Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Toksykologia zajmuje się badaniem wpływu trucizn na organizmy żywe, wszystkimi aspektami niekorzystnego działania substancji chemicznych, biologicznych.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Toksykologia zajmuje się badaniem wpływu trucizn na organizmy żywe, wszystkimi aspektami niekorzystnego działania substancji chemicznych, biologicznych."— Zapis prezentacji:

1

2 Toksykologia zajmuje się badaniem wpływu trucizn na organizmy żywe, wszystkimi aspektami niekorzystnego działania substancji chemicznych, biologicznych na systemy biologiczne. Obejmuje swoim zakresem mechanizmy szkodliwego działania substancji chemicznych, warunki w których te substancje działają oraz problemy socjalno-ekonomiczne i sądowo - prawne związane z ich oddziaływaniem

3

4  jedna z gałęzi toksykologii, dziedzina nauk medycznych - specjalność lekarska  podstawowe zadania › diagnostyka, terapia i profilaktyka zatruć substancjami chemicznymi, czynnikami biologicznymi ostrych i przewlekłych oraz rozwiązywanie problemów orzeczniczych

5 Podstawą prawidłowej działalności diagnostycznej, leczniczej, profilaktycznej i orzeczniczej zarówno w zatruciach ostrych, przewlekłych i uzależnieniach jest: › wnikliwa obserwacja kliniczna › jednoczesne wykonywanie badań analitycznych, biochemicznych i toksykologicznych

6 Dla prawidłowej oceny uszkodzeń narządowych powstałych w wyniku działania substancji chemicznych istnieje konieczność stosowania, oprócz badań biochemicznych, w coraz szerszym zakresie różnych technik obrazowania takich jak: › tomografia komputerowa › scyntygrafia statyczna i dynamiczna › ultrasonografia › rezonans magnetyczny

7 Minister Zdrowia Specjalista Krajowy ds. Toksykologii Klinicznej Specjaliści Wojewódzcy Gdańsk Łódź Lublin Wrocław Sosnowiec Warszawa Poznań Kraków

8

9

10

11

12

13

14

15

16 Katedra i Klinika Toksykologii i Chorób Środowiskowych CM UJ w Krakowie ul. Śniadeckich Kraków województwo małopolskie województwo świętokrzyskie województwo podkarpackie

17

18 Ośrodek prowadzi działalność: › diagnostyczną › leczniczą › profilaktyczną › orzeczniczą W zakresie zatruć: › ostrych › przewlekłych › rolniczych › przemysłowych › środowiskowych

19 Personel zatrudniony w ośrodku musi składać się z osób o różnych specjalnościach lekarskich oraz specjalistów z innych dziedzin medycznych i biologicznych

20 OŚRODEK LECZENIA ZATRUĆ LABORATORIUM ANALIZ TOKSYKOLOGICZNYCH OŚRODEK INFORMACJI TOKSYKOLOGICZNEJ ODDZIAŁ DETOKSYKACJI PORADNIA LECZENIA UZALEŻNIEŃ REGIONALNA PORADNIA TOKSYKOLOGII KLINICZNEJ I ŚRODOWISKOWEJ

21 Ośrodek pełni stały ostry dyżur › 24 godziny na dobę › 7 dni w tygodniu › 12 miesięcy w roku Dzieci i dorośli zatruci ze szpitali terenowych powinni być leczeni pod nadzorem Ośrodka - konsultacja toksykologiczna, wykonywanie badań toksykologicznych w materiale biologicznym

22 dysponuje w sposób ciągły odtrutkami specyficznymi, jest przygotowany do przyjęcia w krótkim czasie dużej liczby poszkodowanych oraz do działalności konsultacyjnej w przypadku wystąpienia katastrofy chemicznej w ośrodku zatrudniani są lekarze toksykolodzy, interniści, specjaliści z zakresu medycyny pracy, psychiatrzy, neurolodzy, psycholodzy, specjaliści z zakresu informacji i analizy toksykologicznej

23 Ośrodek pełni stały dyżur › 24 godziny na dobę › 7 dni w tygodniu › 12 miesięcy w roku

24 Zadania:  wyprowadzenie chorego ze stanu zagrożenia życia w wyniku ostrego zatrucia substancją odurzającą (narkotyki, leki, alkohol, inne)  leczenie ostrego zatrucia lub przedawkowania substancji odurzającej  zwalczanie powikłań ostrych (zaburzenia wodno- elektrolitowe, psychozy, delirium tremens, padaczka obrzęk mózgu, zaburzenia oddechowe, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia metaboliczne)

25  przerwanie “ciągu” codziennego odurzania się, tj. przyjmowania środka uzależniającego, przez zniesienie, zminimalizowanie lub zapobieganie ostrym lub podostrym objawom abstynencyjnym  “odtrucie” tj. eliminacja z ustroju pozostałości środka uzależniającego  kompleksowa diagnostyka psychologiczno- psychiatryczna  kontakt terapeutyczny z rodziną chorego celem umotywowania do dalszego leczenia w ośrodkach długoterminowej resocjalizacji i rehabilitacji  leczenie substytucyjne

26  Badania chemiczno-toksykologiczne materiału biologicznego dla potrzeb zatrutych leczonych w ośrodku i szpitalach terenowych  inne badania analityczne, które wiążą się z diagnostyką zatruć  Pełni 24 godzinny dyżur, przez 7 dni w tygodniu, 12 miesięcy w roku

27 IIdentyfikacja czynnika toksycznego IIOznaczenia ilościowe IIIToksykokientyka i toksykodynamika  Obecność ksenobiotyku w środowisku  Oznaczenie stężeń substratu w płynach ustrojowych  Oznaczenie metabolitu ksenobiotyków w płynach ustrojowych  Pośrednie wskaźniki zatrucia

28 Wskazania ze względów klinicznych: głęboka śpiączka ciężka kwasica niewyjaśnione zaburzenia krążenia niewyjaśnione zaburzenia oddychania niejasny i niewiarygodny wywiad Wskazania do badań osób uzależnionych: jakościowe i ilościowe oznaczenie trucizn dla potwierdzenia rozpoznania monitorowanie leczenia kontrola abstynencji

29  Do zadań Poradni należy prowadzenie badań kontrolnych u pacjentów, którzy opuścili Ośrodek Leczenia Zatruć  Opieką Poradni powinni być ponadto objęci wszyscy pacjenci zgłaszający się z problemami natury toksykologicznej, a nie wymagający leczenia szpitalnego

30  Zatruciami nazywamy choroby powstałe wskutek działania czynników chemicznych, biologicznych  Truciznami nazywamy sub stancje chemiczne i czynniki biologiczne, które wywołują zatrucia  Zatrucia należą do chorób mających określoną etiologię  Rozpoznanie opiera się na stwierdzeniu: › czynnika chorobotwórczego – trucizny › oraz efektów jej działania, czyli określonych objawów klinicznych, charakteryzujących się zmianami fizycznymi i biochemicznymi

31 Zatrucia rozmyślne › samobójcze › dobrowolne, bez wyraźnej intencji samobójczej › impulsywne › demonstracyjne › zbrodnicze › egzekucje Zatrucia przypadkowe › omyłkowe › powikłania leczenia › nadużycie leku › przedawkowanie › omyłki farmaceutyczne › skażenie środowiska › upojenie alkoholem › zależność lekowa (narkomania,lekomania toksykomania)

32 Zatrucia ostre charakteryzują się szybkim rozwojem objawów chorobowych po przyjęciu dużej, jednorazowej dawki trucizny Zatrucia podostre - kliniczne objawy zatrucia są wprawdzie wyraźne, ale nie tak gwałtowne jak w zatruciu ostrym i występują po jednorazowo lub kilkakrotnie przyjętej dawce trucizny

33 Zatrucia przewlekłe powstają wskutek długotrwałego działania trucizny w małych dawkach i często nie wykazują widocznych objawów klinicznych. Dopiero po dłuższym czasie, na skutek gromadzenia się trucizny w organizmie, dochodzi do wystąpienia objawów zatrucia Do zatruć przewlekłych należą przede wszystkim zatrucia zawodowe związane z długo trwającym narażeniem na substancje toksyczne w środowisku pracy

34 Każda substancja, wprowadzona do organizmu jakąkolwiek drogą, w stosunkowo małej ilości, która z powodu swoich właściwości fizyko- chemicznych wywołuje zmiany struktury lub funkcji organizmu, czego następstwem jest choroba lub śmierć „Sola dosis facit venenum”

35

36 Dawka – ilość substancji podana, pobrana lub wchłonięta do organizmu, która warunkuje brak lub wystąpienie efektów biologicznych › Dawka graniczna lub dawka progowa (dosis minima) › Dawka lecznicza (dosis therapeutica) › Dawka toksyczna (dosis toxica) › Dawka śmiertelna (dosis letalis) Dawka wchłonięta – różna od dawki podanej

37 Do zatruć najczęściej dochodzi: › drogą doustną › drogą inhalacyjną › przez skórę › drogą dożylną, domięśniową

38 W zatruciach samobójczych i omyłkowych droga wchłaniania trucizny do ustroju to przewód pokarmowy W zatruciach w miejscu pracy najczęściej trucizna wchłania się przez drogi oddechowe lub skórę W czasie katastrof, wypadków chemicznych najczęstszą drogą narażenia - układ oddechowy, dochodzi także do skażenia skóry i oczu

39 Właściwości fizykochemiczne trucizn Czynniki biologiczne

40 Właściwości fizykochemiczne trucizn › Rozpuszczalność w wodzie i w lipidach - tylko związki rozpuszczalne w wodzie lub lipidach stanowią zagrożenie › Dysocjacja – cząsteczki pozbawione ładunku przechodzą przez błony › Temperatura wrzenia i parowania › Wielkość cząsteczki › Budowa chemiczna, podstawniki, długość łańcucha, wiązania, izomeria

41 Czynniki biologiczne › wiek i rozwój osobniczy › płeć › równowaga hormonalna › czynniki genetyczne › współistniejące choroby › czynniki środowiskowe

42 Toksykokinetyka - ilościowa charakterystyka procesów wchłaniania, rozmieszczania, biotransformacji i wydalania substancji chemicznej lub jej metabolitów z organizmu Toksykodynamika - badanie mechanizmów, za pomocą których substancja toksyczna wywiera działanie na żywy organizm

43 Pojawienie się efektu toksycznego, czas trwania, natężenie działania trucizny zależy od: szybkości dotarcia trucizny (leku) z miejsca jej wchłaniania do odpowiedniego receptora, tkanki, narządu

44 Szybkość dotarcia zależy od [LADME]: › uwalniania z określonej postaci [liberation] › wchłaniania (absorpcji) [absorption] › dystrybucji [distribution] › metabolizmu (biotransformacji) [metabolism] › wydalania [excretion]

45  proces przejścia ze środowiska zewnętrznego do krwioobiegu - przekroczenie barier - błon komórkowych  szybkość absorpcji i biodostępność warunkują efekt toksyczny  szybkość absorpcji zależy od drogi narażenia (od najszybszej do najwolniejszej): dożylna  inhalacyjna > domięśniowa, podskórna, doustna > przeskórna

46  200 mg kokainy przyjętej doustnie - efekt po 20 minutach, stężenie 200 ng/ml;  wypalenie 200 mg freebase kokainy - efekt po 8 sekundach, stężenie 640 ng/ml;  dożylne podanie 200 mg kokainy - efekt po 30 sekundach, stężenie ng/ml

47 Rozmieszczenie trucizn w narządach opisują modele kompartmentowe: › kompartment centralny - krążenie i narządy dobrze ukrwione (płuca, wątroba, nerki, serce) › kompartment peryferyjny - tkankowy - narządy i tkanki słabo ukrwione (tkanka tłuszczowa, skóra, kości) Rozmieszczenie trucizn w tkankach charakteryzuje pojęcie pozornej objętości dystrybucji (V d )

48 Objętość dystrybucji - pozorna objętość, która odpowiadałaby tej ilości wody w ustroju, w której znana dawka ksenobiotyku musiałaby być rozpuszczona, aby uzyskać stężenie równe stężeniu we krwi. Objętość dystrybucji zależna jest od podanej dawki i stężenia substancji we krwi V d =C/D

49

50

51 Eliminacja = biotransformacja + wydalanie  w wyniku dystrybucji trucizna dostaje się do tkanek, gdzie wywiera właściwe sobie działanie,  przechodzi wraz ze strumieniem krwi do wątroby, gdzie ulega biotransformacji  związek niezmieniony lub produkty jego przemian są wydalane różnymi drogami; najważniejszą - nerki (przesączanie kłębkowe, sekrecja kanalikowa, resorpcja zwrotna)

52  stała szybkości eliminacji (K) - szybkość z jaką zachodzą procesy biotransformacji i wydalania  biologiczny okres półtrwania (T 1/2 ) - czas, po upływie którego, stężenie trucizny we krwi obniżyło się o połowę  klirens - szybkość z jaką określona objętość płynu jest oczyszczana z substancji  całkowity klirens ustrojowy - suma wszystkich klirensów, nerkowego i pozanerkowego

53  efekt „pierwszego przejścia”  reakcje I fazy (utlenianie, redukcja, hydroliza) › alkohole są utleniane poprzez aldehydy do kwasów › związki nitrowe są redukowane do aminowych › estry hydrolizują do kwasu i alkoholu  reakcje II fazy - synteza, sprzęganie › sprzęganie z kwasem glukuronowym › sprzęganie z siarczanami › sprzęganie z aminokwasami › metylacja i acetylacja

54 Zahamowanie aktywności enzymów › RNA polimeraza - amanityny › 2,3 epoksydowa reduktaza wit. K - warfaryna › ALA-syntetaza - ołów › acetylocholinesteraza - związki fosforoorganiczne

55 Hamowanie ważnych szlaków metabolicznych › glikoliza, cykl Krebsa, oksydatywna fosforylacja - tlenek węgla, cyjanki, siarkowodór › glukoneogeneza - etanol Uszkodzenie komórki › tworzenie wolnych rodników, tworzenie adduktów Wiązanie się receptorami

56


Pobierz ppt "Toksykologia zajmuje się badaniem wpływu trucizn na organizmy żywe, wszystkimi aspektami niekorzystnego działania substancji chemicznych, biologicznych."

Podobne prezentacje


Reklamy Google