Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

Pobieranie prezentacji. Proszę czekać

1.21. Budowa, lokalizacja w komórce i funkcje DNA i RNA Opracowała Bożena Smolik Konsultant Arleta Poręba-Konopczyńska.

Podobne prezentacje


Prezentacja na temat: "1.21. Budowa, lokalizacja w komórce i funkcje DNA i RNA Opracowała Bożena Smolik Konsultant Arleta Poręba-Konopczyńska."— Zapis prezentacji:

1 1.21. Budowa, lokalizacja w komórce i funkcje DNA i RNA Opracowała Bożena Smolik Konsultant Arleta Poręba-Konopczyńska

2 Już wiesz, że : Wszystkie organizmy zbudowane są z komórek. Komórka jest podstawową jednostką strukturalną i funkcjonalną każdego organizmu. Struktury (organella) komórkowe to: błona komórkowa, ściana komórkowa, cytoplazma, jądro komórkowe, siateczka śródplazmatyczna, rybosomy, mitochondria, chloroplasty, aparat Golgiego, wodniczka (wakuola). Funkcje wybranych struktur komórkowych, to: 1. Jądro komórkowe: jest nośnikiem informacji genetycznej i steruje pracą całej komórki. 2. Cytoplazma: wypełnia wnętrze komórki. To żywa, pozajądrowa część komórki. Jest substancją galaretowatą, elastyczną, lepką, ciągliwą. Głównym jej składnikiem jest woda, a także białka, tłuszcze, węglowodany i związki mineralne. Jest środowiskiem wszystkich procesów życiowych. Jest żywym elementem komórki. 3. Mitochondria: stanowią centra energetyczne komórki. W nich odbywa się proces oddychania komórkowego. Komórki, w których zachodzą intensywne procesy życiowe, mają dużą liczbę mitochondriów. Są żywym elementem komórki. 4. Chloroplasty: to organelle typowe dla komórek roślinnych. Zawierają głównie chlorofil, aktywnie uczestniczą w procesie fotosyntezy. Są żywymi elementami komórki 5. Siateczka śródplazmatyczna: to system błon, których funkcją jest głównie transport substancji w komórce. 6. Rybosomy: to miejsca wytwarzania białek. 7.Aparat Golgiego: bierze udział w procesach wydzielniczych komórki, zachodzi w nim synteza cukrów złożonych.

3 Składniki chemiczne komórki to: Wszystkie komórki mają taki sam podstawowy skład chemiczny. W każdej komórce występują w różnych ilościach substancje organiczne, woda i sole mineralne. Nieorganiczne woda woda sole mineralne Substancje chemiczne to pierwiastki chemiczne lub związki chemiczne zbudowane z pierwiastków chemicznych. Organiczne białka węglowodany (cukry) tłuszcze kwasy nukleinowe witaminy Już wiesz, że :

4 KWASY NUKLEINOWE DNA to kwas deoksyrybonukleinowy – jest nośnikiem informacji genetycznej. RNA to kwas rybonukleinowy – jest potrzebny do korzystania przez komórkę z własnych informacji genetycznych

5 Autonomiczne struktury komórkowe chloroplast mitochondrium Struktury zawierające własne DNA i RNA

6 Genetyka – podstawowe informacje Cechy każdego organizmu są zapisane w jego materiale genetycznym. Podstawowy materiał genetyczny organizmu zlokalizowany jest w jądrze komórkowym. Materiałem genetycznym każdego organizmu jest DNA DNA zawiera informacje dotyczące mechanizmów powstawania i funkcjonowania wszystkich elementów organizmu. Materiał genetyczny przekazywany jest potomstwu w procesie rozmnażania. Nauka, która zajmuje się badaniem dziedziczności i zmienności organizmów to genetyka. Genetyka jest jedną z najmłodszych dziedzin nauki i szybko się rozwija.

7 Budowa nukleotydu DNA Podstawowym elementem budulcowym każdej cząsteczki DNA jest n u k l e o t y d. n u k l e o t y d. W skład każdego nukleotydu wchodzą: 1. Cukier – deoksyryboza, 2. Zasada azotowa – jedna z czterech: adenina (A), adenina (A), tymina (T) tymina (T) cytozyna (C), cytozyna (C), guanina (G). guanina (G). 3. Reszta kwasu fosforowego (reszta fosforanowa) (reszta fosforanowa) W skład DNA wchodzą 4 rodzaje nukleotydów, różniących się między sobą rodzajem zasady azotowej

8 Cząsteczka DNA Cząsteczka DNA swoim wyglądem przypomina skręconą drabinę, składającą się z dwóch oplatających się nici tzw. podwójną helisę. Cegiełkę budulcową tej drabiny stanowi nukleotyd. Krawędzie tej drabiny budują cukier i reszty kwasu fosforowego. Szczeble zbudowane są z połączonych ze sobą odpowiednich zasad azotowych. Łączenie się zasad azotowych w pary jest podporządkowane ważnej regule komplementarności zasad. Szczeble drabiny- wiązania pomiędzy komplementarnymi zasadami azotowymi, są łatwo pękającymi połączeniami - wiązaniami wodorowymi. Łańcuchy DNA mogą liczyć nawet setki tysięcy nukleotydów. DNA jest jedną z największych makrocząsteczek, występujących w komórce. Ludzkie DNA ma około 2m długości. Tak długa cząsteczka, podczas przekazywania jej do komórek potomnych, mogłaby ulec splataniu. Dlatego też DNA jest wielokrotnie skręcone wokół tzw. histonów (drobnych, zasadowych białek). Zwoje podwójnej spirali na histonach tworzą spiralę wyższego rzędu, zmniejszając swoją długość aż razy. Taka związana z białkami forma DNA to chromatyna. Chromatyna również ulega spiralizacji i upakowaniu, tworząc chromosomy.

9 Komplementarność zasad Według tej reguły: –adenina łączy się zawsze z tyminą A – T, –a cytozyna z guaniną C – G. Dwie części drabiny DNA (łańcuchy) są także w stosunku do siebie komplementarne (tzn. uzupełniające się nawzajem). Ciąg zasad w jednej nici DNA jest dokładnie odwzorowany przez ciąg zasad w naprzeciwległej nici: Jedna nić DNA … C A T G A T… Jedna nić DNA … C A T G A T… Druga nić DNA … G T A C T A… Druga nić DNA … G T A C T A… Kierując się regułą komplementarności par zasad można zawsze określić porządek zasad drugiej nici, znając porządek pierwszej.

10 Nobel za model DNA Ze względu na skomplikowana budowę DNA długo nie można było rozwiązać zagadki jego przestrzennej struktury. Bardzo żmudne i dokładne badania nad budową DNA prowadzili brytyjscy uczeni Rosalind Franklin i Frederick Willkins. Dzięki zdjęciom rentgenowskim ustalili oni skład pierwiastkowy i właściwości DNA. Strukturę DNA odkryli w roku 1953 Jamesi Watsoni i Francis Cricki. Ustalenie budowy DNA uznane zostało za jedno z najważniejszych odkryć w biologii i w 1962 r. Watson, Crick i Willkins otrzymali Nagrodę Nobla. To był przełom w rozwoju genetyki. Zobacz model cząsteczki DNA w zamieszczonym materiale

11 Budowa RNA RNA- kwas rybonukleinowy Tworzy go jeden łańcuch nukleotydów. Zbudowany jest z nukleotydów o innym składzie niż DNA. Komórka wytwarza różne rodzaje RNA, w zależności od miejsca i funkcji. Porównanie budowy DNA i RNA DNARNA liczba nici 21 nukleotydcukierdeoksyrybozaryboza zasady A, T, C, G A, U, C, G formy mRNA, tRNA, rRNA

12 Formy RNA mRNA to informacyjny RNA Pobiera informację genetyczną z DNA, przedostaje się przez pory w jądrze komórkowym do cytoplazmy i łączy się z rybosomem w celu odczytu informacji genetycznej. Pobiera informację genetyczną z DNA, przedostaje się przez pory w jądrze komórkowym do cytoplazmy i łączy się z rybosomem w celu odczytu informacji genetycznej. tRNA to transportowy RNA - Transportuje aminokwasy do miejsca biosyntezy białka

13 Zadania 1. Do podanych nukleotydów pierwszej nici DNA dopisz komplementarny łańcuch nukleotydów drugiej nici: ….A C T G C A A T T G T A…. ….A C T G C A A T T G T A…. 2. Ustaw jednostki organizacji DNA od najmniejszej do największej, posługując się oznaczeniami literowymi: A. chromatyna B. nukleotyd C. DNA D. chromosom A. chromatyna B. nukleotyd C. DNA D. chromosom 3. Wybierz określenia charakterystyczne tylko dla tRNA: A. deoksyryboza B. nukleotyd adeninowy C. pojedyncza nić D. uracyl E. cukier F. ryboza G. zasada azotowa. A. deoksyryboza B. nukleotyd adeninowy C. pojedyncza nić D. uracyl E. cukier F. ryboza G. zasada azotowa. 4. Wymień trzy cechy budowy cząsteczki DNA. 5. Podaj, jakie naukowe wydarzenie stało się kamieniem milowym w rozwoju genetyki.

14 Źródła W.Lewiński,J.Prokop, Biologia 2, Operon, Gdynia, 2004 J.Loritz-Dobrowolska i wsp., Biologia, Operon, Gdynia, 2007 B.Sągin, MSęktas, Puls życia, Nowa Era, 2008 B.Klimuszko, Biologia III, Żak, Warszawa 2001 E.Kłos i wsp., Ciekawa biologia, WSiP, Warszawa, 2002 E.Wierbiłowicz, Biologia, ABC, Poznań, 2001


Pobierz ppt "1.21. Budowa, lokalizacja w komórce i funkcje DNA i RNA Opracowała Bożena Smolik Konsultant Arleta Poręba-Konopczyńska."

Podobne prezentacje


Reklamy Google