Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Fleksja nominalna. Deklinację pierwszą, tzw. o- tematową, tworzyły rzeczowniki, których przedsłowiański temat zakończony był na samogłoskę –o-. Należały.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Fleksja nominalna. Deklinację pierwszą, tzw. o- tematową, tworzyły rzeczowniki, których przedsłowiański temat zakończony był na samogłoskę –o-. Należały."— Zapis prezentacji:

1 Fleksja nominalna

2 Deklinację pierwszą, tzw. o- tematową, tworzyły rzeczowniki, których przedsłowiański temat zakończony był na samogłoskę –o-. Należały do niej rzeczowniki rodzaju męskiego i nijakiego. Końcówką mianownika twardotematowych rzeczowników męskich i nijakich były odpowiednio –ъ oraz –o, np. bogъ, pomoštnikъ, duxъ, igo. Końcówką mianownika miękkotematowych rzeczowników męskich i nijakich były odpowiednio -ь oraz –e, np. otьcь, vračь, koń, plačь, lože, pol’e, srdьce

3 sg. bog - ъvrač – ъigo – olož – e bog – avrač – aigo – alož - a bog – uvrač – uigo – ulož - u bog – ъvrač – ьigo – olož - e bog – omьvrač – emьigo – om lož - emь bodz - ěvrač – iidz – ělož - i bož – evrač – uigo – olož – e

4 plur. bodz - ivrač - iig – a lož - a bog – ъvrač – ьig – ъlož - ь bog – omъvrač – emъig - omъlož - emъ bog – yvrač – ęig - alož - a bog – yvrač – iig - ylož - i bodz - ěxъvrač – ixъidz - ěxъlož - ixъ bodz – ivrač – iig – alož – a

5 dualis Nom., Acc., Voc.: bog – avrač – aidz – ělož - i Gen., Loc.: bog – uvrač – uig – ulož - u Dat., Instr.: bog – omavrač – emaig – omalož – ema

6 Do pierwszej deklinacji miękkotematowej weszły rzeczowniki rodz. męskiego utworzone sufiksem – ьcь  ьkъ, takie jak: otьcь  otьkъ ojciec, starьcь  starьkъ, starzec. Również liczne rzeczowniki typu: měsęcь  měsękъ księżyc, pěnędzь  pěnęgъ pieniądz, kъnędzь  kъnęgъ ksiądz, srd-ьc-e  srd-ьk-o serce. Ps. pierwsza deklinacja twardotematowa nazywana bywa deklinacją o – tematową, ponieważ w okresie przedsłowiańskim temat tych rzeczowników zakończony był samogłoską –o- (tylko w wołaczu sg. – e),

7 Nieliczną deklinację druga (u- tematową) tworzyło 6 rzeczowników, ale bardzo często używanych: synъ, volъ, vrxъ, domъ, medъ, polъ. Ulegała ona wpływowi deklinacji pierwszej. sg. pl. du. syn - ъ syn – oveN., A. V. syn – y syn – usyn – ovъG., L. syn – ovu syn – ovisyn – ъmъD., I.syn – ъma syn – ъsyn - y syn -ъmьsyn - ъmi syn -usyn - ъxъ syn -usyn – ove

8 Do deklinacji trzeciej (a – tematowej) należały liczne rzeczowniki żeńskie uzupełniane nielicznymi rzeczownikami rodzaju męskiego. Tworzyły ją dwa paradygmaty: twardotematowe, np. žena, noga, rąka, sluga oraz miękkotematowe, np. duša, zeml’a, kropl’a. sg. pl. žen – aduš – ažen – yduš – ę žen – yduš – ęžen – ъduš – ь žen – ěduš – ižen – amъduš – amъ žen – ǫduš – ǫžen – yduš – ę žen – ojǫduš – ejǫžen – amiduš – ami žen – ěduš – ižen – axъduš – axъ žen – oduš – ežen –yduš – ę

9 Deklinację czwartą (-i- tematową) stanowią liczne rzeczowniki żeńskie, np. kostь, milostь, pamętь, myšь oraz nieliczne męskie, np.: črvь, gwozd, gospodь, gostь, grtańь, nogъtь paznokieć, ogńь, pǫtь, tьstь teść, (cieść). Sg.Pl. kost-ьgost-ь kost- i gost- ije kost-igost-ikost- iigost- ii kost-igost-i kost- ьmъgost- ьmъ kost-ьgost-ь kost- igost- i kost-ьjǫ gost-ьmь kost- ьmigost- ьmi kost-igost-ikost- ьxъgost- ьxъ kost-igost-ikost- igost- ije

10 Deklinację piątą tworzyły przedsłowiańskie rzeczowniki z tematem spółgłoskowym oraz tematem z wygłosowa samogłoską –ū-.należały do niej nieliczne rzeczowniki męskie: kamy plamy jelenь korenь dьnь Rzeczowniki nijakie zakończone w mianowniku sg. na –ę - z suf. –en- w dalszych przypadkach: imę, im-en-e plemę plem-en-e sěmę sěm-en-e - z suf. –ęt- w dalszych przypadkach: agnę agn-ęt-e osьlę osl-ęt-e 3. Rzeczowniki nijakie zakończone w mianowniku sg. na – o i z suf. –es- w pozostałych przypadkach: dělo, děl-es-e kolo, kol-es-e oko, oč-es-e tělo, těl-es-e nebo, ne-be-se. 4. Rzeczowniki żeńskie zakończone na –i w mianowniku i suf. - er- w przypadkach zależnych: mati, mat-er-e. 5. Rzeczowniki zakończone w mianowniku sg. na –y i z rozszerzeniem sufiksalnym -ъv- w przypadkach zależnych: buky, buk-ъv-e literacrky, crk-ъv-e kościółxorǫgy, xorǫg-ъv-e *kry  krъvь, kr-ъv-esvekry, svekr-ъv-e.

11 sg. im – ęagn – ęneb –o im – en – eagn – ęt – eneb – es – e im – en – iagn – ęt – ineb – es - i im – ęagn – ęneb –o im – en – ьmьagn – ęt – ьmьneb – es – ьmь im – en – eagn – ęt – eneb – es – e im – ęagn – ęneb –o

12 Zaimki rodzajowe występują w trzech rodzajach gramatycznych. Zaimki wskazujące: tъ, ta, to ovъonъ tamten, on sь. Zaimki pytajne: kyjь jakičijьkakъ jaki Zaimki nieokreślone: vьsь wszystek Zaimki dzierżawcze: mojь tvojь svojь našь wašь. Zaimek twardotematowy, np. tъ, ta, to; zaimek miękkotematowy, np. mojь, moja, moje

13 sg. t – ъmoj – ь t – ogomoj – ego t – omumoj – emu t – ъmoj – ь t – ěmьmój – imь t – omьmoj – emь pl. t – imoj – i t – ěxъ moj – ixъ t – ěmъmoj – im t – ymoj – ę t – ěmimoj – imi t – ěxъmoj – ix

14 Zaimki osobowe sg. pl. azъtymyvy mene, mьnetebenasъvasъ mьně mitebě, ti namъvamъ mene, mętebe tęnasъ, nyvasъ, vy mnojotobojǫnamivami mьněteběnasъvasъ

15 Przymiotnik w odmianie rzeczownikowej (prostej, niezłożonej) charakteryzował rzeczowniki nieznane mówiącemu oraz pełnił funkcję orzecznika, np. ubogъ jesmь jestem ubogi. dobrъ, -a, -o; suxъ, -a, -o; slěpъ, -a, -o. W funkcji atrybutu obiektu znanego mówiącemu występował przymiotnik złożony z formy rzeczownika i zaimka wskazującego jь, tworząc odmianę rzeczownikowo- zaimkową, np. dobrъ+jь  dobrъjь, dobra+ja  dobraja, dobro+je  dobroje.

16 sg. masc. fem. dobrъ-jьdobra-ja dobra-jegodobry-ję dobru-jemu dobrě-ji dobrъ-jьdobrǫ-jǫ dobry-jimь dobrǫ-jǫ dobrě-jemьdobrě-ji.


Pobierz ppt "Fleksja nominalna. Deklinację pierwszą, tzw. o- tematową, tworzyły rzeczowniki, których przedsłowiański temat zakończony był na samogłoskę –o-. Należały."

Podobne prezentacje


Reklamy Google