Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Metapoznawcze Ja a Samokontrola Karol Karasiewicz Pod kierunkiem prof. UG dr hab. Hanny Brycz.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Metapoznawcze Ja a Samokontrola Karol Karasiewicz Pod kierunkiem prof. UG dr hab. Hanny Brycz."— Zapis prezentacji:

1 Metapoznawcze Ja a Samokontrola Karol Karasiewicz Pod kierunkiem prof. UG dr hab. Hanny Brycz

2 Co to jest metapoznanie? Flawell (1979) poznanie dotyczące własnego poznania, Efklides (2008) złożony i wielowymiarowy proces monitorowania i kontroli własnych procesów poznawczych, doświadczeń i przeżyć, a także wiedzy i umiejętności,

3 Metapoznanie – dobrodziejstwo, czy przekleństwo?

4 Składowe metapoznania Dwa mechanizmy: –Kontrola –Monitorowanie Trzy składowe: –Metawiedza –Metadoświadczenia –Metazdolności Trzy poziomy: –Podświadomy –Świadomy –Meta-poziom (społeczny)

5 Metapoznawcze Ja - definicja pojęcia Trafność spostrzegania tendencyjności we własnym postępowaniu, Zdolność do organizowania strategii samopoznania (nazy- wanych sądami generatyw- nymi lub strategiami meta- poznawczymi) w sposób pozwalający na gromadzenie adekwatnych informacji w zasobach samowiedzy

6 Składowe Metapoznawczego Ja Składowe Metapoznawczego Ja zostały oszacowane przez sędziów kompetentnych, a wskaźnik MJ-40 jest nimi maksymalnie nasycony, Korelacje między składowymi MJ są wysokie (powyżej 0,30). Tak więc silne MJ jest wysoce nasycone wszystkimi składowymi MJ Zdolność samoregulacji Dystans Wobec Ja Adekwatna Samowiedza Odraczanie gratyfikacji Wysokie standardy moralne

7 Skala MJ-40 H. Brycz do pomiaru siły Metapoznawczego Ja Autor narzędzia: Hanna Brycz, Auto walidacji psychometrycznej: Karol Karasiewicz, Skala to 40 stwierdzeń opatrzonych graficzną skalą odpowiedzi od 0% do 100%, Zadanie osoby badanej: ocenić, na ile dane stwierdzenie opisuje jej postępowanie, Opisują przejawy tendencyjności w spostrzeganiu własnego zachowania, myślenia i ocen społecznych (por. Brycz, 2004),

8 Skala MJ-40 do pomiaru siły Metapoznawczego Ja Wiązka 1: Użyteczna wiedza o sobie Liczba pozycji: 9 -Cronbacha: 0,91

9 Przykładowe pozycje skali 1. Po upływie pewnego czasu jestem bardziej skłonna/y dostrzegać swoje własne błędy i w mniejszym stopniu doszukiwać się ich w otoczeniu (efekt autoatrybucji po czasie). 2. Gdy sprawność dotyczy mało ważnych spraw, zawsze wybaczam ludziom ich uchybienia np. ocenię pozytywnie gospodynię, mimo, iż przypaliła główne danie, jeżeli całe przyjęcie nieźle jej się udało (efekt pozytywności przy niskiej walencji zdarzeń) 12. Widok śmierci jakiejś osoby ma większy wpływ na mój stosunek do sprawcy niż sucha wiadomość, że np. faszysta wymordował tysiące osób w czasie drugiej wojny światowej (heurystyka widoczności).

10 Skala MJ-40 do pomiaru siły Metapoznawczego Ja Wiązka 2: Wpływ społeczny Liczba pozycji: 13 -Cronbacha: 0,91

11 Przykładowe pozycje skali 3. Gdy moralność dotyczy najważniejszych spraw nie mam dla ludzi usprawiedliwienia i negatywnie ocenię mordercę, choć wiem, że kiedyś uratował on życie tonącemu dziecku (efekt negatywności dla wysokich Walencji). 5. Gdy jestem w dołku, bardziej analitycznie spostrzegam siebie i innych (efekt wpływu nastroju na spostrzeganie siebie). 11. Przypominam sobie łatwiej czasem wyszukane słowa, a czasem konkretne obrazy (efekt wpływu widoczności na przypominanie).

12 Skala MJ-40 do pomiaru siły Metapoznawczego Ja Wiązka 3: Tendencyjność pamięci i ocen społecznych Liczba pozycji: 5 -Cronbacha: 0,88

13 Przykładowe pozycje skali 6. Mam tendencje do wydawania raczej pozytywnych niż negatywnych ocen o innych ludziach (efekt inklinacji pozytywnej). 7. w sytuacji, gdy mój znajomy drugi już raz nie dostaje się na studia, to myślę o nim nawet pozytywniej i cieplej niż przed tą porażką, bo wyobrażam sobie, jak bardzo jest to dla niego bolesne (efekt złudzenia patetycznego). 8. Lepiej zapamiętuję wiadomości, gdy mogę je odnieść do już posiadanej wiedzy (efekt wpływu schematu na zapamiętywanie danych).

14 Skala MJ-40 do pomiaru siły Metapoznawczego Ja Wiązka 4: Nieracjonalność własnego myślenia, ocen i działania Liczba pozycji: 9 -Cronbacha: 0,82

15 Przykładowe pozycje skali Cenię sobie jedne cechy osobowości bardziej od innych i wyżej oceniam kogoś, kto jest inteligentny niż kogoś, kto jest cierpliwy (centralność cech). 17. Wydajniej wykonuję proste czynności /chodzi o np. pracę w fabryce, schematyczną, czy inne utrwalone czynności jak sprzątanie/ w obecności innych, też pracujących, osób (efekt facylitacji). 21. Będąc dzieckiem miałam/em, a także później, jako dorosły, mam raczej podobne poglądy na politykę, religię czy wychowanie do poglądów moich rodziców (efekt przejmowania poglądów)

16 Skala MJ-40 do pomiaru siły Metapoznawczego Ja Wiązka 5: Uległość wobec perswazji peryferyjnej Liczba pozycji: 4 -Cronbacha: 0,77

17 Przykładowe pozycje skali 13. Szybciej poszedł/a/bym do lekarza na kontrolę w momencie, gdyby ogłoszono, że znana osoba (np. Nancy Reagan) jest chora na raka niż gdyby ogłoszono statystyki zachorowań (efekt wpływu widoczności na wnioskowanie). 15. Jeżeli coś lub ktoś z zewnątrz zmusi mnie do zmiany zachowania, to zmieniają się również moje poglądy, których to zachowanie dotyczy (efekt zbladnięcia). 16. Waga jakiejś informacji o drugim człowieku np. że świetnie mówi po hiszpańsku, zmaleje, w pewien sposób rozmyje się, gdy dojdą do mnie słuchy o tym, że ten człowiek ogląda codziennie dobranocki, uprawia gimnastykę, by mieć dobrą figurę i zajada ślimaki (efekt rozmycia).

18 Analiza konfirmacyjna trafności czynnikowej Testowane są hipotezy, że: Skala MJ-40 ma 5- czynnikową strukturę, Czynniki są wzajemnie umiarkowanie powiązane (skorelowane), Struktura czynnikowa jest tożsama niezależnie od płci, czy grupy społeczno- zawodowej.

19 Metapoznawcze Ja – schemat konstruktu

20 Analiza trafności teoretycznej i rzetelności Trafność teoretyczna Osoby o silnym MJ słabiej ulegają złudzeniu Jestem kimś wyjątkowym – różnym niż przeciętny człowiek, Atak na Ja Prywatne sprzyja obniżeniu wyniku w MJ-40, zwiększa nietrafność spostrzegania siebie, Rzetelność Spójność wewnętrzna skali MJ-40 oraz poszczególnych jej wiązek jest satysfakcjonująca ( >0,70), Stabilność wyniku w czasie (12-14 tygodni) jest wysoce zadowalająca (r>0,50)

21 Samokontrola i samoregulacja Serwomechanizm – pętla ujemnych sprzężeń zwrotnych (Miller), Hierarchiczna kontrola poprzez cele – rozwinięcie koncepcji serwomechanizmu (Carver i Scheier), Ostateczne źródło kontroli w Ja – rozwinięcie koncepcji hierarchicznej (Baumeister)

22 Metapoznawcze Ja a Samokontrola Statystyczna weryfikacja hipotez

23 Problem badawczy i hipotezy Istnieje związek między trafnością spostrzegania siebie w ujęciu H. Brycz (2008) a samokontrolą. 1)Istnieje pozytywna zależność między trafnością spostrzegania siebie a samokontrolą, 2)Zależność ta w sposób szczególny ujawnia się w sytuacji wymagającej aktów woli, 3)Czynniki osobowościowe i temperamentalne oraz deklarowane postawy mogą być istotnymi czynnikami pośredniczącymi w kształtowaniu związku między trafnością spostrzegania siebie i samokontroli,

24 Problem badawczy i hipotezy - schematycznie Wyczerpanie zasobów ego Stan zdrowia fizycznego Zmienne demograficzne Płeć, wiek, wykształcenie Czynniki psychologiczne Siła ego Kontrola Ja nad Ja Samokontrola emocjonalna Dystans wobec Ja Odraczanie gratyfikacji Samowiedza i samoregulacja Moralność Czynniki pośredniczące Samokontrola Trafność spostrzegania siebie

25 Badanie 1 i 2 Paradygmat R.F. Baumaistera wyczerpywania zasobów Ego

26 Procedura badawcza Losowy przydział do warunku eksper. & Pomiar Dojrz. Ja G. Kontrolna – nie wyczerpywane zasoby samokontroli Pomiar zmiennej zależnej* G. Eksperymentalna – wyczerpywane zasoby samokontroli, kontrola postawy ciała *W badaniu 1 i 2 zmienna zależna zostały zdefiniowane odmiennie. W badaniu 1, jako wskaźnik d-prime, w badaniu 2, jako czas uczenia się ruchów przeciwstawnych.

27 Próby badane Badanie studentów Akademii Muzycznej w Gdańsku, Akademii Morskiej w Gdyni Uniwersytetu Gdańskiego itd. Wiek 21 do 33 lat (M=24,1; SD=5,13), 39 osób (37,9 ogółu) stanowili mężczyźni. Badanie studentów EUH-E w Elblągu, Akademii Morskiej w Gdyni Uniwersytetu Gdańskiego itd. Wiek: 21 do 36 lat (M=25,1; SD=3,7) 78 osób (39,8% ogółu) stanowiły kobiety

28 Wyniki Badanie 1 Badanie 2

29 Badanie 3 i 4 Paradygmat M. Kofty samokontroli jako kontroli Ja nad Ja

30 Założenia teoretyczne Czynniki demograficzne Samokontrola Trafność spostrzegania siebie Pozostałe czynniki psychologiczne

31 Uczestnicy i procedura Pacjenci cierpiący na przewlekłe choroby somatyczne o silnym podłożu psychologicznym – pierwotne nadciśnienie tętnicze, cukrzycę typu II, znaczącą nadwagę oraz przewlekłą dysfunkcję nerek, Kwalifikowani przez lekarzy prowadzących do grup nazywanych Dobrymi oraz Złymi pacjentami o różnym poziomie samokontroli zdrowia, W trakcie kontrolnej wizyty lekarskiej pacjenci wypełniali baterię kwestionariuszy psychologicznych typu papier-ołówek.

32 Narzędzia badawcze Skala Metapoznawczego Ja (MJ-40), Kwestionariusz Kontroli Emocji Gniewu, Lęku i Przygnębienia/Depresji (Juczyński, 2001), Inwentarz Zachowań Prozdrowotnych IZZ (Juczyński, 2001)

33 Wyniki

34 Paradygmat krzywych czasów przeżycia Samokontrola Czas wytrwania w działaniu, Przerwanie działania Utrata samokontroli, Porównanie czasów wytrwania w działaniu (czasu przeżycia) osób z niskim i wysokim Metapoznawczym Ja Oszacowanie wpływu Metapoznawczego Ja na wytrwałość działania

35 Metapoznawcze Ja a czas wytrwania w działaniu Test Log rang = 1,84; p=0,07 Coxa-Mantela = 1,84; p=0,07

36 Dla porównania – płeć a wytrwałość działania Test Log rang = 1,402; p=0,17 Coxa-Mantela = 1,406; p=0,16

37 Podsumowanie wyników Eksperymenty 1 i 2 dowodzą, że silne Metapoznawcze Ja może być czynnikiem zapobiegającym wyczerpywaniu zasobów ego, Badania 3 i 4 wskazują, że silne Metapoznawcze Ja sprzyja większej wytrwałości w działaniu – lepszej kontroli Ja nad Ja, zwłaszcza w domenie kontroli stanu zdrowia,

38 Podsumowanie wyników C.D. Wyniki analiz dodatkowych sugerują, że efekt wpływu Metapoznawczego Ja nie jest pośredniczony poprzez zmienne psychologiczne – np. efektywność treningu kontroli, kontrolę emocjonalną, nawyki zachowań prozdrowotnych, etc. Metapoznawcze Ja jest silnym, aczkolwiek niewystarczającym i nie jedynym czynnikiem wyjaśniającym efektywność mechanizmów samokontroli działania,

39 I jeszcze dobre złego początki… Czyli o badaniach, które nie pozwalają jednoznacznie zweryfikować hipotezy

40 Hipoteza Osoby o silnym Metapoznawczym Ja lepiej kontrolują własny afekt. Argumenty: Obuchowski (1983; 2000) – dystans wobec Ja sprzyja lepszej regulacji afektu, Imieliński (2006) osoby o wyższej świadomości Ja mają mniej przygód miłosnych, Sweetmann i Godenberg (2007) osoby piszące bardziej szczegółowe wspomnienia z ostatniego tygodnia to osoby o niższym neurotyzmie i większej introwersji

41 Z butami w życie Przez 7 dni, 43 studentów w tym 18 mężczyzn, Wiek lat, O różnych porach dnia oceniali swój aktualny nastrój Używali 100-punktowej graficznej skali z oznaczonymi końcami 0 = absolutnie najgorszy do 100 = absolutnie najlepszy.

42 Wyniki Przeciętny nastrój osób o silnym i słabym Metapoznawczym Ja nie różni się [t(41)<1], Wariancja nastrojów poszczególnych osób (labilność nastroju) jest istotnie różna ze względu na wynik w MJ-40 [t(39,16)=2,03; p<0,05; d=0,65]

43 A potem… było już tylko gorzej… Krytyka sprawność lub moralność 57 osób w wieku lat. (Osiągnąłeś słaby wynik w teście), Niezależnie od siły Metapoznawczego Ja badani skłonni byli do obniżenia własnej samooceny, nastroju, Co gorsza również rewanżu na krytycznym teście poprzez dewaluowanie jego trafności lub rzetelności.

44 I dalsze rozczarowania… Badanie w paradygmacie automatyzmów Bargha (Bargh i Chan, 1997), 49 studentom nakazano kontrolowanie swoich uprzedzeń wobec osób otyłych, Deklaracje osób o silnym i słabym Metapoznawczym Ja różniły się, natomiast pomiar utajony (IAT) wykazał wyraźny brak różnic…

45 Hipoteza – na dalsze badania… Czy Metapoznawcze Ja w jakimś warunku sprzyja lepszej kontroli afektu?


Pobierz ppt "Metapoznawcze Ja a Samokontrola Karol Karasiewicz Pod kierunkiem prof. UG dr hab. Hanny Brycz."

Podobne prezentacje


Reklamy Google