Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Metody i techniki badań a socjologia ilościowa i jakościowa.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Metody i techniki badań a socjologia ilościowa i jakościowa."— Zapis prezentacji:

1 Metody i techniki badań a socjologia ilościowa i jakościowa

2 Metody badań socjologicznych Metody ilościowe Metody ilościowe Metody jakościowe Metody jakościowe

3 Metody ilościowe: Zastosowanie (cele): opis, wyjaśnianie, eksploracja Zastosowanie (cele): opis, wyjaśnianie, eksploracja Przydatne do opisywania dużej populacji. (Babbie, s. 268.) Przydatne do opisywania dużej populacji. (Babbie, s. 268.) Uzyskiwane dane numeryczne Uzyskiwane dane numeryczne Zakres analizowanych zjawisk – makro Zakres analizowanych zjawisk – makro Cel: agregacja danych. Cel: agregacja danych. Ustrukuryzowany proces gromadzenia danych (planowanie badań ilościowych i czas realizacji badań, dobór respondentów, konstrukcja narzędzia badawczego). Ustrukuryzowany proces gromadzenia danych (planowanie badań ilościowych i czas realizacji badań, dobór respondentów, konstrukcja narzędzia badawczego).

4 Metody jakościowe jakościowe badania terenowe umożliwiają badaczom obserwowanie życia społecznego w jego naturalnym środowisku: idź tam gdzie toczy się proces i obserwuj go orazjakościowe badania terenowe umożliwiają badaczom obserwowanie życia społecznego w jego naturalnym środowisku: idź tam gdzie toczy się proces i obserwuj go oraz metody jakościowe są szczególnie odpowiednie do poznawania tych postaw i zachowań, które najlepiej można zrozumieć w ich naturalnym otoczeniu (Babbie E. Badania społeczne w praktyce, PWN, Warszawa 2003, s ). metody jakościowe są szczególnie odpowiednie do poznawania tych postaw i zachowań, które najlepiej można zrozumieć w ich naturalnym otoczeniu (Babbie E. Badania społeczne w praktyce, PWN, Warszawa 2003, s ). Metody jakościowe to takie sposoby postępowania badawczego, które dają rezultaty w postaci nienumerycznych, niekwantyfikowalnych danych (ich dane przybierają zazwyczaj postać teksu: opis obserwacji, transkrypcje wywiadów, opinii ekspertów). Metody jakościowe to takie sposoby postępowania badawczego, które dają rezultaty w postaci nienumerycznych, niekwantyfikowalnych danych (ich dane przybierają zazwyczaj postać teksu: opis obserwacji, transkrypcje wywiadów, opinii ekspertów). Narracyjna postać danych jakościowych w założeniu umożliwia głębsze i pełniejsze poznanie badanego problemu. Narracyjna postać danych jakościowych w założeniu umożliwia głębsze i pełniejsze poznanie badanego problemu. Proces zbierania danych zakłada udział samego badacza w naturalnie zachodzących procesach społecznej. Proces zbierania danych zakłada udział samego badacza w naturalnie zachodzących procesach społecznej.

5 Metody jakościowe Zakres analizowanych zjawisk – zainteresowanie badaczy koncentruje się głównie na poziomie mikro (lokalnym). Zakres analizowanych zjawisk – zainteresowanie badaczy koncentruje się głównie na poziomie mikro (lokalnym). Podejście jakościowe stawia sobie za cel holistyczne rozumienie badanego zjawiska, co określa się, iż przez podążanie do zjawiska społecznego poddawanego badaniu i obserwowanie go na tyle całościowo, na ile jest to możliwe, badacz ma szanse uzyskać głębsze i pełniejsze jego rozumienie (Babbie E. Badania społeczne w praktyce, PWN, Warszawa 2003, s. 309) Podejście jakościowe stawia sobie za cel holistyczne rozumienie badanego zjawiska, co określa się, iż przez podążanie do zjawiska społecznego poddawanego badaniu i obserwowanie go na tyle całościowo, na ile jest to możliwe, badacz ma szanse uzyskać głębsze i pełniejsze jego rozumienie (Babbie E. Badania społeczne w praktyce, PWN, Warszawa 2003, s. 309) Specyfika gromadzenia danych: proces ten jest w przypadku jakościówki znacznie mniej ustrukturyzowany niż ma to miejsce w przypadku danych ilościowych Specyfika gromadzenia danych: proces ten jest w przypadku jakościówki znacznie mniej ustrukturyzowany niż ma to miejsce w przypadku danych ilościowych Metody jakościowe są szczególnie efektywne, gdy stosuje się je do badania subtelnych niuansów w postawach i zachowaniach oraz do badania procesów społecznych w czasie. Dlatego główna mocna storna tej metody leży w głębi rozumienia, które umożliwia (Babbie, s. 334.) Metody jakościowe są szczególnie efektywne, gdy stosuje się je do badania subtelnych niuansów w postawach i zachowaniach oraz do badania procesów społecznych w czasie. Dlatego główna mocna storna tej metody leży w głębi rozumienia, które umożliwia (Babbie, s. 334.)

6 Metody jakościowe Zalety: elastyczność oraz większa trafność ustaleń niż w przypadku danych ilościowych. Zalety: elastyczność oraz większa trafność ustaleń niż w przypadku danych ilościowych. Słabości: brak możliwości generalizacji wyników i problemy z rzetelnością, zbytni subiektywizm wypracowywanych wniosków i ich uzależnienie od osobistego osądu i perspektywy badacza. Słabości: brak możliwości generalizacji wyników i problemy z rzetelnością, zbytni subiektywizm wypracowywanych wniosków i ich uzależnienie od osobistego osądu i perspektywy badacza. W przypadku badań jakościowych brak jest sztywnego kanonu dotyczącego ich rozplanowania, zakresu i czasu realizacji, doboru respondentów, nawet sposobu formułowania pytań W przypadku badań jakościowych brak jest sztywnego kanonu dotyczącego ich rozplanowania, zakresu i czasu realizacji, doboru respondentów, nawet sposobu formułowania pytań Gwaranty w badaniach jakościowych: przygotowanie merytoryczne, profesjonalizm, doświadczenie i wiedza metodologiczna. Gwaranty w badaniach jakościowych: przygotowanie merytoryczne, profesjonalizm, doświadczenie i wiedza metodologiczna. Elastyczność metodologiczna a nie anarchizm metodologiczny w badaniach jakościowych… Elastyczność metodologiczna a nie anarchizm metodologiczny w badaniach jakościowych…

7 Różnice pomiędzy badaniami ilościowymi i jakościowymi 1) Koncepcja rzeczywistości społecznej Ilościowe: statyczna, zewnętrzna wobec wszystkich aktorów, czyli: Ilościowe: statyczna, zewnętrzna wobec wszystkich aktorów, czyli: - rzeczywistość istnieje w sposób obiektywny i niezależny od wszystkich uczestników życia społecznego. - rzeczywistość istnieje w sposób obiektywny i niezależny od wszystkich uczestników życia społecznego. Jakościowe: zmienna, procesualna, społecznie konstruowana przez aktorów społecznych, czyli: Jakościowe: zmienna, procesualna, społecznie konstruowana przez aktorów społecznych, czyli: - rzeczywistość społeczną konstruują aktorzy życia społecznego - rzeczywistość społeczną konstruują aktorzy życia społecznego - rzeczywistość społeczna jest taka jak ją widzą (tworzą) poszczególni aktorzy - rzeczywistość społeczna jest taka jak ją widzą (tworzą) poszczególni aktorzy

8 Różnice pomiędzy badaniami ilościowymi i jakościowymi 2) Zakres ustaleń badawczych: Ilościowe - nomotetyczny, czyli: Ilościowe - nomotetyczny, czyli: - celem prowadzonych badań jest ustalenie uniwersalnych praw rządzących życiem społecznym - celem prowadzonych badań jest ustalenie uniwersalnych praw rządzących życiem społecznym - na podstawie zgromadzonych danych wnioskuje się o całych populacjach - na podstawie zgromadzonych danych wnioskuje się o całych populacjach - typową formą jest sondaż - typową formą jest sondaż Jakościowe - idiograficzny, czyli: Jakościowe - idiograficzny, czyli: - celem prowadzonych badań jest opis dotyczący konkretnych osób, czasu i miejsca - celem prowadzonych badań jest opis dotyczący konkretnych osób, czasu i miejsca - typową formą badania jest >>studium przypadku >studium przypadku<< (case study)

9 Różnice pomiędzy badaniami ilościowymi i jakościowymi 3) Związek pomiędzy teorią a badaniami: Ilościowe - konfirmacja/ weryfikacja, czyli: Ilościowe - konfirmacja/ weryfikacja, czyli: - teoria społeczna określa, co i w jaki sposób będzie badane - teoria społeczna określa, co i w jaki sposób będzie badane - z teorii wynikają badania empiryczne - z teorii wynikają badania empiryczne Jakościowe - odkrywanie, czyli: Jakościowe - odkrywanie, czyli: - celem badań jest opis i ewentualne tworzenie teorii, a nie jej weryfikacja, - celem badań jest opis i ewentualne tworzenie teorii, a nie jej weryfikacja, - teoria może dostarczyć jedynie wstępnej orientacji badawczej w badanej problematyce, - teoria może dostarczyć jedynie wstępnej orientacji badawczej w badanej problematyce, - z badań empirycznych wynika teoria. - z badań empirycznych wynika teoria.

10 Różnice pomiędzy badaniami ilościowymi i jakościowymi 4) Strategia badawcza: Ilościowe - ustrukturyzowana, czyli: Ilościowe - ustrukturyzowana, czyli: - jednoznacznie określona procedura badawcza, której jasność i uzasadnienie poszczególnych etapów jest warunkiem poprawności metody - jednoznacznie określona procedura badawcza, której jasność i uzasadnienie poszczególnych etapów jest warunkiem poprawności metody Jakościowe - nie ustrukturyzowana, czyli: Jakościowe - nie ustrukturyzowana, czyli: - brak z góry określonego planu prowadzenia badań, - brak z góry określonego planu prowadzenia badań, - możliwość dokonywania zmian i reformowania problemów badawczym pod wpływem informacji uzyskiwanych w trakcie badań - możliwość dokonywania zmian i reformowania problemów badawczym pod wpływem informacji uzyskiwanych w trakcie badań

11 Różnice pomiędzy badaniami ilościowymi i jakościowymi 5) Charakter danych: Ilościowe: twarde, solidne, porównywalne Ilościowe: twarde, solidne, porównywalne Jakościowe: miękkie, głębokie, wyjątkowe Jakościowe: miękkie, głębokie, wyjątkowe

12 Różnice pomiędzy badaniami ilościowymi i jakościowymi 6) Pozycja badacza w stosunku do przedmiotu badania: Ilościowe - Outsider, czyli: Ilościowe - Outsider, czyli: - obserwator zdystansowany, zewnętrzny i niezależny wobec badanego przedmiotu, tak jak w naukach przyrodniczych - obserwator zdystansowany, zewnętrzny i niezależny wobec badanego przedmiotu, tak jak w naukach przyrodniczych Jakościowe - Insider, czyli: Jakościowe - Insider, czyli: - poznanie i opisanie konkretnej rzeczywistości społecznej z perspektywy jej uczestników wymaga od badacza bliskiego i bezpośredniego kontaktu z przedmiotem badania. - poznanie i opisanie konkretnej rzeczywistości społecznej z perspektywy jej uczestników wymaga od badacza bliskiego i bezpośredniego kontaktu z przedmiotem badania.

13 Różnice pomiędzy badaniami ilościowymi i jakościowymi 7) Związek pomiędzy badaczem a badanymi: Ilościowe: odległy, czyli: Ilościowe: odległy, czyli: - brak kontaktu lub jedynie sporadyczny kontakt w czasie przeprowadzania sondażu lub eksperymentu - brak kontaktu lub jedynie sporadyczny kontakt w czasie przeprowadzania sondażu lub eksperymentu Jakościowe: bliski, czyli: Jakościowe: bliski, czyli: - w przypadku realizacji obserwacji uczestniczącej długotrwały kontakt z badanymi - w przypadku realizacji obserwacji uczestniczącej długotrwały kontakt z badanymi - w przypadku realizacji wywiadów charakter kontaktu z badanymi zależy od wywiadu. - w przypadku realizacji wywiadów charakter kontaktu z badanymi zależy od wywiadu. Za: Mikołaj Jasiński, Michał Kowalski Fałszywa sprzeczność: metodologia jakościowa czy ilościowa?, [w:] Ewaluacja ex – post. Teoria i praktyka badawcza, pod red. A.Haber, Warszawa 2007, s. 97 – 114.

14 Metody jakościowe - metoda dokumentów osobistych; - metoda dokumentów osobistych; - indywidualny wywiad pogłębiony; - indywidualny wywiad pogłębiony; - zogniskowany wywiad grupowy (fokus); - zogniskowany wywiad grupowy (fokus); - obserwacja (zewnętrzna i uczestnicząca, jawna ukryta). - obserwacja (zewnętrzna i uczestnicząca, jawna ukryta). W. Sitek Między rynkiem a civil socjety. Konteksty badań socjologicznych, Wyd. Scholar, Warszawa 2007, s W. Sitek Między rynkiem a civil socjety. Konteksty badań socjologicznych, Wyd. Scholar, Warszawa 2007, s. 127.

15 Metody ilościowe - bezpośredni indywidualny wywiad kwestionariuszowy z udziałem ankietera; - bezpośredni indywidualny wywiad kwestionariuszowy z udziałem ankietera; - indywidualny wywiad telefoniczny; - indywidualny wywiad telefoniczny; - ankieta (pocztowa, audytoryjna, rozdawana, internetowa, za pośrednictwem SMS) - ankieta (pocztowa, audytoryjna, rozdawana, internetowa, za pośrednictwem SMS) - badanie obserwacyjne z użyciem kwestionariusza - badanie obserwacyjne z użyciem kwestionariusza W. Sitek Między rynkiem a civil socjety. Konteksty badań socjologicznych, Wyd. Scholar, Warszawa 2007, s W. Sitek Między rynkiem a civil socjety. Konteksty badań socjologicznych, Wyd. Scholar, Warszawa 2007, s. 130.

16 Metody jakościowe: możliwości i mocne punkty możliwość rekonstrukcji świata w oczach ludzi, możliwość rekonstrukcji świata w oczach ludzi, zrozumienie badanej grupy, populacji i kultury, zrozumienie badanej grupy, populacji i kultury, rekonstrukcja strategii działania podmiotów przez rekonstrukcję wartości i norm, rekonstrukcja strategii działania podmiotów przez rekonstrukcję wartości i norm, stymulowanie wypowiedzi badanych przez prowadzącego badanie, stymulowanie wypowiedzi badanych przez prowadzącego badanie, możliwość zaaranżowania sytuacji badawczej zbliżonej do sytuacji występującej poza badaniem, możliwość zaaranżowania sytuacji badawczej zbliżonej do sytuacji występującej poza badaniem, prowadzenie badań z próbą dobraną celowo, prowadzenie badań z próbą dobraną celowo, możliwość przeprowadzenia badań mimo słabej znajomości populacji, możliwość przeprowadzenia badań mimo słabej znajomości populacji, możliwość tworzenia hipotez i klasyfikacji w trakcie badań, możliwość tworzenia hipotez i klasyfikacji w trakcie badań, niskie koszty – dopuszczalne są badania z małą próbą (kilkanaście osób w fokusie, nie więcej niż pięćdziesiąt osób w wywiadach pogłębionych), niskie koszty – dopuszczalne są badania z małą próbą (kilkanaście osób w fokusie, nie więcej niż pięćdziesiąt osób w wywiadach pogłębionych), skrócony czas przygotowania badań. skrócony czas przygotowania badań.

17 Metody ilościowe: możliwości i mocne punkty sprawdzenie hipotez dotyczących całej populacji, sprawdzenie hipotez dotyczących całej populacji, sprawdzenie hipotez ilościowych, odpowiadających frekwencyjnym opisom populacji, sprawdzenie hipotez ilościowych, odpowiadających frekwencyjnym opisom populacji, krótki czas uzyskania i opracowania wyników, krótki czas uzyskania i opracowania wyników, porównywalność wyników uzyskanych we wszystkich zaplanowanych sytuacjach badawczych dzięki zestandaryzowaniu sytuacji badawczej (np. zestandaryzowanie aranżacji sytuacji indywidualnego wywiadu kwestionariuszowego pozwala przyjąć, że wszystkie wywiady przebiegały w takiej sytuacji), porównywalność wyników uzyskanych we wszystkich zaplanowanych sytuacjach badawczych dzięki zestandaryzowaniu sytuacji badawczej (np. zestandaryzowanie aranżacji sytuacji indywidualnego wywiadu kwestionariuszowego pozwala przyjąć, że wszystkie wywiady przebiegały w takiej sytuacji), możliwość prowadzenia badań w różnych kulturach – międzynarodowa porównywalność wyników, możliwość prowadzenia badań w różnych kulturach – międzynarodowa porównywalność wyników, duża trafność prognoz dotyczących izolowanych działań indywidualnych (np. przyszłych wyników tajnego głosowania), duża trafność prognoz dotyczących izolowanych działań indywidualnych (np. przyszłych wyników tajnego głosowania), duże możliwości praktycznego zastosowania uzyskanych wyników. duże możliwości praktycznego zastosowania uzyskanych wyników.

18 Badania jakościowe a badania ilościowe. Podsumowanie Praktyka: łączenie jakościówki i ilościówki, postulat badania tego samego zjawiska innymi metodami i porównywanie wyników w celu minimalizacji błędu. Praktyka: łączenie jakościówki i ilościówki, postulat badania tego samego zjawiska innymi metodami i porównywanie wyników w celu minimalizacji błędu. Metody jakościowe i metody ilościowe służą jednak badaniu różnych, odmiennych perspektyw oglądu rzeczywistości. Mają odmienny stosunek do zmiennych kontekstowych oraz odmienny poziom szczegółowości opisu. Metody jakościowe i metody ilościowe służą jednak badaniu różnych, odmiennych perspektyw oglądu rzeczywistości. Mają odmienny stosunek do zmiennych kontekstowych oraz odmienny poziom szczegółowości opisu.

19 Źródła 1. Ewaluacja ex-post. Teoria i praktyka badawcza pod red. A.Haber, Warszawa 2007, 2. Środowisko i warsztat ewaluacji pod red. A.Haber i M.Szachaja, Warszawa do ściągnięcia (wedle serwisu, także do bezpłatnej wysyłki) na stronie internetowej Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości: do ściągnięcia (wedle serwisu, także do bezpłatnej wysyłki) na stronie internetowej Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości: uwaga: wpisujemy powyższy tytuł w szukaj w serwisie. W. Sitek Między rynkiem a civil society. Konteksty badań socjologicznych, Wyd. Scholar, Warszawa W. Sitek Między rynkiem a civil society. Konteksty badań socjologicznych, Wyd. Scholar, Warszawa 2007.


Pobierz ppt "Metody i techniki badań a socjologia ilościowa i jakościowa."

Podobne prezentacje


Reklamy Google