Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Nomenklatura wybranych związków nieorganicznych Nazwy jonów dodatnich – kationy nazwę kationu tworzy się od nazwy pierwiastka w dopełniaczu Li + - jon.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Nomenklatura wybranych związków nieorganicznych Nazwy jonów dodatnich – kationy nazwę kationu tworzy się od nazwy pierwiastka w dopełniaczu Li + - jon."— Zapis prezentacji:

1

2 Nomenklatura wybranych związków nieorganicznych

3 Nazwy jonów dodatnich – kationy nazwę kationu tworzy się od nazwy pierwiastka w dopełniaczu Li + - jon litu Cu 2+ - jon miedzi II Hg jon dirtęci I H + - jon wodoru I lub hydron- (gdy liczba przyłączonych cząsteczek nie jest znana lub nieistotna) H 3 O + - jon oksoniowy lub oksonium NH jon amonu lub jon amonowy, amonium, azanium UO jon uranylowy VI lub jon dioksouranu VI

4 Nazwy anionów tworzy się za pomocą końcówki „- owy” dołączonej do nazwy grupy lub pierwiastka H - - jon wodorkowy OH - - anion wodorotlenowy F - - jon fluorkowy S 2- - jon siarczkowy C 4- - jon węglikowy O jon ditlenkowy(-1) nazwa dopuszczalna- anion ponadtlenkowy O jon ditlenkowy (-2) nazwa dopuszczalna- anion nadtlenkowy O jon tritlenkowy (-1) nazwa dopuszczalna anion ozonkowy N jon triazotkowy(1-) NO jon azotanowy V HSO jon wodorosiarczanowy VI SCN - - jon tiocyjnianowy

5 Nazewnictwo tlenków Tlenki to związki o wzorze ogólnym E n O m E –jest symbolem dowolnego pierwiastka z wyjątkiem fluoru Nazwy tlenków prostych tworzy się łącząc słowo tlenek z nazwą pierwiastka w dopełniaczu a w nawiasie podaje się stopień utlenienia Cl 2 O 7 – tlenek chloru(VII) NO 2 – tlenek azotu(IV) Al 2 O 3 – tlenek glinu(III) FeO – tlenek żelaza(II) Cs 2 O tlenek cezu H 2 O 2 – nadtlenek wodoru

6 Nazewnictwo tlenków - doszczegółowienie Obecnie stosuje się dwa systemy nazewnictwa tlenków, przy czym pierwszy jest nazewnictwem systematycznym i zalecanym, natomiast drugi bardziej zwyczajowy, ale mimo to dozwolony. A. System Stocka (omówiony wcześniej) Nazwy tlenków tworzy się przez podanie w nazwie tlenku słowa „tlenek”, a w następnej kolejności nazwy pierwiastka z podaną w nawiasie wartościowością. Jeśli pierwiastek we wszystkich związkach wykazuje jedną wartościowość, wówczas nie ma konieczności jej podawania, np. Al 2 O 3 – tlenek glinu, ale N 2 O 5 – tlenek azotu(V); CO 2 – tlenek węgla (IV), CO – tlenek wegla(II) B. System przedrostków System ten opiera się na zapisie wzoru chemicznego danego związku, a dokładniej na indeksach stechiometrycznych. Jeżeli w danej cząsteczce występują dwa takie same atomu przed nazwą należy dodać przedrostek dwu- lub di-, jeżeli trzy - trój- lub tri- itd. Dla pojedynczo występujących atomów w cząsteczce nie dodaje się przedrostków.

7 Nazewnictwo tlenków wg Stocka Cl 2 O 7 – heptatlenek dichloru NO 2 – ditlenek azotu Al 2 O 3 – tritlenek diglinu FeO – tlenek żelaza Cs 2 O - tlenek dicezu H 2 O 2 – ditlenek diwodoru

8 Nazewnictwo związków z wodorem Związki z wodorem opisuje wzór ogólny E n H m lub H m E n. Wybór właściwego wzoru zależy od relacji elektroujemności danego pierwiastka i wodoru. Wzór Nazwa zwyczajowa (dopuszczalna) Nazwa systematyczna HFHClHBrHIFluorowodórChlorowodórBromowodórjodowodór Fluorek wodoru Chlorek wodoru Bromek wodoru Jodek wodoru

9 Wzór Nazwa zwyczajowa (dopuszczalna) Nazwa systematyczna B 2 H 6 CH 4 SiH 4 NH 3 N 2 H 4 PH 3 H 2 O H 2 S H 2 Se H 2 Te Diborowodór (6) lub diboran (6) MetanSilanAmoniakHydrazynaFosfinaWodaSiarkowodórSelenowodórtellurowodór metanSilanAzanDiazanFosfanOksydanSulfanSelantellan

10 Nazewnictwo wodorotlenków Wzór ogólny wodorotlenków – M(OH) n gdzie M oznacza atom metalu Nazwy wodorotlenków tworzy się łącząc słowo wodorotlenek z nazwą pierwiastka w dopełniaczu w nawiasie podając stopień utlenienia lub wg systemu Stocka. KOH - wodorotlenek potasu Cu(OH) 2 – wodorotlenek miedzi(II) lub diwodorotlenek miedzi Cr(OH) 2 – wodortlenek chromu(II) lub diwodorotlenek chromu Cr(OH) 3 – wodortlenek chromu(III) lub triwodorotlenek chromu

11 Nazewnictwo kwasów Wzór ogólny kwasów H n R Kwasy beztlenowe nie zawierają w swojej cząsteczce grupy E-O-H Nazwy anionów kwasów beztlenowych mają końcówkę –owy, a nazwy soli tych kwasów –ek. Kwasy tlenowe - oksykwasy zawierają w swojej cząsteczce grupę E-O-H Nazwy zwyczajowe kwasów tlenowych mają końcówkę –owy, nazwy ich anionów –anowy, a nazwy soli -an

12 Kwasy beztlenowe Wzór kwasu Wzór reszty kwasowej Nazwa zwyczajowa Nazwa systematyczna Nazwa soli HF (aq) HCl (aq) HBr (aq) HI (aq) H 2 S (aq) HCN (aq) NH 3 HNCO F - Cl - Br - I - S 2- CN - N 3 - NCO - kwas fluorowodorowy kwas chlorowodorowy kwas bromowodorowy kwas jodowodorowy kwas siarkowodorowy kwas cyjanowodorowy kwas azotowodorowy kwas izocyjanowy Fluorek wodoru Chlorek wodoru Bromek wodoru Jodek wodoru Siarczek (di)wodoru cyjanek wodoru Azydek wodoru kwas izocyjanowy Fluorek Chlorek ChlorekBromekJodekSiarczekcyjanekAzydekizocyjanian

13 Kwasy tlenowe Wzór kwasu Wzór reszty kwasowej Nazwa w systemie Stocka Nazwa soli H 3 AsO 3 H 3 AsO 4 HNO 2 HNO 3 (HBO 2 ) n H 3 BO 3 HClO HClO 2 HClO 3 HClO 4 AsO 3 3- AsO 4 3- NO 2 - NO 3 - BO 2 - BO 3 3- ClO - ClO 2 - ClO 3 - ClO 4 - kwas arsenowy(III) kwas arsenowy(V) kwas azotowy(III) kwas azotowy(V) kwas metaborowy kwas ortoborowy kwas chlorowy(I) kwas chlorowy(III) kwas chlorowy(V) kwas chlorowy(VII) Arsenian(III)Arsenian(V)Azotan(III)Azotan(V)MetaboranOrtoboranChloran(I)Chloran(IIIChloran(V)Chloran(VII)

14 Kwasy tlenowe Wzór kwasu Wzór reszty kwasowej Nazwa w systemie Stocka Nazwa soli H 2 CrO 4 H 2 Cr 2 O 7 H 3 PO 3 (H 2 PHO 3 ) (HPO 3 ) n H 3 PO 4 H 4 P 2 O 7 HIO 4 H 5 IO 6 H 4 SiO 4 (H 2 SiO 3 ) n CrO 4 2- Cr 2 O 7 2- PHO 3 2- PO 3 - PO 4 3- P 2 O 7 4- IO 4 - IO 6 5- SiO 4 4- SiO 3 2- kwas chromowy(VI) kwas dichromowy(VI) kwas fosforowy(III) kwas metafosforowy(V) kwas (orto)fosforowy(V) kwas difosforowy(V) kwas (meta)jodowy(VII) kwas ortojodowy(VII) kwas ortokrzemowy kwas metakrzemowy Chromian(VI)Dichromian(VI)fosforan(III)metafosforan(V)(orto)fosforan(V)Difosforan(V)(meta)jodan(VII) ortojodan(VII ) ortokrzemianmetakrzemi

15 Kwasy tlenowe Wzór kwasu Wzór reszty kwasowej Nazwa w systemie Stocka Nazwa soli HMnO 4 H 2 MnO 4 H 2 SO 3 (SO 2 H 2 O) H 2 SO 4 H 2 S 2 O 7 H 2 S 2 O 8 H 2 S 2 O 3 H 2 CO 3 (CO 2 H 2 O) HOCN MnO 4 - MnO 4 2- SO 3 2- SO 4 2- S 2 O 7 2- S 2 O 8 2- S 2 O 3 2- CO 3 2- CO 3 2- OCN - kwas manganowy(VII) kwas manganowy(VI ) kwas siarkowy(IV) kwas siarkowy(VI) kwas disiarkowy(VI) kwas peroksodisiarkowy(VI) kwas tiosiarkowy(VI) kwas węglowy kwas cyjanowy Manganian(VII)Manganian(VI)Siarczan(IV)Siarczan(VI)Disiarczan(VI)Peroksodisiarczan(VI)Tiosiarczan(VI)WęglanCyjanian

16 Nazwy związków jonowych (soli) Nazwa związku jonowego składa się z nazwy anionu i kationu w dopełniaczu, ewentualnie także z cyfry rzymskiej określającej ładunek jonu (stopień utlenienia) w przypadku gdy ten ładunek może być różny. CuCl 2 – chlorek miedzi(II) Pb(NO 3 ) 2 – azotan(V) ołowiu(II) Niektóre związki jonowe tworzą kryształy zawierające jony związku i określoną liczbę cząsteczek wody. Związki te noszą nazwę hydratów. CuSO 4 5H 2 O – pentahydrat siarczanu(VI) miedzi(II)

17 Nazewnictwo soli – główne reguły nazwy są dwuwyrazowe: pierwszy człon określa resztę kwasową, drugi nazwę metalu i wartościowość:  sole kwasów tlenowych - nazwa reszty kwasowej z końcówką –an, np. NaNO 3 azotan (V) sodu, NaNO 2 azotan(III) sodu, NaClO 3 – chloran(V) sodu, Mg 3 (PO 4 ) 2 – ortofosforan(V) magnezu  sole kwasów beztlenowych - nazwa reszty kwasowej z końcówką –ek, np. Na 2 S – siarczek sodu, FeCl 3 - chlorek żelaza(III), FeCl 2 - chlorek żelaza(II)  wodorosole - przedrostek wodoro- dodaje się przed nazwę reszty kwasowej i przedrostek di-, tri- (atomów wodoru >1), np. NaHCO 3 – wodorowęglan sodu  hydroksosole – nazwa reszty kwasowej i dalej wodorotlenek oraz nazwa kationu, np. Ca(OH)Cl – hydroksychlorek wapnia

18 Nomenklatura wybranych związków organicznych

19 Węglowodory nasycone - alkany C n H 2n+2 C1-12 metan etan propan butan pentan heksan heptan oktan nonan dekan undekan dodekan C20-23 ejkozan unejkozan dokozan trikazan C30 triakontan

20 Wybrane nazwy grup alkilowych C n H 2n+1 _ metylowa CH 3 - etylowa C 2 H 5 - propylowa normalna CH 3 -CH 2 -CH 2 - (lub C 3 H 7 -) izopropylowa CH 3 -CH-CH 3 izobutylowa CH 3 -CH-CH 2 - (i-butyl) CH 3 butylowa drugorzędowa CH 3 -CH-CH 2 -CH 3 (sec-butyl) butylowa trzeciorzędowa CH 3 -C-CH 3 (tert-butyl) CH 3

21 CH 3 CH 3 - C - CH 2 - CH - CH 3 CH 3 pierwszorzędowy drugorzędowy trzeciorzędowy czwartorzędowy 2,2,4-trimetylopentan Nomenklatura związków organicznych Wybiera się najdłuższy w cząsteczce łańcuch węglowy i związkowi nadaje nazwę węglowodoru o tej liczbie atomów węgla. Liczby oznaczają po który atom węgla są „podczepione” podstawione grypy ( w tym przypadku metylowe). Zasad: numerujemy tak aby liczby były jak najmniejsze

22 Alkeny (olefiny)Węglowodory nienasycone z jednym wiązaniem podwójnym Ogólny wzór : C n H 2n C1-12 eten propen buten penten heksen hepten octen nonen deken undeken dodeken CH 3 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -CH=CH 2 Izomery: (1-heksen) CH 3 -CH 2 -CH 2 -CH=CH-CH 3 (2-heksen) CH 3 -CH 2 -CH=CH-CH 2 -CH 3 (3-heksen)

23 Alkiny (acetyleny)Węglowodory nienasycone z jednym wiązaniem potrójnym Ogólny wzór : C n H 2n-2 C1-12 etyn (acetylen) propyn butyn pentyn heksyn heptyn octyn nonyn dekyn undekyn dodekyn CH 3 -CH 2 -CH 2 -CH 2 -C=CH Izomery: (1-heksyn) CH 3 -CH 2 -CH 2 -C=C-CH 3 (2-heksyn) CH 3 -CH 2 -C=C-CH 2 -CH 3 (3-heksyn)

24 Alkohole to grupa związków organicznych będących jednofunkcyjnymi pochodnymi węglowodorów, w których wodór podstawiony jest przez grupę hydroksylową (wodorotlenową). Jednofunkcyjne pochodne węglowodorów są to pochodne węglowodorów zawierające jeden rodzaj grup funkcyjnych, ale nie wyklucza to, że w danym związku ta sama grupa może powtarzać się dwa lub więcej razy. Grupa funkcyjna to atom lub grupa atomów nadająca cząsteczce związku organicznego specyficzne właściwości chemiczne. Alkohole można uważać za organiczne pochodne wody H-O-H, w której jeden z atomów wodoru został zastąpiony rodnikiem organicznym R-OH.

25 Szereg homologiczny alkoholi Alkohole, podobnie jak węglowodory, tworzą szeregi homologiczne. Najbardziej rozpowszechnione alifatyczne alkohole jednowodorotlenowe (monohydroksylowe) tworzą szereg homologiczny o wzorze ogólnym. Pochodne alkanów nazywa się alkanolami, a alkenów - alkenolami.

26 Podział alkoholi alifatycznych

27 Rzędowość alkoholi W łańcuchu węglowym rozróżnić można atomy węgla pierwszo-, drugo- i trzeciorzędowe. Zależnie od tego, z którym z tych atomów węgla związana jest grupa – OH, rozróżniamy alkohole I-szo-(1 o ), II –go-(2 o ) i III-ciorzędowe(3 o ).

28 Alkohole nasycone i nienasycone Alkohole nasycone to alkohole w których łańcuchach węglowych występują tylko pojedyncze wiązania pomiędzy atomami węgla. Grupy hydroksylowe są przyłączone do nasyconych atomów węgla o hybrydyzacji sp 3. Alkohole nienasycone można podzielić na dwie grupy:  alkohole zwane enolami, w których cząsteczkach grupa hydroksylowa połączona jest z atomem węgla o wiązaniu nienasyconym i hybrydyzacji sp 2.  Alkohole zawierające w cząsteczkach wiązania wielokrotne, ale oddzielone od grupy hydroksylowej atomami węgla o hybrydyzacji sp 3 H 2 C=CHCH 2 CH 2 OH Właściwości wielokrotnych wiązań i grupy hydroksylowej ujawniają się niezależnie od siebie (wyjątki: alkohol allilowy, alkohol propargilowy).

29 Alkohole mające dwie lub więcej grup wodorotlenowych -OH przyłączonych do różnych atomów węgla. W zależności od liczby grup -OH, dzielimy je na diole, triole itd. Alkohole wielowodorotlenowe (polihydroksylowe)

30 Nazewnictwo systematyczne  Nazwę alkoholu tworzy się przez dodanie do nazwy odpowiedniego węglowodoru końcówki –ol.  Najpierw należy wybrać główny łańcuch węglowy, który musi spełniać następujące warunki: - jest to najdłuższy łańcuch zawierający atom węgla połączony z grupą –OH - atomy C w tym łańcuchu ponumerowane są tak, aby atom C połączony z grupą –OH miał jak najmniejszy numer.  Numer atomu węgla połączonego z grupą -OH podaje się w nazwie bezpośrednio przed przedrostkiem –ol Przykłady butan-1- ol butan-2-ol 2-metylo-butan-2-ol

31  Jeżeli grup -OH jest więcej jak jedna to w nazwie podajemy liczebnik pochodzenia greckiego (di, tri) Alkohole zawierające w cząsteczce dwie grupy wodorotlenowe nazywane są ogólnie diolami (dawniej glikolami), zaś alkohole zawierające w cząsteczce trzy grupy wodorotlenowe nazywane są triolami.  W wypadku alkoholi zawierających wiązania wielokrotne (podwójne lub potrójne) pierwszeństwo w numeracji łańcucha ma grupa –OH. Nazwy zwyczajowe Nazwy zwyczajowe alkoholi składają się z nazwy grupy alkilowej związanej z grupą –OH w cząsteczce, poprzedzonej wyrazem „alkohol” (dotyczy prostszych alkoholi).

32 Przykładowe ustalanie nazwy alkoholu 1.Wybieramy łańcuch główny i numerujemy atomy C Uwaga: Najdłuższy łańcuch węglowy nie jest łańcuchem głównym, gdyż nie zawiera grupy -OH 2. Określamy położenie grupy –OH i potrójnego wiązania (but-3-yn-1-ol) 3. Podajemy nazwy i położenie podstawników 2-etylo 4. Pełna nazwa związku: 2-etylobut-3-yn-1-ol

33 ALDEHYDY Zbudowane z rodnika i grupy aldehydowej -CHO Nazwa alkdehydu ma końcówkę -al R - C=O H

34 KETONY Zbudowane z dwóch rodników i grupy ketonowej (karbonylowej) =C=O Nazwa alkoholu ma końcówkę -on C=O R R

35 KWASY KARBOKSYKOWE Zbudowane z rodnika i grupy karboksylowej --COOH R - COOH R - C OH O

36 AMINY Powstają przez zastąpienie atomów wodoru w cząsteczce amoniaku rodnikami (grupami alkilowymi lub arylowymi) Rzędowość amin CH 3 NH 2 CH 3 NHCH 3 N(CH 3 ) 3 metyloaminadimetyloaminatrimetyloamina pierwszorzędowadrugorzędowatrzeciorzędowa

37 Węglowodory aromatyczne Związki cykliczne o wiązaniach pośrednich między pojedynczym a podwójnym (0,139 nm) Najprostszy związek: benzen lepiej

38 Pochodne węglowodorów aromatycznych X X = rodniki alkilowe : alkilobenzen (np.metylobenzen czyli toluen) X = grupa nitrowa -NO 2 : nitrobenzen X = grupa halogenowa, np.. Cl: chlorobenzen

39 orto metapara 2 podstawniki w pierścieniu aromatycznym

40 HC - CH 3 CH 3 - CH - CH 2 - CH 2 -CH -CH 3 CH 3 2,5,6-trimetyloheptan Nazwij te związki organiczne CH 3

41 CH 3 - CH 2 - CH 2 - CH 2 -CH -CH 2 -CH 2 - CH - CH 3 CH 2 2-metylo-5-butylononan Nazwij te związki organiczne CH 3 CH 2 - CH 2 - CH 3


Pobierz ppt "Nomenklatura wybranych związków nieorganicznych Nazwy jonów dodatnich – kationy nazwę kationu tworzy się od nazwy pierwiastka w dopełniaczu Li + - jon."

Podobne prezentacje


Reklamy Google