Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Dyglosja dr Monika Rymaszewska Socjolingwistyka. Dyglosja dwa j ę zyki współistniej ą w obr ę bie jednej społeczno ś ci i dopełniaj ą si ę wzajemnie w.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Dyglosja dr Monika Rymaszewska Socjolingwistyka. Dyglosja dwa j ę zyki współistniej ą w obr ę bie jednej społeczno ś ci i dopełniaj ą si ę wzajemnie w."— Zapis prezentacji:

1 Dyglosja dr Monika Rymaszewska Socjolingwistyka

2 Dyglosja dwa j ę zyki współistniej ą w obr ę bie jednej społeczno ś ci i dopełniaj ą si ę wzajemnie w swej funkcji funkcje owych systemów znajduj ą si ę wobec siebie w stosunku dopełniaj ą cym, odpowiadaj ą c funkcjom jednego j ę zyka w zwykłej (niedyglosyjnej) sytuacji O zjawisku dyglosji mówi si ę np. w przypadku opozycji: dialekt vs. wersja literacka j ę zyka lub wersja potoczna j ę zyka vs. wersja literacka j ę zyka.

3 Dyglosja przykłady (wg de fi nicji Fergusona):  wersja st andard + dialekty  wersja st andard nieu ż ywana codziennie, zazwyczaj pisana i zwi ą zana z tradycj ą literack ą, obrz ę dami etc.;  wersje lokalne  mówione – u ż ywane na co dzie ń  wersja st andard u ż ywana w mowie codziennej, dialekty równie ż u ż ycie poszczególnych wariantów j ę zyka

4 Dyglosja przykłady  wersja st andard nie je st dla nikogo j ę zykiem naturalnym, przyswajanym w dzieci ń st wie  wersja st andard je st dla wielu osób j ę zykiem naturalnym  j ę zyk naturalny wykształcanie si ę wersji st andardowej  wersja st andard nie kry st alizuje si ę z wariantów codziennych  wersja st andard utworzona na bazie dialektu regionalnego

5 Dyglosja a socjolekt Dyglosja pojawia si ę tak ż e w społeczno ś ciach, które o fi cjalnie nie uznaj ą obecno ś ci kilku j ę zyków. Np.w ś rodowiskach, które u ż ywaj ą w ró ż nych sytuacjach ró ż nych dialektów, reje st rów, czy czegokolwiek innego i nie je st to zwi ą zane z obecno ś ci ą wariantu wył ą cznie pisanego i wył ą cznie mówionego. * Socjolekt (ang. sociolect, social dialect ) - gwara ś rodowiskowa), odmiana j ę zyka charakterystyczna dla jakiej ś grupy społecznej ( ż argon uczniowski, gwara ś rodowiskowa (wi ę zienna, przest ę pcza, mafijna); uznana przez inne grupy społeczne “za gorsz ą ” na podstawie stereotypowej oceny niektórych charakterystycznych cech

6 Socjolekt uczniowski Socjolekt uczniowski jest ź ródłem nowych, niezbanalizowanych ś rodków ekspresji tworz ą c: neologizmy (kujon), eufemizmy (czuj ę si ę odlotowo, frazeologizmy (nie ś ciemniaj, ku ć matm ę ); typowe powiedzonka (daj se luz, spadaj na drzewo); nazwy przedmiotów (histra, matma, angol), szkoły (buda), stopni (pała, but), inne dotycz ą ce nauki, przezwiska uczniów (kujon); ekspresywne okrzyki i wyzwiska (czasem przekle ń stwa), zapo ż yczenia (sorry, OK.!, WOW! ). Socjolekt wyra ż ony gwar ą uczniowsk ą jest zjawiskiem autentycznym, ż yw ą odmian ą j ę zyka ogólnopolskiego. Słownik Encyklopedyczny - J ę zyk polski (1999)

7 Dyglosja: charakterystyka Cechy charaktery st yczne sytuacji dyglosyjnej: Opis wariantów dyglosyjnych: high variety (H) i low variety (L). Funkcja – w niektórych sytuacjach mo ż e zo st a ć u ż yty wył ą cznie wariant H, w innych tylko L. Wiedza na temat tego, kiedy st osowa ć który je st pod st aw ą dla osoby, funkcjonuj ą cej w dyglosyjnym ś rodowisku,

8 Dyglosja: charakterystyka Pre st i ż – wariant H je st zazwyczaj po st rzegany jako bardziej pre st i ż owy, lepszy, o bardziej logicznej kon st rukcji i bogatszym słownictwie. Wariant L je st wg niektórych nieumiej ę tnie u ż ywanym wariantem H, Spu ś cizna literacka – literatura wy st ę puje wła ś ciwie wył ą cznie w wariancie H; je st spora cz ęść bywa zazwyczaj bardzo st ara. Twórczo ść w wariancie L tak ż e si ę zdarza, najcz ęś ciej jednak odmawia si ę jej prawa do bycia t ą „prawdziw ą ”,

9 Dyglosja: charakterystyka Sposób nabywania – wariant L to mother tongue, wariant H poznawany je st wtórnie, najcz ęś ciej w procesie o fi cjalnej edukacji; odró ż nia to sytuacj ę dyglosyjn ą od sytuacji z j ę zykiem st andard i dialektami, Standaryzacja – wariant H je st j ę zykiem st andardowym, to znaczy dysponuje skody fi kowan ą gramatyk ą, tradycj ą st udiów gramatycznych, u st alon ą ortogra fią etc.

10 Dyglosja: charakterystyka Warianty L nie maj ą tego wszy st kiego, a ich kody fi kowanie je st przeprowadzane najcz ęś ciej przez obcokrajowców, by umo ż liwi ć nauk ę j ę zyka codziennego. W ś ród wariantów L daje si ę jednak wyodr ę bni ć taki, który cieszy si ę najwi ę kszym pre st i ż em i st aje si ę st andardem regionalnym.

11 Dyglosja: charakterystyka Stabilno ść – sytuacje dyglosyjne (na przykład grecka i arabska) trwaj ą ju ż ponad tysi ą c lat; Stabilno ść warunkowana je st przez jasno okre ś lone funkcje obu wariantów. Im lepiej okre ś lone i rozdzielone za st osowanie L i H, tym st abilniejsza dyglosja.

12 Para dyglosyjna Dyglosyjna b ę dzie ka ż da sytuacja, w której w o fi cjalnej sytuacji nigdy nie u ż yje si ę jakiego ś wariantu, uwa ż anego za gorszy, lub nieodpowiedni. ◦ osobne j ę zyki, ◦ dialekty wraz z j ę zykiem st andard, ◦ odległe od siebie, lecz spokrewnione, warianty. Par ę dyglosyjn ą mo ż e wi ę c st worzy ć cokolwiek, je ż eli tylko zai st nieje sprzyjaj ą cy dyglosyjnemu u ż yciu consensus społeczny.

13 Wariant dyglosyjny to zwi ą zek lingwi st yczny, obejmuj ą cy: ◦ gramatyk ę – wariant H posiada zazwyczaj lepiej rozwini ę ty sy st em odmiany czasowników i rzeczowników, ◦ leksyk ę – zasób słów obu wariantów nieco si ę ró ż ni; na przykład wariant H ma wła ś ciwie wył ą czno ść na słownictwo zwi ą zane z nauk ą, sztuk ą, polityk ą, za to L na to, którym opisuje si ę uwarunkowania rodzinne etc., ◦ fonologi ę – sy st emy fonologiczne obu wariantów mog ą by ć zbie ż ne, ró ż ni ć si ę troch ę lub zupełnie.

14 code-switching (zmiana kodu) Zmiana kodu w obr ę bie jednej domeny lub sytuacji społecznej - nowy uczestnik nie zna j ę zyka - ró ż nica w statusie i wspólnotowo ś ci - aby zasygnalizowa ć przynale ż no ść do grupy etnicznej (Kia ora) Hi! (Maori) - krótkie frazy dla celów społecznych (za granic ą u ż ycie j ę zyka tamtejszego obszaru do mieszka ń ców) – podkre ś lenie ch ę ci przynale ż no ś ci, szacunek - motywowane to ż samo ś ci ą i zwi ą zkiem mi ę dzy uczestnikami interakcji j ę zykowej, dystans społeczny - zmiana tematu, domeny interakcji, poziomu formalno ś ci, dystansu społecznego - dla rozładowania emocji, funkcja afektywna (łatwiej w najbli ż szym kodzie, szcz,bezpiecznie je ś li rozmówca go nie zna) - podkre ś lenie autorytetu - funkcja emfatyczna

15 Warsztat Czasem zmian ę kodu mo ż na przewidzie ć (zmiana sytuacyjna) znaj ą c czynniki społeczne dla danego kontekstu. Jaki kod mo ż na przewidzie ć dla poni ż szych sytuacji i dlaczego? a. Mieszkaniec Kartuz rozmawiaj ą c z bliskim koleg ą w kolejce w Urz ę dzie Miejskim w Gda ń sku, podchodzi do okienka i zaczyna rozmawia ć z urz ę dnikiem. b. Trzech chi ń skich studentów dzieli stancj ę w Londynie. Omawiaj ą składniki dania, które gotuj ą. Jeden z nich zaczyna przedstawia ć skład chemiczny ka ż dego ze składników.


Pobierz ppt "Dyglosja dr Monika Rymaszewska Socjolingwistyka. Dyglosja dwa j ę zyki współistniej ą w obr ę bie jednej społeczno ś ci i dopełniaj ą si ę wzajemnie w."

Podobne prezentacje


Reklamy Google