Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Prof. Franciszek Midura Przedmiot: Socjologia czasu wolnego Temat: Muzea jako instytucje czasu wolnego 1.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Prof. Franciszek Midura Przedmiot: Socjologia czasu wolnego Temat: Muzea jako instytucje czasu wolnego 1."— Zapis prezentacji:

1 Prof. Franciszek Midura Przedmiot: Socjologia czasu wolnego Temat: Muzea jako instytucje czasu wolnego 1

2 Muzea w Polsce prof. dr Franciszek Midura

3 Muzea w Polsce - Kwiecień Wprowadzenie Muzeum – pojęcie i nazwa istnieje od starożytności, aleksandryjski Muzejon stworzony przez Ptolemeusza w III w. p.n.e. był siedzibą Muz – patronek: historii, poezji, tragedii, komedii, tańca i astronomii z geometrią, w muzejonie spotykali się uczeni tych specjalności mając do dyspozycji: ogród botaniczny i zoologiczny, obserwatorium oraz bibliotekę. Muzejon był instytucją naukową i dydaktyczną.

4 Muzea w Polsce - Kwiecień Wprowadzenie Muzea to jedne z najstarszych i najbardziej trwałych instytucji kulturalnych na świecie, stanowią część dziedzictwa narodowego. Muzea to instytucje…, pozostające w służbie społeczeństwa, otwarte dla publiczności. Ich celem jest gromadzenie, konserwowanie, badanie, rozpowszechnianie i wystawianie wyrobów i dzieł stworzonych przez człowieka …* * wg. definicji Międzynarodowej Rady Muzeów.

5 Muzea w Polsce - Kwiecień Wprowadzenie Muzea są skarbnicą minionego czasu, prezentują stan wiedzy o społeczeństwie, jego przeszłości i kulturze. W muzeach gromadzi się eksponaty z określonych dziedzin, opracowuje naukowo, bada się ich zastosowanie oraz znaczenie w kulturze. Eksponaty gromadzone są w magazynach, tam znajduje się 80-90% wszystkich zbiorów muzeum. Tylko kilkanaście procent eksponatów jest wystawianych.

6 Muzea w Polsce - Kwiecień Wprowadzenie W muzeach zbieranie różnych przedmiotów nie jest działalnością przypadkową, zbierane są przede wszystkim eksponaty, które tworzą całość zbiorów. Specyfika zbiorów jest zależna od statutu muzeum, w którym zapisane są zadania placówki muzealnej.

7 Muzea w Polsce - Kwiecień Dane GUS * Według stanu na koniec 2010 r. w Polsce działały 782 muzea (łącznie z oddziałami), odwiedziło je 22,2 mln zwiedzających, co stanowi wzrost o 7,6 % w porównaniu z 2009 r. (20,7 mln zwiedzających). Przeciętna liczba zwiedzających na jedno muzeum wyniosła w 2010 r. 28,4 tys. osób. * Wyniki badań Ośrodka Statystyki Kultury GUS z dn. 26 lipca 2011 r.

8 Muzea w Polsce - Kwiecień Dane GUS * Najwięcej jest muzeów historycznych (149 czyli 19,1%), interdyscyplinarnych (102 czyli 13,0%) oraz artystycznych (81 czyli 10,4%). W 2010 r. w polskich muzeach było 14,1 mln. muzealiów, o 3,8% więcej niż przed rokiem. * Wyniki badań Ośrodka Statystyki Kultury GUS z dn. 26 lipca 2011 r. Co ciekawe w 1998 r. było 14,66 mln. muzealiów zebranych w 612 muzeach.

9 Muzea w Polsce - Kwiecień Krótka historia muzealnictwa Zbieranie i kolekcjonowanie cennych przedmiotów towarzyszy człowiekowi od najdawniejszych czasów (faraonowie, Grecy, Rzymianie). Wielkie zasługi dla jego rozwoju mieli papieże i od XVI w. władcy Florencji Medyceusze. Idea muzealnictwa ukształtowała się dopiero w połowie XVIII w. Wcześniej zbiory pozostawały w rękach prywatnych niedostępne dla innych oczu.

10 Muzea w Polsce - Kwiecień Krótka historia muzealnictwa Pierwsze europejskie muzeum udostępniło zbiory zwiedzającym w 1753 r – British Museum. W 1775 r. Marszałek Wielki Koronny, członek Komisji Edukacji Narodowej, Michał Mniszech ogłosił ideę Museaum Polonicum. Realizację tej idei rozpoczęła w 1801 r. księżna Izabella Czartoryska, która stworzyła muzeum w swojej posiadłości w Puławach – Świątynię Sybilli, Następnie Dom Gotycki gdzie wystawiła dzieła: Rafaela, Leonarda da Vinci i Rembrandta.

11 Muzea w Polsce - Kwiecień Krótka historia muzealnictwa Polskie muzealnictwo zrodziło się w okresie zaborów, jego głównym celem była ochrona pamiątek narodowych i gromadzenie starożytności i swojszczyzny. Założenie ideowe, które powstały w tym okresie były kontynuowane również po odzyskaniu niepodległości. W okresie XIX w. muzea w Polsce powstawały głównie z kolekcji prywatnych.

12 Muzea w Polsce - Kwiecień Krótka historia muzealnictwa Stopniowo zaczęły organizować się muzea regionalne. Twórcą idei regionalizmu był Aleksander Patkowski (działacz Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego). Rozwój idei w literaturze wspierał Stefan Żeromski a w architekturze i budownictwie drewnianym Stanisław Witkiewicz – twórca stylu zakopiańskiego. Celem regionalizmu był harmonijny rozwój wszystkich obszarów Polski oraz budzenie aktywności społecznej.

13 Muzea w Polsce - Kwiecień Klasyfikacja muzeów Istnieje wiele typów i rodzajów muzeów, które pozwalają zakwalifikować każdą placówkę do określonej grupy. Ze względu na zasięg terytorialny zbiorów muzealnych oraz podległość organizacyjną, muzea dzielimy na: Centralne, Okręgowe Regionalne, Lokalne

14 Muzea w Polsce - Kwiecień Klasyfikacja muzeów Muzea centralne – podporządkowane Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego Do tej kategorii zaliczają się również muzea narodowe gromadzące zbiory z całego kraju oraz posiadajace zbiory wybranych krajów z zagranicy lub wybitnych twórców, którzy mieli wpływ na polską kulturę.

15 Muzea w Polsce - Kwiecień Klasyfikacja muzeów Muzea centralne obrazują przeszłość narodu, jego tradycje i kulturę. Obok muzeów narodowych w Warszawie, Krakowie, Poznaniu, Wrocławiu i Szczecinie należą do nich Zamek Królewski na Wawelu, Muzeum Archeologiczne i Muzeum Etnograficzne w Warszawie oraz Muzeum Techniki NOT w Warszawie.

16 Muzea w Polsce - Kwiecień Klasyfikacja muzeów Muzea okręgowe dawniej wojewódzkie, są to najbardziej rozwinięte o najbogatszych i najlepszych zbiorach w danym województwie. Służyły pomocą naukową muzeom regionalnym i lokalnym. Przykładem jest Muzeum Lubelskie założone w 1906 r.

17 Muzea w Polsce - Kwiecień Klasyfikacja muzeów Muzea regionalne są to placówki gromadzące zbiory z określonego regionu o bogatej tradycji podporządkowane samorządom lub organizacjom non profit np. PTTK Zwykle eksponują jego historię, cechy charakterystyczne i najwybitniejsze postacie regionu. Zbiory zawierają eksponaty archeologiczne, etnograficzne i przyrodnicze danego terenu. Typowym przykładem jest Muzeum Regionalne Śląska Cieszyńskiego założone w 1802 r.

18 Muzea w Polsce - Kwiecień Klasyfikacja muzeów Muzea lokalne są to małe muzea coraz częściej prywatne lub społeczne prezentujące kulturę małego obszaru. Charakterystyczny profil historyczno – etnograficzny lub artystyczny. Przykładem są Muzeum im. Kazimierza Puławskiego w Warce i Zamek Górków w Szamotułach

19 Muzea w Polsce - Kwiecień Klasyfikacja muzeów Muzea dzielimy również pod względem rzeczowym biorąc pod uwagę charakter i specyfikę zbiorów: Artystyczne, Archeologiczne, Przyrodnicze, Historyczne, Etnograficzne, Skanseny, Techniki, Biograficzne, Wielodziałowe.

20 Muzea w Polsce - Kwiecień Klasyfikacja muzeów Muzea artystyczne zwane czasem galeriami. Zasadniczą część zbiorów stanowią dzieła sztuki: malarstwa, rzeźby i grafiki oraz wyroby rzemiosła artystycznego (m.in. meblarstwo, tkanina, ceramika i szkło, kowalstwo, złotnictwo)

21 Muzea w Polsce - Kwiecień Klasyfikacja muzeów Największe zbiory o charakterze artystycznym znajdują się w muzeach narodowych i sztuki a także w muzeach – rezydencjach np.: –Wawel, Zamek Królewski, –Zachęta, Muzeum Narodowe w Warszawie, –Wilanów, Łazienki, –Pałace: Nieborów, Łańcut, Kozłówka, Pszczyna i Pieskowa Skała.

22 Muzea w Polsce - Kwiecień Klasyfikacja muzeów Muzea archeologiczne gromadzą eksponaty: –Archeologii pradziejowej pochodzące z badań wykopaliskowych, –Archeologii historycznej opartej na źródłach pisanych. Najcenniejsze zbiory gromadzą muzea: –Archeologiczne w Krakowie z 1850 r., –Archeologiczne w Warszawie, mające siedzibę w Arsenale z 1643 r. a założone w 1923 r.

23 Muzea w Polsce - Kwiecień Klasyfikacja muzeów Najsłynniejszym obiektem archeologicznym w Polsce jest rezerwat archeologiczny kultury łużyckiej w Biskupinie z około VII w. p.n.e. oraz pozostałości kopalni krzemienia w Krzemionkach Opatowskich czynnej od ok do 1200 w. p.n.e

24 Muzea w Polsce - Kwiecień Klasyfikacja muzeów Muzea przyrodnicze gromadzą okazy przyrody ożywionej i nieożywionej. Istotną rolę w przeszłości odgrywało Muzeum Przyrodnicze w Gdańsku kontynuujące działalność Gdańskiego Towarzystwa Przyrodniczego z 1742 r. Obecnie najcenniejsze zbiory posiadają: –Muzeum Przyrodnicze PAN w Krakowie, –Muzeum Ziemi w Warszawie, –Muzeum Tatrzańskie im. Tytusa Chałubińskiego, –Muzeum Przyrodniczo – Leśne w Białowieży

25 Muzea w Polsce - Kwiecień Klasyfikacja muzeów Muzea historyczne gromadzą dokumenty historii: –Społeczno – politycznej, –Osadnictwa, –Wojskowej, –Gospodarczej. Najstarszym było Muzeum Historyczne we Lwowie z 1817 r. Obecnie najbardziej znane to: Kraków, Warszawa, Wroclaw, Gdańsk i Poznań.

26 Muzea w Polsce - Kwiecień Klasyfikacja muzeów Muzea etnograficzne gromadzą zbiory z zakresu kultury duchowej i społecznej, rzemiosła ludowego, regionalnych tradycji i obyczajów. Najcenniejsze zbiory posiadają Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie (1888 r.) oraz Muzeum Etnograficzne w Krakowie (1901 r.) Zbiory o tym charakterze są również w muzeach rolniczych np.. Narodowe Muzeum Rolnictwa w Szreniawie i Muzeum w Ciechanowcu ( z jedynym w Polsce Muzeum Weterynarii)

27 Muzea w Polsce - Kwiecień Klasyfikacja muzeów Zbiory o charakterze etnograficznym posiadają również skanseny. Zachowują one w możliwie niezmienionym kształcie infrastrukturę wsi, architekturę i naturalne walory krajobrazowe. Zwykle wiernie odtwarzają przeszłość i tradycję regionu. Najpopularniejsze znajdują się w Sanoku, Sierpcu, Ciechanowcu, Lublinie i Kielcach Największe zbiory posiada Muzeum Techniki w PKiN w Warszawie.

28 Muzea w Polsce - Kwiecień Klasyfikacja muzeów Muzea techniki prezentują osiągnięcia techniczne i cywilizacyjne z różnych dziedzin nauki. Do najbardziej znanych należą: –Muzeum Kopalni Soli w Wieliczce, –Centralne Muzeum Morskie w Gdańsku, –Muzeum Kolejnictwa w Warszawie, –Muzeum Lotnictwa w Krakowie

29 Muzea w Polsce - Kwiecień Klasyfikacja muzeów Muzea biograficzne prezentują życie i twórczość lub działalność wybitnych osób zasłużonych dla narodu i państwa, twórców i naukowców: –Adama Mickiewicza w Warszawie i Śmiełowie, –Jana Kochanowskiego w Czarnolesie, –Henryka Sienkiewicza w Oblęgorku, –Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie, –Fryderyka Chopina w Warszawie i Żelazowej Woli, –Ks. kardynała Stefana Wyszyńskiego w Zuzeli.

30 Muzea w Polsce - Kwiecień Klasyfikacja muzeów Muzea wielodziałowe gromadzą zbiory z różnorodnych dziedzin humanistyki, przyrody i techniki, z których żadna nie jest dominująca. Zbiory tego typu posiadają przeważnie muzea okręgowe i regionalne np.: –Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie, Łodzi i Karpaczu.

31 Muzea w Polsce - Kwiecień Ważniejsze zbiory muzealne Polskie zbiory muzealne niszczone i rozgrabiane w wielu wojnach, wywożone do innych krajów nie mogą dzisiaj konkurować z najbogatszymi zagranicznymi kolekcjami włoskimi, francuskimi czy angielskimi. Mamy jednak kolekcje wartościowe, niektóre wręcz unikalne a często niedoceniane. W polskich zbiorach znajdują się dzieła wielkich mistrzów tj. Leonardo da Vinci czy Rembrandt w Muzeum Czartoryskich w Krakowie, a także kolekcje Lanckorońskich na Wawelu i Zamku Królewskim w Warszawie oraz Porczyńskich w Muzeum kolekcji im. Jana Pawła II w Warszawie z obrazami Renoira, Van Gogha i Sisleya.

32 Muzea w Polsce - Kwiecień Ważniejsze zbiory muzealne Bardzo ważne są tez kolekcje polskich malarzy w zbiorach muzeów narodowych w Warszawie, Krakowie, Poznaniu, Wrocławiu, Gdańsku i Kielcach. Istotne są również zbiory sztuki współczesnej w Muzeum Sztuki w Łodzi. Niezaprzeczalną atrakcją jest monumentalna Panorama Racławicka Wojciecha Kossaka i Jana Styki eksponowana we Wrocławiu.

33 Muzea w Polsce - Kwiecień Ważniejsze zbiory muzealne Wartość polskich zbiorów podnoszą bogate i cenne dzieła rzemiosła artystycznego zwłaszcza unikalne arrasy wawelskie, namioty tureckie i kobierce wschodnie. W wielu muzeach zgromadzono imponujące kolekcje białej broni, np. w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie i Muzeum Narodowym w Krakowie. Wielką wartość przedstawiają eksponaty w zbrojowni Muzeum Czartoryskich W Krakowie – zbroje husarskie, karaceny, siodła i rzędy na konie.

34 Muzea w Polsce - Kwiecień Ważniejsze zbiory muzealne Największą atrakcją polskiego muzealnictwa są muzea wnętrz zabytkowych a wśród nich Zamek Królewski na Wawelu, Pałac w Wilanowie, Łazienkach, Nieborowie, Kozłówce, Zamek Królewski w Warszawie, Pieskowej Skale, Łańcucie i Pszczynie. Urokliwe są wnętrza dworskie oraz chłopskie w muzeach pod otwartym niebem – skansenach. Większość parków narodowych posiada swoje muzea, najcenniejsze zbiory posiada Muzeum Tatrzańskie w Zakopanem.

35 Muzea w Polsce - Kwiecień Najważniejsze muzea w Polsce Muzeum Narodowe w Warszawie powołane w 1862 r. gromadziło głównie dzieła artystów obcych ponieważ dzieła współczesne kolekcjonowane były przez Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych. W 1916 r. muzeum przejmuje kolekcje różnych instytucji dając podstawę do utworzenia Muzeum Narodowego. W 1945 r. muzeum zostaje upaństwowione i uznane za centralną instytucję muzealną w Polsce.

36 Muzea w Polsce - Kwiecień Najważniejsze muzea w Polsce Muzeum posiada dzieła malarstwa i rzeźby polskiej od średniowiecza do współczesności, zbiory sztuki starożytnej oraz unikalną Galerię Fresków z Faras, dzieła sztuki włoskiej najcenniejsze są dwie Madonny – Pinturicchio i Sandro Botticelli. Muzeum ma 2 oddziały: w Nieborowie i Arkadii – unikalne zbiory Branickich oraz Muzeum Rzeźby Xawerego Dunikowskiego w Królikarni.

37 Muzea w Polsce - Kwiecień Najważniejsze muzea w Polsce Jan Matejko, Bitwa pod Grunwaldem

38 Muzea w Polsce - Kwiecień Najważniejsze muzea w Polsce Muzeum Narodowe w Krakowie utworzone w 1879 r. początkowo w górnych salach słynnych Sukiennic, gdzie do dziś jest Galeria Polskiego Malarstwa i Rzeźby (od 1764 r.) eksponująca obrazy Piotra Michałowskiego, Jana Matejki i Jacka Malczewskiego. Ok arcydzieł sztuki cechowej oraz obrazów i rzeźb artystów polskich od XIV do XVIII w. zgromadzono w kamienicy Szołajskich – tutaj eksponowana jest gotycka rzeźba Madonna z Krużlowej oraz rzeźby z warsztatu Wita Stwosza.

39 Muzea w Polsce - Kwiecień Najważniejsze muzea w Polsce W Pałacu Czartoryskich przy Bramie Floriańskiej wystawione są najsłynniejsze polskie zbiory eksponowane od początku XIX w. w Puławach z arcydziełem Leonarda da Vinci Dama z łasiczką. W nowym gmachu muzeum przy ul. 3 Maja znajdują się zbiory rzemiosła artystycznego oraz kolekcje sztuki od 1900 r. ze słynnymi portretami dzieci i autoportretem Stanisława Wyspiańskiego.

40 Muzea w Polsce - Kwiecień Najważniejsze muzea w Polsce Początki Muzeum Narodowego w Poznaniu sięgają 1857 r. kiedy to otwarto Muzeum Starożytności Polskich i Słowiańskich do którego stopniowo włączano słynne kolekcje wielkopolskiego –z Galerią Malarstwa Europejskiego Atanazego Raczyńskiego w 1903 r. W 1919 r. powstało Muzeum Wielkopolskie, które w 1950 r. zyskało rangę Muzeum Narodowego. Muzeum posiada Oddziały Rzemiosła Artystycznego, Sztuki Ludowej oraz Instrumentów Muzycznych, a także cenne zbiory w oddziałach zamiejscowych w Rogalinie, Głuchowie ze słynną kolekcją waz antycznych i Muzeum im. Adama Mickiewicza w Śmiełowie. W gmachu głównym najsłynniejsza jest kolekcja malarstwa hiszpańskiego z arcydziełami F. Zurbarana i J. Ribery.

41 Muzea w Polsce - Kwiecień Najważniejsze muzea w Polsce Wymieniając najwybitniejsze placówki muzealne nie można zapomnieć o Zamku Królewskim w Warszawie wpisanym w 1980 r. wraz ze Starym Miastem na listę światowego dziedzictwa UNESCO, Państwowych Zbiorach Sztuki na Wawelu. oraz Muzeum Powstania Warszawskiego

42 Muzea w Polsce - Kwiecień Muzea w Polsce XX i XXI w. Nowe źródła finansowania stworzyły możliwości rozwoju istniejących oraz powstawania nowych placówek muzealnych: –Muzeum Fryderyka Chopina, –Muzeum Westerplatte, –Muzeum Sztuki Współczesnej, –Muzeum Sukiennice.

43 Muzea w Polsce - Kwiecień Muzea w Polsce XX i XXI w. Coraz częściej wykorzystuje się w muzealnictwie techniki multimedialne i interaktywne. Muzeum Pałacu w Wilanowie można nazwać jednym z prekursorów stosowania multimediów w Polsce w zakresie prowadzonej działalności. Muzeum zrealizowało nowatorski projekt bazujący na wykorzystaniu w celach edukacyjnych multimediów, w 2011 roku został udostępniony wortal z pasażem wiedzy. Udostępniło bezpłatnie wiarygodne źródło wiedzy, zawierające m.in.: artykuły, filmy dokumentalne, otwarte kursy e-learningowe, ilustrowaną encyklopedię, a także odnośniki do miejsc przekazywania cyfrowych treści (m.in. Facebook, Youtube, Twitter, blog). Rolą multimediów, nie było zastąpienie wizyty w pałacu, przeciwnie - Wortal z pasażem wiedzy – przygotowuje widza do świadomej wizyty w muzeum oraz poszerza i uzupełnia jego wiedzę zdobytą podczas zwiedzania Pałacu.

44 Muzea w Polsce - Kwiecień Muzea w Polsce XX i XXI w. Powstają również placówki muzealne dysponujące ogromnymi środkami finansowymi, nie mające jednak wystarczających zbiorów do eksponowania i przyjmujące niejednokrotnie charakter stricte komercyjny – więcej dla rozrywki (zysku) niż dla poznania historii. Rekonstruuje się bitwy historyczne np.. Widowisko historyczne Bitwa pod Grunwaldem czy turnieje rycerskie np. pokazy na Zamku w Golubiu Dobrzyniu. W ramach wielu z tych inscenizacji nie wykorzystuje się autentycznych eksponatów, ponieważ ich brakuje lub narażone byłyby na zniszczenie.

45 Muzea w Polsce - Kwiecień Muzea a turystyka Muzea obok zabytków architektury są największą atrakcją dla zwiedzających. Właściwy odbiór ekspozycji wymaga od widza poznania języka sztuki, rozpoznawania wartości i zrozumienia treści przekazu. Muzea są przygotowane dla takiego widza, który potrafi zrozumieć sens ekspozycji i tu następuje konflikt na linii oczekiwań widza z wymogami muzeum. Typowy turysta najczęściej zwiedza powierzchownie po łebkach, nie zagłębiając się w ideę zbiorów, istotny dla niego jest kontakt z dziełem najchętniej nie tylko wzrokowy a takie działania są z reguły zabronione.

46 Muzea w Polsce - Kwiecień Muzea a turystyka Turysta musi uświadomić sobie i pamiętać o tym, że unikalność i wartość niektórych zbiorów narzuca te sztywne reguły i dostęp do nich nie może być nieograniczony. W muzeach posiadających najcenniejsze zbiory ustala się dzienne limity zwiedzających, także część eksponatów nie jest wystawiana w stałej ekspozycji.

47 Muzea w Polsce - Kwiecień Bibliografia Prezentacja powstała w oparciu o artykuł Franciszka Midury Muzea w Polsce opublikowany w Roczniku Dydaktycznym, tom VI, Wyższej Szkoły Turystyki i Hotelarstwa w Warszawie 2001 r. W prezentacji wykorzystano zdjęcia ze stron: Wikipedia (ang., pol.);www.wilanow-palac.pl; oraz informacje ze stron:

48 Dziękuję Państwu za uwagę Franciszek Midura Opracowanie graficzne DSM 2012


Pobierz ppt "Prof. Franciszek Midura Przedmiot: Socjologia czasu wolnego Temat: Muzea jako instytucje czasu wolnego 1."

Podobne prezentacje


Reklamy Google