Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Metodologia teologii praktycznej Ks. Maciej Ostrowski © 

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Metodologia teologii praktycznej Ks. Maciej Ostrowski © "— Zapis prezentacji:

1 Metodologia teologii praktycznej Ks. Maciej Ostrowski © 

2 Metodologia teologii praktycznej, red. W. Przyczyna, Wyd. M, Kraków 2011 Tu szczególnie: Ks. Adam Przybecki, Pojęcie teologii praktycznej, s Ks. Ryszard Kamiński, Tożsamość metodologiczna teologii pastoralnej, s Ks. Wiesław Przygoda, Paradygmaty postępowania badawczego w teologii praktycznej, s Ks. Ryszard Kamiński, Wprowadzenie do teologii pastoralnej, Wyd. M, Kraków 2001.

3 Teologia pastoralna / teologia praktyczna Szersze znaczenie (dyscypliny zajmujące się zbawczą działalnością Kościoła) Katechetyka Homiletyka Liturgika Teologia pastoralna Misjologia, charytatologia Każda  zajmuje się innym zakresem działalności Kościoła  posiada własny warsztat metodologiczny,

4 Teologia pastoralna / teologia praktyczna Wąskie znaczenie Teologia pastoralna  Zajmuje się działalnością Kościoła jako Ludu Bożego w świecie  Różne ujęcia t. pastoralnej akcentują odmienne aspekty działalności Kościoła (eklezjologiczne, prakseologiczne, społeczne itd.)

5 Uwagi historyczne 1777 reforma studiów teologicznych w monarchii austro-węgierskiej (Stefan von Rautensrauch) – wydzielenie w programie studiów wykładów z teologii pastoralnej. Dotąd była uprawiana w ramach innych dziedzin teologii  usamodzielnienie teologii pastoralnej jako dyscypliny teologicznej  inspiracja do rozwoju różnych koncepcji teologii pastoralnej  inspiracja do powstawania podręczników teologii pastoralnej

6 Uwagi historyczne – różne koncepcje t. pastoralnej Antropocentryczne – S. von Rautensrauch Biblijnoteologiczne – J.M. Sailer, M. Schenkl, A. Schramm Teologiczne z nachyleniem eklezjologicznym (A. Graf, przyjmuje nazwę teologia praktyczna) Klerykalistyczne Koncepcje przed Vaticanum II – uwzględnienie miejsca laikatu w Mistycznym Ciele Chrystusa, 3 funkcje Chrystusa i Kościoła (C. Noppel, G.Ceriani) Eklezjologiczne (F.X.Arnold, F. Klostermann, K.Rahner, M.Weber – Handbuch der Pastoraltheologie - F.Blachnicki)

7 Uwagi historyczne Koncepcja „klerykalistyczna” teologii pastoralnej (poł. XIX w.) – nauka o czynnościach „pasterza” prowadzącego „owczarnię”, zespół praktycznych wskazań dla życia i działalności księży Podział teologii pastoralnej:  Liturgika  Homiletyka  Katechetyka  Hodogetyka (nuka o prowadzeniu owczarni przez pasterza) – teologia pastoralna hodos (gr.) = droga hodegeo (gr.) = prowadzić

8 Współcześnie przeważa koncepcja teologii pastoralnej w ujęciu eklezjologicznym  Eklezjologia esencjalna – nauka o Kościele w ujęciu statycznym (istota, czym jest, jak skonstruowany przez Założyciela…)  Eklezjologia egzystencjalna = teologia pastoralna – nauka o Kościele w ujęciu dynamicznym, Kościele „stającym się”, „urzeczywistniającym się” (jak funkcjonuje, jak spełnia misje daną przez Założyciela)

9 Teologia pastoralna / teologia praktyczna  Nauka teologiczna o urzeczywistnianiu się Kościoła we współczesnym świecie (nurt eklezjologiczny, np. K.Rahner)  Nauka o urzeczywistnianiu się Kościoła jako wspólnoty we współczesnym świecie (F.Klostermann)  Krytyczna teoria praktyki w społeczeństwie (N.Greinacher)  Nauka o praktycznej działalności Kościoła (R.Zerfass)

10 Teologia pastoralna / teologia praktyczna „Nauka zmierzająca za pomocą teologiczno- socjologicznej analizy konkretnej teraźniejszej sytuacji Kościoła do wypracowania aktualnych modeli teologicznych oraz odpowiadających im imperatywów i programów działania, według których Kościół, w tej konkretnej teraźniejszej sytuacji aktualizuje własną istotę, wypełniając misję pośrednictwa zbawczego” (W. Piwowarski)

11 Teologia pastoralna / teologia praktyczna „…naukowa refleksja o codziennym wzrastaniu Kościoła, w mocy Ducha Świętego, w kontekście historii; a więc o Kościele jako «powszechnym sakramencie zbawienia», jako znaku i żywym narzędziu zbawienia Jezusa Chrystusa, działającym przez słowo, sakramenty i posługę miłości”. (Jan Paweł II, Pastores dabo vobis, 57)

12 Paradygmat kard. Josefa Cardijna WIDZIEĆ (voir) - diagnoza - aktualna sytuacja OSĄDZIĆ (jugier) - refleksja - ocena w oparciu o kryteria teologiczne - odczytywanie znaków czasu (KDK 4, 62) DZIAŁAĆ (agir) - akcja - podjęcieadekwatnych rozwiązań

13 Akceptacja paradygmatu widzieć – osądzić – działać przez Jana XXIII – Mater et magistra 236 Zastosowanie przez Sobór Watykański II, szczególnie w Konstytucji o Kościele w świecie współczesnym (Gaudium et spes)

14 „Kościół zawsze ma obowiązek badać znaki czasów i wyjaśniać je w świetle Ewangelii, tak aby mógł w sposób dostosowany do mentalności każdego pokolenia odpowiadać ludziom na ich odwieczne pytania dotyczące sensu życia obecnego i przyszłego oraz wzajemnego ich stosunku do siebie. Należy zatem poznawać i rozumieć świat, w którym żyjemy, a także jego nieraz dramatyczne oczekiwania, dążenia i właściwości”. KDK 4

15 Znaki czasu = „zjawiska, wydarzenia i procesy, w których przejawia się działanie Ducha Świętego, ingerującego w dzieje ludzkości przez pobudzania i oświecania ludzkich serc, które wymagają konfrontacji z nauką ewangeliczną i zaangażowania chrześcijan” S. Bielecki, Leksykon teologii pastoralnej, 2006, s. 923

16 J. Müller Podmiot i metody które można zastosować do podjęcia wyzwań wypływających z ocenianej sytuacji

17

18 Indukcyjno – dedukcyjny charakter teologii pastoralnej ? Teologia pastoralna nauką teoretyczno – praktyczną ?

19

20 Interdyscyplinarność teologii pastoralnej  Interdyscyplinarność w odniesieniu do teologii  Interdyscyplinarność – pomiędzy teologią a naukami szczegółowymi (socjologia, psychologia, geografia, etnografia, językoznawstwo…) Trudności wynikające z interdyscyplinarności - Konieczność znajomości wyników różnych nauk, ich metod, umiejętność syntetyzowania zróżnicowanych danych (pogłębimy omawiając paradygmat analizy prakseologicznej)

21 Co oznacza przesłanka „większa” ? Kościół wpatruje się w nauczanie Założyciela i stamtąd wyprowadza swą misję (inaczej zagrażałby horyzontalizm, socjologizm)

22 Co oznacza analiza w świetle wiary ? Odczytywanie znaków czasu, zadań ewangelicznych, które pozwala nam w rzeczywistości ziemskiej odkryć wiara Kairologia. Zarys nauki o Kościele w świecie współczesnym, Lublin 1992 – podręcznik teologii pastoralnej ks. A. L. Szafrańskiego

23 Na czym polegają kryteria działalności Kościoła ?  Na dziś  Na przyszłość (przewidywanie przyszłości, planowanie ku przyszłości) Teologia pastoralna jest nauką normatywną  formułuje zespół norm i dyrektyw działania potrzebnych w kierowaniu Kościoła (dla poszczególnych osób odpowiedzialnych za określone zadania, dla wspólnot)  Nie są to wskazania szczegółowe (rodzaj vademecum duszpasterstwa) ale postulaty zakorzenione w teologii

24 Paradygmat trzech etapów analizy pastoralnoteologicznej (podwaliny w nurcie eklezjologicznym teologii pastoralnej) K. Rahner, H. Schuster, F. Klostermann, G. Ceriani W. Piwowarski, R. Kamiński

25

26 Paradygmat analizy prakseologicznej działalności zbawczej Kościoła S. Hiltner, R. Zerfaß, M. Levebre, N. Greinacher, N. Mette Teologia pastoralna – nauka o zbawczej działalności Kościoła, dobrze zorganizowanej i skutecznej  Zastosowanie zasad prakseologii (nauki o dobrej robocie)  Zastosowanie zasad sprawnej organizacji wypracowanych przez nauki świeckie

27 Paradygmat analizy prakseologicznej wspólnota nadprzyrodzona, rządzi się innymi prawami niż instytucje świeckie Kościół wspólnota ludzka – podlega w jakimś stopniu prawom i zasadom instytucji świeckich. Kościół tworzą ludzie złączeni „więzami społecznymi, technicznymi, kulturalnymi” por. Konstytucja dogmatyczna o Kościele 1 i 2

28 Paradygmat analizy prakseologicznej „Wszystko badajcie, a co szlachetne zachowujcie” (1Tes 5, 21) „Kościół jako ludzka społeczność może być także badany i określany w tych kategoriach, jakimi posługują się nauki o każdym ludzkim społeczeństwie. Jednakże kategorie te nie wystarczają” (JPII, Redemptor hominis, 21)

29 Paradygmat analizy prakseologicznej Odwołanie do prakseologii – analiza elementów działania Kościoła  Celu  Przedmiotu  Podmiotów (środowisko)  Metod  Środków  Uwarunkowań historycznych, społecznych, kulturowych, geograficznych, politycznych itp.  Miejsca i czasu

30 Paradygmat analizy prakseologicznej Ad. Analiza miejsca i czasu Nie można zastosować paradygmatu do działalności  Całego Kościoła  W każdym miejscu  W całej historii Sytuacje historyczne, kontekst miejsca zmieniają się. Mogą być jedynie w pewnym stopniu wzorem

31 Paradygmat analizy prakseologicznej Jak pozyskiwać dane do badań ?  Analiza wtórna Odwołanie do zastanych wyników badań empirycznych (socjologii, psychologii, statystyki, językoznawstwa itp.) przeprowadzenie analizy tych wyników adekwatnej do potrzeb teologii praktycznej

32 Paradygmat analizy prakseologicznej Jak pozyskiwać dane do badań ?  Pozyskanie wyników przez własne badania Opanować metody badań nauk szczegółowych (np. ankiety, sondaże, wywiady itp.) Przeprowadzić samodzielne badania empiryczne Przeprowadzić analizę /interpretację teologiczną uzyskanych wyników

33 Paradygmat analizy prakseologicznej  Interpretacja uzyskanych wyników Odniesienie do niezmiennych zasad działalności zbawczej Kościoła  Wyciagnięcie wniosków i sformułowanie postulatów odnoszących się do udoskonalania działalności zbawczej Kościoła

34 Paradygmat analizy prakseologicznej Pozyskanie wyników przez własne badania i interpretacja Zadanie trudne gdyż:  cel badań empirycznych w teologii praktycznej  różny od celu badań w naukach świeckich Odwołanie do czynników nadprzyrodzonych, miejsce hipotezy zajmuje norma niezmienna (Objawienie); badanie na ile norma realizowana jest w zbawczej działalności Kościoła nie wolno odwoływać się do norm nadprzyrodzonych; tylko obserwacja rzeczywistości społecznej i weryfikacja hipotez dotyczących zjawisk społecznych

35 Dziękuję za uwagę Ks. Maciej Ostrowski


Pobierz ppt "Metodologia teologii praktycznej Ks. Maciej Ostrowski © "

Podobne prezentacje


Reklamy Google