutycznego.

4 Różnorodność form rozrostu, zmienne nasilenie zmian zarówno tkankowych, jak i komórkowych oraz brak jednoznacznych kryteriów rozpoznawania powodują, że klasyfikacja tych zmian stanowi odwieczny problem. Niejednoznaczne rozpoznanie typu rozrostu pociąga za sobą nieprawidłowe leczenie – niedoleczenie zmian wysokiego ryzyka (ang. undertreatment) lub nadmierne leczenie zmian łagodnych (ang. overtreatment)

5 1900- Cullen Opisał pojęcie rozrostu błony śluzowej trzonu macicy i możliwość powstawania raka na jego podłożu Hipoteza potwierdzona przez Taylor’a i wsp.(1932) oraz Novak’a wraz z wsp.(1936) 1947 Gusberg Wprowadzenie terminu hiperplasia adenomatosa dla przednowotworowych zmian cytologicznych i architektonicznych w endometrium

6 1948 Novak i Rutledge Wprowadzenie pojęcia rozrostu atypowego (nie dotyczy ono jednak atypii komórkowej, ale określa endometrium proliferacyjne ze zwiększonym stosunkiem gruczoły/ podścielisko) 1949 Hertig i Sommers Podział rozrostów błony śluzowej trzonu macicy na torbielowaty, gruczolakowaty, niezróżnicowany oraz kategoria carcinoma in situ.

7 1963 Gusberg Podział hyperplasii na typ słaby, umiarkowany i ciężki, jako przyczyna wskazany został hiperestrogenizm. Rozrost gruczolakowaty znacznego stopnia jest traktowany jako stopień 0 gruczolakoraka endometrium 1963 Beutler i Dockerty Podział rozrostu podział rozrostu gruczołowego na rozrost z atypią gruczołową i rozrost z atypią komórkową

8 1972 Vellios Wprowadzenie terminu anaplazji zamiast pojęcia rozrostu atypowego, pozostaje kategoria rozrostu torbielowatego i gruczołowego 1974 Vellios Zastąpienie pojęcia rozrostu terminem dysplazja (analogicznie do zmian w szyjce macicy) 1975 WHO System klasyfikacji rozrostów endometrium uwzględniający różnice w budowie komórek oraz architektonice cew gruczołowych, czyli podział na rozrost: torbielowaty, gruczolakowaty, atypowy

9 1977 Welch i Scully Propozycja zastąpienia rozpoznania „rozrost gruczolakowaty” terminem „rozrost atypowy” z jednoczesnym podkreśleniem istnienia zarówno atypii komórkowej jak i tkankowej Kurman i Norris Podział oparty na dwóch kryteriach: zaburzeniu architektury gruczołów oraz obecności bądź braku atypii komórkowej.

10 1988 Szamborski Podział rozrostów na : prosty, gruczołowy bez atypii, złożony z atypią nieznacznego, miernego, znacznego stopnia, rozrost gruczolakowaty bez atypii, z atypią nieznacznego, miernego, znacznego stopnia, rozrost ze szczególnie nasiloną atypią. Do roku 1994 nomenklatura zmian błony śluzowej macicy była nieuporządkowana, mało porównywalna

11 1994 Scully, Kurman i Norris Podział WHO: 1. Rozrost prosty bez atypii 2. Rozrost złożony bez atypii 3. Rozrost prosty atypowy 4. Rozrost złożony atypowy

12 Rozrost prosty obejmuje równomiernie gruczoły i podścielisko i jest on fizjologiczną odpowiedzią prawidłowej błony śluzowej macicy na nadmierny bodziec estrogenowy. Charakteryzuje się proliferacją gruczołów i podścieliska, przy niewielkim przesunięciu stosunku objętości gruczołów do podścieliska na korzyść tych pierwszych. W porównaniu do prawidłowego endometrium w rozroście prostym cewy gruczołowe układają się w sposób bardziej przypadkowy i są torbielowato rozdęte Scully, Kurman i Norris Podział WHO: 1. Rozrost prosty bez atypii 2. Rozrost złożony bez atypii 3. Rozrost prosty atypowy 4. Rozrost złożony atypowy

13 1994 Scully, Kurman i Norris Podział WHO: 1. Rozrost prosty bez atypii 2. Rozrost złożony bez atypii 3. Rozrost prosty atypowy 4. Rozrost złożony atypowy W rozroście złożonym stwierdza się większe zaburzenia w architektonice błony śluzowej: gruczoły są stłoczone, a podścielisko skąpe.

14 1994 Scully, Kurman i Norris Podział WHO: 1. Rozrost prosty bez atypii 2. Rozrost złożony bez atypii 3. Rozrost prosty atypowy 4. Rozrost złożony atypowy W rozroście złożonym stwierdza się większe zaburzenia w architektonice błony śluzowej: gruczoły są stłoczone, a podścielisko skąpe.

15 1994 Scully, Kurman i Norris Podział WHO: 1. Rozrost prosty bez atypii 2. Rozrost złożony bez atypii 3. Rozrost prosty atypowy 4. Rozrost złożony atypowy W rozroście złożonym stwierdza się większe zaburzenia w architektonice błony śluzowej: gruczoły są stłoczone, a podścielisko skąpe.

16 1994 Scully, Kurman i Norris Podział WHO: 1. Rozrost prosty bez atypii 2. Rozrost złożony bez atypii 3. Rozrost prosty atypowy 4. Rozrost złożony atypowy Określenie atypowy odnosi się do zaburzeń struktury komórek i może oznaczać: powiększenie jądra komórkowego, jego wzmożoną barwliwość, nieregularny kształt, różnorodność wielkości i kształtu komórek, liczne figury mitotyczne.

17 1994 Scully, Kurman i Norris Podział WHO: 1. Rozrost prosty bez atypii 2. Rozrost złożony bez atypii 3. Rozrost prosty atypowy 4. Rozrost złożony atypowy Określenie atypowy odnosi się do zaburzeń struktury komórek i może oznaczać: powiększenie jądra komórkowego, jego wzmożoną barwliwość, nieregularny kształt, różnorodność wielkości i kształtu komórek, liczne figury mitotyczne.

18 1994 Scully, Kurman i Norris Podział WHO: 1. Rozrost prosty bez atypii 2. Rozrost złożony bez atypii 3. Rozrost prosty atypowy 4. Rozrost złożony atypowy Określenie atypowy odnosi się do zaburzeń struktury komórek i może oznaczać: powiększenie jądra komórkowego, jego wzmożoną barwliwość, nieregularny kształt, różnorodność wielkości i kształtu komórek, liczne figury mitotyczne.

19 1994 Scully, Kurman i Norris Podział WHO: 1. Rozrost prosty bez atypii 2. Rozrost złożony bez atypii 3. Rozrost prosty atypowy 4. Rozrost złożony atypowy Określenie atypowy odnosi się do zaburzeń struktury komórek i może oznaczać: powiększenie jądra komórkowego, jego wzmożoną barwliwość, nieregularny kształt, różnorodność wielkości i kształtu komórek, liczne figury mitotyczne.

20 1994 Scully, Kurman i Norris Podział WHO Wady: Trudności diagnostyczne w różnicowaniu przetrwałych zmian proliferacyjnych i rozrostu prostego bez atypii Trudna do określenia różnica między rozrostem złożonym i atypowym oraz rozrostem atypowym a dobrze zróżnicowanym rakiem endometrium Niejednolite kryteria rozpoznania atypii komórkowej w rutynowej diagnostyce rozrostu atypowego stąd w kategorii złożonego rozrostu atypowego uzyskuje się najmniejszy odsetek zgodnych rozpoznań.

21 Wszystkie te wady przemawiały za koniecznością uproszczenia histologicznej klasyfikacji rozrostów Bergeron Połączenie atypical hyperplasia i well- differentiated adenocarcinoma w kategorię endomoetriod neoplasia, a grupę rozrostów prostych i złożonych bez atypii w endometrial hyperplasia 2000 Mutter Podział na: łagodny rozrost błony śluzowej macicy endometrialną śródnabłonkową neoplazję (EIN) raka endometrium

22 Endometrialna śródnabłonkowa neoplazja (EIN) jest klonalną proliferacją architektonicznie i cytologicznie zmienionych gruczołów, mających skłonność do przemiany złośliwej w raka trzonu macicy typu endometrialnego, jest to nieinwazyjny, genetycznie zmieniony nowotwór, który rozwija się ogniskowo i przy współistnieniu dodatkowych uszkodzeń DNA może rozwinąć złośliwy fenotyp. Rozrost prosty nie powinien być traktowany jako stan przedrakowy, lecz jako morfologiczna reakcja błony śluzowej macicy na wzmożone działanie estrogenów i brak owulacji. Termin EIN rezerwuje dla rzeczywistych stanów przedrakowych.

23 2003 WHO (alternatywa dla podziału z 1994) Nowy podział rozrostów wg EIN, oparty na wskaźniku morfometrycznym D-score, mający wartość prognostyczną: łagodny rozrost (ang. endometrial hyperplasia – EH), endometrialna śródnabłonkowa neoplazja (ang. endometrial intraepithelial neoplasia – EIN), rak endometrialny (ang. endometrial cancer – EC).

24 Najważniejsze cechy D-score: ocena architektury (objętość podścieliska/gęstość gruczołów na powierzchni zewnętrznej), ocena atypii jąder (odchylenie standardowe najkrótszej osi jąder). Zależność między ryzykiem zachorowania na raka endometrium a EIN Z książkiCrum: Diagnostic Gynecologic and Obstetric Pathology, 2nd ed. CHAPTER 17 – Preinvasive Endometrial Neoplasia George L. Mutter, Linda R. Duska, Christopher P. Crum

25 Najważniejsze cechy D-score: ocena architektury (objętość podścieliska/gęstość gruczołów na powierzchni zewnętrznej), ocena atypii jąder (odchylenie standardowe najkrótszej osi jąder). Alternatywą dla wskaźnika D-score może być prosta ocena zawartości procentowej podścieliska w badanej zmianie. Zmiany zawierające <55% podścieliska, spełniające inne kryteria, kwalifikowane są jako EIN.

26 stosując kryteria EIN do zmian wcześniej sklasyfikowanych wg kryteriów WHO tylko 79% rozrostów atypowych, aż 44% rozrostów złożonych bez atypii i aż 5% rozrostów prostych bez atypii można zakwalifikować jako endometrialną śródnabłonkową neoplazję Z książkiCrum: Diagnostic Gynecologic and Obstetric Pathology, 2nd ed. CHAPTER 17 – Preinvasive Endometrial Neoplasia George L. Mutter, Linda R. Duska, Christopher P. Crum

27 Ważne jest, by wyraźnie oddzielić zmiany spowodowane przez niezrównoważone działanie estrogenów od raka i zmian typu EIN

28 Ocena subiektywna (jakościowa) – zmiana może być rozpoznana jako EIN po spełnieniu wszystkich pięciu wymaganych kryteriów diagnostycznych; wymaga doświadczonego, odpowiednio przeszkolonego histopatologa, nie wymaga wysokospecjalistycznej aparatury. Ocena obiektywna – polega na wyliczeniu wskaźnika D-score w oparciu o komputerową analizę morfometryczną podejrzanej zmiany.

29 Ocena subiektywna (jakościowa) Architektura Podstawową cechą architektoniczną zmian przednowotworowych błony śluzowej macicy jest stłoczenie gruczołów. Objętość podścieliska (ang. volume percentage stroma – VPS) lub wartość wskaźnika przepełnienia gruczołowego powinny być niższe niż 55% całej badanej próbki tkanki. Demarkacja cytologiczna Komórki wyściełające zatłoczone cewy gruczołowe ognisk EIN różnią się od komórek otaczającej błony śluzowej macicy.

30 Demarkacja cytologiczna Zakres zmian w morfologii komórek może obejmować: zmiany kształtu i wielkości jąder komórkowych, zagęszczenie i ziarnistość struktury chromatyny jąderkowej, zmianę stosunku jądro/cytoplazma na korzyść jądra, nieprawidłowy wygląd jąderek, różnego rodzaju zmiany w cytoplazmie komórek nabłonka. Ze względu na naturalną dużą plastyczność morfologiczną komórek gruczołowych błony śluzowej macicy, zależną od obecnego stanu hormonalnego trudno jest wypracować stałe i standardowe kryteria zmian cytologicznych w EIN.

31 Rozmiar zmiany Wymagania wiarygodności oceny EIN: – ocena architektoniki gruczołów – zmiany w komórkach gruczołowych. Minimalny wymiar zmiany w jej najszerszym miejscu powinien wynosić nie mniej niż 1 mm, a badany fragment powinien obejmować przynajmniej 5–10 gruczołów.

32 Do obiektywnych metod służących rozpoznawaniu zmian typu EIN należy komputerowa analiza morfometryczna oparta na wyliczeniu wskaźnika D-score: D-score = 0, ,0439 × VPS (objętość podścieliska) – 3,9934 × Ln SDSNA (standardowe odchylenie najkrótszej osi jądra komórkowego) – 0,1592 × OUTSD (gęstość gruczołów zewnętrznej powierzchni).

33 Formuła D-score obejmuje dwie cechy ilościowe dotyczące architektoniki gruczołów: objętość podścieliska VPS/gęstość gruczołów zewnętrznej powierzchni oraz jedną cechę jakościową, dotyczącą różnic w wielkości jądra komórkowego (odchylenie standardowe najkrótszej osi jądra komórkowego). Kombinacja właśnie tych cech histologicznych i cytologicznych ma najwyższą wartość w przewidywaniu progresji do raka.

34 wyższa czułość i specyficzność niż klasyfikacja WHO, lepsza korelacja z genetyczną klonalnością zmian przednowotworowych, krótki czas diagnozy – 15–30 min u jednej pacjentki, mała liczba niepewnych wyników

35 Jednoznaczne rozpoznanie EIN w endometrium czynnościowym (trzon), wymaga wykluczenia : zmian reaktywnych spowodowanych przez infekcje, wyczerpanie fizyczne, przebytą ciążę albo zabiegi przebyte ostatnio w obrębie jamy macicy, artefaktów powstałych wskutek mechanicznego rozerwania lub zgniecenia tkanki (pozorne zagęszczenie zrębu, ściśnięcie gruczołów) endometrium proliferacyjnego (długotrwała ekspozycja na estrogeny niezrównoważone gestagenami (cykle bezowulacyjne, estrogenoterapia), endometrium w późnej fazie wydzielniczej, polipów endometrialnych.

36 Jednoznaczne rozpoznanie EIN w endometrium czynnościowym (trzon), wymaga wykluczenia : terapii hormonalnej, zwłaszcza zawierającej (gestageny egzogenne). Pobranie wyskrobin 2–4 tyg. po zaprzestaniu przyjmowania hormonów, po zakończeniu krwawienia z odstawienia.

37 Zmiany przednowotworowe błony śluzowej macicy charakteryzują się inaktywacją genu PTEN (gen supresji guza), poprzedza ona zmiany widoczne w mikroskopie świetlnym. Utratę funkcji PTEN stwierdza się w ok. 50% przypadków raka błony śluzowej macicy typu endometrialnego oraz w ok. 83% zmian typu EIN.

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48 Crum: Diagnostic Gynecologic and Obstetric Pathology, 2nd ed. CHAPTER 17 – Preinvasive Endometrial NeoplasiaGeorge L. Mutter,Linda R. Duska,Christopher P. Crum Porównanie klasyfikacji zmian rozrostowych błony śluzowej trzonu macicy – wg Światowej Organizacji Zdrowia i EIN (Endometrial Intraepithelial Neoplasia)-Anna Sobczuk, Marcin Wrona (Przegląd Menopauzalny 2007; 4: 199–203) Nowe poglądy na temat klasyfikacji rozrostów błony śluzowej trzonu macicy – endometrialna sródnabłonkowa neoplazja (EIN)-Anna Sobczuk, Marcin Wrona, Tomasz Pertyński (Ginekologia Polska 2007; 78(12): ) Atlas histopatologiczny zmian rozrostowych endometrium- Józef Szamborski, Witold Sieliński, Jerzy Teter 1988


Pobierz ppt "Grupa zmian morfologicznych błony śluzowej trzonu macicy, wraz ze zwiększeniem objętości tkanki gruczołowej w stosunku do podścieliska i morfologii komórek."

Podobne prezentacje


Reklamy Google