Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Skały i minerały Skały wapienne Skały gipsowe Hydraty (sole uwodnione) Krzemionka Zjawisko krasu.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "Skały i minerały Skały wapienne Skały gipsowe Hydraty (sole uwodnione) Krzemionka Zjawisko krasu."— Zapis prezentacji:

1 Skały i minerały Skały wapienne Skały gipsowe Hydraty (sole uwodnione) Krzemionka Zjawisko krasu

2 Minerały a skały  Skorupa ziemska – zewnętrzna skalna warstwa Ziemi  Minerały – to pierwiastki w stanie wolnym oraz związki chemiczne, które powstały w przyrodzie bez ingerencji człowieka  Skały – naturalne skupiska minerałów, które powstały w wyniku procesów geologicznych  Surowce mineralne – skały i minerały wydobywane i stosowane przez człowieka w różnych dziedzinach życia

3 Ważniejsze minerały pierwiastkowe i formie związków chemicznych Minerały pierwiastkoweMinerały – związki chemiczne  Złoto (Au)  Srebro (Ag)  Platyna (Pt)  Siarka (S)  Odmiany alotropowe węgla (C); diament grafit  Kwarc / krzemionka: SiO 2  Korund: Al 2 O 3  Kalcyt: CaCO 3 (wchodzi w skład skał wapiennych, kredowych, marmuru, alabastru)  Gips: (CaSO 4 ) ∙ 2H 2 O  Apatyt: Ca 3 (PO 4 ) 2  Halit: NaCl  Kainit: KCl  Saletra chilijska: NaNO 3  Saletra indyjska: KNO 3  Saletra norweska: Ca(NO 3 ) 2  Magnezyt: MgCO 3  Dolomit: CaCO 3 ∙MgCO 3

4 Surowce mineralne Rodzaje surowców mineralnych BudowlaneChemiczneEnergetyczneMetalurgiczneZdobnicze  Skały: wapienne, gipsowe,  Krzemionka  Gliny, kaoliny  Asfalty  Nawozy minerale: saletry, wapniowe, magnezowe, apatyty i fosforyty, halit  Sól kamienna,  Rudy metali  Węgle kopalne,  Ropa naftowa,  Gaz ziemny  Rudy metali: żelaza, miedzi, cynku, ołowiu  Metale: Au, Pt, Ag  Kamienie szlachetne i półszlache- tne (diamenty, rubiny, szafiry, topazy)

5 Skały wapienne – kalcyt Węglan wapnia – CaCO 3 (kalcyt) - wchodzi w skład skał: kreda, marmur, wapień Wykrywanie kalcytu – kwas węglowy jest kwasem słabym i nietrwałym, wypierany jest z soli przez kwasy mocniejsze:  CaCO 3 + 2HCl  CaCl 2 + H 2 O + CO 2 ↑  CaCO 3 + 2H + + 2Cl -  Ca Cl - + H 2 O + CO 2 ↑ : wydziela się bezbarwny, bezwonny gaz i rozpuszczalny w wodzie chlorek wapnia  CaCO 3 + H 2 SO 4  CaSO 4 + H 2 O + CO 2 ↑  CaCO 3 + 2H + + SO 4 2-  CaSO 4 + H 2 O + CO 2 ↑ : wydziela się bezbarwny, bezwonny gaz i trudno rozpuszczalny w wodzie siarczan(VI) wapnia  3CaCO 3 + 2H 3 PO 4  Ca 3 (PO 4 ) 2 + 3H 2 O + 3CO 2 ↑  3CaCO 3 + 6H + + 2PO 4 3-  Ca 3 (PO 4 ) 2 + 3H 2 O + 3CO 2 ↑ : wydziela się bezbarwny, bezwonny gaz i trudno rozpuszczalny w wodzie ortofosforan(V) wapnia  CaCO 3 + 2HNO 3  Ca(NO 3 ) 2 + H 2 O + CO 2 ↑  CaCO 3 + 2H + + NO 3 -  Ca NO H 2 O + CO 2 ↑ : wydziela się bezbarwny, bezwonny gaz i rozpuszczalny w wodzie azotan(V) wapnia

6 Skały wapienne – kalcyt  Identyfikacja CO 2 : Ca(OH) 2 + CO 2  CaCO 3 ↓ + H 2 O; Ca OH - + CO 2  CaCO 3 ↓ + H 2 O  Minerały krzemionka, gips (anhydryt), skały (granit) nie reagują z kwasem chlorowodorowym co umożliwia wykrywanie minerałów, skał i soli węglanowych (CaCO 3, MgCO 3 )  Anhydryt reaguje z kwasem siarkowym(VI), powstaje wodorosiarczan(VI) wapnia rozpuszczalny w wodzie, lecz nie wydziela się gaz CaSO 4 + H 2 SO 4  Ca 2+ + HSO 4 - ; CaSO 4 + HCl  r. nie zachodzi  Krzemionka nie reaguje z kwasami (wyjątek HF (aq) ), natomiast reaguje z wodnymi roztworami mocnych zasad, powstają rozpuszczalne w wodzie sole kwasu krzemowego(IV) SiO 2 + HCl  r. nie zachodzi SiO 2 + 4HF  SiF 4 ↑ + 2H 2 O SiO 2 + 2NaOH  Na 2 SiO 3 + H 2 O SiO 2 + 2Na + + 2OH -  2Na + + SiO H 2 O

7 Skały wapienne i ich zastosowanie Wapień – CaCO 3 Kreda – do 70% CaCO 3 Marmur i alabaster CaCO 3  Skała osadowa  Barwa biała lub beżowa, z domieszkami barwy czerwonawej, zielonkawej lub brunatnej  Produkcja wapna palonego, odkwaszający nawóz, produkcja szkła  Skała osadowa  Barwa biała lub szara  Biały pigment farb,  Wyrób kredy do pisania, past do zębów, kitów, nawóz odkwaszający  Skała metamorficzna, utworzona z wapieni pod wpływem wysokich temp. i ciśnienia  Budowa krystaliczna  Barwa białej, różowej, zielonkawej  Materiał budowlany, rzeźbiarski

8 Skały gipsowe Anhydryt CaSO 4 Gips CaSO 4 ∙ 2H 2 O  Budowa krystaliczna, barwy niebieskoszarej, rzadko białej lub kremowej, łatwo chłonie wodę zwiększając objętość do 60% z jednoczesnym pękaniem i rozwarstwieniem  Stosowany w budownictwie, przemyśle cementowym, jubilerstwie  Budowa drobnokrystaliczna, półprzezroczysta, plastyczna i miękka, słabo rozpuszczalna w wodzie zimnej, lepiej w ciepłej  Stosowany w budownictwie, medycynie, w rzeźbiarstwie

9 Hydraty – sole uwodnione  Hydraty – sole, które w stanie stałym mają wbudowane w sieć krystaliczną cząsteczki wody – tzw. wodę krystaliczną:  CuSO 4 – siarczan(VI) miedzi(II); bezbarwny  CuSO 4 ∙ 5H 2 O – siarczan(VI) miedzi(II) – woda (1/5) (odczyt woda 1 do 5); barwa niebieska  CaSO 4 – siarczan(VI) wapnia / anhydryt  CaSO 4 ∙ 2H 2 O – siarczan(VI) wapnia – woda (1/2) / gips  (CaSO 4 ) 2 ∙ H 2 O – siarczan(VI) wapnia – woda (2/1) / gips palony  CaSO 4 ∙ H 2 O siarczan(VI) wapnia – woda (1/1)  CoCl 2 – chlorek kobaltu(II); barwa niebieska  CoCl 2 ∙ 2H 2 O – chlorek kobaltu(II) – woda (1/2); barwa różowa,  CoCl 2 ∙ 6H 2 O – chlorek kobaltu(II) woda (1/6): barwa intensywnie różowa  Wodę krystaliczną można usunąć przez prażenie hydratów

10 Skala twardości Mohsa SkalaPrzykłady minerałów 1talk, 2(paznokieć 2,5) / gips, grafit, sól kamienna 3kalcyt 4fluoryt 5(stal noża – 5,5) / apatytyt 6szkło okienne / ortoklaz 7kwarc 8topaz 9korund 10diament

11 Krzemionka / kwarc Kwarc – minerał wchodzący w skład skał (piasek, żwir, piaskowce, granit, gnejs) – jest tlenkiem krzemu(IV) SiO 2 Właściwości fizyczneWłaściwości chemiczne  Budowa krystaliczna  Bez domieszek jest bezbarwny  Twardy ale kruchy  Gęstość 2,65g/cm 3  Mało reaktywny chemicznie  Reaguje z kwasem HF i wodnymi roztworami mocnych zasad  Tp = 1723 o C, Tw = 2230 o C SiO 2 + HCl/H 2 SO 4 /HNO 3  r. nie zachodzi SiO 2 + 4HF  SiF 4 ↑ + 2H 2 O SiO 2 + 2NaOH  Na 2 SiO 3 + H 2 O SiO 2 + 2Na + + 2OH -  2Na 2+ + SiO H 2 O SiO 2 + 4KOH  K 4 SiO 4 + 2H 2 O SiO 2 + 4K + + 4OH -  4K + + SiO H 2 O

12 Krzemionka / kwarc Odmiany kwarcu Kryształ górski – bezbarwny, o silnym połysku Ametyst – fioletowa barwa jest efektem domieszek tlenków żelaza Agat – mikrokrystaliczna struktura, bardzo twardy Tygrysie oczko – nieprzezroczysta odm., barwy żółtej lub brunatnej

13 Zjawisko krasu  Kras – procesy chemicznej erozji skał i minerałów pod wpływem czynników środowiska:  wody,  tlenków kwasowych (CO 2, SO 2, NO 2 )  kwaśnych opadów  Węglany – sole kwasu węglowego przechodzą w wodorowęglany (wapnia, magnezu) rozpuszczalne w wodzie, w wyniku rozpuszczania powstają jaskinie krasowe z stalaktytami i stalagmitami  CaCO 3 + CO 2 + H 2 O ↔Ca HCO 3 -  MgCO 3 + CO 2 + H 2 O ↔ Mg HCO 3 -  Przechodzące do roztworu kationy wapnia i magnezu nadają wodzie twardość węglanową (przemijającą)


Pobierz ppt "Skały i minerały Skały wapienne Skały gipsowe Hydraty (sole uwodnione) Krzemionka Zjawisko krasu."

Podobne prezentacje


Reklamy Google