Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Uwarunkowania współpracy na rzecz rozwoju turystyki w regionie Dr Katarzyna Czernek Samodzielny Zakład Turystyki Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Uwarunkowania współpracy na rzecz rozwoju turystyki w regionie Dr Katarzyna Czernek Samodzielny Zakład Turystyki Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach."— Zapis prezentacji:

1 Uwarunkowania współpracy na rzecz rozwoju turystyki w regionie Dr Katarzyna Czernek Samodzielny Zakład Turystyki Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach

2 2 Plan prezentacji 1. Uzasadnienie tematu badań 2. Problem, cel naukowy 3. Źródła i metody badawcze 4. Rezultaty 5. Wnioski

3 3 Współpraca w regionie turystycznym Forma dobrowolnego współdziałania, w którym autonomiczni interesariusze angażują się w interaktywny proces, wykorzystując wspólne reguły, normy i struktury, by działać i decydować w sprawach związanych z rozwojem turystyki w regionie (Wood, Gray 1991, s. 46). Rodzaje struktur partnerskich działających w zakresie rozwoju turystyki: Lokalne/Regionalne Organizacje Turystyczne, Lokalne Grupy Działania, związki/porozumienia międzygminne, itp.

4 4 Znaczenie badań nad współpracą w turystyce Problematyka współpracy w turystyce, zwłaszcza międzysektorowej, podejmowana w polskiej literaturze stosunkowo od niedawna (pojedyncze studia przypadków, głównie w przeciągu kilku ostatnich lat); Potrzeba badania współpracy wewnątrz- i międzysektorowej zwłaszcza w krajach transformacji ustrojowej; Spodziewany dalszy rozwój działań partnerskich na rzecz turystyki wynikający chociażby z globalnych trendów; Niestabilność istniejących form współpracy w Polsce; Dlaczego tak trudno współpracować na rzecz rozwoju turystyki w regionie? Potrzeba wskazania uwarunkowań kooperacji wewnątrz- i międzysektorowej w regionie turystycznym

5 5 Uwarunkowania – sposób rozumienia Uwarunkowania (determinanty) rozumiane są szeroko – jako wszelkiego rodzaju okoliczności (czynniki, stany, zdarzenia, cechy, itp.) determinujące skłonność/gotowość do nawiązywania współpracy w regionie turystycznym oraz warunkujące jej przebieg.

6 6 Problem naukowy Jakie uwarunkowania egzo- i endogeniczne wpływają na współpracę na rzecz rozwoju turystyki w regionie oraz jak przejawia się ten wpływ?

7 7 Cel naukowy Przedstawienie czynników determinujących współpracę wewnątrz- i międzysektorową w regionie turystycznym i ukazanie, w jaki sposób oddziaływują one na tę współpracę.

8 8 Na podstawie przeglądu literatury dokonano podziału uwarunkowań współpracy na: - egzogeniczne (zewnętrzne, dotyczące szerszych systemów terytorialnych niż regionalny, charakterystycznych np. dla kraju, grupy kraju lub świata; indywidualne podmioty w regionie turystycznym mają relatywnie niewielki (jeśli w ogóle) wpływ na kształtowanie tej grupy uwarunkowań, np, przepisy unijne, światowe trendy dotyczące turystyki), -endogeniczne (wewnętrzne, generowane głównie w regionie turystycznym i tam najbardziej widoczne, będące rezultatem bezpośrednich i częstych kontaktów między aktorami; związane zatem z wewnętrznymi relacjami w regionie turystycznym; podmioty mają relatywnie większy wpływ na kształtowanie tej grupy uwarunkowań, np. przywództwo w regionie turystycznym, regulacje prawne na poziomie gminy, itp.). Uwarunkowania te mają charakter dynamiczny, są wzajemnie powiązane, zachodzą między nimi liczne sprzężenia zwrotne. Klasyfikacja uwarunkowań

9 9 TRENDY OGÓLNOGOSPODARCZE I TURYSTYCZNE LOSOWE I ZWIĄZANE Z SEZONOWOŚCIĄ GOSPODARCZE SPOŁECZNO-KULTUROWE DEMOGRAFICZNE RAWNE P RAWNE PRZESTRZENNE POLITYCZNE Egzogeniczne Endogeniczne Endogeniczne

10 10 Metody badawcze eksploracyjne badania jakościowe; badania trwały od lipca 2008 roku do października 2010 roku poszerzone, zbiorowe studium przypadku: badaniami objęto obszar 5 beskidzkich gmin – Szczyrku, Wisły, Ustronia, Brennej i Istebnej (Beskidzka 5) metoda wywiadu swobodnego pogłębionego: celowy dobór rozmówców do badań połączony z techniką kuli śnieżnej: reprezentantów sektora publicznego przedstawicieli sektora prywatnego pozostałych podmiotów (w tym z sektora non-profit) uznanych przez wcześniejszych rozmówców za ważne źródło informacji triangulacja: wywiad, obserwacja, analiza dokumentów

11 11 Metoda i etapy analizy danych 1) Spisanie na podstawie nagrań tekstu wywiadu – tzw. transkrypcja spisanie całego tekstu (nie tylko fragmentów rozmów), czas trwania wszystkich wywiadów – ponad 90 godzin; czas trwania najdłuższego wywiadu – 3h 50min., czas trwania najkrótszego wywiadu – 34 min. 2) Utworzenie kart przypadków dla rozmówców, 3) Kodowanie kart z wykorzystaniem programu Atlas ti.v.5.0

12 12 Rezultaty (I) Osiągnięto cel badań – zidentyfikowano szeroką grupę uwarunkowań współpracy w regionie turystycznym; Uwarunkowania identyfikowano na podstawie własnych badań empirycznych jednak w odniesieniu do determinant egzogenicznych, w celu umożliwienia ich interpretacji, zidentyfikowane rezultaty musiały być skonfrontowane ze źródłami wtórnymi zawierającymi wyniki badań reprezentatywnych dotyczących polskiego społeczeństwa jako całości.

13 13

14 14

15 15 CZYNNIKI UŁATWIAJĄCE WSPÓŁPRACĘ CZYNNIKI UTRUDNIAJĄCE WSPÓŁPRACĘ (BARIERY) GOSPODARCZE Egzogeniczne -urynkowienie gospodarki- relatywnie niski poziom rozwoju gospodarczego oraz transformacja ustrojowa i związane z nimi: problemy finansowe i kadrowe samorządów gminnych; konieczność inwestycji przede wszystkim w infrastrukturę techniczną, w mniejszym stopniu w projekty miękkie, jak np. edukacja w zakresie współpracy; mało stabilna kondycja finansowa przedsiębiorstw prywatnych; problemy finansowe struktur partnerskich; utrwalone przed transformacją rynkową modele myślowe (w tym postawy roszczeniowe przedsiębiorców względem władz gminnych oraz postawy adaptacyjne w zakresie podejmowanych działań); - krótki okres funkcjonowania turystyki jako gałęzi gospodarki rynkowej i związane z tym: niewystarczająca wiedza i doświadczenia władz gminnych, jak zarządzać rozwojem turystyki na danym obszarze; nieuzasadniona konkurencja między organizacjami partnerskimi; obawy przedstawicieli gminy o utratę pracy, przejęcie dodatkowych obowiązków i/lub o oddanie części władzy organizacjom partnerskim; brak koordynacji między wszystkimi podmiotami i marnotrawienie ich wysiłków; - niewystarczający stopień decentralizacji władzy publicznej i związany z tym brak postrzegania tej władzy jako równorzędnego partnera; Źródło: opracowanie własne

16 16 CZYNNIKI UŁATWIAJĄCE WSPÓŁPRACĘ CZYNNIKI UTRUDNIAJĄCE WSPÓŁPRACĘ (BARIERY) GOSPODARCZE Endogeniczne - rozwinięta funkcja turystyczna gminy; - faza młodości i dojrzałości w cyklu życia przedsiębiorstwa; - duża liczba grup interesów w regionie turystycznym; - odmienna specyfika sektora publicznego i prywatnego w zakresie sposobu szacowania kosztów i korzyści współpracy; - niski poziom świadomości co do gospodarczych korzyści kooperacji (bierność, brak wiary w pozytywne efekty synergiczne, brak szerszego spojrzenia na rozwój turystyki); - inne niż współpraca priorytety przedsiębiorstwa w fazie wprowadzenia i zamknięcia; Źródło: opracowanie własne

17 17 CZYNNIKI UŁATWIAJĄCE WSPÓŁPRACĘ CZYNNIKI UTRUDNIAJĄCE WSPÓŁPRACĘ (BARIERY) SPOŁECZNO-KULTUROWE Egzogeniczne - cechy polskiej kultury narodowej: identyfikowanie się przede wszystkim z małymi grupami społecznymi (rodzina, przyjaciele) a nie z grupami większymi (stowarzyszenia); wysoki dystans władzy (podział na my i oni); wysoki stopień unikania niepewności; - kultura nieufności; - brak społeczeństwa obywatelskiego i niski poziom kapitału społecznego Źródło: opracowanie własne

18 18 CZYNNIKI UŁATWIAJĄCE WSPÓŁPRACĘ CZYNNIKI UTRUDNIAJĄCE WSPÓŁPRACĘ (BARIERY) SPOŁECZNO-KULTUROWE Endogeniczne - podobieństwo w kulturze organizacyjnej partnerów - związane z przywództwem: niewystarczająca liczba przywódców w regionie turystycznym; brak postrzegania władz samorządowych jako przywódców; brak koordynacji między podmiotami pełniącymi funkcje przywódcze; - związane z kulturą organizacyjną: odmienne wartości sektora publicznego i prywatnego; odmienna elastyczność podejmowanych działań, odmienny stopień sformalizowania, rodzaj struktury organizacyjnej oraz poziom samodzielności pracowników i sposób ich motywowania; - związane z normami relacyjnymi: niedostateczny poziom wypracowanych i przestrzeganych norm relacyjnych w postaci elastyczności działania, wymiany informacji i solidarności; brak kompetencji kooperacyjnych w postaci umiejętności prowadzenia otwartego dialogu, wzajemnego zrozumienia, zdolności do kompromisu; niski poziom zaufania we wszystkich jego wymiarach – zaufanie kalkulacyjne, oparte na wiedzy, emocjonalne; Źródło: opracowanie własne

19 19 DEMOGRAFICZNE Egzogeniczne - wzrost w Polsce odsetka ludzi lepiej wykształconych; - starzenie się społeczeństwa polskiego; Endogeniczne - pochodzenie z gminy/regionu w którym ma miejsce współpraca; - dłuższy czas zamieszkiwania w gminie/regionie; - przebywanie na co dzień w gminie/regionie; - wyższy poziom wykształcenia danego podmiotu, zwłaszcza w połączeniu z młodym wiekiem; - zbliżony wiek partnerów; - takie samo wyznanie; - pochodzenie z gminy/regionu, w którym ma miejsce współpraca; - dłuższy czas zamieszkiwania w gminie/regionie; - przebywanie na co dzień w gminie/regionie; - niższy poziom wykształcenia podmiotu, zwłaszcza w połączeniu ze starszym wiekiem; - zróżnicowany wiek partnerów; - odmienne wyznanie; Źródło: opracowanie własne CZYNNIKI UŁATWIAJĄCE WSPÓŁPRACĘ CZYNNIKI UTRUDNIAJĄCE WSPÓŁPRACĘ (BARIERY)

20 20 PRAWNE Egzogeniczne - możliwość pozyskania funduszy UE; - nakazująca kooperację ustawa o działalności pożytku publicznego i wolontariacie; - równe prawa osób fizycznych i prawnych w LOT-ach i ROT- ach; - możliwość funkcjonowania LOT-ów i ROT-ów w formie stowarzyszeń prowadzących działalność gospodarczą; - przepisy formalne projektów unijnych, np. zbyt krótki czas przeznaczony na współpracę; - przepisy unijne i krajowe dotyczące ochrony środowiska (np. program Natura 2000, przepisy dotyczące parków narodowych); - prawne krajowe ograniczenia możliwości stosowania zwolnień oraz ulg podatkowych; - funkcjonowanie niektórych uprawnień, np. dotyczących udzielania zgody na budowę dla osób prawnych na szczeblu powiatu, a nie gminy; - przepisy prawa własności w obliczu wysokiego rozdrobnienia własności w Polsce; - brak prawa górskiego; Źródło: opracowanie własne CZYNNIKI UŁATWIAJĄCE WSPÓŁPRACĘ CZYNNIKI UTRUDNIAJĄCE WSPÓŁPRACĘ (BARIERY)

21 21 PRAWNE Endogeniczne - rozwiązania organizacyjno-prawne w zakresie podejmowania działań na rzecz rozwoju turystyki w gminie (wydzielenie ze struktury organizacyjnej urzędu jednostki zajmującej się turystyką); - zdolność poruszania się w ramach obowiązujących przepisów prawnych, głównie w zakresie stosowania zwolnień/ulg podatkowych; - brak zdolności poruszania się w ramach obowiązujących przepisów prawnych Źródło: opracowanie własne. CZYNNIKI UŁATWIAJĄCE WSPÓŁPRACĘ CZYNNIKI UTRUDNIAJĄCE WSPÓŁPRACĘ (BARIERY)

22 22 PRZESTRZENNE Endogeniczne - bliskość lokalizacji partnerów; - niewielka przestrzeń gminna; - oddalenie siedzib partnerów (rosnące koszty transakcyjne i ograniczona możliwość podejmowania niektórych inicjatyw, np. tworzenia wspólnych karnetów na wyciągi narciarskie); - położenie w pobliżu form ochrony przyrody; POLITYCZNE Endogeniczne - porozumienie radnych i wójta/burmistrza gminy;- zmiana opcji politycznej i wynikający stąd brak kontynuacji wcześniej podejmowanych działań; - nieakceptowanie przedstawicieli sektora publicznego ze względu na reprezentowaną przez nich opcję polityczną; LOSOWE Egzogeniczne - np. zmiany kursu walutowego stymulujące rozwój turystyki w kraju, korzystne warunki pogodowe, itp.; - np. zmiany kursu walutowego ograniczające rozwój turystyki w kraju, niekorzystne warunki pogodowe, itp.; Źródło: opracowanie własne CZYNNIKI UŁATWIAJĄCE WSPÓŁPRACĘ CZYNNIKI UTRUDNIAJĄCE WSPÓŁPRACĘ (BARIERY)

23 23 Wnioski (I) Dokonano podziału zidentyfikowanych uwarunkowań (kodów w analizie materiału badawczego) na stymulanty i bariery

24 b 50b a 30a b 37b 43 37a 46a 46b 46c 47c 47d 52b 46a 12b 46b 46ca 47a 47b 52a 13a b 13c 14a 14b 14c 14d 14e 14f 48a 48b 48c 49a 49b 49d 49c 53a 53b 53c 15a 15b STYMULANTYBARIERY 1b1a gospodarcze egzogeniczne gospodarcze endogeniczne społeczno-kulturowe egzogeniczne demograficzne endogeniczne społeczno-kulturowe endogeniczne demograficzne egzogeniczne prawne egzogeniczne prawne endogeniczne losowe egzogeniczne przestrzenne endogeniczne polityczne egzogeniczne UWARUNKOWANIA

25 25 Wnioski (II) Wydaje się, że bariery przeważały zdecydowanie wśród uwarunkowań o charakterze egzogenicznym, na które podmioty mają ograniczony wpływ. W szczególności dotyczyło to uwarunkowań gospodarczych i społeczno-kulturowych.

26 26 RODZAJE UWARUNKOWAŃCZĘSTOTLIWOŚĆ WYSTĘPOWANIA KODU TRENDY OGÓLNOGOSPODARCZE I TURYSTYCZNE 47 GOSPODARCZE1098 SPOŁECZNO-KULTUROWE944 DEMOGRAFICZNE103 PRAWNE150 PRZESTRZENNE51 POLITYCZNE18 LOSOWE I ZWIĄZANE Z SEZONOWOŚCIĄ37

27 27 Grupa uwarunkowań Przykładowe słowo (w różnych przypadkach) łączące się z danym uwarunkowaniem Częstotliwość łączna Gospodarczekorzyści, koszty, konflikt, konkurencja 500 Społeczno-kulturowelider, mentalność, świadomość, zazdrość, zawiść, zaufanie372 Prawneprawo, biurokracja 129 Demograficznemłodzi, wykształcenie119 Politycznepolityka, kadencja69 Przestrzennepołożenie, lokalizacja56

28 28 Wnioski (III) Zmiana modeli myślowych jest kluczowa dla usunięcia przynajmniej części zidentyfikowanych barier współpracy; wymaga jednak czasu! My sobie doskonale zdajemy sprawę, że bez zaangażowania ludzi, bez ich pozytywnej opinii nic się nie da zrobić. Oni muszą być przekonani do tego, co chcemy robić (…). Problemem jest jednak – chyba największym – jak dotrzeć do tych ludzi. Próbujemy. To jest problem zarówno Brennej, jak i innych miejscowości w Polsce i na świecie. Grupa osób 30 rzeczywiście zaangażowanych, najczęściej przedsiębiorców, chcących coś zrobić, ale to koniec. Ale co dalej? Jeszcze się nie doczekaliśmy, by wokół tej 30 było 500 czy 600 osób podobnie myślących, zaangażowanych, znających sprawę i chcących coś zrobić. Dlaczego współpraca w regionie turystycznym jest taka trudna?

29 29 Wnioski (IV) Potrzeba inwestycji w kapitał ludzki i społeczny (systematyczna edukacja, szkolenia, warsztaty, przedstawianie dobrych przykładów kooperacji i korzyści z niej płynących); Najbardziej wymierne i spektakularne pozytywne efekty współpracy wystąpią dopiero za kilka lat;

30 30 Wnioski (V) Cel badań osiągnięty Niemniej, biorąc pod uwagę eksploracyjny charakter badań, taki wnioski należałoby jeszcze potwierdzić dalszymi badaniami, zwłaszcza ilościowymi.

31 31 Wnioski (VI) W dalszych badaniach ilościowych powinno się ustalić jak skłonność do współpracy w turystyce jest skorelowana z takimi zmiennymi jak: - faza cyklu życia przedsiębiorstwa/obszaru recepcji turystycznej, - wiek i poziom edukacji podmiotów podejmujących decyzje w zakresie kooperacji, - miejsce pochodzenia, - czas zamieszkania na danym terenie, gdzie miałaby się odbywać współpraca, itp.

32 32 Dziękuję za uwagę


Pobierz ppt "Uwarunkowania współpracy na rzecz rozwoju turystyki w regionie Dr Katarzyna Czernek Samodzielny Zakład Turystyki Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach."

Podobne prezentacje


Reklamy Google