Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

{ Damian Siedlecki 7. Współczynnik załamania #2 POMIARY OPTYCZNE 1.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "{ Damian Siedlecki 7. Współczynnik załamania #2 POMIARY OPTYCZNE 1."— Zapis prezentacji:

1 { Damian Siedlecki 7. Współczynnik załamania #2 POMIARY OPTYCZNE 1

2 Refraktometr Abbego Służy do szybkiego pomiaru współczynnika załamania cieczy i ciał stałych. Bazuje na metodzie Wollastona-Kohlrauscha. Zasadniczą część przyrządu stanowi układ dwóch jednakowych pryzmatów.

3 Refraktometr Abbego  Wypolerowana ściana B’C’ dolnego pryzmatu przepuszcza pęk różnokierunkowych promieni, które padają na zmatowioną powierzchnię A’C’. Między pryzmatami znajduje się cienka (0,1 mm) warstwa mierzonej cieczy. Górny pryzmat posiada współczynnik załamania większy, niż badana ciecz – dzięki temu możliwe jest zjawisko całkowitego wewnętrznego odbicia  W przypadku cieczy silnie pochłaniających światło, pomiary przeprowadza się w świetle odbitym – górny pryzmat oświetlony jest przez zmatowioną powierzchnię CB.

4 Refraktometr Abbego

5 Pomiary na refraktometrze Abbego można prowadzić również używając jako źródła światła zwykłej lampy lub światła słonecznego. Umożliwia to specjalny układ kompensujący, zbudowany z pryzmatów Amici „a vision directe” Potrójne pryzmaty Amici obliczone są w ten sposób, że nie zmieniają kierunku promieni żółtej linii D sodu. To wcale NIE oznacza, że są to pryzmaty o zerowej dyspersji!

6 Refraktometr Abbego

7

8 Refraktometr Abbego może również służyć do pomiaru współczynnika załamania ciał stałych w świetle odbitym. Ciało badane musi mieć wypolerowaną powierzchnię stykająca się z pryzmatem pomiarowym.

9 Refraktometr Abbego Refraktometr PZO – dokładności 0,0004 dla n=1,3-1,42 i 0,0002 dla n=1,42-1,7 oraz pomiar stężenia cukru z dokładnością 0,1 do 0,2%.

10 Refraktometr Bodnara Skonstruowany do pomiarów porównawczych współczynnika załamania. Pozwala na pomiar współczynnika załamania bloków szklanych, posiadających wypolerowaną jedna z powierzchni.

11 Refraktometr Abbego specjalny Refraktometr Abbego ze specjalną półkulą i płasko-wklęsłą soczewką, które tworzą pryzmat o zmiennym kącie łamiącym.

12 Inne refraktometry Proste (i tanie) refraktometry do pomiaru stężenia cukru (soli) w cieczach.

13 Interferencyjne metody pomiaru współczynnika załamania

14 Interferencja (powtórzenie?) Światło naturalne (np. termiczne) ma charakter przypadkowy ponieważ jest superpozycją emisji bardzo dużej liczby niezależnych atomów emitujących promieniowanie w różnych częstotliwościach i różnych fazach. Przypadkowość może też wynikać z rozpraszania na nierównych powierzchniach, dyfuzji w ośrodkach niejednorodnych. Dla światła przypadkowego zależność funkcji falowych od czasu i przestrzeni nie jest jawnie określona i dla ich opisu trzeba odwoływać się do metod statystycznych

15 Interferencja (powtórzenie?) Nakładanie się fal nazywamy ogólnie superpozycją. Nakładanie się spójne (koherentne) fal – interferencja. Źródła spójne – drgające zgodnie w fazie albo takie, dla których fazy wiążą się ze sobą w określony sposób – są skorelowane (przesunięcia fazowe między wiązkami nie powinny podlegać zbyt szybkim zmianom). Interferencja polega na nałożeniu się dwóch fal z ich fazami i amplitudami – koherentne (spójne) - w odróżnieniu od „zwykłego” nałożenia się natężeń tych fal w przypadku źródeł niespójnych.

16 Interferencja (powtórzenie?) Jeśli nakładające się fale nie są w żaden sposób zgodne w fazie, średnia czasowa „traci” informację o fazach tych fal. * oznacza liczbę zespoloną sprzężoną

17 Interferencja (powtórzenie?) Każde rzeczywiste źródło światła emituje foton = kwant promieniowania elektromagnetycznego, którego „odpowiednikiem” falowym jest paczka falowa = ograniczony w czasie i przestrzeni zbiór fal sinusoidalnych. Żeby takie paczki mogły się nałożyć (interferować) muszą na siebie „trafić”!

18 Interferencja (powtórzenie?) Dla każdego źródła promieniowania istnieje pewna charakterystyczna dla niego różnica dróg  L 0 pomiędzy dwiema nakładającymi się paczkami falowymi, żeby mogły one jeszcze ze sobą interferować. Nazywamy ją długością koherencji (albo drogą koherencji). Wielkość ta odpowiada z kolei różnicy czasu między paczkami – czasowi koherencji  t 0 – związanemu z drogą wzorem: Jeżeli źródło światła promieniuje fale elektromagnetyczne w pewnym zakresie częstości  f, zwanym szerokością widma, to czas koherencji  t 0 tego źródła jest związany z tą szerokością wzorem:

19 Interferencja (powtórzenie?) Jednym z warunków koniecznych spójności źródła fali jest więc jego „wysoka” monochromatyczność (czyli jak najmniejsza szerokość  f albo inaczej: jak najdokładniej określona długość fali wysyłanego przezeń promieniowania). W praktyce spójność obu „źródeł” realizuje się poprzez podział fali z jednego źródła (np. 2 otwory w doświadczeniu Younga lub płytka/kostka światłodzieląca). Należy jednak ciągle zadbać o to, aby różnica dróg między tak podzielonymi składowymi nie przekraczała drogi koherencji!

20 Interferencja (powtórzenie?) Interferencja fal z dwóch źródeł punktowych: Rozważmy dwa jednakowe punktowe źródła fal EM (sinusoidalnych), odległe od siebie o d. Wypadkowe pole EM obserwujemy na ekranie, dostatecznie oddalonym od obu źródeł (tzn. odległość między źródłami jest dużo mniejsza od odległości źródła-ekran). Pole w punkcie P: Po przekształceniu: gdzie: Natężenie I fali wypadkowej jest proporcjonalne do średniej czasowej modułu kwadratu amplitudy (inaczej: iloczynu fali i fali sprzężonej), więc ostatecznie:

21 Interferencja (powtórzenie?) - jeśli spełniony jest warunek: albo inaczej: kiedy różnica dróg, przebytych przez fale z obu źródeł jest wielokrotnością długości fali: to w punkcie P fale spotkają się w fazach zgodnych i po nałożeniu wzmocnią się.  Dla punktów, dla których: nastąpi wygaszenie, ponieważ fale będą miały fazę przeciwną.

22 Interferencja (powtórzenie?)  v (Hz)  t czas koherencji l droga koherencji światło słoneczne 4* ,7 fs0,8  m LED1,5* fs20  m lampa sodowa5* ps600  m laser He-Ne 1.5* ps 20 cm laser He-Ne 1 mod1*  s300 m

23 Monochromator Główną częścią monochromatora jest element dyspersyjny, który ma rozszczepić wiązkę światła. Może nim być pryzmat lub siatka dyfrakcyjna. W obydwu tych elementach wykorzystujemy fakt, że kąt załamania (pryzmat) czy ugięcia (siatka dyfrakcyjna) wiązki światła zależy od jej długości. Monochromator jest przyrządem, którego zadaniem jest wydzielenie z całego widma promieniowania padającego na szczelinę wejściową tylko niewielkiej, interesującej nas części. a/S2/monochromator.htm

24 Filtry interferencyjne Filtry interferencyjne wykorzystują zjawisko interferencji wielokrotnej aby wzmocnić interesujące nas długości fali a osłabić inne. Filtry interferencyjne dielektryczne Filtry interferencyjne metalowe

25 Lasery, lampy spektralne źródło:

26 Układy interferometryczne

27

28 Interferometr Rayleigha Służy do pomiarów współczynnika załamania gazów i cieczy. Używa się go do analizy gazów kopalnianych, piecowych, do wykrywania domieszek w wodzie itp. Dokładności określenia współczynnika załamania wynoszą

29 Interferometr Rayleigha Badane gazy lub ciecze znajdują się w jednakowych rurkach R 1 i R 2, znajdujących się między kolimatorem i lunetą. Rurki te znajdują się w dolnej części obiektywów O 1 i O 2.

30 Interferometr Rayleigha Oglądamy przez okular lunety dwa układy prążków interferencyjnych. Układ pierwszy, nieruchomy, tworzą górne połowy szczelin przysłony D 2. Układ drugi tworzą promienie przechodzące przez rurki R 1 i R 2, leżące w dolnej części przyrządu. Układy prążków się pokrywają, gdy rurki nie wnoszą różnicy dróg optycznych a więc gdy substancje je wypełniające mają ten sam współczynnik załamania (zakładamy tę samą długość rurek). Jeśli rurki napełnione są substancjami o różnych współczynnikach załamania, wówczas dolny układ prążków jest przesunięty względem górnego, a różnica dróg optycznych wynosi:

31 Interferometr Rayleigha Element mierniczy układu stanowią dwie szklane płytki płasko-równoległe P 1 i P 2, nachylone pod kątem 45° do osi kolimator-luneta. Płytka P 1 jest nieruchoma zaś P 2 może być pochylana dookoła poziomej osi za pomocą śruby mikrometrycznej. Pochylanie płytki P 2 wprowadza zmianę drogi optycznej promieni przechodzących przez nią. Płytka P 1 służy do wyrównania dróg optycznych.

32 Interferometr Rayleigha Czułość interferometru zależy od długości rurek. W celu zmniejszenia długości interferometru stosuje się układy, w których promienie przechodzą przez rurki dwa razy. gdzie: Δn – mierzona różnica współczynników załamania, l – długość rurek, ΔN – dokładność określenia przesunięcia prążków interferencyjnych, λ - długość używanej fali. Zależność między podstawowymi parametrami interferometru Rayleigha: Przykład: dla l=300 mm, λ = 600 nm i ΔN = 0,05, Δn osiąga

33 Interferometr Jamina Składa się z dwóch płytek szklanych P 1 i P 2 o jednakowej grubości, których tylne powierzchnie pokryte są warstwą odbijającą. Różnica dróg promieni 1 i 2 jest równa zeru, gdy obie płytki są do siebie idealnie równoległe.

34 Interferometr Jamina

35 Interferometr Macha-Zehndera Interferometr umożliwia wsuwanie w bieg jednej z wiązek dużych obiektów. Jest to więc modyfikacja interferometru Jamina, rozdzielająca interferujące wiązki na duże odległości. Dodatkowo, umożliwia kontrolę parametrów pola prążkowego. Przyrząd wykorzystuje się np. w interferencyjnych metodach wizualizacji przepływów.

36 Metody interferometryczne Wady? Zalety?

37 Metoda Obreimowa - porównawcza metoda immersyjna, stosowana do pomiaru bezkształtnych kawałków szkła, soczewek itp. Badany przedmiot umieszcza się w mieszaninie cieczy immersyjnych i poprzez zmianę składu mieszaniny wyrównuje się (dla pewnej długości fali) współczynnik załamania cieczy i przedmiotu. Przedmiot staje się wtedy niewidoczny.

38 W kuwecie znajduje się dodatkowo płytka wzorcowa, której współczynnik załamania różni się od współczynnika załamania ciała badanego o mniej niż 0,01. Metoda Obreimowa

39 Skoro wystarczy zaobserwować „znikanie” badanej próbki, to po co płytka wzorcowa i gdzie tu wykorzystanie interferencji? Problem w tym, że ciecz immersyjną „tworzymy” na bieżąco, dolewając jednego składnika do drugiego i w momencie „zniknięcia” badanej próbki nie znamy jej współczynnika załamania! Dyspersja współczynnika załamania cieczy jest większa niż dyspersja szkła. Metoda Obreimowa W metodzie Obreimowa wyrównania współczynników załamania pomiędzy badaną płytką/wzorcem a cieczą imersyjną dokonuje się poprzez zmianę długości światła wychodzącego z monochromatora.

40 Różnica  dróg optycznych promienia biegnącego przez ciecz i przez płytkę wzorcową wynosi: Płytka wzorcowa „znika”, gdy n C =n W, albo gdy  jest równa całkowitej N-krotności długości fali – zeszlifowany narożnik (inna grubość i do tego zmienna!) pozwala nam odróżnić „zniknięcie zerowe” od pozostałych. d – grubość płytki; n C – wsp. zał. cieczy; n W – wsp. zał. wzorca. - Krzywą dyspersji wzorca i jego grubość wyznaczamy w procesie kalibracji; - Szukamy długości fali, przy której „znika” brzeg próbki; - Szukamy sąsiednich długości fali L i P, przy których następują kolejne N L i N P – te „zniknięcia” (rozjaśnienia) brzegu wzorca; - Wyznaczamy współczynnik załamania badanej próbki (jako „odstępstwo” od wsp. zał. wzorca) interpolując otrzymane wyniki: Metoda Obreimowa


Pobierz ppt "{ Damian Siedlecki 7. Współczynnik załamania #2 POMIARY OPTYCZNE 1."

Podobne prezentacje


Reklamy Google