Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Dziedzictwo kulinarne i rzemie ś lnicze Badania przeprowadzone na obszarze działania Stowarzyszenia – Lokalna Grupa Działania Dobre Inicjatywy Regionu.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Dziedzictwo kulinarne i rzemie ś lnicze Badania przeprowadzone na obszarze działania Stowarzyszenia – Lokalna Grupa Działania Dobre Inicjatywy Regionu."— Zapis prezentacji:

1 Dziedzictwo kulinarne i rzemie ś lnicze Badania przeprowadzone na obszarze działania Stowarzyszenia – Lokalna Grupa Działania Dobre Inicjatywy Regionu (Gminy Dobrzany, I ń sko, Recz) Stowarzyszenie LGD Dobre Inicjatywy Regionu ul. Staszica 1; Dobrzany tel w. 42

2 Wst ę p Stowarzyszenie LGD Dobre Inicjatywy Regionu ul. Staszica 1; Dobrzany tel w. 42

3 Stowarzyszenie - Lokalna Grupa Działania Dobre Inicjatywy Regionu obejmuje swoim działaniem gminy: Dobrzany, I ń sko (powiat stargardzki) i Recz (powiat choszcze ń ski). W niniejszym opracowaniu zawarto wyniki bada ń dotycz ą ce tego obszaru. Niezwykle trudno odnie ść si ę do dziedzictwa kulinarnego i rzemie ś lniczego z czasów przed 1945 r. Pozostałe informacje s ą jedynie szcz ą tkowe. Na omawianym obszarze mo ż na zwróci ć uwag ę na pozostało ś ci działalno ś ci stolarskiej. Szczególnie na terenie gminy Dobrzany pozostała du ż a ilo ść dobrze zachowanej stolarki okiennej i drzwiowej. Okres po II wojnie ś wiatowej jest łatwiejszy do zbadania. Pozyskiwanie informacji o interesuj ą cych produktach mo ż na dokona ć poprzez wywiad ś rodowiskowy i dotrze ć do ź ródła ich wytwarzania.

4 Rys historyczny obszaru Stowarzyszenie LGD Dobre Inicjatywy Regionu ul. Staszica 1; Dobrzany tel w. 42

5 W ś redniowieczu, do drugiej połowy XIII w., obszar dzisiejszych gmin: Dobrzany, I ń sko i Recz le ż ały w granicach Pomorza. Pod koniec tego samego stulecia Brandenburgia nasiliła swoj ą ekspansj ę w kierunku wschodnim i zagarn ę ła cz ęść pomorskich ziem. Po 1295 roku, obszar ten wszedł w skład utworzonej nowej Marchii. Na jej terenie zacz ę ły powstawa ć nowe osiedla, w tym miasta. Miastami le żą cymi w Nowej Marchii było I ń sko i Recz. Dobrzany ulokowane zostały przez rycerstwo ju ż na Pomorzu. Dobrzany w ś redniowieczu i wczesnych czasach nowo ż ytnych stały w cieniu pot ęż nego, jak na owe czasy, zamku Szadzko. Pocz ą tkowo dysponowali nim członkowie rodu von Steglitz. Po ich wymarciu zamek przej ę li ksi ążę ta Pomorscy, w imieniu, których zarz ą dzali nim członkowie takich wybitnych pomorskich rodów jak: von Borck, von Dewitz czy von Wedel. W latach w Europie trwały działania militarne zwi ą zane z wojn ą trzydziestoletni ą. Nie omin ę ły one Pomorza. Była to najbardziej destruktywna wojna dla gospodarki, w dziejach ludzko ś ci. Na mocy układu pokojowego (Westfalskiego), zawartego w 1648 r., terytorium pomorskie na zachód od Odry nale ż e ć miały do Szwecji, a na wschód od tej rzeki do Brandenburgii (w tym Dobrzany). Z czasem (1701 r.) pa ń stwo brandenburskie zostało przeistoczone w Prusy, a od 1871 (zjednoczenie Niemiec) weszło w skład Cesarstwa Niemieckiego. Po zako ń czeniu w 1945 r. II wojny ś wiatowej, dzisiejszy obszar działania LGD (Dobrzany, I ń sko, Recz) został wcielony w obszar Polski. Wkrótce na ten teren zacz ę li przyje ż d ż a ć polscy osadnicy, głównie z kresów wschodnich i centrali.

6 Przed rokiem 1945 Stowarzyszenie LGD Dobre Inicjatywy Regionu ul. Staszica 1; Dobrzany tel w. 42

7 Przed nadej ś ciem rewolucji przemysłowej, któr ą przyniosło XIX stulecie, wytwarzanie produktów, czy to spo ż ywczych, czy rzemie ś lniczych było zaj ę ciem na mniejsz ą skal ę. Wiele produktów robiono r ę cznie. W miastach du ż e znaczenie miały cechy, które specjalizowały si ę w danej dziedzinie. Mniejsze miejscowo ś ci równie ż miały swoich wytwórców. Działalno ść poszczególnych wytwórców uzale ż niona była od potrzeb i warunków ż ycia mieszka ń ców. Wiele zawodów było z biegiem czasu coraz miej spotykana, by całkiem znikn ąć. Niektórzy rzemie ś lnicy, jak kowal, nie mogło narzeka ć na brak pracy. Szczególnie na wsi. Ju ż na pocz ą tku kolonizacji bardzo wa ż n ą funkcj ę pełniły młyny. Na ich budow ę trzeba było uzyska ć pozwolenie od feudała. W Dobrzanach młyn wodny powstał przy odpływie ze stawu. Wida ć go na przekazie ikonograficznym z mapy Lubinusa, z1618 r. W tym czasie, w mie ś cie był jeszcze jeden młyn wodny, a pó ź niej (1923 r.) dwa wiatraki. Istniało tak ż e wiele innych młynów w ró ż nym czasie, np. w Białej (2 przy drodze do Lutkowa ((jeden czynny, a ż do 1945 r.)), w Bytowie, w Błotnie z kolei był wiatrak. W Krzemieniu otrzymano pozwolenie na budow ę młyna ju ż w 1296 r. Ź ródła pisane mówi ą tak ż e o młynach w I ń sku, Reczu, Ciemniku czy Linówku i innych skupiskach ludzi.

8 W przeszło ś ci bardzo popularnym zawodem był kowal. A ż do 1945 r. mo ż na odnotowa ć działalno ść ku ź ni niemal w ka ż dej miejscowo ś ci. Kolejnymi były zawody zwi ą zane z obróbk ą drewna. Do dnia dzisiejszego pozostało ś ci ą po dawnych zakładach stolarskich s ą drzwi i okna. Wytwory te słu żą ludziom do dzi ś. Warto zaznaczy ć w tym miejscu, ż e swój udział maj ą w tym tak ż e kawale, produkuj ą cy cz ęś ci metalowe jak okucia i zawiasy. Z terenu działania LGD wyró ż nia si ę pod tym wzgl ę dem miejscowo ść Lutkowo, która mogłaby si ę sta ć wiosk ą tematyczn ą. Na brak zaj ę cia nie mogli narzeka ć inni rzemie ś lnicy jak np. krawiec, tkacz, płatnerz, rymarz. Bardzo trudno jest scharakteryzowa ć dziedzictwo kulinarne badanego regionu sprzed 1945 r. Ź ródła nie wymieniaj ą produktów tylko cechy, zakłady z bran ż y spo ż ywczej. W tej kategorii mo ż emy mówi ć o jeszcze wi ę kszym zapotrzebowaniu ni ż w dziedzinie rzemie ś lniczej. Wszak człowiek nie Mo ż e si ę obej ść bez jedzenia. Tu najbardziej rozpowszechnione były karczmy, zajazdy, gospody. Region o tak długich tradycjach z pewno ś ci ą dorobił si ę własnych potraw, które podawane były w takich miejscach. Skład potrawy uzale ż niony był najpewniej od zasobów naturalnych obszaru. Ludno ść korzystała zapewne nie tylko z dobrodziejstw rolnictwa, ale tak ż e lasów czy jezior. Warto wyró ż ni ć spo ś ród innych zakładów obszaru mleczarnie i gorzelnie. Godny odnotowania jest piwowar z Szadka, który wymieniany jest ju ż w ko ń cu XVIII w.

9 1. Piecz ęć cechu szewców i pantoflarzy z Dobrzany, pochodz ą ca z 1853 r. Stowarzyszenie LGD Dobre Inicjatywy Regionu ul. Staszica 1; Dobrzany tel w. 42

10 2. Piecz ęć cechu piekarzy i młynarzy z Dobrzan, pochodz ą ca z 1854 r. Stowarzyszenie LGD Dobre Inicjatywy Regionu ul. Staszica 1; Dobrzany tel w. 42

11 3. Piecz ęć cechu sieciarzy z I ń ska, pochodz ą ca z 1505 r. Stowarzyszenie LGD Dobre Inicjatywy Regionu ul. Staszica 1; Dobrzany tel w. 42

12 4. Rak na notgeldzie (banknocie zast ę pczym) z 1921 r. Rak wi ą zał si ę z miejscow ą legend ą, jego wizerunek zamieszczano na banknotach i pocztówkach z I ń ska mimo, ż e nie ma go w herbie miasta. Był on znakiem rozpoznawczym miasta, które ju ż na pocz ą tku XX stulecia było o ś rodkiem wypoczynkowym. Na zasadzie domysłów mo ż na wnioskowa ć, czy miał on tak ż e wpływ na wyroby kulinarne.

13 5. Widok Dobrzan z mapy Lubinusa wydanej w 1618 r. Przy wyje ź dzie z miasta (u dołu), po lewej stronie wida ć młyn wodny. Stowarzyszenie LGD Dobre Inicjatywy Regionu ul. Staszica 1; Dobrzany tel w. 42

14 6. Widok I ń ska z ok r. autorstwa Daniela Petzolda. Stowarzyszenie LGD Dobre Inicjatywy Regionu ul. Staszica 1; Dobrzany tel w. 42

15 7. Ko ś ciół pw. Chrystusa Króla w Reczu.

16 8. Drzwi do domu nr 45 (Lutkowo).

17 9. Drzwi do domu nr 45, zbli ż enie (Lutkowo)

18 10. Drzwi do domu nr 45, klamka (Lutkowo).

19 12. Zamek puszkowy od drzwi domu nr 45 (Lutkowo). 11. Zasuwa górna od drzwi domu nr 45 (Lutkowo). Stowarzyszenie LGD Dobre Inicjatywy Regionu ul. Staszica 1; Dobrzany tel w. 42

20 13. Drzwi do domu nr 31 (Lutkowo).

21 14. Drzwi do domu nr 31, zbli ż enie (Lutkowo). Stowarzyszenie LGD Dobre Inicjatywy Regionu ul. Staszica 1; Dobrzany tel w. 42

22 15. Drzwi do domu nr 64 (Lutkowo).

23 16. Drzwi domu nr 28 (Sicko) 17. Drzwi domu nr 28, klamka (Sicko) Stowarzyszenie LGD Dobre Inicjatywy Regionu ul. Staszica 1; Dobrzany tel w. 42

24 Koła Gospody ń Stowarzyszenie LGD Dobre Inicjatywy Regionu ul. Staszica 1; Dobrzany tel w. 42

25 Studnica 18. Ś wietlica w Studnicy

26 W miejscowo ś ci Studnia (Gmina I ń sko) bardzo pr ęż nie działa Koło Gospody ń Wiejskich, pod przewodnictwem Pani sołtys Doroty Putrykus. Powstało ono i zostało zarejestrowane w 2005 r., do czego przyczynił si ę w du ż ym stopniu ówczesny sołtys Stanisław Putrykus. Członkini Koła maj ą do dyspozycji now ą i dobrze wyposa ż on ą ś wietlic ę. Koło Gospody ń uczestniczy w wielu okolicznych imprezach, takich jak Dni I ń ska czy Dni Łobza. Członkinie Koła organizuj ą tak ż e imprezy w swojej miejscowo ś ci, s ą to: Dni Studnicy, Sylwester, Andrzejki, Mikołajki, Dzie ń kobiet, ogniska, do ż ynki. Podczas wszystkich wymienionych imprez, ich uczestnicy mog ą skosztowa ć wyrobów Koła Gospody ń. W ś ród tych wytworów nie ma ż adnych szczególnych, które byłyby unikalne i mog ą ce kandydowa ć na list ę produktów tradycyjnych. Wyroby te s ą powszechnie znane. Warto zaznaczy ć, ż e wszystkie potrawy s ą robione w sposób domowy, bez u ż ywania składników pozyskanych w nienaturalny sposób. Nale żą do nich pierogi (ruskie, z mi ę sem), bigosy, paszteciki, sałatki, pieczywa mi ę sne i potrawy rybne. Produkcja poszczególnych potraw uzale ż niona jest od dost ę pu do niezb ę dnych składników, jak np. ryby, czy dziczyzna. Do Koła Gospody ń nale ż y dziesi ęć pa ń. Najstarsza z nich ma sze ść dziesi ą t lat. S ą to osoby, których rodziny po II wojnie ś wiatowej przybyły z Polski centralnej, terenów obecnej Ukrainy, a nawet Litwy. Koło Gospody ń Wiejskich w Studnicy nie generuje ż adnych wytworów rzemie ś lniczych.

27 Sicko 19. Ś wietlica w Sicku

28 Koło Gospody ń Wiejskich w miejscowo ś ci Sicko (Gmina Recz) zostało zarejestrowane 12 grudnia 2009 r. Nale ż y do niego ok. 10 pa ń, którymi przewodzi Pani Beata Serdy ń ska. Najstarsze członkinie tego zgromadzeni maj ą powy ż ej sze ść dziesi ą t lat. Koło ma do dyspozycji ś wietlice wiejsk ą. Jest to budynek o metryce sprzed II wojny ś wiatowej, do ok. lat siedemdziesi ą tych XX wieku, mie ś ciła si ę tam szkoła podstawowa. W czasie, gdy Koło zostało zarejestrowane budynek był nie najlepszym stanie. Dzi ę ki aktywnemu działaniu członki ń Koła, w tym pozyskiwaniu funduszy, obiekt był remontowany. Gospodynie z Sicka bior ą udział w licznych imprezach: Dni Recza, Dni Choszczna, Do ż ynki gminne, powiatowe, diecezjalne (Recz, Choszczno, Barzkowice, Pyrzyce). Podejmowany jest tak ż e trud organizacji własnych imprez, takich jak: dzie ń kobiet, do ż ynki, Sylwester, Mikołajki, zako ń czenie wakacji, ogniska, kuligi i wycieczki. Nawi ą zano te ż współprac ę z O ś rodkiem Pomocy Społecznej.

29 Podczas wymienionych powy ż ej imprezach, Koło Gospody ń prezentuje swoje wyroby kulinarne i rzemie ś lnicze. Zalicza si ę do nich powszechnie znane potrawy: ciasta, bigos i pierogi. Na szczególn ą uwag ę zasługuj ą pierogi z mi ę t ą. Dodawanie mi ę ty do tradycyjnych pierogów z ziemniakami i serem nie jest cz ę sto spotykane, cho ć znane w innych rejonach kraju. W ś ród wyrobów rzemie ś lniczych niema niczego, co mo ż na by nazwa ć tradycyjnym. S ą to wyroby, tworzone powszechnie znanymi metodami. Głównym materiałem najcz ęś ciej jest siano i papier. Do wyrobów nale żą najró ż niejsze stroiki, bombki i choinki. Rodziny członki ń Koła nale żą do ludno ś ci, która przybyła na Pomorze Zachodnie z kresów wschodnich i Polski centralnej.

30 Wyroby rzemie ś lnicze koła gospody ń wiejskich z Sicka Stowarzyszenie LGD Dobre Inicjatywy Regionu ul. Staszica 1; Dobrzany tel w. 42

31

32

33

34 Biała 29. Ś wietlica w Białej

35 Koło Gospody ń Wiejskich w miejscowo ś ci Biała (gmina Dobrzany) zostało zarejestrowane ok r. Członkinie korzystaj ą z ś wietlicy wiejskiej. Przewodnicz ą c ą jest Wioletta Małkowska. Jak powy ż ej opisane Koła Gospody ń, i to organizuje szereg imprez w swojej miejscowo ś ci. S ą to: Do ż ynki, Sylwester, Mikołajki, dzie ń kobiet, dzie ń chłopa, dzie ń matki, dzie ń dziecka, dzie ń stra ż aka, ogniska. Panie aktywnie uczestnicz ą tak ż e w imprezach i uroczysto ś ciach w gminie Dobrzany i poza ni ą : gminne do ż ynki w Barzkowicach, dni Dobrzan. Osoby nale żą ce do Koła Gospody ń Wiejskich w miejscowo ś ci Biał ą nale żą do ludno ś ci maj ą cej swoje korzenie na kresach wschodnich i w Polsce centralnej. Wyroby kulinarne nale żą do potraw powszechnie znanych. S ą to pierogi, zupy, surówki i ciasta. Na szczególn ą uwag ę zasługuje smalec, potocznie nazywany Smalcem Eleganckim. Wyj ą tkowo ść tej potrawy tkwi w dodatkach, które dodaje si ę to tradycyjnego smalcu. Produkt ten nie jest masowo sprzedawany w postaci porcji, które charakteryzowałyby si ę form ą. Nale ż y go zakwalifikowa ć do szóstej kategorii produktów tradycyjnych gdzie znajduj ą si ę oleje i tłuszcze. Najcz ęś ciej smalec jest podawany na kromkach chleba wraz z ogórkiem. Konsystencja potrawy jest g ę sta i jak ka ż dy smalec charakteryzuje si ę du żą lepko ś ci ą. Smak omawianego produktu jest słodko-winny. Kolor smalcu zbli ż ony jest do barwy mielonych orzechów. Pocz ą tkowo Smalec Elegancki był wytwarzany w kuchniach domowych według przepisu przywiezionego z obszarów Inowrocławia. Po zarejestrowaniu Koła Gospody ń Wiejskich w Białej smalec stał si ę jedn ą z jego głównych potraw.

36 30. Ś wietlica w Białej, widok wewn ą trz Stowarzyszenie LGD Dobre Inicjatywy Regionu ul. Staszica 1; Dobrzany tel w. 42

37 31 32.

38 Smalec Elegancki

39 Gospodarstwo Agruoturystyczne Targieniówka (Goł ą bki po dobrza ń sku z grzybami lub bez) Stowarzyszenie LGD Dobre Inicjatywy Regionu ul. Staszica 1; Dobrzany tel w. 42

40 Na uwag ę zasługuje gospodarstwo agroturystyczne Targieniówka (Ognica 66, Dobrzany), prowadzone przez Teres ę i Eugeniusza Rado ż yckich. W sporz ą dzaniu potraw du ż y udział ma Pani Janina Kruszy ń ska. Gospodarstwo aktywnie uczestniczy w ró ż nych imprezach w tym konkursach kulinarnych: do ż ynki gminne, do ż ynki powiatowe, do ż ynki wojewódzkie, prezentacje bo ż onarodzeniowe w Barzkowicach, Jarmark Jakubowy. Potrawy głównie podawane s ą klientom gospodarstwa. Wytwarza si ę twaro ż ek z koziego mleka. Jednak szczególn ą uwag ę nale ż y zwróci ć na Goł ą bki po dobrza ń ski z grzybami lub bez. Ow ą potraw ę sporz ą dza si ę według przepisu: Stowarzyszenie LGD Dobre Inicjatywy Regionu ul. Staszica 1; Dobrzany tel w. 42

41 (Goł ą bki po dobrza ń sku z grzybami lub bez) Składniki. 1 główka kapusty ( ś redniej wielko ś ci). 1 szklanka ry ż u. 1 kg mi ę sa wieprzowego lub mieszanego (0,5 wieprzowego, 0,5 drobiowo-wołowe). Je ś li goł ą bki maj ą by ć bez grzybów nale ż y pomin ąć ten punkt natomiast je ś li potrawa ma by ć z grzybami to do składników nale ż y poda ć 25 dek pieczarek lub innych grzybów. 2 cebule ( ś redniej wielko ś ci). 2 surowe jajka. 2 z ą bki czosnku. 2 du ż e ły ż ki masła. Pieprz czarny mielony i sól do smaku. 1 du ż a ły ż ka oleju.

42 Wykonanie Stowarzyszenie LGD Dobre Inicjatywy Regionu ul. Staszica 1; Dobrzany tel w. 42

43 Przygotowanie li ś ci. 1.Kapust ę oczy ś ci ć, wyci ąć gł ą b, umy ć i ogotowa ć w lekko osolonej wodzie z dodatkiem pół ły ż ki smalcu (by li ś cie nie łamały si ę przy zawijaniu farszu). 2. Ugotowan ą kapust ę wyj ąć do miski i ods ą czy ć. Du ż e-zewn ę trzne li ś cie odci ąć przy nasadzie główki, by ka ż dy li ść był osobno. Nast ę pne ostrym no ż em wyci ąć rdze ń li ś ci. b.Przygotowanie farszu. 1.Mi ę so mielimy na drobnym sitku maszynki z jedn ą surow ą cebul ą. 2.Pieczarki myjemy, ś cieramy na du ż ych otworach tarki jarzynowej i sma ż ymy na jednej ły ż ce masła. 3.Ry ż gotujemy w 2 szklankach wody z dodatkiem jednej ły ż ki masła. 4.1 ziarenka ziela angielskiego oraz mały listek laurowy (ry ż nie mo ż e by ć rozgotowany). 5.Do ostudzonego ry ż u dodajemy zmielone mi ę so, usma ż one pieczarki, cebule, rozdrobniony czosnek, jajka, sól i pieprz do smaku. 6. Wszystko razem nale ż y wyrobi ć r ę k ą.

44 c.Formowanie goł ą bków. 1.Na li ś cie nakładamy farsz. Brzegi li ś ci kapusty zakładamy na farsz zawijaj ą c boki li ś cia do ś rodka i zrolowa ć od szerszej strony ku w ęż szej. d.Układanie goł ą bków w rondlu. 1.Goł ą bki wkładamy do rondla wyło ż onego li ść mi kapusty. Goł ą bki ś ci ś le układamy w rondlu w dwóch lub trzech warstwach. 2.Na goł ą bki kładziemy tłuszcz (2 ły ż ki smalcu lub masła). Do tego doda ć 2 ziela angielskie i 1 li ść laurowy (rozkruszony). 3.Uło ż one goł ą bki przykrywamy li ść mi i podlewamy przegotowan ą wod ą (3/4 szklanki). e. Gotowanie goł ą bków. 1.Goł ą bki gotujemy w rondlu na kuchni lub w piekarniku od 1,5 do 2 godzin. Temperatura powinna wynosi ć 185ºC. f.Je ś li goł ą bki s ą z grzybami, polewamy je sosem grzybowym lub pieczarkowym. Goł ą bki bez grzybów polewamy sosem pomidorowym.

45 Omawiana powy ż ej potrawa posiada g ę st ą konsystencje, pikantny smak, w przekroju szary kolor i zapach kapusty. Nale ż y j ą zakwalifikowa ć do ósmej kategorii produktów tradycyjnych: gotowe dania i potrawy. Osoby sporz ą dzaj ą ce Goł ą bki po dobrza ń sku nale żą do ludno ś ci maj ą cej korzenie w Polsce centralnej. Stowarzyszenie LGD Dobre Inicjatywy Regionu ul. Staszica 1; Dobrzany tel w. 42

46 Nie funkcjonuj ą ca obecnie restauracja Słoneczna Przysta ń Stowarzyszenie LGD Dobre Inicjatywy Regionu ul. Staszica 1; Dobrzany tel w. 42

47 W Dobrzanach funkcjonowała niegdy ś restauracja (do ok r.). Nosiła nazw ę Słoneczna Przysta ń. W menu klienci mogli znale źć dwa unikalne dania: ś led ź po dobrza ń sku i ro ż ki dobrza ń skie. Obie potrawy powstały na pocz ą tku lat osiemdziesi ą tych XX w. Ich powstanie nie przypisuje si ę pojedynczym osobom, czy danym rodzinom. Produkty powstały w kuchni tej ż e restauracji, opracowane przez zespół pracowników (w ś ród nich była Pani Teresa Knape, która pracowała w restauracyjnej kuchni do 1988 r.). Stowarzyszenie LGD Dobre Inicjatywy Regionu ul. Staszica 1; Dobrzany tel w. 42

48 Ś led ź po dobrza ń sku. Szczególny w tej potrawie jest sos, którym polewamy filet ś ledziowy (niemoczony tylko umyty). Owy sos głównie sporz ą dza si ę z cebuli i jabłek: 1.Cebul ę kroimy w cienkie talarki, posypujemy odrobin ą soli, cukrem 2.i pieprzem. To wszystko musi zosta ć zmacerowane (wyduszone). 2.W takiej samej ilo ś ci kroimy drobno w kostk ę jabłko i mieszamy 3.z wcze ś niej opisan ą cebul ą. 3.Do tego dodajemy majonez z kwa ś n ą ś mietan ą (pół na pół). Ilo ść uzale ż niona jest od ilo ś ci przyrz ą dzanych filetów. 4.Na uło ż ony filet ś ledziowy układamy ten sos. Najlepiej danie podawa ć na drugi dzie ń by ś led ź przesi ą kł sosem. Ś led ź po dobrza ń sku sporz ą dzany był w ró ż nych ilo ś ciach w zale ż no ś ci od zamówienia. Podawano go na talerzach lub tacach. Potraw ę sprzedawano na kilogramy. Potrawa posiadała ostry smak, ostro-winny zapach, kremowo-biały kolor i g ę st ą konsystencje. Potraw ę nale ż y zaliczy ć do trzeciej kategorii produktów tradycyjnych: produkty rybołówstwa, w tym ryby.

49 Ro ż ki dobrza ń skie. 1.Ciasto ziemniaczane (jak na kopytka) uformowa ć w kwadrat (12x12 cm grubo ść od 6 do 8 mm). 2.Sporz ą dzenie farszu. a.Ugotowane mi ę so z kurczaka kroimy w drobn ą kostk ę. b.Do tego mo ż na doda ć marchew i pietruszk ę z wywaru. c.Dodajemy jajka ugotowane na twardo, pokrojone w kostk ę. d.Dodajemy przysma ż on ą cebulk ę (zaszklon ą ). e.Dodajemy przypraw: sól, pieprz, zielon ą pietruszk ę. f.Wszystko mieszamy. 3.Farsz kładziemy ły ż k ą na uformowany kwadrat ciasta i zaginamy po przek ą tnej, by powstał ro ż ek (trójk ą t). 4.Nast ę pnie nale ż y to panierowa ć i usma ż y ć na gł ę bokim tłuszczu. Ro ż ek ma form ę trójk ą ta. Wa ż y ok. 100 g. Produkt posiada g ę st ą i lepk ą konsystencj ę, pikantny smak, łagodny zapach i złocisto br ą zow ą barw ę. Najcz ęś ciej ro ż ki były podawane z klarownym barszczykiem. Ro ż ki dobrza ń skie nale ż y zaliczy ć do ósmej kategorii potraw regionalnych: gotowe dania i potrawy.

50 Zako ń czenie Stowarzyszenie LGD Dobre Inicjatywy Regionu ul. Staszica 1; Dobrzany tel w. 42

51 Niestety zebranego materiału jest niewiele. Głównie s ą to potrawy, z czego zagł ę bieniem jest miasto Dobrzany. Trzeba jednak zaznaczy ć ż e obszar, na którym przeprowadzono badanie jest niewielki. Na szczególn ą uwag ę zasługuj ą produkty: Goł ą bki po dobrza ń sku z grzybami lub bez, ś led ź po dobrza ń sku i ro ż ki dobrza ń skie. Nast ę pny w kolejno ś ci jest smalec elegancki z miejscowo ś ci Biał ą nast ę pnie pierogi z mi ę t ą z miejscowo ś ci Sicko. Pozostałe produkty kulinarne i rzemie ś lnicze nie nale żą do szczególnych, jednak s ą godne odnotowania, gdy ż kultywuj ą dobrze znane tradycje. S ą atrakcj ą regionalnych imprez oraz promuj ą region. Godny zauwa ż enia jest fakt, ż e potrawy o wi ę kszym znaczeniu nie s ą wytworami jedynie kuchni wiejskiej, ale i miejskiej.

52 Ź ródła pochodzenia ilustracji Ilustracje nr 1, 2, 3 pochodz ą z publikacji: A. Tomaszewska, Ikonografia piecz ę ci cechowych ( XV-XIX w.) w zbiorach Muzeum Narodowego w Szczecinie, [w:] Wokół znaków symboli. Herby, piecz ę cie i monety na Pomorzu, Ś l ą sku i Ziemi Lubuskiej do 1945 roku, pod redakcj ą A. Chlebowskiej i A. Gut, Warszawa 2008, s Ilustracja nr 4 według oryginału ze zbiorów autora. Ilustracje nr 5, 6 pochodz ą z publikacji: Katalog zabytków powiatu stargardzkiego, pod redakcj ą M. Majewskiego, t. I-II, Stargard Ilustracje nr fot. autor.


Pobierz ppt "Dziedzictwo kulinarne i rzemie ś lnicze Badania przeprowadzone na obszarze działania Stowarzyszenia – Lokalna Grupa Działania Dobre Inicjatywy Regionu."

Podobne prezentacje


Reklamy Google