Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

2.14. Ssaki Opracowała Bożena Smolik Konsultant Arleta Poręba-Konopczyńska.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "2.14. Ssaki Opracowała Bożena Smolik Konsultant Arleta Poręba-Konopczyńska."— Zapis prezentacji:

1 2.14. Ssaki Opracowała Bożena Smolik Konsultant Arleta Poręba-Konopczyńska

2 Ssaki są grupą kręgowców, które spośród innych zwierząt wyróżniają się przede wszystkim: Ssaki są grupą kręgowców, które spośród innych zwierząt wyróżniają się przede wszystkim: ► pokrycie ciała sierścią (włosami) ► karmienie młodych mlekiem wytwarzanym przez gruczoły mlekowe samicy

3 Ogólna charakterystyka ssaków ► Ssaki to zwierzęta, które potrafiły przystosować się do życia w różnorodnych środowiskach. Żyją na ziemi i pod ziemią, w wodzie słonej i słodkiej, latają w powietrzu. Występują na bagnach i na pustyniach, w górach, na śniegu i na lodzie. ► Sukces ewolucyjny osiągnęły dzięki: -stałocieplności -wysokiemu rozwojowi układu nerwowego i narządów zmysłów -długotrwałej opiece nad potomstwem, które po urodzeniu karmione jest mlekiem matki.

4 Cechy charakterystyczne tylko dla ssaków ► Pokrycie ciała włosami ► Liczne gruczoły w skórze (potowe, łojowe, mleczne, zapachowe) ► Obecność 7 kręgów szyjnych ► Obecność 3 kostek słuchowych ► Występowanie małżowin usznych ► Żyworodność (z wyjątkiem jajorodnych stekowców)

5 Stałocieplność ► Utrzymanie stałej temperatury ciała jest możliwe dzięki termoregulacji. ► Przed utratą ciepła chroni:  izolacyjna warstwa tkanki tłuszczowej,  izolacyjna rola włosów, które utrudniają wymianę ciepła między ciałem a otoczeniem. ► Tylko zwierzęta żyjące w tropikach, jak słonie, lub w wodzie, jak wieloryby, delfiny, mają zredukowaną liczbę włosów. ► Aby zapobiec wychłodzeniu, zwierzę stroszy sierść, zwiększając w ten sposób warstwę powietrza przy skórze. ► Innym mechanizmem, chroniącym przed zatrzymaniem już wytworzonego ciepła są:  dreszcze, czyli szybkie, mimowolne skurcze mięśni,  obkurczanie się naczyń krwionośnych - wolniejszy przepływ krwi sprawia, że ciepło nie ulatnia się do otoczenia.

6 Stałocieplność ► Z przegrzaniem zwierzę radzi sobie, wydalając pot lub odparowując ślinę z jamy gębowej - np. ziajanie psa. ► Ciepło tracone jest też przez naczynia krwionośne w małżowinach usznych, dlatego zwierzęta pustynne mają zwykle duże uszy. ► Stałocieplność, jak to przedstawiano u ptaków, wymaga dużej ilości pokarmu i sprawnego trawienia.

7 Funkcja gruczołów skórnych ssaków Nazwa gruczołów Funkcja Łojowe Wydzielają substancję, która zabezpiecza skórę i włosy przed wysychaniem. Potowe Wydzielają na powierzchnie skóry pot podczas upałów czy intensywnego wysiłku- z potu odparowuje woda, zabierając skórze ciepło. Zapachowe Wydzielają wonną substancję, która drogą węchową informuje inne zwierzęta o obecności osobnika danej płci, a nawet o pozycji zwierzęcia w hierarchii grupy. Mlekowe U samic w okresie karmienia młodych wytwarzają dla nich pokarm.

8 Sposoby odżywiania się ssaków ► Ssaki roślinożerne mają: - charakterystyczne uzębienie, - bogatą florę jelitową, ślinożerców_do_zjadania_roślin.html ślinożerców_do_zjadania_roślin.html - długi przewód pokarmowy, - przeżuwacze mają 4-komorowy żołądek. ► Ssaki mięsożerne mają: - charakterystyczne uzębienie, - krótki układ pokarmowy, - żołądek o prostej budowie. ► Ssaki owadożerne mają: - specjalne przystosowania do wyszukiwania, wyciągania i trawienia bezkręgowców, okrytych chitynowym pancerzem. Ze względu na duże zapotrzebowanie energetyczne, niektóre ssaki owadożerne zjadają w ciągu doby tyle pokarmu, ile same ważą.

9 Przeżuwacze ► Specjalna grupa roślinożerców to przeżuwacze, które dokładnie przeżuwają swój pokarm - stąd nazwa. ► Należą do nich ssaki kopytne, jak jelenie, łosie, żubry, bydło domowe. ► Ich żołądek składa się z 4 komór. ► Ten sposób trawienia przedstawiono na krótkim filmie ożercy.html ożercy.html

10 Podział ssaków ze względu na ich rozwój ► Ze względu na sposób rozwoju ssaki dzielimy na:  Stekowce  Torbacze  Łożyskowce ► Stekowce (prassaki) to najbardziej pierwotna grupa ssaków.  Należą do niej dziobak i kolczatka.  Składają one jaja, które następnie ogrzewają ciepłem własnego ciała.  Po wykluciu młode zlizują mleko ze skóry matki.

11 Torbacze ► Młode torbacze rodzą się po krótkiej ciąży (około 30 dni) bardzo słabo rozwinięte. Noworodek musi przepełznąć do torby na brzuchu matki. Tutaj mocno przyczepia się do sutka i powoli rozwija dalej, stale karmiony przez matkę. Po upływie kilku miesięcy młode może na krótko opuszczać torbę matki, w której kryje się zawsze w razie niebezpieczeństwa. ► Przedstawiciele: -kangur, koala – Australia, -diabeł tasmański –Tasmania, -dydelf północny - Ameryka Pn., -oposik brazylijski – Ameryka Pd.

12

13 Łożyskowce ► Ssaki łożyskowe to najliczniejsza i bardzo zróżnicowana grupa ssaków. ► Ich potomstwo rodzi się dobrze rozwinięte, rozwój przebiega w macicy, a odżywianie i dotlenianie zarodka zapewnia łożysko. ► Łożysko tworzy się ze ściany macicy i błon płodowych- kosmówki i omoczni. Z zarodkiem łączy je pępowina. ► Po porodzie młode są karmione mlekiem matki. Młode stopniowo uzupełniają substancje pokarmowe innym pożywieniem. ► Długi okres opieki sprzyja intensywnej nauce zachowań.

14 Przystosowania do środowiska Tryb życia ma zasadniczy wpływ na budowę i zachowania ssaków. Tryb życia ma zasadniczy wpływ na budowę i zachowania ssaków. Ssaki latające – (nietoperze) mają wydłużone palce dłoni, połączone błoną lotną.

15 Przystosowania do środowiska Ssaki ziemnowodne - np. bóbr, wydra - mają krótkie, silne nogi i palce spięte błoną pławną. Mają małe oczy i uszy, ale długie wibrysy –czyli wąsy czuciowe, potrzebne do orientacji w wodzie.

16 Przystosowania do środowiska Ssaki wodne to płetwonogie, np. foka i walenie np. morświn (M. Bałtyckie). Charakteryzuje je opływowy kształt ciała, poziomo ustawiona płetwa ogonowa. Potrafią szczelnie zamykać nozdrza, a ich małżowiny uszne są zredukowane. Pod skórą mają grubą warstwę tłuszczu.

17 Przystosowania do środowiska Ssaki kopiące podziemne nory- np. kret, borsuk - mają krótkie, szerokie przednie łapy z mocnymi pazurami i masywną głowę z niewielkimi uszami i oczami. Kopią rozległe nory, zjadając napotkane dżdżownice i larwy owadów.

18 Przystosowania do środowiska Ssaki nadrzewne - np. wiewiórka, kuna - mają długie, giętkie ciało i łapy zakończone ostrymi i mocnymi pazurami. Pozwala im sprawnie wspinać się po pniach i gałęziach. Puszysty ogon umożliwia zachowanie równowagi podczas biegania po drzewie. Potrafią wykonywać dalekie i precyzyjne skoki z gałęzi na gałąź.

19 Przystosowania do środowiska Ssaki terenów równinnych- np. zebra, antylopa – odznaczają się doskonałą umiejętnością biegania. Mają dobry słuch i wzrok oraz długie i silne nogi. Część ich palców uległa redukcji, biegają tylko na jednym lub dwóch palcach, zakończonych kopytem lub racicami.

20 Zadania 1.Wymień 3 cechy charakterystyczne dla ssaków łożyskowych. 2.Wymień 3 cechy kończyn kreta, które umożliwiają mu kopanie podziemnych korytarzy. 3.Wymień 3 cechy ssaka drapieżnego. 4.Wyjaśnij dlaczego dziobaka i kolczatkę zaliczamy do gromady ssaków. 5.Podaj jedną cechę, która miała decydujący wpływ dla opanowania przez ssaki wszystkich środowisk.

21 Źródła ► J. Loritz-Dobrowolska i wsp.,Biologia 1,Operon,2009r. ► E. Kłos i wsp., Ciekawa biologia1,WSiP, 2002r. ► B.Klimuszko, Żak, 2009r. ► B.Klimuszko, Żak,2001r. ► H.Lach,J.Ślósarczyk, Nowa Era, 1994r. ► Z.Sendecka i wsp., Vademecum, Operon, 2008r. ► E.Pyłka-Gutowska,E.Jastrzębska, Bliżej biologii 1, WSiP, 2009r. ► D.Cichy,I.Żeber-Dzikowska, Biologia 1, DEBIT, 1999r. ► B.Potocka,W.Górski, Biologia 1, MAC Edukacja S.A.,2002r.

22


Pobierz ppt "2.14. Ssaki Opracowała Bożena Smolik Konsultant Arleta Poręba-Konopczyńska."

Podobne prezentacje


Reklamy Google