Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Art. 158 kk i art. 159 kk Bójka i pobicie. Art.158 kk 1. Kto bierze udział w bójce lub pobiciu, w którym nara ż a si ę człowieka na bezpo ś rednie niebezpiecze.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Art. 158 kk i art. 159 kk Bójka i pobicie. Art.158 kk 1. Kto bierze udział w bójce lub pobiciu, w którym nara ż a si ę człowieka na bezpo ś rednie niebezpiecze."— Zapis prezentacji:

1 Art. 158 kk i art. 159 kk Bójka i pobicie

2 Art.158 kk 1. Kto bierze udział w bójce lub pobiciu, w którym nara ż a si ę człowieka na bezpo ś rednie niebezpiecze ń stwo utraty ż ycia albo nast ą pienie skutku okre ś lonego w art. 156 § 1 lub w art. 157 § 1, podlega karze pozbawienia wolno ś ci do lat 3. § 2. Je ż eli nast ę pstwem bójki lub pobicia jest ci ęż ki uszczerbek na zdrowiu człowieka, sprawca podlega karze pozbawienia wolno ś ci od 6 miesi ę cy do lat 8. § 3. Je ż eli nast ę pstwem bójki lub pobicia jest ś mier ć człowieka, sprawca podlega karze pozbawienia wolno ś ci od roku do lat 10.

3 Art. 159 kk Kto, bior ą c udział w bójce lub pobiciu człowieka, u ż ywa broni palnej, no ż a lub innego podobnie niebezpiecznego przedmiotu, podlega karze pozbawienia wolno ś ci od 6 miesi ę cy do lat 8.

4 Odmienność potocznego i prawnego rozumienia pojęć bójki i pobicia Bójka: starcie minimum 3 osób, z których ka ż da jest jednocze ś nie napastnikiem i broni ą cym si ę (Gardocki, Daszkiewicz) Pobicie: dokonanie czynnej napa ś ci przynajmniej dwóch osób na inn ą osob ę albo grupy osób na inne osoby (przewaga osób napadaj ą cych nad napadni ę tymi) wyrok SA w Łodzi z dnia 12 pa ź dziernika 2000r: „konstrukcja art.158 k.k. jest wynikiem niemo ż no ś ci ustalenia, który z uczestników zaj ś cia zadał cios poci ą gaj ą cy za sob ą skutki decyduj ą ce o kwalifikacji prawnej” (II Aka 181/200, KZS 2001, z. 7-8, poz.65)

5 Bójka i pobicie Karolina Olszak: Bójka i pobicie. Aspekty wykrywcze i dowodowe, Wolters Kluwer, Warszawa 2009 Zbigniew Skar ż y ń ski Bójka i pobicie w polskim prawie karnym, Oficyna Naukowa, Warszawa 1994 Krzysztof Krajewski Bójka i pobicie Analiza kryminologiczna, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiello ń skiego DCCCXCVII, Kraków 1988 [A. Zachuta: Bójki i pobicia na Podhalu, Zeszyty Naukowe Instytutu Badania Prawa S ą dowego, 1974, nr 1, s ]

6 Badania K.Olszak (2009) Badania: akta spraw o przest ę pstwa bójki albo pobicia (zako ń czone prawomocnym wyrokiem) rozpatrywane przez SO w Lublinie, SR w Lublinie, Wojskowy S ą d Okr ę gowy w Warszawie, Wojskowy S ą d Garnizonowy w Warszawie i Wojskowy S ą d Garnizonowy w Lublinie w latach 1998 – Ogółem: 200 spraw, 100 s ą dzonych przez s ą dy powszechne i 100 przez sady wojskowe Problem: przest ę pstwo pospolite, którego sprawc ą jest ż ołnierz: - zjawisko uchwycone w okresie transformacji w Wojsku Polskim, które zmierza do stworzenia formacji zawodowej (zło ż onej z ochotników) Akcentowane aspekty kryminalistyczne: m.in. taktyka i technik dowodzenia winy i sprawstwa bójki lub pobicia

7 Badania Skarżyński (1994) analiza s ą dowych akt karnych spostrze ż enie, ż e bójki i pobicia to przest ę pstwa zró ż nicowane w zale ż no ś ci od regionu (ró ż ne nasilenie: najwi ę ksze w województwach południowo-wschodnich a poni ż ej ś redniej krajowej np. w Wielkopolsce) (autor porównywał współczynniki z lat 1976 i 1984) Próba badawcza z dwu okresów: I półrocze 1984 i I półrocze 1986 Badane województwa: tarnobrzeskie, ciechanowskie i pozna ń skie Analiza: 155 akt z 15 s ą dów (90,1% ogółu ustalonych spraw, pozostałe były niedost ę pne lub zapadły w nich wyroki uniewinniaj ą ce)

8 Badania Skarżyński (1994) Bójki ogółem : 10,3 % badanych spraw Tarnobrzeskie: 22,2 % Ciechanowskie 7,1 % Pozna ń skie 5,2 % >zró ż nicowanie regionalne Uwaga: ró ż nice w skali zjawiska mog ą równie ż wynika ć z nastawienia organów ś cigania na okre ś lone typy przest ę pstw (ró ż nice w wykrywalno ś ci) Miejsce zdarzenia (miasto/wie ś )

9 Badania K.Krajewski (1988) Charakterystyka fenomenologiczna bójek i pobi ć Porównanie trzech województw (obszar trzech okr ę gów sadowych): - krakowskie (typowo wielkomiejskie) - nowos ą deckie (typowo wiejskie) - kieleckie (charakter mieszany regionu) Badania aktowe: akta spraw o przest ę pstwa z art. 158 i 159 kk z roku 1978 z wybranych s ą dów: 248 akt, z których analizowano ostatecznie 208 spraw: 41 bójek (19,7%) i 167 pobi ć (80,3%) (cele m.in. zweryfikowanie ustale ń A. Zachuty dot. bójek i pobi ć na Podhalu)

10 Cechy charakterystyczne bójki i pobicia -wielo ść i zmienno ść uczestników -du ż a dynamika zdarze ń -zmienno ść składu osobowego uczestników (zarówno sprawców jak i ofiar), -zmienno ść miejsca zdarzenia (przemieszczanie si ę sprawców) -rozło ż enie zdarzenia w czasie (kontynuowanie działa ń agresywnych po przerwach) >problemy z zakwalifikowaniem udziału poszczególnych osób oraz ustaleniem jedno ś ci/wielo ś ci czynów zabronionych

11 Pojęcie „udziału” w bójce lub pobiciu problem: czy słowne zach ę canie do agresywnych działa ń stanowi udział w bójce lub pobiciu? Dwa stanowiska: - wg SN udział mo ż e polega ć na „zagrzewaniu co najmniej dwóch jego uczestników do kontynuowania przest ę pnego działania lub na ułatwianiu im w jakikolwiek sposób takiego działania, które wyra ż a si ę w zadawaniu razów okre ś lonej osobie” (wyrok SN z dnia 10 kwietnia wg A.Marka i M.Filara: pogl ą d przyjmuj ą cy ż e ”udziałem” w bójce lub pobiciu mo ż e by ć słowne zach ę canie do agresywnych działa ń jest zbyt daleko id ą cy

12 Udział w bójce lub pobiciu cd. Za „udział” w bójce lub pobiciu uznawane s ą tak ż e formy zachowania, które w działaniu zbiorowym mog ą nara ż a ć na niebezpiecze ń stwo utraty ż ycia lub uszkodzenia ciała: przytrzymywanie ofiary, kr ę powanie jej, podawanie narz ę dzi, blokowanie drogi ucieczki, gaszenie ś wiatła itp. Wyrok SA w Łodzi z dnia 23 listopada 2000r (II Ka 169/2001, Prokuratura i Prawo 2001, nr 6, poz.20); „dla przyj ę cia udziału w pobiciu w rozumieniu art.158 § 1 k.k. nie jest te ż konieczne, aby konkretna osoba zadała innej osobie (napadni ę temu) cios w postaci uderzenia, kopni ę cia itp. Wystarczy ś wiadome poł ą czenie działania jednego ze sprawców z działaniem drugiego człowieka lub wi ę kszej grupy osób przeciwko innemu człowiekowi lub grupie osób”

13 Specyfika przestępstw bójki i pobicia - pewne postacie zachowania sprawcy, które w wypadku innych przest ę pstw byłyby kwalifikowane jako pod ż eganie lub pomocnictwo, s ą traktowane jako bezpo ś rednie sprawstwo „udziału” w bójce lub pobiciu - uczestnika bójki i pobicia nie zwalnia od odpowiedzialno ś ci karnej fakt, ż e on sam jest ofiar ą (nara ż ono go na niebezpiecze ń stwo utraty ż ycia lub uszkodzenie ciała)

14 Bójka: problem obrony koniecznej - uczestnicy bójki wyst ę puj ą w podwójnej roli: „zarazem ofensywnej i defensywnej” (s ą jednocze ś nie napastnikami i broni ą cymi si ę ) > przewa ż a stanowisko, ż e nie jest dopuszczalne powołanie si ę na obron ę konieczn ą (wyj ą tek, gdy gdy osoba wycofała si ę z bójki lub wyst ę puje w obronie osoby niezdolnej do dalszego udziału w bójce)

15 Odpowiedzialność karna osób włączających się do bójki lub pobicia Wyró ż nia si ę dwie kategorie takich osób: -interweniuj ą ce: d ążą do zako ń czenia bójki lub udzieleni pomocy ofiarom pobicia -przył ą czaj ą ce si ę do bójki lub pobicia (decyduj ą cy moment przył ą czenia) Problem wł ą czenia si ę do wa ś ni dwóch osób osoby trzeciej: - Kiedy wa śń przekształca si ę w bójk ę lub pobicie? > decyduj ą ca okoliczno ść : działanie osoby trzeciej za wiedz ą i wol ą uczestnika

16 Użycie „niebezpiecznego przedmiotu” 159kk : surowsza odpowiedzialno ść, gdy uczestnik zaj ś cia u ż ywa w czasie zdarzenia broni palnej, no ż a lub innego niebezpiecznego przedmiotu - > o przyznaniu tej cechy decydowa ć b ę d ą wła ś ciwo ś ci przedmiotu, ponadto konieczne ustalenie uczestnika, który si ę posługuje w/w przedmiotem) Wyrok SA w Warszawie z 24 kwietnia 2002 (II Aka 115/02) „u ż ycie w przepisie sformułowania „lub (u ż ywa) innego podobnie niebezpiecznego przedmiotu” oznacza (..), ż e mo ż e to by ć jedynie taki przedmiot, którego niebezpiecze ń stwo u ż ycia porówna ć mo ż na z niebezpiecze ń stwem dla ż ycia lub zdrowia człowieka, jakie stwarza u ż ycie broni palnej lub no ż a”

17 „Niebezpieczne przedmioty” Sztachety, kołki, pr ę ty metalowe, buty typu „glany”, szklane butelki (w cało ś ci i w postaci tzw. „tulipana”), psy rasy amstaf lub rottweiler, siekiera, motyka itp. * znami ę ”u ż ywa” interpretowane jest w ę ziej ni ż termin „posługuje si ę ”: samo posiadanie lub demonstrowanie niebezpiecznego przedmiotu w celu zastraszenia nie wystarcza dla bytu przest ę pstwa z art.159 kk.

18 Krajewski (1988) Zestawienie niebezpiecznych narzędzi (obecnie „przedmiotów”) z analizowanych akt spraw karnych Rodzaj narzędzial.b.% Nóż, scyzoryk, brzytwa, żyletka1517,4 Kastet22,3 Siekiera, motyka, łopata, kosa, grabie1011,6 Sztachety, kije, kołki, deski2832,6 Butelki78,1 Kamienie89,3 Krzesło33,5 Rurka metalowa22,3 Inne Razem:86100

19 Użycie niebezpiecznych narzędzi w bójce i pobiciu w świetle badań A.Zachuta (1973): u ż ycie niebezpiecznych narz ę dzi jako cecha charakterystyczna bójek podhala ń skich Skar ż y ń ski (1994): - w badanej próbie w 25,8 % incydentów u ż yto niebezpiecznego narz ę dzia (w 62,5 % bójek i 21,6 % pobi ć ); - cz ęś ciej u ż ywano narz ę dzi „t ę pych” (82,7%) ni ż „ostrych”

20 Typologia bójek i pobić (Krajewski 1988) Typ czynu/ Bójki i pobicia Bójki (l.b.) % Pobicia (l.b.) % 1. w restauracjach, barach, kawiarniach529,41270,6 2. „weselne” i „zabawowe”516,72583,3 3. o charakterze demonstracji, agresywności i siły 45,76694,3 4. o charakterze zemsty lub odwetu721,92578,1 5. na tle konfliktów wiejskich1348,11451,9 6. na tle awantur i konfliktów rodzinnych i sąsiedzkich 317,61482,4 7. inne321,41178,6 RAZEM4119,716780,3

21 Wiek sprawców bójek i pobić (Olszak) Wiek sprawców Sprawy rozpatrywane przez sądy powszechne % Sprawy rozpatrywane przez sądy wojskowe %ogółem% <17 r.ż 11 5, , ,419876,430565, ,4 5521,2 8718, ,2 3 1,2 20 4, , , , , ,4 1 0,4 6 1, ,8 1 0,4 11 2, ,9 1 0,4 7 1,4 >50 6 2, ,3 ogółem

22 Uprzednia karalność Karalność sądy powszechne (liczba sprawców) % sądy wojskowe (liczba sprawców) % ogółem% Za bójkę lub pobicie 5 2,4 6 2,3 11 2,4 Za inne przestępstwa 4019,2 2810,7 6814,5 Nie karani16378, ,1 Ogółem

23 Sprawy rozpatrywane przez sądy wojskowe (Olszak) Sprawy rozpatrywane przez s ą dy wojskowe: -wszyscy sprawcy płci m ę skiej -wi ę kszo ść stanu wolnego (tylko 6,6% w zwi ą zku mał ż e ń skim) -prawie wszyscy (97,6 % ) w wieku od r. ż. -44,5 % wykształcenie zawodowe +33,6 % podstawowe (razem : 78,1 % ) - 94,6 % pełniło zasadnicz ą słu ż b ę wojskow ą -wi ę kszo ść w przeszło ś ci nie karana

24 Sprawy rozpatrywane przez sądy powszechne (Olszak) - 92,3 % m ęż czy ź ni, 7,7 % kobiety - ponad połowa (51,4%)w wieku lat; ł ą cznie 66,8 % w wieku od % w zwi ą zku mał ż e ń skim, 3,8 % rozwiedzionych - blisko połowa sprawców (47,1%) bezrobotna, 5,8 % rencistów i 1,4 % emerytów - 22, 6 %pracowało a 22,1 % uczyło si ę lub studiowało - ponad 1/5 (21,6%) była uprzednio karana (2,4 % uprzednio karani za bójk ę lub pobicie)

25 Stan (nie)trzeźwości sprawców Stan nietrzeźwości sądy powszechne (liczba sprawców) % sądy wojskowe (liczba sprawców) %ogółem% Nieustalony 8339,910741,019040,5 Trzeźwy 16 7,7 19 7,3 35 7,5 Nietrzeźwy10952,413551,724452,0 Razem

26 Alkohol a bójki i pobicia Skar ż y ń ski (1994): > dominuj ą ca rola alkoholu w etiologii bójek i pobi ć > w wi ę kszo ś ci incydentów (56,1%) brali udział wył ą cznie nietrze ź wi > zaj ś cia z udziałem wył ą cznie trze ź wych sprawców: 17,4 % (w 14,2 % incydentów nie ustalono stanu trze ź wo ś ci) W badaniach Skar ż y ń skiego ustalono zale ż no ść pomi ę dzy trze ź wo ś ci ą a rodzajem zaj ś cia: > trze ź wo ść uczestników była charakterystyczna dla zaj ść „s ą siedzkich”a stan nietrze ź wo ś ci dla zaj ść „gastronomicznych” i „ulicznych”

27 Stan (nie) trzeźwości ofiar Stan trzeźwości ofiar sądy powszech ne (liczba ofiar) % sądy wojskowe (liczba ofiar) %ogółem% Nieustalony 4636,8 7157,711747,2 Trzeźwy 1814,4 3226,0 5020,2 Nietrzeźwy 6148,8 2016,3 8132,6 Razem

28 Wiek ofiar (Olszak) Wiek ofiar sądy powszechne (liczba ofiar) % sądy wojskowe (liczba ofiar) %ogółem% <17 r.ż76,132,6104, ,68069,610545, ,81714,84017, ,343,5166, ,654,383, ,621,752, ,310,9135, ,910,993, ,321,7146,1 >50119,500114,8 ogółem

29 Stosunek do sprawcy (VOR) Stosunek do sprawcy sądy powszechne %sądy wojskowe%ogółem% Obcy Krewny, powinowaty ,5 Znajomy ,5 Razem

30 Sposób popełnienia przestępstwa Sposób działania sprawcy Sprawy rozpatrywane przez sądy powszechne % Sprawy rozpatrywane przez sądy wojskowe %ogółem% Bicie rękoma ,5 Kopanie ,5 Bicie rękoma i kopanie ,5 Używanie narzędzia ,5 Przytrzymywanie Zagrzewanie Podżeganie002221

31 Czas i miejsce czynu: rozkład dobowy (Olszak) Godzina Sprawy rozpatrywane przez sądy powszechne % Sprawy rozpatrywan e przez sądy wojskowe %ogółem% ,922105, , , , , , ,8 ogółem

32 Rozkład (rytm) tygodniowy bójek i pobić Olszak: najcz ę stsze zdarzenia w niedziele (19,2 %), nast ę pnie w pi ą tek i sobot ę (po 15,7%) : Skar ż y ń ski : najcz ę stsze zdarzenia w sobot ę (20,5%), nast ę pnie w niedziel ę (19,3%) i pi ą tek (16,1%) Krajewski: pi ą tek, sobota i niedziela: ł ą cznie 55,2 % pobi ć i 43,7 % bójek

33 Rozkład zajść w poszczególnych miesiącach: Olszak (2009): najliczniej zaj ś cia wyst ę powały w miesi ą cach: > w sprawach rozpatrywanych przez s ą dy powszechne : stycze ń (10%), maj (12%), lipiec (11%), sierpie ń (11%) > w sprawach rozpatrywanych przez s ą dy wojskowe: stycze ń (13%), lipiec (13%), pa ź dziernik (10%), grudzie ń (10%) Skar ż y ń ski (1994): w miesi ą cach jesiennych tj. IX,X,XI (30, 3%) nieznacznie cz ęś ciej ni ż w letnich tj. VI,VII,VIII (29,7%), Krajewski: (1988): Bójki: okres koncentracji: kwiecie ń – lipiec Pobicia: lipiec - pa ź dziernik

34 Motywy bójek i pobić (Olszak) Motyw Sprawy rozpatrywane przez sądy powszechne % Sprawy rozpatrywane przez sądy wojskowe %ogółem% Obraza Stosunki międzyludzkie ,5 Nieporozumienia sąsiedzko- rodzinne Ekonomiczny Erotyczny Zemsta ,5 Pomyłka ,5 Inne Bez powodu ,5 Nieustalony Ogółem

35 Następstwa czynu (Olszak) Rodzaj następstwa Sprawy rozpatrywane przez sądy powszechne % Sprawy rozpatrywane przez sądy wojskowe %ogółem% Brak ,5 Do 7 dni ,5 Powyżej 7 dni ,5 Ciężkie kalectwo lub choroba zagrażająca życiu ,5 Śmierć Ogółem

36 Aktualne problemy - aspekty wykrywcze i mo ż liwo ś ci dowodowe - nieletni sprawcy bójek i pobi ć - problem tzw. „ustawek” - problem pseudokibiców - czy zapobieganie bójkom i pobiciom jest mo ż liwe? - nowe zjawiska (happy slapping) - strategie przeciwdziałania


Pobierz ppt "Art. 158 kk i art. 159 kk Bójka i pobicie. Art.158 kk 1. Kto bierze udział w bójce lub pobiciu, w którym nara ż a si ę człowieka na bezpo ś rednie niebezpiecze."

Podobne prezentacje


Reklamy Google