Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Efektywne podejście do wypełniania wymogów środowiskowych w procesach inwestycyjnych Tomasz Podgajniak Wiceprezes Zarządu Proeko CDM sp. z. o.o Warszawa.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Efektywne podejście do wypełniania wymogów środowiskowych w procesach inwestycyjnych Tomasz Podgajniak Wiceprezes Zarządu Proeko CDM sp. z. o.o Warszawa."— Zapis prezentacji:

1 Efektywne podejście do wypełniania wymogów środowiskowych w procesach inwestycyjnych Tomasz Podgajniak Wiceprezes Zarządu Proeko CDM sp. z. o.o Warszawa 16 września 2008 r.

2 Wymogi UE Od 1 maja 2004 roku Polska zobowiązana jest do spełniania wymogów dyrektyw Unii Europejskiej, w tym między innymi: –Dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985r. w sprawie oceny skutków niektórych publicznych i prywatnych przedsięwzięć dla środowiska, znowelizowana Dyrektywą Rady 97/11/WE z dnia 3 marca 1997r. –Dyrektywy 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2001r. w sprawie oceny oddziaływania pewnych planów i programów na środowisko, –Dyrektywy 79/409/EWG o ochronie dziko żyjących ptaków z dnia 2 kwietnia 1979 r. – tzw. Dyrektywy Ptasiej –Dyrektywy 92/43/EWG o ochronie naturalnych siedlisk oraz dziko żyjącej fauny i flory z dn. 21 maja 1992 r. – tzw. Dyrektywy Siedliskowej Spełnienie wymogów określonych w tych Dyrektywach jest jednym z warunków koniecznych korzystania z funduszy UE; Polskie wersje przepisów unijnych znaleźć można m.in. na stronach: –http://www1.ukie.gov.pl/dtc.nsfhttp://www1.ukie.gov.pl/dtc.nsf –http://europa.eu.int/eur-lex/lex/pl/index.htmhttp://europa.eu.int/eur-lex/lex/pl/index.htm

3 Trochę filozofii W metodologii „czterech kapitałów” ocenia się skutki konkretnych projektów dla zmian w sferze: –Kapitału gospodarczego; –Kapitału ludzkiego; –Kapitału społecznego; –Kapitału naturalnego; W większości przypadków procesy rozwojowe w sferze kapitału gospodarczego nie pozostają bez wpływu na kapitał ludzki, społeczny, a zwłaszcza naturalny; Nie da się zrekompensować strat w jednym z „kapitałów” dzięki wzrostowi, któregokolwiek z nich; W koncepcji „zrównoważonego rozwoju” gra idzie o to, aby rozwój kapitału gospodarczego i ludzkiego nie odbywał się kosztem kapitału społecznego i naturalnego; Procedury ooś mogą w tym względzie stanowić bardzo przydatny instrument, minimalizujący środowiskowe, a także i społeczne koszty procesów rozwojowych;

4 Rola ocen oddziaływania na środowisko w programowaniu Straty kapitału naturalnego Wzrost kapitału gospodarczego Model tradycyjny Model proekologiczny Pole oddziaływania procedury ooś

5 Oceny oddziaływania na środowisko – o co chodzi? Oceny oddziaływania na środowisko (OOŚ) od ponad 30 lat towarzyszą procesom decyzyjnym na całym świecie – w Polsce pierwsze oceny wykonywano już na początku lat 90-tych; Nie istnieje „jedynie słuszna” definicja oceny oddziaływania na środowisko Obecnie większość ekspertów zgadza się jednak, że ocena jest przede wszystkim procedurą (procesem); Istotą oceny jest identyfikacja i hierarchizacja możliwie wszystkich kosztów i korzyści środowiskowych jakie mogą wystąpić w związku z planowanym przedsięwzięciem gospodarczym, w szczególności w wyniku realizacji konkretnej inwestycji w danym miejscu i w określonej skali; Procedura ooś powinna być źródłem obiektywnej informacja pomagającej podejmować racjonalne decyzje zapewniające ZAPOBIEGANIE i OGRANICZANIE negatywnych skutków ekologicznych – w doktrynie prawnej ochrony środowiska Unii Europejskiej oceny oddziaływania na środowisko stanowią jedno z najważniejszych narzędzi wdrażania trwałego i zrównoważonego rozwoju

6 Oceny oddziaływania na środowisko – o co chodzi? Celem postępowania ooś jest więc wspomaganie i optymalizacja procesu podejmowania decyzji poprzez zapewnienie uwzględnienia zagadnień ochrony środowiska przy analizie kosztów i korzyści związanych z realizacją danego przedsięwzięcia Postępowanie ma dostarczyć inwestorowi, władzom i opinii publicznej informacji umożliwiających co najmniej: –Dobór lokalizacji w której łączne koszty środowiskowe będą najniższe; –Poszukiwanie możliwości najbardziej korzystnych dla środowiska - wybór wariantu realizacyjnego, który w danej lokalizacji zapewni najniższy osiągalny poziom oddziaływań i uciążliwości przy pełnej realizacji celu funkcjonalnego; –Określenie optymalnych metod ograniczania oddziaływań, których wystąpieniu nie można zapobiec poprzez dobór odpowiedniej techniki –Dostarczanie informacji na temat środowiska niezbędnych przy podejmowaniu decyzji/zgody na realizację przedsięwzięcia Informacje te powinny być skompletowane i poddane analizie na możliwie najwcześniejszym etapie programowania inwestycji, a najpóźniej PRZED udzieleniem faktycznej zgody na realizację danego przedsięwzięcia

7 Oceny oddziaływania na środowisko – o co chodzi? Z formalno-prawnego punktu widzenia proces ooś musi spełniać pewne kryteria: – Ukierunkowanie na rzetelne gromadzenie i analizowanie wszystkich wymaganych informacji; – Zapewnienie pełnej identyfikacji istotnych potencjalnych oddziaływań na środowisko oraz ich kwantyfikacji (jeżeli tylko jest to wykonalne przy zachowaniu należytej staranności i zasad dobrych praktyk) – Otwartość i przejrzystość z zagwarantowanym udziałem społeczeństwa; – Realizacja w formie i czasie, które umożliwią uczestnikom procesu, w tym zwłaszcza organom upoważnionym do wyrażania zgody i określania warunków realizacji inwestycji, podejmowanie decyzji uwzględniających obiektywne i zweryfikowane metodami naukowymi wnioski, zastrzeżenia i zalecenia płynące z oceny; Zakres i metodyka oceny powinny być zawsze dobierane do charakteru ocenianego przedsięwzięcia lub zamierzenia

8 OOŚ jako procedura formalno-prawna Postępowanie w sprawie ooś – instrument określony w przepisach prawa: –Określone w prawie przedmiot i zawartość raportu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko –Zdefiniowane i zagwarantowane prawnie rola i zasady udziału społeczeństwa w postępowaniu ooś –Ustalone zasady uzyskiwania niezbędnych opinii i uzgodnień –Ustalone zasady uwzględniania zgłoszonych w procesie konsultacji uwag, wniosków i protestów; –Postulat rozważania racjonalnych alternatyw; Raport w sprawie oceny oddziaływania na środowisko: –ma być analizowany przed wydaniem zgody na realizację przedsięwzięcia; –ma dostarczyć niezbędne informacje organom wydającym decyzję; –ma określać kryteria i warunki wyrażenia zgody na realizacje przedsięwzięcia; Analiza po-realizacyjna (przydatna zwłaszcza dla inwestycji budzących szczególne kontrowersje): –sprawdzenie zgodności przewidywań z rzeczywistością –możliwość zdefiniowania i wdrożenia dodatkowych działań łagodzących skutki środowiskowe

9 OOŚ jako dokument - Raport w sprawie OOŚ Procesu opracowania raportu NIE WOLNO mylić z procedurą oceny oddziaływania na środowisko Przygotowanie raportu jest istotnym elementem tej procedury, ale jej nie wypełnia, ani nie zastępuje Z formalnego punktu widzenia Raport OOŚ MUSI zawierać co najmniej następujące podstawowe informacje: Opis i charakterystyka planowanego przedsięwzięcia; Warianty rozpatrywane w procesie lokalizacji i projektowania przedsięwzięcia; Możliwe oddziaływania na środowisko (w pierwszym rzędzie na środowisko przyrodnicze, ale także kulturowe i społeczne); Wskazanie metod zapobiegania występowaniu oddziaływań lub ich ograniczania; Uwarunkowania techniczne i przyrodnicze realizacji przedsięwzięcia; i MA BYĆ dokumentem wspomagającym przygotowywanie decyzji; W praktyce Raport powinien dokumentować przebieg całego procesu podejmowania decyzji z uwzględnieniem aspektów środowiskowych – innymi słowy POWINIEN i MOŻE stanowić dowód, że inwestor wszystkie istotne aspekty środowiskowe odpowiednio wcześnie zidentyfikował i uwzględnił opracowując ostateczną koncepcję przedsięwzięcia UWAGA! Redukowanie procesu oceny oddziaływania na środowisko do opracowania raportu jest najczęściej popełnianym przez inwestorów, często brzemiennym w skutki błędem

10 Polskie ramy prawne Uwaga! Aktualne prawo polskie transponuje wymagania unijne w zakresie ocen oddziaływania na środowisko, ale istnieją liczne wątpliwości, zarówno co do poprawności tej transpozycji, jak i stosowanych praktyk! Rząd podjął próbę gruntownej nowelizacji przepisów prawa w tym zakresie w celu usunięcia sygnalizowanych przez KE niedociągnięć i rozbieżności, a także wzmocnienia instytucjonalnego systemu – stosowna ustawa znajduje się na końcu ścieżki legislacyjnej (5 września 2008 r Sejm przyjął projekt ustawy o udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko przy 7 głosach sprzeciwu)

11 Wzorcowy proces OOŚ Skuteczna i ograniczająca RYZYKO INWESTORA procedura ooś powinna być realizowana w następujących podstawowych fazach: – Faza identyfikacji i wstępnej analizy ryzyka – ocena możliwości wystąpienia znaczących skutków środowiskowych, klasyfikacja przedsięwzięcia, identyfikacja potencjalnych barier przyrodniczo-przestrzennych; – Faza oceny strategicznej – identyfikacja i analiza porównawcza wariantów realizacyjnych i lokalizacyjnych, wstępny wybór - przy udziale ekspertów - optymalnego rozwiązania (lub kilku optymalnych rozwiązań), opracowanie i analiza wstępnego raportu ooś; – Faza zarządzania ryzykiem i konsultacji społecznych – konsultacje założeń przedsięwzięcia z zainteresowanymi społecznościami i instytucjami, zbieranie i analiza opinii, wniosków, postulatów i zastrzeżeń, potwierdzenie na tej podstawie wyboru najkorzystniejszego wariantu realizacyjnego; – Faza opracowania pełnego raportu ooś – konsultant OOŚ i projektanci ściśle współpracują w zakresie identyfikacji i rozwiązywania problemów środowiskowych dla wybranego wariantu realizacyjnego, wyniki tych prac znajdują odzwierciedlenie w raporcie ooś; – Faza formalna – Wnioskodawca składa do właściwego organu wniosek o wydanie decyzji środowiskowej wraz z raportem – przeprowadzane jest formalne postępowanie ooś zakończone wydaniem decyzji W tak zaprojektowanym procesie – w pełni zgodnym z duchem i literą Dyrektywy OOŚ – poprzez odpowiednio wczesną identyfikację problemów środowiskowych i ich możliwych rozwiązań, ogranicza się koszty i zapobiega opóźnieniom w realizacji zamierzania;

12 Wskazówki praktyczne Inicjowanie procesu: kwalifikacja do przeprowadzenia oceny ( screening ): –czy dla danego przedsięwzięcia konieczne jest przeprowadzenie oceny (ze względów formalnych, ze względów bezpieczeństwa proceduralnego lub z uwagi na poszukiwane informacje): obowiązkowy raport (przedsięwzięcia wskazane w Aneksie I) fakultatywny raport (przedsięwzięcia wskazane w Aneksie II) NATURA 2000 (ocenie podlega każde przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na funkcjonowanie lub spójność i trwałość obszarów o wysokich walorach przyrodniczych) Określanie zakresu oceny ( scoping ): –jakie zagadnienia uznać należy za reprezentatywne dla TEGO przedsięwzięcia w TEJ KONKRETNEJ lokalizacji? –jakie alternatywne rozwiązania można/należy racjonalnie rozważać? – na jakich zagadnieniach (najbardziej istotnych) skupiać się będą rozważania? –jakie informacje będą przydatne przy podejmowaniu decyzji? –czyjej opinii należy /warto zasięgnąć? –jaka jest specyfika wybranych inwestycji (np. przedsięwzięcia liniowe)? –jaki jest zasięg i receptory możliwych oddziaływań (narażone populacje, wrażliwe siedliska, możliwość oddziaływań transgranicznych)

13 Wskazówki praktyczne Opracowanie raportu w sprawie oceny: –zgodnego z zakresem określonym przez przepisy prawa i uwarunkowania lokalizacyjne –obiektywnie prezentującego istotne informacje przydatne w podejmowaniu decyzji, zawierającego w szczególności informacje o: przeanalizowanych alternatywnych rozwiązaniach, które mogłyby być racjonalnie wymagane; rodzaju i skali zidentyfikowanych ewentualnie oddziaływań na obszary NATURA 2000; spełnianiu wymogów BAT, o ile przedsięwzięcie obejmuje instalacje podlegające wymogom IPPC; –dokumentującego proces wyboru/rekomendacji wariantu realizacyjnego wraz z uzasadnieniem dla takiej decyzji uwzględniającej przesłanki przyrodnicze, społeczne, techniczne i ekonomiczne Kontrola jakości: –zgodność z wymogami formalnymi –weryfikacja zgodności z zakresem, –poprawność merytoryczna –sposób potraktowania opinii instytucji i społeczeństwa

14 Rekomendowany schemat postępowania Pierwotna koncepcja techniczno - przestrzenna Analiza ryzyk i uwarunkowań przestrzenno-przyrodniczych: położenie i status ochronny terenów przyrodniczo cennych, w tym obszarów sieci Natura 2000 postanowienia miejscowego planu zagospodarowania terenu lub decyzji o warunkach zabudowy Dokumentacja ekonomiczno-techniczna (studium wykonalności, uzgodnienia, projekt budowlany) Pozwolenie na budowę Racjonalne rozwiązania alternatywne Raport środowiskowy (w tym: oddziaływanie na sieć Natura 2000) Konsultacje społeczne Decyzja środowiskowa

15 Możliwe problemy brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; niekompletna prognoza ooś do mpzp; brak pełnej inwentaryzacji gatunkowej i delimitacji siedlisk na obszarach systemu Natura 2000, które mogą znaleźć się pod wpływem oddziaływania przedsięwzięcia; zbyt późne rozpoczęcie konsultacji (nie mylić z udostępnianiem informacji), stosowanie podejść reaktywnych zamiast aktywnych, brak formalnego obowiązku i podstaw prawnych do prowadzenia i finansowania przez inwestora konsultacji społecznych (w fazie gromadzenia informacji wstępnych przed przystąpieniem do opracowywania raportu), „ukryte” cele stron uczestniczących w konsultacjach, niewystarczające środki na finansowanie procesu konsultacji (fachowcy od komunikacji społecznej, niezależni mediatorzy).

16 O czym warto pamiętać?! Ocena oddziaływania na środowisko: – powinna być integralną częścią procesu podejmowania decyzji – warto ją sukcesywnie przeprowadzać już od momentu podjęcia pierwszych prac przygotowujących inwestycję; – nie ma charakteru interwencyjnego, tylko prewencyjny – powinna umożliwiać odpowiednio wczesne rozpoznanie problemów i ryzyk, wskazując efektywne sposoby ich unikania lub minimalizowania; – jest jedynie narzędziem praktycznej realizacji zasady zrównoważonego i trwałego rozwoju – jak każde narzędzie może być użyta skutecznie lub niewłaściwie; Procedura administracyjna ooś, to jedynie końcowy, formalny element kompleksowego procesu analizy skutków środowiskowych i metod ich ograniczania; Sprowadzenie oceny tylko do kwestii formalno-proceduralnych jest równoważne obserwacji tylko „czubka góry lodowej” – WIESZCZY INWESTOROWI KATASTROFĘ!

17 Dziękuję za uwagę


Pobierz ppt "Efektywne podejście do wypełniania wymogów środowiskowych w procesach inwestycyjnych Tomasz Podgajniak Wiceprezes Zarządu Proeko CDM sp. z. o.o Warszawa."

Podobne prezentacje


Reklamy Google